Wijkwarmteplan Bottendaal
Tekst van het document
Het goede voorbeeld geven De gemeente heeft dit proces geïnitieerd en wil de wijk aansporen om aan de transitie te beginnen. Door het wijkcentrum te verduurzamen geeft de gemeente het goede voorbeeld. Niet alleen laten wij zien hoe het kan, maar ook dat er geen reden is om te wachten om no-regret maatregelen te nemen.
Beschikbaar stellen van betrouwbare en concrete informatie De grootste drempel die bewoners ervaren is dat zij zelf weinig kennis over dit onderwerp hebben. Daarnaast vinden zij het moeilijk om structuur aan te brengen in alle informatie die op hen af komt. Er is een sterke behoefte aan betrouwbare, praktische informatie waarop actie ondernomen kan worden. Een digitaal platform waar informatie, expertise, hulp en contact te vinden zijn. Deze informatie kan in de vorm van toolkits en stappenplannen beschikbaar worden gesteld. Deze hulpmiddelen moeten beschikken over concrete informatie over hoe je iets aanpakt en wat je daarbij nodig hebt. Dit kan gaan over hoe je met een VVE gezamenlijk zonnepanelen installeert, wat voor jou de volgende stap met het meeste rendement is, hoe je de financiering regelt etc.
Aanpassen monumentenbeleid en beleid omtrent beschermd stadbeeld om de regels werkbaar te maken In de wijk staan veel panden met een monumentale status. Voor deze panden bestaat veel regelgeving die erop gericht is de aard van het pand in ere te houden. Als bezitter van zo’n pand kunnen deze regels - ook met goede intenties - als bijzonder restrictief ervaren worden. Eigenaren willen wel mee in de transitie maar voelen dat de regels voor monumenten hen belemmeren om redelijke aanpassingen aan hun woning te doen. Het zou goed zijn wanneer we als de gemeente in het beleid meer rekening houdt met de verduurzaming van panden met een beschermde status.
Direct stimuleren
37 Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan
Wij hebben de instrumenten in handen om bewoners direct financieel te stimuleren om tot actie over te gaan. Bijvoorbeeld door een korting op je OZB bij verduurzaming van je woning en het beschikbaar stellen van subsidies e.d. Wat kunnen wij faciliteren? Vaak kan hulp aan bewoners die aan de slag willen gaan uit de wijk zelf komen. Medebewoners genieten het vertrouwen en lopen vaak tegen dezelfde problemen aan als waar de bewoner voor staat. Elkaar helpen spreekt aan maar niet veel mensen hebben ervaring in het organiseren van collectieve initiatieven. Bovendien, iets organiseren kost vaak tijd, moeite en geld. De tijd en moeite willen bewoners er (met wat hulp) wel in steken. Wij kunnen de wijk faciliteren met praktische ondersteuning en/of een budget beschikbaar stellen.
Kennis delen tussen bewoners Als je niet goed weet wat je moet doen of hoe je iets aan moet pakken dan ga je niet aan de slag. Je hebt kennis en advies nodig. Betrouwbaar advies waar je wat mee kan, daar zou je buurman je zomaar mee kunnen helpen. Niet alleen is er al expertise in de wijk, hoe meer bewoners aan de slag gaan, hoe meer kennis er ontstaat. Dit kan gaan over problemen, oplossingen, inspiratie of gewoon over wie nou betrouwbare aannemers zijn. Om deze ervaringsdeskundigheid voor de hele wijk in te zetten moet deze kennis verzameld worden. En moet de verspreiding daarvan georganiseerd worden. Vraag en advies wordt aan elkaar gekoppeld. Bewoners moeten met elkaar in contact kunnen komen. Een echt wijkinitiatief. De gemeente kan helpen om dit platform op te zetten.
Elkaar helpen met klusteams In je eentje kun je veel doen, maar soms is het handiger als je hulp hebt. Door klusteams te vormen kunnen bewoners hulp krijgen als ze ook hulp bieden. Als je elkaar helpt wordt het voor iedereen makkelijker. Maar elkaar helpen moet handig georganiseerd worden. Deelnemers bieden kennis en tijd, de wij helpen met het opzetten van een systeem om dit te organiseren. Gezamenlijk gereedschap dat beschikbaar is voor klusteams zou ook welkom zijn!
Oprichten van een energiecollectief Omdat er veel gaat veranderen is het goed om zelf over deze veranderingen (mee) te kunnen beslissen. Met een eigen energiecollectief ben je niet afhankelijk van grote bedrijven met eigen agenda’s en heb je meer controle over hoe kosten vastgesteld worden. Bovendien kun je met een eigen energiecollectief wijk-gebonden oplossingen zoals eigen warmtebronnen en -opslag organiseren. De gemeente kan helpen bij het opzetten van een energiebedrijf voor de wijk, door de wijk, in de wijk.
Collectief inkopen van materialen In de wijk staan we allemaal voor dezelfde opgave. Hoe en wat we aanpakken is voor iedereen verschillend maar er zijn doorgaans ook grote overeenkomsten. Samen sta je sterk, en gezamenlijke inkoop levert voordeel in prijs, verkrijgbaarheid, garantie en service. Er moeten bijvoorbeeld honderden daken geïsoleerd worden. Als we dit als collectief organiseren sta je als wijk enorm sterk. En als je gezamenlijk inkoopt is de stap klein naar nog meer gezamenlijke activiteiten. Maar hoe zet je zo’n collectieve inkooporganisatie op? Dergelijke initiatieven kunnen wij ondersteunen.
Inspireren en voorbeelden tonen Mensen worden enthousiast als ze zien wat mogelijk is. Daarom is het goed om mooie voorbeelden in de wijk te tonen. Er komen steeds meer verduurzaamde woningen bij, steeds meer voorbeelden van mooie oplossingen. Open dagen, wandelingen door de wijk, informatie avonden. Bewoners willen het graag laten zien, het hoeft alleen maar georganiseerd te worden.
Bewoners opleiden Alles uitbesteden zit er voor veel mensen niet in. Dat betekent zelf aan de slag gaan. Maar waar moet je beginnen als je zelf nog niet zo veel weet en kunt? Het zou fijn zijn als je stapsgewijs je expertise zou kunnen ontwikkelen. Daarvoor moet je weten hoe je makkelijk kunt beginnen en wat iedere keer een goede volgende stap is. Naast het kunnen vinden van informatie is het belangrijk dat je door experts (buurtgenoten en vakmensen) van korte- tot lange termijn geschoold kunt worden. Van de eerste stap wordt je enthousiast, van de tweede krijg je zelfvertrouwen, daarna raak je (met wat begeleiding) bedreven.
Evenementen organiseren Het is belangrijk om in de wijk te laten zien dat we aan de transitie begonnen zijn en hoe ver we als wijk daarin zijn. Dit kan bewoners enthousiasmeren om ook aan de slag te gaan en het creëert het gevoel dat je er niet alleen voor staat. Door mensen bij elkaar te brengen steken ze elkaar aan en worden initiatieven gestart. Dit kan op wijk-, buurt- of straatniveau.
Wat kunnen wij voor de wijk kan regelen? Niet alles hoeft een initiatief te zijn of geld te kosten. Er zijn ook zaken die onder de dagelijkse werkzaamheden vallen. Kleine aanpassingen of nieuw beleid kan grote impact hebben. En soms is het ook gewoon logisch.
Woningcorporaties meer actief laten deelnemen Er zit veel kennis in de corporaties die bewoners niet direct hebben, zij zijn immers al lang met verduurzaming bezig. Ook zijn er mooie voorbeelden in corporatiebezit. Dit kan gedeeld worden. Daarnaast zijn er ook veel duurzaamheidsregelingen en -mogelijkheden voor huurders, maar individuele wensen leggen het nog wel eens af tegen algemene regels. Wij kunnen in onze relatie met een corporatie deze stimuleren om meer actief of zichtbaar deel te nemen aan de transitie.
Stimuleren nieuwe bewoners Mensen die nieuw in de wijk komen wonen moeten zo snel mogelijk geïnformeerd en gestimuleerd worden om te verduurzamen. Bij een ‘nieuwe’ woning wordt vaak gerenoveerd, dit is dus een zeer geschikt moment om de nieuwe wijkgenoten te stimuleren om in de duurzaamheid te investeren. Het is bijna logisch dat bij de inschrijving of adresverandering een informatiepakket hoort.
Informatie over verduurzamen verstrekken bij de aanvraag van een bouwvergunning Bij de beoordeling voor de bouwvergunning zou ook gekeken moeten worden of er verduurzaamd wordt. Dit is een zeer geschikt moment om eigenaren te stimuleren om duurzame oplossingen te zoeken.
Stroomlijnen van regels Als bewoners actief worden en aanpassingen aan hun woning willen doen is het belangrijk dat er zo min mogelijk drempels zijn. Het uitzoeken van wat wel en niet mag moet zo eenvoudig mogelijk zijn. Alles op één plek en makkelijk toepasbaar op je eigen situatie. Verder wordt het door bewoners als frustrerend en demotiverend ervaren wanneer blijkt dat de gemeente - die je zou moeten stimuleren - je allerlei restricties oplegt. Een makkelijke weg door de bureaucratie om dingen gedaan te krijgen en om flexibel met regels om te kunnen gaan helpt om belemmeringen zo veel mogelijk te beslechten.
39 Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan
Bijlage 4: Business case Bottendaal CE-Delft
1