Voorbeeld aanvraag Schemerlicht Weerbaar & Wendbaar 2022

Schemerlicht Aanvraag 2022 Weerbaar en wendbaar Gemeente Nijmegen

1

Schemer het licht zelfst.naamw.

de zelfst.naamw. (m.) de periode van verminderend licht tussen dag en nacht

1) energie van de zon of een lamp waardoor je iets kunt zien Voorbeeld: `Een brandende kaars geeft weinig licht.` Antoniemen: duister, duisternis aan het licht brengen (zorgen dat (iets verborgens) bekend wordt) Synoniem: onthullen

2

Inhoudsopgave

1. WAT IS STUDIO SCHEMERLICHT? 1 2. WIE VORMT STUDIO SCHEMERLICHT? 2 3. DOELSTELLINGEN 2 4. DE WERKEN 2 5. ONDERNEMERSCHAP 4 6. PUBLIEKSBEREIK 4 7. MEERWAARDE 4

1. WAT IS STUDIO SCHEMERLICHT?

Elk jaar tijdens de herfstvakantie organiseert Stichting Schemerlicht het Schemerlicht Festival. De belangrijkste doelstelling van Schemerlicht Festival is om bij haar bezoekers, door middel van audiovisuele kunst, meer ecologisch bewustwording te creëren over haar plek in het ecosysteem. Ecologisch bewustzijn is in het geval van Schemerlicht Festival ‘het bewustzijn van alle elementen in een ecosysteem en het ervaren van onze plek daarbinnen’. De stichting ziet een kans in het intern ontwikkelen, beheren en distribueren van audiovisuele kunstwerken die op Schemerlicht Festival hun première vinden. Zo kunnen de kunstwerken op een duurzame manier ingezet worden, hebben ze uiteindelijk een langere levensduur en kunnen meer bezoekers genieten van de immersieve ervaringen. Daarnaast zorgt de distributie van de werken voor een secundair verdienmodel;, een manier om Stichting Schemerlicht weerbaar te maken voor alle uitdagingen in de toekomst. Studio Schemerlicht neemt initiatief en werkt, onder leiding van artistiek leider Boris Acket en zakelijk leider Diede van Overbeek, jaarlijks samen met verschillende wetenschappers, componisten en kunstenaars om tot nieuwe, originele producties te komen. Anders dan op dit moment het geval is, kan Stichting Schemerlicht door middel van Studio Schemerlicht bij het gehele creatieve proces betrokken zijn.

De ontwikkeling van deze nieuwe werken start jaarlijks tijdens het Schemerlicht Lab in de botanische tuin van Hortus in Nijmegen. Tijdens deze compacte ‘artist-in-residency’ ontmoeten wetenschappers, kunstenaars en componisten elkaar, raken ze geïnspireerd door elkaars werk en starten ze met de creatie van vernieuwende werken. Het doel is om in 2022 de eerste fundamenten te bouwen voor Studio Schemerlicht, waarna het de komende jaren zich op een duurzame manier door kan ontwikkelen. Dit eerste jaar worden er drie verschillende werken ontwikkeld binnen Studio Schemerlicht namelijk; het werk i.s.m. Elsemarijn Bruijs & Linda Carton, het werk dat voortvloeit uit de samenwerking die we aangaan met leerlingen van de @voCampus en een derde Studio Schemerlicht productie die nog zal ontstaan uit Schemerlicht Lab.

3

2. WIE VORMT STUDIO SCHEMERLICHT?

Initiator van Stichting Schemerlicht is Diede van Overbeek, o.a. oprichter van Drift Festival (jaarlijks 30.000 bezoekers), SMKMRKT (tijdens de Nijmeegse 4 daagse feesten), Mout Bierfestival (91.000 bezoekers in 13 verschillende steden), de Achtertuin (horeca placemaking initiatief binnen de NYMA gebiedsontwikkeling) en Studio Linksvoor. Samen met artistiek leider en curator Boris Acket is Van Overbeek de stichting gestart. Acket is bekend van werken en performances bij o.a. Muziekgebouw aan ‘t IJ, NXT Museum, Amsterdam Dance Event, Down The Rabbit Hole, DGTL Festival & Van Gogh Museum en als curator en initiator van diverse kunst- & performance programma’s bij onder andere Wildeburg & De School. Voor de productionele ondersteuning bij de ontwikkeling en exploitatie van de kunstwerken zal er nauw samengewerkt worden met Studio Linksvoor. Studio Linksvoor faciliteert een breed palet aan creatieve concepten en samenwerkingen waar inspirerende, zorgeloze en onvergetelijke belevenissen uit ontstaan. Vanuit Studio Linksvoor zal expertise op het gebied van distributie van audiovisuele kunstwerken worden aangetrokken.

3. DOELSTELLINGEN

Het belangrijkste doel van Studio Schemerlicht is om op een duurzame manier en in samenwerking met verschillende domeinen (wetenschap, kunst, onderwijs en het bedrijfsleven), audiovisuele kunstwerken te ontwikkelen die in het eigendom en beheer blijven van Studio Schemerlicht.

Fotografie: Stef van Oosterhout. Under the Surface Zeno van den Broek

Belangrijke doelstellingen daarbij zijn: • Artistieke invloed behouden in de ontwikkeling van de werken, om daarmee meer samenhang te creëren in de kunstroute van Schemerlicht Festival. • Artistiek en commercieel eigenaarschap behouden van de kunstwerken ook na Schemerlicht Festival. • Het creeren van een extra verdienmodel door de ontwikkelde werken na Schemerlicht Festival zowel nationaal als internationaal te exploiteren. • Stichting Schemerlicht weerbaar en wendbaar maken om klaar te staan voor de uitdagingen van de toekomst. • Het creëren van meer aandacht voor Schemerlicht Festival bij de exploitatie van de werken. • Het stimuleren van de werkpraktijk van kunstenaars door hen artistiek uit te dagen en hun werk op meerdere plekken tentoon te stellen. • Bijdragen aan de professionalisering van audiovisuele kunst als kunstdiscipline en zorgen voor een constante aanwas van grensverleggende audiovisuele kunstwerken. De werken worden ontwikkeld binnen de artistieke kaders van Schemerlicht Festival. De kick off van het maakproces start tijdens Schemerlicht Lab in mei. Hier leren de wetenschappers en kunstenaars elkaar kennen en nemen ze deel aan excursies en lezingen ter inspiratie op de ontwikkeling van de kunstwerken. Elk jaar focust het Schemerlicht Lab op een specifiek thema, wat ook het thema van het festival wordt in het najaar.

Na Schemerlicht Lab begint het creatieve proces, waar de kunstwerken conceptueel verder uitgewerkt en uitgedacht worden. In september moeten alle kunstwerken

Plattegrond Schemerlicht 2021

4

klaar zijn zodat tijdig begonnen kan worden aan de productie en inkoop van materialen.

4. DE WERKEN VAN 2022

Dit jaar staat het ogenschijnlijke oneindige ‘Luchtruim’ centraal op Schemerlicht Festival. Op het festival volgen de bezoekers een route langs verschillende audiovisuele kunstinstallaties waarmee diverse kwesties binnen het thema wordt behandeld, bijvoorbeeld: Wat is de relatie tussen klimaatproblematiek en gelijkheid? Hoe kun je satellieten gebruiken om methaangas-lekken op te sporen? Wat zijn de onzichtbare patronen van de wind? Wat voor geluid maakt lucht? De eerste drie werken van Studio Schemerlicht haken aan op deze thematiek.

Blue van Elsemarijn Bruys

1. Elsemarijn Bruys x Linda Carton Elsemarijn Bruys is een installatiekunstenaar en ruimtelijk ontwerpster. Bruys speelt met de esthetiek van de tijdelijkheid, de veranderlijkheid en vergankelijkheid van het bestaan. Ze viert de schijn, het effect en het moment. Bruys maakte de afgelopen jaren een serie ‘opblaaswerken’. Werken die zich langzaam vullen met lucht en dan weer uitademen. De relatie tussen de werken en de omgeving geeft een (soms letterlijke) spanning weer omdat de werken vaak net niet op de plek passen waar ze geëxposeerd worden. Voor Schemerlicht maakt Bruys een werk in deze serie ‘opblaaswerken’. Tussen de bomen zal een inflatable zich vullen die eigenlijk helemaal niet past op de plek waar hij zich vult. Eenmaal gevuld laat een scorebord zien wat de samenstelling van de lucht is. De inflatable ‘ademt uit’ via een luchtfilter dat samen met de Radboud Universiteit tot stand komt. Zo zuivert ‘de long’ per uitademing een symbolisch stuk lucht.

Kinetisch werk van Elsemarijn Bruys

Voor dit werk werkt Bruys samen met wetenschapster Linda Carton. Samen met een groep wetenschappers startte zij het initiatief ‘Smart Emission Project’ waarbij inwoners helpen met het in kaart brengen van luchtkwaliteit, geluid, trillingen en meteorologische indicatoren in de stad Nijmegen. Met dit opblaas werk maken we een zichtbaar meetpunt voor haar netwerk dat in de omgeving Nijmegen de luchtkwaliteit monitort. De ambitie van Studio Schemerlicht is dit werk na Schemerlicht te laten reizen langs verschillende plekken om daar aandacht te vragen voor de luchtkwaliteit en daaromheen liggende problematiek. 2. @voCampus Een van de prangende kwesties binnen de luchtkwaliteitproblematiek is de onzichtbaarheid ervan. Samen met 6 leerlingen van 3 verschillende scholen van lokale scholengemeenschap @voCampus gaat Schemerlicht op een speelse manier lucht, de beweging en vervuiling zichtbaar maken. In februari staat de eerste kennismaking gepland, in mei doen de scholieren mee met het Schemerlicht Lab en na de zomervakantie start het maakproces. Schemerlicht Festival opent twee dagen eerder speciaal voor middelbare scholen van de @voCampus die dan met hun klas het festival

Fotografie: Stef van Oosterhout. Heleen Blanken, When water falls, speciaal voor Schemerlicht opnieuw gemaakt.

5

kunnen bezoeken. Het idee is om het werk van de scholieren een prominente plek te geven voor de entree van het festival om zo de luchtproblematiek en de algemene boodschap van Schemerlicht extra nadruk te geven. In deze samenwerking leren de scholieren niet alleen over ecologische en technologische thema’s, ze worden ook op creatief en kunstzinnig niveau uitgedaagd en begeleid. Schemerlicht wil de horizon van deze vaak lastig te bereiken doelgroep verbreden en de scholieren op een laagdrempelige manier laten interesseren in het maken en bekijken van (audiovisuele) kunst. 3. Studio Schemerlicht Naast bovengenoemde werken zal vanuit het lab nog één extra Studio Schemerlicht productie worden gerealiseerd. Daarvan is de inhoud nog niet geconcretiseerd. De drie werken - die van Elsemarijn Bruijs, de samenwerking met de @voCampus en deze laatste originele productie gaan zich goed lenen voor exploitatie na het festival. Met de ontwikkeling van drie eigen werken loopt Studio Schemerlicht vooruit op de doelstellingen van de stichting namelijk: na Schemerlicht Festival 2022 minimaal twee werken in eigen exploitatie kunnen uitbaten.

5. ONDERNEMERSCHAP Door zelf kunstwerken te ontwikkelen binnen Studio Schemerlicht creëren we eigenaarschap over de ontwikkelde werken. Het voordeel daarvan is dat we als studio opzoek kunnen naar een secundair verdienmodel. Jaarlijks zullen er drie verschillende werken binnen Studio Schemerlicht ontwikkeld worden. Het is de ambitie om ieder jaar de drie nieuwe werken in totaal negen keer te herplaatsen. Dit kan bijvoorbeeld op (audiovisuele kunst) festivals, maar ook als landmarks binnen (stedelijke) - gebieden of als placemaking activaties binnen gebiedsontwikkelingen. Ook is het mogelijk om de werken aan te bieden aan overheden, instellingen en/ of corporates die binnen de thematiek van het werk een openstelling of evenement hebben. Na het eerste jaar willen we de individuele werken per jaar ten minste 1 keer opnieuw plaatsen. We verwachten per werk een levensduur van ongeveer 3 jaar, dit heeft te maken met de relevantie op het gebied van thematiek, vorm en techniek.

Omdat de werken hun première hebben tijdens Schemerlicht Festival, biedt dit de mogelijkheid om goed beeldmateriaal te maken voor de ontwikkeling van een brochure per werk. Daarbij is Schemerlicht Festival een goed moment om curatoren en artistiek leiders van kunstinstellingen en festivals uit te nodigen en hen persoonlijk te ontvangen en een rondleiding te geven. Zo kunnen ze op een ongedwongen en ontspannen manier kennis maken met de verschillende kunstwerken ontwikkeld door Studio Schemerlicht.

Fotografie: Stef van Oosterhout. Bezoekers bij Voyager / Lumus Instruments

Door de ontwikkeling van een brochure per werk en het aanstellen van een sales medewerker wordt er actieve acquisitie gevoerd in zowel binnen als buitenland om de ontwikkelde werken zoveel mogelijk te herplaatsen. Om deze organisatiestructuur op te tuigen en de eerste werken te ontwikkelen zijn de kosten uitgewerkt in de projectbegroting, Bijlage 1. Fotografie: Stef van Oosterhout. EINDER

6

De begroting is opgebouwd uit de kosten en het dekkingsplan. De kosten voor de ontwikkeling van de kunstwerken zijn €81.500, de organisatiekosten om Studio Schemerlicht op te zetten en draaiende te krijgen zijn €34.610. Het dekkingsplan bestaat uit inkomsten uit exploitatie €46.200 en €70.000 aan subsidies. Om een beeld te geven van de financiële potentie die Studio Schemerlicht heeft, hebben we een prognose voor de komende 2 jaar toegevoegd. Stichting Schemerlicht, en daarmee Studio Schemerlicht, onderschrijft nadrukkelijk de Governance Code Cultuur, Fair Practice Code en Code Diversiteit en Inclusie. De organisatie zet zich in voor goed, transparant toezicht en bestuur, betaald haar medewerkers en de kunstenaars naar hun gedane inspanningen en zorgt voor een inclusiviteit en diversiteit in programma, publiek, personeel en partners. Stichting Schemerlicht doet aanspraak op de regeling weerbaar en wendbaar om het fundament te bouwen van Studio Schemerlicht. De financiering zal gebruikt worden om het team te bouwen dat nodig bij de uitvoerende werkzaamheden van de studio. Daarnaast zal een gedeelte van het budget gebruikt worden bij de ontwikkeling van een van de kunstwerken. De financiële impuls draagt zo bij aan het ondernemerschap van Stichting Schemerlicht.

Met de ontwikkeling van drie verschillende werken en een gefundeerde organisatie kan Studio Schemerlicht de komende jaren toewerken naar een nieuw verdienmodel maar ook een manier om zichtbaarheid te genereren op het moment dat het festival mogelijk niet plaats kan vinden. Daarbij draagt het bij aan het ontwikkelen van een stevig partnernetwerk en creëert het daarmee een nationaal en internationaal podium voor Schemerlicht Festival en de stad Nijmegen

6. PUBLIEKSBEREIK

Met de ontwikkeling van eigen werken binnen Studio Linksvoor bereiken we in eerste instantie alle bezoekers van Schemerlicht Festival (jaarlijks tussen de 10.000 en 20.000 bezoekers). Zoals aangegeven is Schemerlicht Festival het uitgelezen moment om artistiek leiders en curatoren van kunstinstellingen en festival uit te nodigen om hun de werken te laten leren kennen. Samenwerking met andere festivals Studio Schemerlicht heeft de intentie samen te werken met verschillende festivals om haar werken te vertonen en waardevolle coproducties op te zetten. In eerste instantie ligt de focus voor deze producties in Nederland, de ambitie is om die contacten te gebruiken om te komen tot een meer internationale focus in de toekomst. Veel festivals en musea in deze sector hebben goede contacten met curatoren uit het buitenland om zo coproducties en doorplaatsingen te stimuleren. Er bestaan weinig dit soort initiatieven in Nederland. Wel zijn er studio’s als Woven Studio van eco kunstenaar Thijs Biersteker die werken op het snijvlak van ecologie, wetenschap en technologie. Deze studio werkt alleen niet met een diverse groep kunstenaars samen en met een basis premiere plek als Schemerlicht Festival.

Fotografie: Stef van Oosterhout. RISE / Lumus Instruments & Danny van der Lugt

7

Ook heb je het zogeheten Light Art Collection, dat verbonden is aan het Amsterdam Light Festival. Deze collectie bestaat alleen uit een heel ander soort collectie werken, werken die vooral gaan over het thema licht. De laatste is wel een voorbeeld voor Studio Schemerlicht qua model; ook Light Art Collection biedt geld, productionele begeleiding en management en onderhoud van kunstwerken aan om ontwikkeling van een kunststroming en kunstenaars te bevorderen. Studio Schemerlicht heeft goede contacten met STRP Eindhoven (audiovisueel kunstfestival), Fiber Festival Amsterdam (audiovisueel kunstfestival, onderzoeksplatform), Uncloud (audiovisueel kunstfestival Utrecht), Het Hem Zaandam (museum). Ook is laatst een warm contact gelegd met organisatoren van Mutek Mexico (audiovisueel kunstfestival). Vanaf de eerste conceptuitwerking in het Schemerlicht Lab wordt vanuit Studio Schemerlicht actief contact gezocht met bovenstaande organisaties om zo doorplaatsingen en boekingen te stimuleren. Bereik genoemde festivals en musea Schemerlicht Festival Instagram: 1.694 volgers Facebook: 1135 volgers STRP Instagram: 4.205 volgers Facebook: — Twitter: 4357 volgers Fiber Festival Instagram: 5.681 volgersacebook: 7.700 volgers Twitter: 3763 volgers Uncloud Instagram: 2.095 volgers Facebook: 2.000 volgers

Einder

Mutek Mexico Instagram: 44.300 volgers Facebook: 95.795 volgers Twitter: 37.800 volgers Het Hem Instagram: 23.100 volgers Facebook: 7.923 volgers Nederlandse hedendaagse kunstinstellingen waar we geen warme relatie mee hebben zullen uitgenodigd worden op Schemerlicht Festival voor een rondleiding en een eerste kennismaking. Stedelijk Museum Amsterdam, Voorlinden, Kunstmuseum Den Haag, Kunsthal Rotterdam, Museum de Fundatie, Groninger Museum, Kunstruimte H47, Pier Pander Tempel, Kunstsysteem, Frans Hals museum, Museum De Lakenhal, Kunsthuizen, Museum Hedendaagse Kunst Utrecht, Museum Arnhem, MMKA, RUIS Nijmegen, EXPO Plu, Design Museum, De Pont, Van Abbenmuseum, Museum of Young Art, Marres Huis, Bonnefante, Dutch Design Week. Het Hem in Zaandam

8

Instellingen, Gemeente en Corporates De actuele thematiek van de werken kan aansluiting vinden bij gemeenten en Corporates. Zo zou bijvoorbeeld het werk Under the Surface van Zeno van den Broek & Frank Collas (Schemerlicht Festival 2021) Goed geplaatst kunnen worden bij evenementen van Rijkswaterstaat of bij informatiedagen van waterschappen en drinkwaterbedrijven. Under the Surface van Zeno van den Broek & Frank Collas De samenwerkingen tussen wetenschappers en kunstenaars zijn heel succesvol gebleken. Een van de meest geslaagde werken was het werk Under the Surface van Zeno van den Broek. Van den Broek heeft wetenschappelijke data, beschikbaar gesteld door bioloog Frank Collas, omgezet in beeld. Door middel van de techniek van een spectogram (te zien via een Led scherm) zag, hoorde en voelde de bezoeker de verstoring van de scheepvaart langs de oevers van de Waal. Ook binnen het thema ‘luchtruim’ zouden werken herplaatst kunnen worden bij bijvoorbeeld ministeries, op het bedrijventerrein van Novio Tech Campus, bij Greenpeace, op universiteiten of bij grote corporates zoals projectontwikkelaars en bouwbedrijven of woningbouwverenigingen.

7. MEERWAARDE

Nieuw business model Stichting Schemerlicht Met de jaarlijkse ontwikkeling van 3 nieuwe kunstwerken in het beheer van Studio Schemerlicht, creëert Stichting Schemerlicht een duurzaam business model waar het de komende jaren zowel financieel maar ook qua naamsbekendheid profijt van heeft. Doordat er jaarlijks 3 nieuwe werken toe worden gevoegd groeit de collectie van Studio Schemerlicht, blijft het actueel en kan het ook buiten de landsgrenzen werken aanbieden en daarmee cashflow en naamsbekendheid genereren.

Sfeer Schemerlicht

Duurzame ontwikkeling kunstwerken Daar waar kunstwerken vaak specifiek voor een festival of expositie worden gemaakt, keren de werken in het beheer van Studio Schemerlicht meerdere keren terug. Studio Schemerlicht ontwikkeld de werken zodat ze makkelijk opnieuw op en afgebouwd kunnen worden, waarbij we extra aandacht hebben voor het hergebruiken van de materialen. Met dit circulaire systeem creëren we minder ecologische impact op de aarde. We beïnvloeden ook de manier waarop werken in de audiovisuele kunsten worden ontwikkeld en dragen bij aan een positief effect op hun levensduur. Duurzame relaties samenwerkingspartners/stakeholders Door werken in eigen beheer te houden en actief te exploiteren vergroten we ons netwerk aanzienlijk. We bouwen relaties op met andere festivals in dezelfde sector waardoor betekenisvolle coproducties kunnen ontstaan. Daarnaast bouwen we lange termijn relaties op met kunstenaars, wetenschappers en musea, instellingen en corporates. Artistieke invloed vergaren Schemerlicht Festival Op Schemerlicht 2021 heeft het artistieke team achter Schemerlicht geëxperimenteerd met het maken van een aantal eigen producties. Deze vonden hun weg naar onder andere ‘Het Narratief’, een verhaal over de werken, ‘EINDER’, een kinetische installatie aangedreven door wind, en SHORE,

Bos rondom Hortus

9

een gigantisch werk in de bomenrij. Met deze invloed op de artistieke output vergroten we de kwaliteit en artistieke samenhang van de route. Vergroten bereik Schemerlicht Festival Met de exploitatie van de werken vergroten we het bereik van Schemerlicht Festival en de stad Nijmegen. Overal waar de werken terugkeren maken bezoekers kennis met de naam Schemerlicht Festival en de stad Nijmegen. Studio Schemerlicht creëert op deze manier een exportproduct voor de stad Nijmegen. Hiermee dragen we bij aan de citymarketing van Nijmegen.

Fotografie: Stef van Oosterhout. Shore

10