VVN-aanbevelingen bij ontwerp Griftdijk Nijmegen

VVN-aanbevelingen voor ontwerp Griftdijk Nijmegen Samenvatting De uitbreiding van woningen en voorzieningen langs en aan weerszijden van de Griftdijk hebben geleid tot zeer veel plaatselijke verkeersuitwisselingen die onverenigbaar zijn met een 50 km/h Gebiedsontsluitingsweg (GOW50). Hiervoor is bovendien op de meeste plekken de breedte te beperkt. VVN toont dit hieronder aan via het Afwegingskader 30 km/h, dat het CROW heeft opgesteld. VVN pleit voor een GOW30 met voldoende ruimte voor fietsers en voetgangers én voor meer veilige oversteekplekken. Voor het openbaar vervoer zijn opties om het vlotter de Griftdijk te laten passeren. Inleiding Op 4 juli 2023 vond een meedenksessie plaats waar de gemeente Nijmegen haar eerste ontwerpideeën met de bewoners deelde (dwarsprofielen), en waarop de aanwezigen input konden geven voor het nadere ontwerp. VVN was ook uitgenodigd, en heeft op enkele punten input gegeven. In het verslag van de meedenksessie blijkt dat er veel is opgehaald. Door de complexiteit van de ontwerp-opgave lijkt het VVN van belang een aantal schriftelijke aanbevelingen te doen voor het ontwerp. VVN heeft daarbij gebruik gemaakt van de kennis van enkele aanwonenden en van de wijkraad.

Veel uitwisseling De posters van de bewonersavond van oktober ’22 over verkeer op de Griftdijk gaan eigenlijk alleen in op de doorgaande verkeersfunctie van de Griftdijk (fiets / OV/ auto). In de toelichting staan allerlei beperkingen, zoals geen voetpaden, smalle fietspaden, veel inritten en onoverzichtelijke aansluitingen de ambities van doorstroming van OV en fietsverkeer in de weg. VVN zou het graag omdraaien: De wensen ten aanzien van doorstroming staan alle bestaande en niet te verplaatsen verblijfsfuncties en het vele oversteken van de Griftdijk in de weg. En dit terwijl er voor de auto en de bus snelle doorgaande alternatieven in de buurt liggen. Voor het gedeelte Terralaan – Zegelringstraat toont VVN met nevenstaande illustratie aan dat juist doorgaande functies (ook een snelfietsroute) op de Griftdijk niet goed inpasbaar zijn met de nog toenemende verblijfsfuncties: Kruisend en invoegend verkeer en aan weerszijden van de Griftdijk allerlei voorzieningen zoals scholen, waardoor veel overgestoken wordt. Op zeer veel plekken op de Griftdijk tussen Zegelringstraat en Terralaan is sprake van uitwisseling en oversteekbewegingen. Bovendien zijn er veel uitritten, met diverse veelgebruikte voorzieningen (fysio, kinderdagverblijf). Daarnaast zijn er allerlei voet- en fietsaansluitingen, waar men ‘tegen de richting in’ naar een oversteekplaats moet lopen/fietsen.

Bij de twee bushaltes wordt uiteraard ook veel buiten de kruising met de Terracottastraat overgestoken.

Aan voetgangers en fietsers staat beperkte ruimte ter beschikking. Ook in de toekomst zal die ruimte niet royaal zijn. Daarom is het noodzakelijk dat vooral fietsers van en naar alle doorsteekjes veilig, dus met een middeneiland gelegenheid hebben om de Griftdijk over te steken, om het tegen de richting rijden te voorkomen. De huidige snelheid van 50 km/h is bij al deze uitwissel-functies onveilig en vanuit de principes van

Duurzaam Veilig zeker niet passend. Overwogen zou moeten worden om de maximumsnelheid per direct al terug te brengen naar 30 km/h. Gelet op de vorm en het gebruik past dit binnen het CROWkader (Afwegingskader 30 km/h en Handreiking GOW30) Toepassing Afwegingskader 30 km/h Om goed duidelijk te maken in hoeverre de Griftdijk voldoet aan de criteria voor een veilige 50 km-weg heeft het CROW een afwegingstabel ontwikkeld, die hiernaast is weergegeven. Naast de functie van de weg wordt in de afweging welke snelheid passend is voor het eerst ook de vorm en het gebruik van de weg meegenomen (bron: Afwegingskader 30 km/h, CROW) Naar analogie van een rapportage van bureau Loendersloot voor de Groene Metropool heeft VVN de tabel uit het Afwegingskader 30 km/h van CROW toepast op diverse wegvakken van de Griftdijk. Dit levert het onderstaande overzicht op. In de bijlage zijn de vier tabellen groter en met enige toelichting weergegeven.

Duidelijk is dat voor het wegvak Margaretha van Mechelenweg – Italiëstraat en vooral voor het wegvak Terralaan – Zegelringstraat het noodzakelijk is een GOW toe te passen met een maximumsnelheid van 30 km/h. Dat is conform CROW mogelijk met vrijliggende fietspaden. In de toekomstige situatie zijn slechts kleine verbeteringen inpasbaar om tot een veiliger 50km-inrichting te komen (voetpaden of extra parallelwegen). Maar de meeste in rood en geel aangeduide elementen (zijstraten, uitritten) zijn in een toekomstig ontwerp niet te veranderen. Het is zelfs dringend gewenst extra oversteken te realiseren om fietsen in tegenrichting tegen te gaan. Vermeld zij dat niet de gehele Griftdijk hetzelfde snelheidsregime hoeft te hebben. Zoals hierboven aangegeven zijn enkele wegvakken als veilige GOW50 in te richten. Conform het Afwegingskader 30 km/h kan de maximumsnelheid per wegvak bepaald worden. Bebording, inrichting, vorm en gebruik maken de snelheidsregime voor de weggebruiker duidelijk.

(Hoogwaardig) Openbaar vervoer Voor de inpassing van (H)OV is dus een maximumsnelheid van 30 km/h een harde voorwaarde. Allerlei voorbeelden in en rond het centrum van Nijmegen tonen aan dat dit goed mogelijk is zonder of met beperkt rijtijdverlies. Daarnaast zijn er op plekken waar nu al oponthoud is (rotondes) verkeerstechnische mogelijkheden om lijnbussen met prioriteit te laten passeren, om de status van HOV alsnog waar te maken. Elders in Nederland zijn hier goede ervaringen mee opgedaan. Tenslotte kan de 24-uursknip gunstig uitpakken voor het HOV (en voor de vele uitwissel- en oversteekrelaties!), zeker als het aantal ontheffingen beperkt wordt. Overige zaken VVN vindt de wens voor een doorlopend landschappelijk lint onhoudbaar, nu zoveel functies en uitwisseling en oversteekrelaties de afgelopen jaren zijn toegestaan op de Griftdijk. Sowieso is het huidige beeld al versnipperd, met meer, minder of zelfs geen groene berm, met stukjes parallelstraat en met diverse rotondes, die de landschappelijke continuïteit volledig onderbreken. De huidige vorm en het gebruik vragen juist om afwisseling in functie en vorm van de weg, waarbij juist gespeeld kan worden met materialen, wegbreedte en meer of minder groen. De Griftdijk blijft altijd een topografisch doorgaand element, terug te vinden in het landschap.

VVN vindt het een vreemde zaak dat de inpassing van een veilig ontwerp een harde randvoorwaarde meekrijgt om de hoeveelheid groen te handhaven, ook al is dat uiteraard een belangrijk streven. Wanneer de huidige situatie nu al vereist dat er betere oversteekvoorzieningen komen, en meer voetgangersruimte (als gevolg van alle vastgestelde Waalsprong-plannen), dan zou de ontwerpopgave ten aanzien van groen beter over een groter gebied aan weerszijden van de Griftdijk gelegd kunnen worden. Zo is het de vraag of het aantal openbare parkeerplaatsen op en nabij de Griftdijk in de praktijk naar beneden kan, op basis van het daadwerkelijke gebruik. Dat geldt ook voor de hier en daar zeer ruim bemeten (parallel)wegen. Dit kan extra groen opleveren, om het groen te compenseren, dat hoe dan ook voor een deel nodig is voor een veiliger Griftdijk.

Juli 2023 – A. Zijlstra, verkeerskundige VVN

Bijlage: Beoordelingen t.b.v. een veilige GOW50