Weerbaarheidsanalyse

Figuur 4.2.1: Afbakening Mariënburg, Marikenstraat e.o.

De filialiseringsgraad (40%) is relatief hoog, maar is de laatste jaren afgenomen. De detailhandel is ook hier sterk vertegenwoordigd. De gemiddelde schaalgrootte van de panden is in dit deelgebied gelijk aan het kernwinkelgebied. De winkelpanden zijn in vloeroppervlak gemiddeld kleiner dan de horeca in het gebied. De internetgevoeligheid is laag, mede ingegeven door het hoge aandeel modezaken en lage aandeel internetgevoelige branches zoals media, bruin- en witgoed en reizen. Doordat het gebied in een autovrije zone ligt wordt de bereikbaarheid met de fiets en de voetgangersvriendelijkheid erg positief ervaren. De toegankelijkheid voor mindervaliden is echter wat beperkter door de dubbele verdieping rondom de

woensdag 13 januari 2021

Figuur 4.2.2: Functioneren Mariënburg, Marikenstraat e.o.

22

4 Analyse deelgebieden binnenstad Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

Marikenstraat. De bereikbaarheid middels auto wordt matig ervaren door gebruikers, al liggen er meerdere garages in de omgeving (Mariënburggarage, Kelfkensbosgarage, Eiermarktgarage).

Figuur 4.2.3 – Verdeling detailhandel Mariënburg e.o. in VKP

Figuur 4.2.5 – Verdeling functies Mariënburg e.o. in VKP

Figuur 4.2.4 – Verdeling detailhandel Mariënburg e.o. in WVO

Figuur 4.2.6 – Verdeling functies Mariënburg e.o. in WVO

woensdag 13 januari 2021

23

4 Analyse deelgebieden binnenstad Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

4.3

Lange- en Stikke Hezelstraat, Houtstraat, Augustijnenstraat e.o.

Het winkelgebied aan De Lange en Stikke Hezelstraat is een unieke concentratie met veel zelfstandig ondernemerschap en een veelzijdige branchering. Het gebied heeft tevens een belangrijke broedplaatsfunctie voor startende ondernemers. Uit de enquête blijkt dan ook dat de ontwikkelingen van de afgelopen 5 jaar zeer positief worden ervaren. De historische uitstraling van het vastgoed in combinatie met unieke (winkel)concepten, horeca en diensten geeft het gebied een eigen kleur. De branchering is gevarieerd, maar er is opvallend veel dagelijks aanbod te vinden waardoor de straat in zekere mate ook een buurtfunctie vervult. De Houtstraat kenmerkt zich door design en horeca, de Lange- en Stikke Hezelstraat bestaat voornamelijk uit zelfstandige ondernemers met een lichte nadruk op doelgericht bezoek (o.a. kunsthandel, antiquariaat). In deze straten vinden we unieke Nijmeegse concepten met een positieve uitstraling, een broedplaats voor nieuwe innovatieve bedrijven. Daarentegen is de beleving van de Augustijnenstraat heel anders. De straat heeft een onduidelijk profiel en is moeilijk in te vullen met andere concepten.

Figuur 4.3.1: Afbakening Lange- en Stikke Hezelstraat, Houtstraat, Augustijnenstraat e.o.

Hoewel de leegstand sinds 2015 is afgenomen van 13,3% naar 10,7% is deze in vergelijking met de andere randgebieden van de binnenstad nog relatief hoog. Ten aanzien van de zeer positieve resultaten uit de enquête omrent het economisch functioneren en ontwikkelingen van de afgelopen jaren heerst er een positief gevoel dat ten goede komt van de wervingskracht. Door het grote aandeel historische panden is de schaalgrootte ervan kleiner dan gemiddeld. Het onderscheidend karakter van het deelgebied in totaliteit hangt samen met de lage filialiseringsgraad (13%). De bereikbaarheid wordt eenduidig ervaren. De enquête laat geen uitschieters naar zeer slecht of goed zien. Aandacht

woensdag 13 januari 2021

Figuur 4.3.2: Functioneren Lange- en Stikke Hezelstraat, Houtstraat, Augustijnenstraat e.o.

24

4 Analyse deelgebieden binnenstad Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

voor het auto parkeren is gewenst en de voetgangersvriendelijkheid is niet op hetzelfde niveau als het kernwinkelgebied maar wordt als neutraal ervaren.

Figuur 4.3.3 – Verdeling detailhandel Lange Hezelst e.o. in VKP

Figuur 4.3.5 – Verdeling functies Lange Hezelst e.o. in VKP

Figuur 4.3.4 – Verdeling detailhandel Lange Hezelst e.o. in WVO

Figuur 4.3.6 – Verdeling functies Lange Hezelst e.o. in WVO

woensdag 13 januari 2021

25

4 Analyse deelgebieden binnenstad Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

4.4

Bloemerstraat, Smetiusstraat, In de Betouwstraat e.o.

Dit gebied heeft een relatief grote kritische massa. De clustering van de publieke functies is echter gering, aangezien ook wonen een belangrijke functie inneemt in het deelgebied. Het Kronenburgerpark is een belangrijk rustpunt in de binnenstad, waar vooral veel studenten zich terugtrekken. De aanwezigheid van dit beroemde park komt het onderscheidend karakter van het gebied ten goede. De uitstraling van de openbare ruimte is sinds 2015 verbeterd met de herinrichting van de straat. De voetgangersvriendelijkheid wordt dan ook positief ervaren. In vergelijking met de overige deelgebieden in de binnenstad blijft de uitstraling van het vastgoed echter minder sterk. De wervingskracht van het gebied blijft daarmee ook redelijk beperkt, het bezoekmotief blijft vooral doelgericht. De investering in het gebied heeft eveneens een sterk positief effect op de leegstandcijfers; anno 2015 stond circa 11% van de panden leeg, in 2019 is dat nog maar 4,7%. Dit is waarschijnlijk toe te schrijven aan diverse maatregelen: nieuwe inrichting openbare ruimte Bloemerstraat en Smetiusstraat, transformatiemanager, aantrekken nieuwe bijzondere concepten. Naast deze cijfers blijkt uit de enquête dat de ontwikkelingen van de afgelopen jaren en het economisch functioneren gematigd positief is.

Figuur 4.4.1: Afbakening Bloemerstraat, Smetiusstraat, In de Betouwstraat e.o.

Het beeld in de straten wordt met name bepaald door horeca, diensten en winkels, er is een sterke mix aanwezig. De zaken zijn veelal in handen van relatief jonge zelfstandige ondernemers, de filialiseringsgraad is hier dan ook lager dan gemiddeld in de binnenstad. Dit verklaart voor een groot deel de hoge dynamiek. De internetgevoeligheid van de branches is hier bovengemiddeld vanwege een relatief hoog aandeel bruin- en witgoedzaken (met name computers en telecom). Figuur 4.4.2: Functioneren Bloemerstraat, Smetiusstraat, In de Betouwstraat e.o.

woensdag 13 januari 2021

26

4 Analyse deelgebieden binnenstad Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

De combinatie van het Kronenburgpark, horeca en de huisvesting van studenten heeft zijn reflectie op de bereikbaarheid. Met name de fiets is een doorn in het oog en zorgt voor veel overlast. De bereikbaarheid middels auto wordt zowel negatief als positief ervaren en behoeft aandacht in de toekomst.

Figuur 4.4.3 – Verdeling detailhandel Bloemerst e.o. in VKP

Figuur 4.4.5 – Verdeling functies Bloemerst e.o. in VKP

Figuur 4.4.4 – Verdeling detailhandel Bloemerst e.o. in WVO

Figuur 4.4.6 – Verdeling functies Bloemerst e.o. in WVO

woensdag 13 januari 2021

27

4 Analyse deelgebieden binnenstad Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

4.5

Tweede Walstraat, van Welderenstraat, van Broeckhuysenstraat e.o.

De van Welderen- en van Broeckhuysenstraat hebben een unieke positie in de binnenstad. Hier zijn diverse (speciaal)zaken gevestigd, er is sprake relatief veel zelfstandig ondernemerschap en winkels worden afgewisseld met kwalitatieve horeca en diensten. Dit in combinatie met de heringerichte openbare ruimte en de kleinschalige historische panden maken deze straten zeer onderscheidend in de binnenstad. Binnen deze straten is de clustering redelijk. De onderbreking door de Tweede Walstraat in de routing vanaf de Ziekerstraat wordt opgevangen door de ligging van koffiezaak Kushiin. De Tweede Walstraat heeft nagenoeg geen winkels en bestaat hoofdzakelijk uit laagwaardige horeca en diensten, onderbroken door wonen. Doordat deze straat vooral ook een logistieke functie heeft nodigt de straat niet uit om langer dan noodzakelijk te blijven, met name rond het Vlaamse Gas. De herinrichting Van Welderenstraat en Van Broeckhuysenstraat is (recent) afgerond. Beide straten zijn fietsstraat geworden en er is aantrekkelijke daghoreca bij gekomen. Met een gerichte aanpak voor de Tweede Walstraat en Vlaamse Gas is door middel van investeringen in beleving het karakter verbeterd.

Figuur 4.5.1: Afbakening Tweede Walstraat, van Welderenstraat, van Broekhuysenstraat e.o.

De leegstand in het deelgebied is met 2,5% zeer beperkt. Er is een sterke functiemix in het gebied aanwezig, zowel binnen de winkelsector als tussen de sectoren detailhandel, leisure en diensten. Er is echter ook een grote diversiteit in de kwaliteit van het aanbod en beleving in de twee parallelle wegen. Dit blijkt eveneens uit de enquête waarbij zowel zeer negatieve als positieve reacties komen. Figuur 4.5.2: Functioneren Tweede Walstraat, van Welderenstraat, van Broekhuysenstraat e.o.

woensdag 13 januari 2021

28

4 Analyse deelgebieden binnenstad Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

Door de grote diversiteit van voorzieningen, wonen en ligging aan het rand van het centrum is de bereikbaarheid niet optimaal. Waar zowel negatieve als positieve reacties zijn komen, blijft de fiets zorgen voor overlast en de bereikbaarheid een algemeen aandachtspunt. De vele verkeersbewegingen en parkeergarage Molenpoort zorgen voor een voetgangersonvriendelijk gebied.

Figuur 4.5.3 – Verdeling detailhandel Tweede Walst e.o. in VKP

Figuur 4.5.5 – Verdeling functies Tweede Walst e.o. in VKP

Figuur 4.5.4 – Verdeling detailhandel Tweede Walst e.o. in WVO

Figuur 4.5.6 – Verdeling functies Tweede Walst e.o. in WVO

woensdag 13 januari 2021

29

4 Analyse deelgebieden binnenstad Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

4.6

Hertogstraat, Kelfkensbos, van der Brugghenstraat e.o.

Dit deelgebied is naar aanleiding van de resultaten uit 2015 onder handen genomen. De ontwikkelingen van de afgelopen jaren worden dan ook positief tot zeer positief ervaren blijkt uit de enquête. Hoewel de functiemix in het gebied iets is afgenomen is dit in lijn met de gekozen richting; een nadruk op horeca-aanbod. De concentratie restaurants en cafés aan het eind van de Hertogstraat en rond het Kelfkensbos dragen deze identiteit. De kritische massa en de clustering scoren relatief laag, omdat er buiten de eerder genoemde horecaconcentratiegebieden ook veel woon- en publieksfuncties zijn. De herontwikkeling van de openbare ruimte geeft de straat een vriendelijker karakter voor voetgangers. De aanpak middels street-art geeft smoel aan de Hertogstraat met eyecatchers als Hotel Credible. De heldere koers voor het deelgebied zorgt er mede voor dat de leegstand sinds 2015 sterk is afgenomen, van 21,4% naar 9,5% anno 2019.

Figuur 4.6.1: Afbakening Hertogstraat, Kelfkensbos, van der Brugghenstraat e.o.

De nieuwe inrichting van de openbare ruimte heeft een grote impact gehad op de bereikbaarheid. Ten aanzien van de overige delen wordt dit onderdeel overwegend positief beoordeeld. Parkeren voor de deur is ook in de nieuwe situatie mogelijk en parkeergarage Kelfkensbos ligt dichtbij.

Figuur4.6.2.: Functioneren Hertogstraat, Kelfkensbos, van der Brugghenstraat e.o.

woensdag 13 januari 2021

30

4 Analyse deelgebieden binnenstad Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

Figuur 4.6.3 – Verdeling detailhandel Hertogst e.o. in VKP

Figuur 4.6.5 – Verdeling functies Hertogst e.o. in VKP

Figuur 4.6.4 – Verdeling detailhandel Hertogst e.o. in WVO

Figuur 4.6.6 – Verdeling functies Hertogst e.o. in WVO

woensdag 13 januari 2021

31

4 Analyse deelgebieden binnenstad Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

4.7

Waalkade, Oude Haven e.o.

De Waalkade staat bekend om de clustering van horeca aan het water en als evenementenplein. Cultuur en vermaak zijn verspreid over het gehele deelgebied en worden ingevuld door meerdere galeries, musea, een theater en een casino wat het onderscheidende karakter versterkt. De ligging en het onderscheidende aanbod geeft het gebied, met name in de zomermaanden, haar wervingskracht. Door de relatief grote (loop)afstand tot het winkelgebied en het hoogteverschil is de aansluiting met het winkelgebied echter lastig. Het gebied rondom de Oude Haven en de kade kenmerkt zich voornamelijk als woongebied. De impuls die het gebied gekregen heeft naar aanleiding van de voorgaande analyse werpt zijn vruchten af; de leegstand is fors afgenomen, van bijna 50% in 2015, tot 4,9% in 2019. In het najaar van 2018 is herinrichting van de Waalkade gestart. Dit zorgt ervoor dat er geen doorgaand autoverkeer meer over de kade mag rijden. Het parkeerterrein heeft plaatsgemaakt voor een groene strook waarmee zowel de uitstraling als de voetgangersvriendelijkheid verbeterd is. De frequentie van lijnbussen blijft hier echter oplettendheid vragen. De openbare ruimte is met behulp van provinciaal geld en gemeentelijke middelen geheel opnieuw ontwikkeld. Ook is een transformatiemanager aangesteld. Er is een positieve verwachting als het gaat om nieuwe kansen voor het gebied.

Figuur 4.7.1: Afbakening Waalkade, Oude Haven e.o.

Figuur 4.7.2.: Functioneren Waalkade, Oude Haven e.o.

woensdag 13 januari 2021

32

4 Analyse deelgebieden binnenstad Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

Figuur 4.7.3 – Verdeling detailhandel Waalkade e.o. in VKP

Figuur 4.7.5 – Verdeling functies Waalkade e.o. in VKP

Figuur 4.7.4 – Verdeling detailhandel Waalkade e.o. in WVO

Figuur 4.7.5 – Verdeling functies Waalkade e.o. in WVO

woensdag 13 januari 2021

33

4 Analyse deelgebieden binnenstad Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

4.8

Stationsgebied, Handelskade e.o.

Het gebied rondom het treinstation, richting de Handelskade is als nieuw deelgebied aan deze analyse toegevoegd. Met het oog op diverse ontwikkelingen die hier plaats (gaan) vinden wordt in deze rapportage een nulmeting voor het gebied uitgevoerd. In het gehele gebied wordt woningbouw ontwikkeld. De Handelskade (8a) betreft een nieuwe unieke ontwikkeling met aantrekkelijke horeca en hoogwaardige woonconcepten. Het stationsgebied (8b) is sterk in ontwikkeling zowel aan de oostzijde (hotel, supermarkt, woningen) als aan de westzijde (congres-hotel-vergaderfaciliteit). De nulmeting laat zien dat dit gebied momenteel nog geen sterk publiek karakter heeft. Er zit relatief weinig aanbod en het aanbod dat aanwezig is zit verspreid. Het gebied heeft weinig eigen karakter en beschikt over weinig wervingskracht als verblijfsgebied. Met de Handelskade is een eerste goede cluster aangelegd op het gebied van mixed use met wonen, bedrijvigheid en (ondersteunende) horecavoorzieningen. De uitstraling van deze hoek in het deelgebied is hoogwaardig. Figuur 4.8.1: Afbakening Stationsgebied, Handelskade e.o.

Het OV-knooppunt heeft als vanzelfsprekend een goede bereikbaarheid, zeker in combinatie met de parkeermogelijkheden rondom het station. De verbinding met de binnenstad kan echter verbeterd. De plannen voor het stationsgebied moeten ervoor zorgen dat de doorloop vanuit de westkant vergroot wordt. Door het ontwikkelen van een gemengd klimaat (werken, wonen, winkelen) ontstaat er een bedrijvigheid in het gebied waarmee de levendigheid uit de binnenstad doorgetrokken kan worden. Om de het publieke karakter van de binnenstad te behouden is het echter van belang hier een duidelijk complementair aanbod te voeren.

Figuur 4.7.2: Afbakening Stationsgebied, Handelskade e.o.

woensdag 13 januari 2021

34

4 Analyse deelgebieden binnenstad Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

Figuur 4.8.3 – Verdeling detailhandel Stationsgebied e.o. in VKP

Figuur 4.8.5 – Verdeling functies Stationsgebied e.o. in VKP

Figuur 4.8.4 – Verdeling detailhandel Stationsgebied e.o. in WVO

Figuur 4.8.6 – Verdeling functies Stationsgebied e.o. in WVO

woensdag 13 januari 2021

35

5 Toekomstperspectief Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

5

Toekomstperspectief

5.1

Weerbaarheid deelgebieden

De vorige weerbaarheidsanalyse voor de Nijmeegse binnenstad dateert van 2015. Sinds 2015 hebben veel ontwikkelingen plaatsgevonden in en rond de binnenstad. Ook landelijk is zowel de detailhandel, de horeca als de cultuursector aan verandering onderhevig, wat nieuwe kansen maar ook bedreigingen oplevert. Waar het ene deelgebied een sprong voorwaarts maakt, zet het andere deelgebied een stapje terug. In deze paragraaf concretiseren we de weerbaarheidsanalyse voor de verschillende deelgebieden in de Nijmeegse binnenstad. Kernwinkelgebied De binnenstad van Nijmegen is hét visitekaartje van de stad en regio, met een hoge kritische massa aan functies en sterke mate van concentratie. De grootschalige (inter)nationale winkelformules weten goed in te spelen op de dynamiek in de detailhandel. Toch zorgt de sterke profilering op detailhandel in het kernwinkelgebied voor risico’s, met name door de concurrentie met online. Het kernwinkelgebied kenmerkt zich hoofdzakelijk door winkelfuncties en huisvest slechts in beperkte mate leisure en diensten. Bezoekers zijn op zoek naar beleving en vermaak en vinden dit met name in gebieden met onderscheidend karakter. Daarnaast blijft aandacht nodig voor de Molenpoortpassage vanwege de concentratie van leegstand (met name op de eerste verdieping). Ook in 2015 behoorde de Molenpoortpassage tot één van de zorggebieden in de Nijmeegse binnenstad.

De gemeente heeft in 2019 de gebiedsvisie Vlaams Kwartier vastgesteld met daarin mogelijkheden voor herontwikkeling van de Molenpoortpassage. Daarover is de gemeente nu in gesprek met de eigenaar van de passage.

woensdag 13 januari 2021

Ondanks de overall weerbare positie van het kernwinkelgebied is aandacht gewenst voor de mogelijke effecten van de coronacrisis. Meer hierover in de volgende paragraaf. Mariënburg, Marikenstraat e.o. Het deelgebied heeft zich sinds 2015 negatief ontwikkeld. De leegstand is fors. De omgeving Mariënburg, Marikenstraat heeft het hoogste aandeel leegstand in de Nijmeegse binnenstad. De eigenaar van de Marikenstraat zet actief in op aanpak van de leegstand door het aantrekken van nieuwe concepten en betere overeenkomsten met huurders. Het winkelgebied beschikt ook over verschillende onderscheidende

elementen: sterke functiemix (detailhandel, cultuur met aanwezigheid van Lux, de bibliotheek en het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis, aantrekkelijke horeca op het Koningsplein) en de kenmerkende ‘koopgoot’. Ook de uitstraling van het vastgoed en de openbare ruimte worden hoog gewaardeerd, wat potentie biedt voor de toekomst. Er liggen kansen in het beter verbinden van Mariënburg aan de Marikenstraat. De herontwikkeling van complex Elckerlyc (voormalige stadswinkel) is opgenomen in de gebiedsvisie Vlaams Kwartier. Deze ontwikkeling kan het Mariënburgplein met kapel beter laten aansluiten op de rest van het stedelijk weefsel en Arsenaal.

Kernwinkelgebied – Weerbaar Kansen Verder ontwikkelen compact kernwinkelgebied Ruimte voor ontmoeten en beleven: méér dan winkelen alleen in het kernwinkelgebied Versterken woonfunctie (op verdieping) Integratie van groen en duurzaamheid Herontwikkeling Molenpoortpassage: transformatie van winkelpassage naar open straatjes en pleinen en toevoegen van woningen op verdieping

Mariënburg, Marikenstraat e.o. – Licht kwetsbaar Kansen Versterken ruimtelijke relatie met kernwinkelgebied Transformatie van leegstaand vastgoed Ruimte bieden voor innovatie en experimenten (o.a. in horeca en cultuur)

36

5 Toekomstperspectief Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

Lange- en Stikke Hezelstraat, Houtstraat, Augustijnenstraat e.o. In de Lange- en Stikke Hezelstraat en Houtstraat vinden we een unieke concentratie van specialistische winkels en horecazaken met veel zelfstandig ondernemerschap en een veelzijdige branchering. Het is tevens een broedplaats voor startende winkels en vaak eigenzinnige, multifunctionele concepten. De afgelopen jaren heeft het gebied zich positief ontwikkeld en dit wordt ook zo ervaren door gebruikers. Daarentegen is de beleving van de Augustijnenstraat heel anders, met name vanwege het onduidelijke profiel. Dit maakt het moeilijk om de straat te vullen met andere concepten. Met de eigenaar van V&D is de gemeente in gesprek over herontwikkeling van de locatie. Daarnaast komt er een plan voor herinrichting van de route Plein 1944-Augustijnenstraat-Burchtstraat. Dit gebied komt in deze weerbaarheidsanalyse als nieuw zorggebied in beeld ten opzichte van de vorige weerbaarheidsanalyse (2015). Bloemerstraat, Smetiusstraat, In de Betouwstraat e.o. Sinds 2015 is de uitstraling van de openbare ruimte verbeterd met de herinrichting van de straat. Daarnaast is de leegstand in het deelgebied afgenomen mede door de nieuwe inrichting van de openbare ruimte (Bloemerstraat en Smetiusstraat), het aanstellen van een transformatiemanager en het aantrekken van nieuwe bijzondere concepten.

Aandacht blijft nodig voor de matige uitstraling van het vastgoed, wat een risico vormt voor de wervingskracht. Tweede Walstraat, Van Welderenstraat, van Broeckhuysenstraat e.o. De Van Welderenstraat en Van Broekhuysenstraat hebben een unieke positie in de stad met diverse speciaalzaken, veel zelfstandig ondernemerschap en kwalitatieve horeca en diensten. De leegstand is laag en de functiemix hoog. De herinrichting van Van Welderenstraat en Van Broeckhuysenstraat

woensdag 13 januari 2021

Lange- en Stikke Hezelstraat, Houtstraat, Augustijnenstraat e.o. – Licht kwetsbaar Kansen Onderscheidende, veelzijdige branchering behouden en versterken Kansen voor innovatie en experimenten benutten (o.a. in cultuur, kunst, design, horeca) Augustijnenstraat: brancheringsplan

Bloemerstraat, Smetiusstraat, In de Betouwstraat e.o. – Licht kwetsbaar Kansen Onderscheidend karakter behouden en versterken Gevarieerd aanbod versterken: detailhandel, horeca, diensten, wonen Aanpak uitstraling vastgoed Aanpak overlast fietsparkeren

Tweede Walstraat, Van Welderenstraat, Van Broeckhuysenstraat e.o. – Weerbaar Kansen Versterking functieprofiel, kwaliteit bewaken Aandacht voor verkeersonveiligheid van parkeergarage Molenpoort Tweede Walstraat: verkleuren naar woon- en werkmilieu en openbare ruimte opwaarderen, met name omgeving Vlaamse Gas

37

5 Toekomstperspectief Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

is (recent) afgerond. Beide straten zijn fietsstraten geworden en er is aantrekkelijke daghoreca bijgekomen. Op termijn biedt de Tweede Walstraat weinig perspectief voor publieksfuncties, mede door de zwakke uitstraling, achterzijden van de panden en de diverse laagwaardige functies (horeca en diensten). Voor de Tweede Walstraat is een gerichte aanpak nodig door middel van investeringen in beleving en karakter, met name rond het Vlaamse Gas. In de gebiedsvisie Vlaams Kwartier is de doorsteek / verbinding Vlaamse Gas – Molenpoort opgenomen om de Vlaamse Gas en de Tweede Walstraat uit isolement te halen. Hertogstraat, Kelkensbos, Van de Brugghenstraat e.o. In 2015 werd dit deelgebied als kwetsbaar bestempeld. De afgelopen jaren is daarom flink geïnvesteerd in de Hertogstraat, Kelfkensbos, Van de Brugghenstraat e.o. en dat werpt zijn vruchten af. Voor het hele deelgebied is een nieuwe richting gekozen namelijk een nadruk op horeca-aanbod. De concentratie restaurants in de Hertogstraat en rond het Kelfkensbos dragen deze identiteit. De Hertogstraat in sinds 2015 heringericht, diverse gevels zijn opgeknapt en nieuwe ondernemers hebben hun intrek genomen in de straat. De leegstand is fors afgenomen. Het deelgebied staat er door diverse inspanningen weer goed voor, maar aandacht blijft noodzakelijk.

Kansrijk is de aanhaking van de straat bij de ontwikkeling van Valkhof aan de noordkant en de aansluiting met Mariënburg aan de zuidwestkant. Het Valkhofkwartier en Kelfkensbos(plein) zijn op dit moment in ontwikkeling. Ook het museum wordt aangepast en gaat zich meer naar buiten richten. Waalkade, Oude Haven e.o. De kwetsbare positie van de Waalkade is door diverse ingrepen omgeslagen naar een sterk gebied in opkomst. De Waalkade staat bekend om de clustering van horeca aan het water en als evenementenplein. De ligging en het

woensdag 13 januari 2021

Hertogstraat, Kelfkensbos, Van de Brugghenstraat e.o. – Licht kwetsbaar Kansen Profiel met sterk horeca-aanbod behouden en versterken Aandacht voor vergroening Aanpak openbare ruimte (o.a. verlichting, kunst) Aanhaking van de straat bij de ontwikkeling van Valkhof (noordkant) en aansluiting met Mariënburg (zuidwestkant)

Waalkade, Oude Haven e.o. – Weerbaar Kansen Versterken verblijfs- en recreatiegebied en toeristisch kwartier Verbinding met binnenstad Kwaliteit en differentiatie horecasegmentatie Bekendheid bij bezoekers en bewoners verbeteren (Waalverhaal vertellen) Groene kade

Stationsgebied, Handelskade e.o. – Licht kwetsbaar Kansen Aantrekkelijke toegangspoort tot Nijmegen (treinreizigers) ontwikkelen Verbinding met binnenstad Stationsgebied: inzetten op bedrijvigheid, complementair aan rest van de binnenstad Handelskade: mixed use met wonen, bedrijvigheid en (ondersteunende) horecavoorzieningen

38

5 Toekomstperspectief Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

onderscheidende aanbod geven het gebied haar wervingskracht. De leegstand is de afgelopen jaren fors afgenomen. Er is een positieve verwachting als het gaat om nieuwe kansen voor het gebied. Stationsgebied, Handelskade e.o. Dit nieuwe deelgebied is in opkomst vanwege de vele ontwikkelingen die hier de komende jaren gaan plaatsvinden. De Handelskade betreft een nieuwe unieke ontwikkeling met aantrekkelijke horeca en hoogwaardige woonconcepten. Het stationsgebied is sterk in ontwikkeling zowel aan de oostzijde (hotel, supermarkt, woningen) als aan de westzijde (congreshotel-vergaderfaciliteit). In de huidige situatie beschikt het gebied over weinig wervingskracht en kwaliteiten als verblijfsgebied terwijl het voor veel bezoekers (met de trein) de toegangspoort is naar de Nijmeegse binnenstad.

woensdag 13 januari 2021

39

5 Toekomstperspectief Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

5.2

Ambities en toekomstperspectief

In de nota ‘Binnenstad van de Toekomst’ (2017) zijn belangrijke ambities voor de Nijmeegse binnenstad voor de komende jaren geformuleerd:  Versterken van aanbod en ambiance via een gebalanceerde functiemix, meer beleving in de binnenstad en een aantrekkelijke openbare ruimte om in te verblijven (o.a. via vergroening).  Komst van nog meer bezoekers naar de binnenstad.  Toename werkgelegenheid in de binnenstad.  Verbetering van het investeringsklimaat, meer investeringen door pandeigenaren in bestaand en nieuw vastgoed.  Vermindering van de leegstand.  Meer innovatie en collectiviteit; jong ondernemerschap, gebruik maken van de creativiteit die er in de stad zit. Hoe de binnenstad van Nijmegen er over een paar maanden uit zal zien is voor niemand duidelijk. De coronacrisis en bijbehorende maatregelen brengen veel onzekerheid met zich mee o.a. voor de detailhandels-, horeca- en cultuursector. Het is daarom met name van belang om voldoende flexibiliteit te bieden om in te kunnen spelen op de veranderingen die de coronacrisis teweeg zal brengen. In figuur 5.1 zijn de ambities en speerpunten voor de Nijmeegse binnenstad samengevat (binnenste ring). Dit kan worden gebruikt bij de uitwerking van het plan van aanpak voor de binnenstad.

Hoe dit plan van aanpak er inhoudelijk uit zal komen te zien is sterk afhankelijk van de ontwikkelingen omtrent de coronacrisis die (in meer of mindere mate) op de binnenstad zullen afkomen de komende periode. Om inzicht te geven in de mogelijke coronaeffecten (buitenring) worden deze gekoppeld aan de ambities voor de binnenstad. Sommige ambities krijgen door corona een accent/versnelling terwijl andere ambities aan relevantie verliezen. Op basis

woensdag 13 januari 2021

van de ambities, weerbaarheidsanalyse en trends en ontwikkelingen worden de volgende coronaeffecten voor de Nijmeegse binnenstad benoemd. Transformatie biedt nieuwe mogelijkheden Detailhandel is en blijft (vooralsnog) de belangrijkste economische trekker van de binnenstad, al is de verwachting dat het aandeel detailhandel in binnensteden verder zal afnemen. Deze trend is reeds in gang gezet, maar zal door de coronacrisis worden versneld. Na de forse groei de afgelopen jaren staat ook de horeca onder druk. Het aantal faillissementen in de detailhandel en horeca zal toenemen, al is de verwachting dat zich (met name in de horeca) op termijn weer nieuwe exploitanten zullen melden. Transformatie van leegstaand vastgoed zal versnellen door het deels wegvallen van detailhandel en horeca in de binnenstad. Dit biedt anderzijds nieuwe kansen voor wonen in de binnenstad en daarmee het accommoderen van de verwachte bevolkingsgroei in Nijmegen. Aandacht voor de versterking van de woonfunctie, in combinatie met aandacht voor het woonmilieu, vormt een aantrekkelijke ontwikkelkans voor de Nijmeegse binnenstad. Wonen in de binnenstad groeit al langer aan populariteit. Waar bewoners voorheen de binnenstad ontvluchten, biedt het centrum nu kansen voor een aantrekkelijk woonmilieu.

Succesvolle transformaties van retail/horeca naar wonen dragen bij aan een levendig, gevuld centrum waar overdag en ’s avonds bedrijvigheid is. Met de verwachte faillissementen en de zoektocht naar nieuwe functies in de binnenstad, behoort wonen tot de mogelijkheden. Overigens zijn niet alle deelgebieden even geschikt/gewenst voor het versterken van de woonfunctie. Er blijft ruimte nodig voor andere publiekstrekkende functies zoals ambacht, leisure en gemengde concepten.

De transformatie van leegstand kan tevens aangegrepen worden om medewerking te verlenen aan kwalitatieve impulsen, innovatieve concepten of vervanging van ‘oud door nieuw’. Een opvallende trend is de toenemende samensmelting van detailhandel, horeca, cultuur en dienstverlening, soms zelfs in één bedrijf. Het leidt tot onderscheidende zaken en nieuwe exploitatiemodellen voor ondernemers. Beleidsmatig moet het dan echter wel worden gefaciliteerd. Ook hier liggen kansen om nieuwe functies toe te voegen aan de binnenstad en consumenten de beleving te bieden waar zij naar op zoek zijn. Naar een groene en duurzame binnenstad Het belang van een gezonde woon- en werkomgeving is de afgelopen jaren hoger op de agenda komen te staan nu de binnenstad transformeert van een locatie voor winkelen naar een locatie waar wonen en ontmoeten ook een centrale plaats krijgen. Van place to buy naar place to be. Ook de introductie van de Omgevingswet en zichtbare effecten van klimaatverandering hebben bijgedragen aan de toenemende aandacht voor een gezonde, groene binnenstad. Naar verwachting komt het belang van een groene, gezonde woonen werkomgeving nog hoger op de agenda te staan als gevolg van corona nu consumenten meer ruimte nodig hebben in de binnenstad (anderhalvemetersamenleving). Belangrijk is dat groen en duurzaamheid worden geïntegreerd in de Nijmeegse binnenstad.

De Nijmeegse binnenstad is een hitte-eiland. Door meer groen en waterprojecten in de binnenstad toe te voegen wordt hitte minder een probleem, ziet de stad er fraaier uit en neemt de biodiversiteit toe. Bovendien is ruimte voor ontmoeten een belangrijk aspect in de binnenstad.

40

5 Toekomstperspectief Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

Aandacht voor veranderingen rond mobiliteit Jarenlang heeft de bereikbaarheid van de binnenstad per auto centraal gestaan. Ingegeven door de coronacrisis zien we nu versneld een trend waarbij steden asfalt ombouwen tot ruimte voor fietsers en voetgangers. Ruimte voor verblijf en schone vormen van mobiliteit. Dit draagt niet alleen bij aan de ambitie om nieuwe vormen voor mobiliteit te introduceren, maar tevens aan ambities in het kader van de klimaatopgave en vergroening. Nijmegen heeft de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in nieuwe parkeergelegenheid voor auto’s en fietsen. Belangrijk voor een binnenstad waar naast de auto ook andere vormen van mobiliteit aanwezig zijn, is de beloopbaarheid tussen de deelgebieden en de stallingsmogelijkheden voor de fiets (zonder dat deze hinderlijk zijn voor passantenstromen). Ook de aansluiting op het openbaar vervoer is van belang. Samenwerking en vastgoed Een belangrijke ambitie voor de Nijmeegse binnenstad is het verbeteren van het investeringsklimaat door te investeren in nieuw en bestaand vastgoed. De coronacrisis zet de situatie op scherp. Ondernemers hebben meer ruimte nodig om hun zaak draaiende te houden, maar hebben tegelijkertijd behoefte aan lagere vaste huurlasten. Om een faillissementsgolf in de detailhandel en horeca te voorkomen, moet samen met vastgoedeigenaren worden gezocht naar een compromis.

Een goede samenwerking en afstemming tussen de partijen is hierbij van belang. Bedrijven die als fysieke vestiging in de binnenstad aanwezig willen blijven, zullen zich bezinnen op hun vestigingsplaats. Door uit te wijken naar goedkopere binnenstedelijke randlocaties kan de exploitatie eerder voorgezet worden. De aanwezigheid online zorgt voor voldoende herkenbaarheid.

Figuur 5.1:

woensdag 13 januari 2021

Ambities voor de binnenstad gekoppeld aan mogelijke coronaeffecten

41

5 Toekomstperspectief Weerbaarheidsanalyse binnenstad Nijmegen

Hoofdvestiging Boxtel Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel T +31 (0)411 850 400 Vestiging Amsterdam Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam T +31 (0)20 506 19 99 Vestiging Tegelen Industriestraat 94 5931 PK Tegelen

www.bro.nl | info@bro.nl

woensdag 13 januari 2021

T +31 (0)77 373 06 01

42