16. Warmteprocesplan Heenvliet, Geervliet en Abbenbroek - bijlage

Handelingsperspectief gericht op erfgoed -

-

Bewoners kunnen contact opnemen met de beleidsmedewerker monumenten en erfgoed van de gemeente Checken op richtlijnen. De richtlijnen waarop getoetst wordt door de erfgoedcommissie zijn openbaar te vinden. Welstandnota: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR613682 Erfgoedverordening: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR443011 Indienen gratis conceptverzoek. Voordat men een officiële aanvraag indient, kan er een gratis conceptverzoek worden ingediend. Dit kan via de website van Nissewaard. https://www.nissewaard.nl/wonen-enleefomgeving/omgevingswet/omgevingsvergunning-aanvragen

-

Dien een officiële aanvraag voor een omgevingsvergunning in bij het Omgevingsloket. Elke aanvraag wordt zorgvuldig beoordeeld door de erfgoedcommissie. Ook als er in het verleden een afwijzing is geweest, worden woningeigenaren aangemoedigd om opnieuw contact met de gemeente op te nemen. De situatie kan veranderd zijn, of er zijn inmiddels nieuwe mogelijkheden.

Zonnepanelen Het beleid voor zonnepanelen is in 2023 versoepeld. Dit betekent dat het nu eenvoudiger is om zonnepanelen te plaatsen op erfgoed. Iedereen die vóór 2023 al een aanvraag heeft ingediend, wordt aangemoedigd om deze opnieuw in te dienen Kerkenvisie De kerkenvisie van de gemeente Nissewaard, vastgesteld in september 2023, is opgesteld samen met kerkeigenaren en maatschappelijke partners en richt zich op het behoud, de herbestemming en verduurzaming van kerkgebouwen, met ruimte voor nieuwe functies zoals culturele of maatschappelijke activiteiten en betrokkenheid van omwonenden. De provincie Zuid-Holland ondersteunt dit via een ontzorgingsprogramma dat kerkeigenaren helpt met energiescans, verduurzamingsplannen en subsidieaanvragen. Meer informatie kunt u hierover vinden op de website van de gemeente Nissewaard: https://www.nissewaard.nl/wonen-en-leefomgeving/erfgoed-en-monumenten.

5.3.2 Vereniging van Eigenaren De gemeente Nissewaard vindt het belangrijk dat alle bewoners kunnen meedoen in de overgang naar een aardgasvrije toekomst, dus ook bewoners van appartementencomplexen. Voor Verenigingen van Eigenaars (VvE’s) is deze stap vaak complexer, omdat besluiten gezamenlijk genomen moeten worden en de technische en financiële mogelijkheden per gebouw verschillen. Daarom biedt de gemeente gerichte ondersteuning aan VvE’s tot en met februari 2026, zodat zij goed geïnformeerd en met vertrouwen stappen kunnen zetten richting verduurzaming. Deze ondersteuning bestaat uit: Adviesgesprekken Persoonlijke gesprekken met VvE-besturen, appartementseigenaren en/of beheerders om mee te denken over de mogelijkheden, knelpunten en vervolgstappen. Informatiebijeenkomst Bijeenkomsten speciaal voor VvE’s, met informatie over subsidies, financieringsmogelijkheden en inspirerende voorbeelden van andere VvE’s. Online informatie De gemeente werkt aan een specifieke webpagina met praktische informatie en hulpmiddelen voor VvE’s. Deze komt binnenkort beschikbaar.

5.3.3 Gemeentelijk Vastgoed De gemeente Nissewaard neemt haar voorbeeldrol serieus in de transitie naar een aardgasvrije toekomst. Gemeentelijk vastgoed speelt hierin een belangrijke rol. Door het verduurzamen van eigen gebouwen probeert de gemeente te laten zien dat de energietransitie haalbaar en betaalbaar is, en stimuleert zij tegelijkertijd bewoners en bedrijven om ook stappen te zetten. In de periode 2018 tot en met 2023 zijn er in de eigen gebouwen van de gemeente aanzienlijke stappen gezet. In deze vijf jaar is een gasreductie van 27,9% gerealiseerd, een elektriciteitsreductie van 14,1%, een totale energiereductie van 21,9% met als gevolg een CO₂reductie van 18,3%. Daarmee ligt de gemeente goed op koers om de doelstelling van 55% CO₂reductie in 2030 te behalen. De verduurzamingsmaatregelen worden afgestemd op de specifieke kenmerken van elk gebouw.

Voorbeelden van reeds genomen of geplande maatregelen zijn: Ter vermindering van de energievraag: • Vervanging van enkel glas door dubbel of HR++ glas • Dak- en gevelisolatie • Toepassing van warmteterugwinning in ventilatiesystemen • Gedeeltelijke warmteopwekking met warmtepompen • Isolatie van appendages in stookruimtes • Vervanging van conventionele verlichting door energiezuinige LED-verlichting Voor eigen opwekking van duurzame energie: • Installatie van PV-panelen op daken van gemeentelijke gebouwen • Toepassing van zonneboilers en warmtepompen in sporthallen en gymzalen Deze maatregelen dragen niet alleen bij aan de klimaatdoelstellingen, maar zorgen ook voor lagere energielasten en een comfortabeler binnenklimaat in de gebouwen. Green Buildings Tool Om de transitie naar aardgasvrij en de beoogde CO2-reductie doelgericht te kunnen aanpakken heeft de gemeente Nissewaard sinds kort de Green Buildings Tool tot haar beschikking. Dit is een online programma waarin alle gebouwen van de gemeente zijn opgenomen. Het programma maakt gebruik van de openbaar beschikbare data van het gebouw, zoals energielabel en gebouwkenmerken. Het programma gebruikt verder een database van kengetallen voor diverse maatregelen en door middel van het aanvinken van keuzes die wel of niet gedaan worden kan een planning opgesteld worden met daarbij de kosten die met de maatregelen gemoeid zijn.

Hiermee wordt inzicht verkregen in een mogelijk tijdpad dat wordt afgestemd op de meerjaren-onderhoudsplannen (MJOP). De implementatie van het pakket is nog in volle gang, in het derde kwartaal van 2025 worden de eerste resultaten verwacht in een soort deelplan van enkele objecten die op deze manier zijn beschouwd. Verduurzamingsprojecten op korte en middellange termijn Voor wat betreft het gemeentelijke vastgoed bestaan er op dit moment de volgende concrete plannen, in verschillende stadia: Cluster EML-maatregelen

Status: budget toegekend, deels in voorbereiding, deels bijna in uitvoering Werkzaamheden / maatregelen: - Het vervangen van traditionele verlichting door LED-verlichting - Het vervangen van enkel glas door dubbel HR++ glas - Het plaatsen van PV-panelen - Het isoleren van appendages Drenkwaard Zuidland Status: BOSA-subsidie toegekend, overige financiële afspraken en budget nog te regelen Werkzaamheden / maatregelen: - Integrale verduurzaming met o.a. vervanging ventilatie door systeem met warmteterugwinning, PV-panelen, hybride warmteopwekking met warmtepompen, verbetering klimatisering van kantine en entree PCM-koeling Serverruimte (MER) in stadhuis Spijkenisse Status: in uitvoering, gereed eind juli 2025 Werkzaamheden / maatregelen: - Het aanbrengen van een nieuw systeem voor koeling van de server ruimte gebaseerd op PCM ( Phase Changing Materials) Koningin Julianaplein 1 Spijkenisse Status: DUMAVA subsidie toegekend, in voorbereiding Werkzaamheden / maatregelen: - Integrale verduurzaming, beoogd te bestaan uit o.a.

schilverbetering met isolatie en voorzetwanden, ventilatie met WTW, warmtepomp, PV-panelen Wijkcentrum Lenteakker 3 Spijkenisse Status: in voorbereiding Werkzaamheden / maatregelen: - Vervanging volgens MJOP van de centrale ventilatie-installatie door een systeem met warmteterugwinning Gemeenlandsedijk Noord 26 Abbenbroek Status: in voorbereiding Werkzaamheden / maatregelen: - Nader te bepalen, is in onderzoek

5.3.4 Huurders van woningcorporatie De Zes Kernen De woningcorporatie De Zes Kernen is al geruime tijd actief bezig met het verduurzamen van haar woningvoorraad en loopt daarmee voor op veel andere woningen in de dorpskernen. Omdat zij al een eigen koers volgen en vergevorderd zijn in hun aanpak, is dit warmteprocesplan niet gezamenlijk opgesteld. Wel is er sprake van een nauwe samenwerking tussen de gemeente en De Zes Kernen, waarbij kennis wordt gedeeld en afstemming plaatsvindt over toekomstige ontwikkelingen in de warmtetransitie. De Zes Kernen beheert het grootste deel van de huurwoningen in de dorpskernen Heenvliet, Geervliet en Abbenbroek en speelt daarmee een belangrijke rol in het realiseren van de klimaatdoelstellingen. Door hun voortrekkersrol in het verduurzamen van de woningvoorraad laten zij zien dat de energietransitie ook voor huurders haalbaar en betaalbaar is.

In de periode 2018 tot en met 2023 heeft De Zes Kernen al aanzienlijke stappen gezet in het verduurzamen van hun woningbezit. De maatregelen worden afgestemd op de specifieke kenmerken van de woningen en de dorpskern. Het verduurzamingsprogramma van het woningbezit loopt door tot in 2026 en omvat onder andere: • • • • • • • •

Spouwmuurisolatie Vervangen van glas voor HR++ glas Bodem- en dakisolatie Toepassing van hybride warmtepompen Vervangen van draairamen incl. kierdichting d.m.v. tochtstrips Installatie van zonnepanelen op huurwoningen Gevelisolatie aan de binnenzijde (bij lege woning) Gevelisolatie aan buitenzijde

De uitvoering van deze maatregelen is afhankelijk van de medewerking van huurders, aangezien deelname vrijwillig is. Voor huurders betekent dit vaak een verbetering van het wooncomfort, zonder dat daar een huurverhoging tegenover staat. Alleen voor zonnepanelen wordt een bijdrage gevraagd via de servicekosten. Hoewel het exacte effect op het energieverbruik per woning verschilt, blijkt uit praktijkervaring dat het verbruik in sommige gevallen zelfs met één derde is afgenomen. Deze verlaging vertaalt zich direct in lagere maandlasten voor huurders. Naast fysieke maatregelen stimuleert De Zes Kernen ook gedragsverandering bij huurders. Zij geven praktische tips om energie te besparen, zoals: • • • • • • • • •

Korter douchen (max. 5 minuten) Gebruik van spaardouchekoppen Verwarmen van alleen gebruikte ruimtes Thermostaat ’s nachts lager zetten Gebruik van ledverlichting Wassen op lagere temperatuur Gebruik van eco-programma’s op vaatwassers Radiatorfolie toepassen Vermijden van onnodige apparaten zoals tweede koelkasten

Door deze gezamenlijke inzet van gemeente en woningcorporatie wordt er gewerkt aan een toekomstbestendige, betaalbare en duurzame warmtevoorziening voor alle bewoners van Nissewaard.

6. Warmteprogramma Het warmteprogramma is een nieuw verplicht document onder de Omgevingswet dat richting geeft aan de gemeentelijke warmtetransitie. Het vervangt de eerder vastgestelde Warmtetransitievisie Voorne-Putten. Het doel van het warmteprogramma is om warmteoplossingen per gebied concreter te maken, zowel wat betreft de inhoud als de timing. Gemeenten moeten dit programma uiterlijk 31 december 2026 vaststellen, waarna het elke vijf jaar moet worden geactualiseerd. Het warmteprogramma sluit logisch aan op de bredere omgevingsvisie, waarin gemeenten hun ambities en doelen voor de leefomgeving voor de lange termijn vastleggen. De voorgenomen keuzes in het warmteprogramma worden vervolgens in een uitvoeringsplan of warmteprocesplan per wijk of gebied uitgewerkt. Op basis hiervan wordt het Omgevingsplan gewijzigd. De informatie die uit het warmteprocesplan komt zoals de beschikbare bronnen en de alternatieven voor aardgas zijn de basis voor de verdere verkenning van bronnen voor de gemeente Nissewaard. Bewoners, gebouweigenaren en andere gebruikers hebben behoefte aan duidelijkheid over de stappen die genomen moeten worden om aardgasvrij te worden Het warmteprogramma moet deze duidelijkheid bieden en invulling geven aan de gemeentelijke regierol, en is bovendien een wettelijke verplichting.

7.Benodigde middelen warmteprocesplan Voor de uitvoering van het warmteprocesplan zijn communicatiemiddelen en zijn personele middelen nodig. Er wordt onderscheid gemaakt tussen communicatiemiddelen voor het ondersteunen en stimuleren van bewoners, zoals communicatieproducten. Daarnaast is er capaciteit nodig om het proces te begeleiden.

7.1. Communicatiemiddelen Bewoners kunnen op verschillende manieren gemotiveerd worden om te verduurzamen. In hoofdstuk vijf staat in het handelingsperspectief beschreven wat er aan producten, subsidies en ondersteuning nodig is om de bewoners zo goed mogelijk te ondersteunen. Producten voor bewoners omvatten zowel informatie, zoals huis-aan-huis brieven, als producten die energiebesparing bevorderen, zoals een douchetimer en acties die ervoor zorgen dat bewoners in beweging worden gebracht zoals een actie elektrisch koken. Op basis van een schatting van de uitvoering van het warmteprocesplan in de startwijken is er een kostenraming gemaakt van EUR 70.000,- voor het jaar 2025 en EUR 20.000,- voor de jaren 2026 tot en met 2030. Na 2030 zal er opnieuw gekeken moeten worden wat er nodig is. Met dit bedrag kunnen communicatiemiddelen worden gemaakt of ingekocht om te voorzien in de behoefte van bewoners, die zowel huurders als woningeigenaren helpen en ondersteunen bij de verduurzaming van hun woning.

7.2. Personele capaciteit Naast de inhoudelijke producten is het essentieel dat het warmteprocesplan actief wordt geregisseerd door de gemeente. Om dit proces goed te begeleiden, wordt geadviseerd een projectteam samen te stellen. Dit team bestaat uit een projectleider, een communicatie- en participatieadviseur, een projectcoördinator en een energiecoach. De projectleider wordt aangesteld voor 16 uur per week en is verantwoordelijk voor de uitvoering van het warmteprocesplan in de dorpskernen Heenvliet, Geervliet en Abbenbroek, evenals in de startwijken Akkers-Centrum, Vogelenzang-Zuid en De Hoek. De communicatie- en participatieadviseur wordt ingezet voor 16 uur per week en richt zich op het betrekken van bewoners en het verzorgen van heldere communicatie. De projectcoördinator ondersteunt het proces voor 16 uur per week met onder andere planning, verslaglegging en interne afstemming. Tot slot wordt een energiecoach ingezet voor 4 uur per week om bewoners te begeleiden bij het nemen van ‘geen spijt maatregelen’. Samen vormen zij het kernteam dat de uitvoering van het warmteprocesplan in goede banen leidt. Hieronder is een gedetailleerde weergave van de werkzaamheden van het team: De werkzaamheden projectleider: • • • • •

Coördineren en uitvoeren van het warmteprocesplan voor Heenvliet, Geervliet en Abbenbroek. Aansturen van het projectteam en afstemmen van taken en verantwoordelijkheden. Samenwerken met strategisch adviseur en adviseur warmtetransitie om doelen te realiseren. Organiseren van participatie- en communicatieactiviteiten met bewoners en stakeholders. Stimuleren en ondersteunen van ‘geen spijt maatregelen’ bij woningeigenaren.

• •

Fungeren als aanspreekpunt voor bewoners, woningcorporatie en energiecoaches. Monitoren van voortgang en rapporteren aan management en bestuur.

Werkzaamheden participatie- en communicatieadviseur: • • • •

Opstellen en uitvoeren van een communicatie- en participatiestrategie. Organiseren van bewonersbijeenkomsten en andere participatiemomenten. Ontwikkelen van communicatiemiddelen zoals nieuwsbrieven, flyers en online content. Signaleren van vragen en zorgen uit de wijk en terugkoppelen naar het projectteam.

Werkzaamheden projectcoördinator: • • • •

Ondersteunen van het projectteam met planning, agendabeheer en verslaglegging. Bewaken van deadlines, acties en voortgang van het warmteprocesplan. Verzorgen van interne afstemming en informatievoorziening binnen de organisatie. Ondersteunen bij het opstellen van rapportages en documenten.

Werkzaamheden energiecoach: 4 uur voor de dorpskernen Heenvliet, Geervliet en Abbenbroek. • • • •

Begeleiden van bewoners bij het nemen van ‘geen spijt maatregelen’. Voorlichten over isolatie, ventilatie, energiebesparing en elektrisch koken. Signaleren van hulpvragen en doorverwijzen naar passende ondersteuning. Fungeren als laagdrempelig aanspreekpunt voor praktische verduurzamingsvragen.