W&B Ontwerp omgevingsprogramma Luchtkwaliteit 2026-2030

Overzicht wensen en bedenkingen “Wensen en bedenkingen Ontwerp omgevingsprogramma Luchtkwaliteit 2026-2030” (besluitronde 11 maart 2026) WENSEN Metingen, sturing en verantwoording 1. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat het college de raad in de toekomst op de hoogte houdt van eventuele wijzigingen/actualisaties in het Omgevingsprogramma Luchtkwaliteit voorafgaand aan een eventueel Actualisatiebesluit (p. 25). Steun: PvdD, CDA, SP, PvdA, GroenLinks, D66 (26) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, VVD, LVK (13) 2.

De gemeenteraad spreekt de wens uit dat ook resultaten uit het ToxDown-project, waar van toepassing, worden betrokken bij het monitoren en analyseren van de luchtkwaliteit (p. 22). Steun: PvdD, CDA, SP, PvdA, GroenLinks, D66, LVK (27) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, VVD (12)

3.

De gemeenteraad spreekt de wens uit dat het college bij de uitvoering van het omgevingsprogramma blijft kiezen voor maatregelen die aantoonbaar effect hebben op luchtkwaliteit én in de praktijk uitvoerbaar zijn voor inwoners, ondernemers en handhavende instanties. Steun: Stadspartij Nijmegen, SP, PvdA, VVD, D66 (25) Geen steun: CDA, PvdD, GroenLinks, LVK (14)

4.

De gemeenteraad spreekt de wens uit dat monitoring en metingen expliciet worden gekoppeld aan besluitvorming, zodat data niet alleen inzicht geven, maar ook leiden tot concrete en uitlegbare keuzes richting raad en inwoners. Steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, SP, PvdD, PvdA, VVD, GroenLinks, D66, LVK (39) Geen steun: -

5.

De gemeenteraad spreekt de wens uit dat wel consequenties en beleidsmaatregelen worden verbonden aan citizen science projecten die luchtkwaliteit meten, als blijkt dat grenswaarden met enige regelmaat worden overschreden (p. 21). Steun: PvdD, CDA, SP, GroenLinks, LVK (17) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, PvdA, VVD, D66 (22)

6.

De gemeenteraad spreekt de wens uit dat bij de indicatoren voor de maatregel ‘Emissievrije mobiele werktuigen (extern)’ (5.2.5 maatregel 25) ook het ‘Aandeel emissievrije bouwmachines (%)’wordt opgenomen. Steun: PvdD, SP, PvdA (10) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, VVD, D66, LVK, GroenLinks (29)

7.

De gemeenteraad spreekt de wens uit dat bij de indicatoren voor de maatregel ‘Binnenklimaat (nieuw)’(5.2.6 maatregel 28) ook het ‘Aantal verhuurders bereikt met voorlichting’ wordt opgenomen. Steun: PvdD, SP, GroenLinks (14) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, D66, LVK (25)

8.

De gemeenteraad spreekt de wens uit dat de gemeente ook (tijdelijk) meetpunten in woonwijken inricht waar veel klachten zijn over houtstook (p. 33). Steun: PvdD, SP, PvdA, GroenLinks (18) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, VVD, D66, LVK (21)

9.

De gemeenteraad spreekt de wens uit om de snuffelpalen die momenteel in Lindenholt en West staan uit te breiden naar de rest van de stad. Steun: SP, PvdD, PvdA (10) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, VVD, GroenLinks, D66, LVK (29)

Normering – Emissievrije zones en voertuigen 10. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat op termijn de hele gemeente een zero-emissiezone wordt (p. 8). Steun: PvdD (3) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, SP, PvdA, VVD, GroenLinks, D66, LVK (36) 11. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat vanaf 2027 ook andere bussen dan die in de concessie ANF (Arnhem-Nijmegen-Foodvalley) volledig emissievrij worden, zoals de streeklijnen naar Brabant, Limburg en Kleef, voor zover die nog niet emissievrij zijn (p. 9). Steun: PvdD, SP, GroenLinks (14) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, D66, LVK (25) 12. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat de gemeente ook bij tijdelijk gehuurde voertuigen voor specifieke taken, zoals bij verkiezingen of evenementen, waar mogelijk kiest voor elektrische voertuigen (p.10). Steun: PvdD, SP, PvdA, GroenLinks (18) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, VVD, D66, LVK (21) 13. De gemeenteraad spreekt de wens uit om expliciet vast te leggen dat eventuele aanvullende mobiliteitsmaatregelen niet leiden tot generieke beperkingen voor personenauto’s en dat bereikbaarheid voor bewoners, ondernemers en bezoekers volwaardig wordt meegewogen. Steun: VVD, CDA, SP (9) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, PvdD, PvdA, GroenLinks, D66, LVK (30) 14.

De gemeenteraad spreekt de wens uit dat potentiële problemen in het behalen van de duurzaamheidsambities ten aanzien van het doelgroepenvervoer door technologische of financiële obstakels niet ten koste mogen gaan van het fijnmazige vervoersaanbod dat met het doelgroepenvervoer wordt aangeboden. Steun: CDA, Stadspartij Nijmegen, SP, PvdD, PvdA, D66 (26) Geen steun: VVD, GroenLinks, LVK (13) Normering - Houtstook 15. De gemeenteraad spreekt de wens uit uiterlijk in 2030 een jaarrond houtstookverbod in te voeren om in het bijzonder hooggevoelige groepen zoals kinderen, ouderen en mensen met longklachten, te beschermen en om de bijdrage aan klimaatverandering door houtstook te verminderen (p.17). Steun: PvdD, SP, GroenLinks, LVK (15) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, D66 (24) 16. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat ‘het verkleinen van de kans op branden in het groen’ wordt opgenomen als tactisch doel bij maatregel 20 (ontmoedigen houtstook). De kans op branden in het groen wordt door klimaatverandering immers steeds groter. Ook in Nijmegen zijn er elk jaar meer branden, o.a. in bermen. Branden in het groen leveren een zeer slechte luchtkwaliteit en risico’s voor de gezondheid op. Steun: PvdD, SP, LVK (7) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, GroenLinks, D66 (32) Normering – Overig 17.

De gemeenteraad spreekt de wens uit dat de emissie op drukke wegen zodanig omlaag gaat dat we bij toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen de minimale GGD-richtafstanden tussen woningen en drukke wegen kunnen hanteren: 25 meter binnen de bebouwde kom, 50 meter buiten de bebouwde kom en 150 meter ten opzichte van een snelweg. Woningen zijn immers volgens de GGD eveneens gevoelige bestemmingen (p. 19).

Steun: PvdD, SP, GroenLinks, D66 (20) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, LVK (19) 18. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat er geen opstapeling van geuroverlast in een gebied mag ontstaan, omdat er enkel per nieuwe ruimtelijke ontwikkeling per bedrijf wordt gekeken of deze voor te veel geuroverlast zorgen. Steun: PvdA, Stadspartij Nijmegen, CDA, SP, PvdD, GroenLinks, D66 (34) Geen steun: VVD, LVK (5) 19. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat het omgevingsprogramma luchtkwaliteit 2026-2030 waar nodig zal worden aangepast aan de hand van de adviezen die volgen uit de resultaten van het ToxDown-project, zodra die beschikbaar zijn. Steun: PvdD, Stadspartij Nijmegen, CDA, SP, PvdA, GroenLinks, D66, LVK (35) Geen steun: VVD (4) 20. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat een harde deadline wordt gesteld wanneer Nijmegen zal voldoen aan de meest recente WHO-advieswaarden voor luchtkwaliteit uit 2021. Steun: PvdD, SP, PvdA, LVK (11) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, VVD, D66, GroenLinks (28) Prioritering 21. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat er bij maatregelen die genomen kunnen worden om het binnenklimaat te bevorderen, oudere (sociale) huurwoningen prioriteit krijgen bij voorlichting of renovatie. Steun: PvdA, CDA, SP, GroenLinks, D66 (23) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, PvdD, VVD, LVK (16) 22.

De gemeenteraad spreekt de wens uit dat de gemeente gaat inzetten op sneller emissieloos bouwen dan pas in 2030 bij zowel alle gemeentelijke projecten als bij projecten waarbij de gemeente geen opdrachtgever is (p. 19 en 20). Steun: PvdD, SP, LVK, GroenLinks (15) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, GroenLinks, D66 (24) 23. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat daar waar mogelijk sneller aan de strengere luchtkwaliteitsnormen van de EU-richtlijn (2024/2881) wordt voldaan dan het in de richtlijn gestelde jaar 2030. Steun: CDA, SP, PvdD, PvdA, GroenLinks, LVK (21) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, VVD, D66 (18) Handhaving 24. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat er inzake houtstook niet alleen aandacht komt voor gedragsverandering, maar ook voor handhaving als gedrag onvoldoende verandert (p.1). Steun: PvdD, SP (6) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, GroenLinks, D66, LVK (33) 25. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat er (meer) handhaving op het vuurwerkverbod komt om slechtere luchtkwaliteit in aanloop naar, tijdens en na afloop van Oudjaarsavond tegen te gaan (p. 30). Steun: PvdD, SP, GroenLinks, LVK (15) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, D66 (24) Onderzoek 26. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat onderzocht wordt of en hoe de hele gemeente één zeroemissiezone kan worden (p. 8).

Steun: PvdD, GroenLinks (11) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, SP, PvdA, VVD, D66, LVK (28)

27. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat er een onderzoek komt naar het uitfaseren van houtstook bij code rood en oranje (p.17). Steun: PvdD, SP, GroenLinks, LVK (15) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, D66 (24) 28. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat onderzocht wordt of het mogelijk is een rookverbod op terrassen en bij sportverenigingen in te voeren (p.30). Steun: PvdD, SP, LVK, GroenLinks (15) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, D66 (24) 29. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat onderzocht wordt hoe vervuiling naar de lucht door remen bandenslijtage, de grootste bron van verontreinigende emissies door nieuwe voertuigen, in Nijmegen kan worden verminderd (Meeste microplastics in milieu door slijtende banden, plastic afval en plastic korrels uit industrie | RIVM en Banden produceren nu meer uitstoot dan uitlaatgassen). Steun: PvdD, SP (6) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, GroenLinks, D66, LVK (33) Samenwerking 30. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat de gemeente bij haar onderzoek naar binnenklimaat ook de woningcorporaties en particuliere verhuurders betrekt, aangezien niet alleen inwoners, maar ook zij belangrijke verantwoordelijkheid dragen voor maatregelen die invloed hebben op de luchtkwaliteit in woningen, denk aan ventilatievoorzieningen, WTW-systemen en (andere) bouwkundige eigenschappen (p. 21).

Steun: PvdD, Stadspartij Nijmegen, CDA, SP, PvdA, GroenLinks, D66 (34) Geen steun: VVD, LVK (5) 31. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat de adviesrol van de GGD in het gemeentelijke proces rond o.a. luchtkwaliteit versterkt wordt (p. 30). Steun: PvdD, CDA, SP, PvdA, GroenLinks, D66, LVK (27) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, VVD (12) 32. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat ook milieuorganisaties als MOB en Milieucentraal in het omgevingsprogramma worden opgenomen en behandeld als stakeholders (p. 31). Steun: PvdD, SP, PvdA (10) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, VVD, GroenLinks, D66, LVK (29) Voorlichting, informatievoorziening en ondersteuning 33. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat inwoners duidelijk worden geïnformeerd over wat de gemeente wel en niet kan oplossen, zodat luchtkwaliteitsbeleid begrijpelijk, geloofwaardig en gedragen blijft. Steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdD, PvdA, GroenLinks, LVK (26) Geen steun: SP, VVD, D66 (13) 34. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat MKB-ondernemers naast advies en voorlichting zoals bedoeld in maatregel 3 ook financieel ondersteund worden, bijvoorbeeld door middel van subsidies, bij de aanpassing van hun bedrijfsvoering aan zero-emissiezones. Steun: CDA, VVD, Stadspartij Nijmegen, PvdA, LVK (19) Geen steun: SP, PvdD, GroenLinks, D66 (20) 35.

De gemeenteraad spreekt de wens uit dat er in de voorlichting meer aandacht komt voor het risico op natuurbranden en branden in het groen door houtstook in open lucht tijdens hete droge zomers (p. 17). Steun: PvdD, CDA, SP, PvdA, GroenLinks, LVK (21) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, VVD, D66 (18)

36. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat de gemeente inwoners ondersteunt, als uit onderzoek blijkt dat woningcorporaties en particuliere verhuurders onvoldoende verantwoordelijkheid nemen voor hun aandeel in het binnenklimaat in de door hen verhuurde woningen (p. 21). Steun: PvdD, SP, PvdA, GroenLinks (18) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, VVD, D66, LVK (21) 37. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat de gemeente inwoners die overlast ervaren van houtstook helpt met het inrichten van een (tijdelijk) meetpunt voor de luchtkwaliteit en met het aanpakken van houtstookoverlast, als die overlast met dat meetpunt inderdaad wordt aangetoond (p. 31). Steun: PvdD, SP (6) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, GroenLinks, D66, LVK (33) 38. De gemeenteraad spreekt de wens uit dat de gemeente in voorlichting over houtstook ook aandacht gaat besteden aan de schadelijkheid van houtstook voor de houtstoker zelf. In de informatie over houtstook op de website is daarover nu niets te vinden. Steun: PvdD, SP, GroenLinks, LVK (15) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, D66 (24) BEDENKINGEN 1. De gemeenteraad spreekt de bedenking uit dat maatregelen die niet of nauwelijks te handhaven zijn, het vertrouwen van inwoners in gemeentelijk beleid onder druk zetten. Ambities moeten daarom altijd hand in hand gaan met handhaafbaarheid.

Steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, VVD, D66 (20) Geen steun: SP, PvdD, PvdA, GroenLinks, LVK (19) 2. De gemeenteraad spreekt de bedenking uit dat inwoners en ondernemers te maken krijgen met een opeenstapeling van regels vanuit luchtkwaliteit, mobiliteit en ruimtelijke ordening, terwijl het effect daarvan niet altijd evenredig is. Steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, VVD, D66 (20) Geen steun: SP, PvdD, PvdA, GroenLinks, LVK (19) 3.

De gemeenteraad benadrukt dat een groot deel van de luchtvervuiling bovenlokaal wordt veroorzaakt en heeft de bedenking dat lokaal beleid niet moet doen alsof alle problemen binnen de stadsgrenzen kunnen worden opgelost. Steun: Stadspartij Nijmegen, VVD, D66, LVK (19) Geen steun: CDA, SP, PvdD, PvdA, GroenLinks (20)

4.

De gemeenteraad spreekt de bedenking uit dat tijdelijke batterijoplossingen (als groen alternatief voor dieselaggregatoren) niet alleen bij evenementen maar ook bij (onverwacht) tijdelijk gebrek aan ruimte op het stroomnet bij bijvoorbeeld nieuwbouw, scholen of noodzakelijke voorzieningen ingezet kunnen worden. Steun: PvdA, CDA, SP (9) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, VVD, GroenLinks, D66, LVK, PvdD (30)

5.

De gemeenteraad spreekt de bedenking uit dat prognoses laten zien dat langs enkele drukke wegen de NO₂-concentraties in 2030 nog boven de nieuwe grenswaarde zullen uitkomen, wat betekent dat er daar sprake zal zijn van (dreigende) overschrijding. Steun: PvdD, SP, LVK (7) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, GroenLinks, D66 (32)

6.

De gemeenteraad spreekt de bedenking uit dat, ondanks dat in het omgevingsprogramma gezondheid centraal wordt gesteld, keuzes in de uitvoering, die zouden moeten leiden tot extra gezondheidswinst, nog onvoldoende verbetering van de luchtkwaliteit opleveren voor hoog gevoelige groepen, zoals kinderen, ouderen en mensen met gezondheidsproblemen. Steun: PvdD, SP, GroenLinks, LVK (15)

Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, D66 (24) 7.

De gemeenteraad spreekt de bedenking uit dat pesticiden en de effecten daarvan buitenshuis en binnenshuis nog onvoldoende lijken te zijn meegenomen in het ontwerp omgevingsprogramma. Zeker nu gebleken is dat pesticiden via de lucht verspreiden en wel 10 kilometer verderop kunnen neerslaan (Bestrijdingsmiddelen gevonden tot 10 kilometer van boerderijen, met gevolgen voor natuur én mens | EenVandaag). Steun: PvdD, SP (6) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, D66, LVK, GroenLinks (33)

8. De gemeenteraad spreekt de bedenking uit dat rijden op biogas wordt genoemd als een voorbeeld van emissievrije afvalinzameling (p. 11). Steun: PvdD, Stadspartij Nijmegen, SP, GroenLinks, D66, LVK (29) Geen steun: CDA, PvdA, VVD (10) 9.

De gemeenteraad spreekt de bedenking uit dat agrarische geurhinder buiten de scope valt van de maatregel ‘Grip op geurhinder van bedrijven’ (p. 17). We kunnen ook geurhinder uit buurgemeenten hebben, waar onze inwoners last van hebben. Steun: PvdD, SP (6) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, GroenLinks, D66, LVK (33)

10. De gemeenteraad spreekt de bedenking uit dat er geen wettelijke beperkingen of verboden worden ingesteld voor houtstook binnen maatregel 20 ‘ontmoedigen van houtstook’ (p. 18). Steun: PvdD, SP (6) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, PvdA, VVD, GroenLinks, D66, LVK (33) 11. De gemeenteraad spreekt de bedenking uit dat de bestuurlijk opdrachtgever de kaders vaststelt, terwijl kaderstelling een raadsbevoegdheid is (p. 26). Steun: PvdD, SP, PvdA, LVK (11) Geen steun: Stadspartij Nijmegen, CDA, VVD, GroenLinks, D66 (28) 12. De gemeenteraad spreekt bedenkingen uit bij de suggestie dat vermindering van autobezit en autogebruik als beleidsdoel op zichzelf wordt gezien. De gemeenteraad vindt dat luchtkwaliteitswinst primair bereikt moet worden via schonere voertuigen, doorstroming en innovatie, en niet via het actief terugdringen van autogebruik als zodanig. Steun: VDD, Stadspartij Nijmegen, SP (15) Geen steun: CDA, PvdD, PvdA, GroenLinks, D66, LVK (24)