VIA-T PVA Regiodeal juni 2024
Tekst van het document
VIA-T; Gezonde Groene Groei, brede welvaart.
Regio Deal Arnhem-Nijmegen 2024-2027 Gezonde Groene groei Programmalijn Toekomstbestendig Bouwen en Werkende Arbeidsmarkt 05-06-2024
Inhoud A. VIA-T; Samen bouwen aan een duurzame leefomgeving ................................................................. 3 Projectnaam ...................................................................................................................................... 3 De rationale van VIA-T....................................................................................................................... 3 Ontwikkelingen.................................................................................................................................. 3 B. Bijdrage aan Regio Deal en brede welvaartsontwikkeling in de regio .............................................. 4 C. Beschrijving van concrete te bereiken resultaten............................................................................. 7 D. Omschrijf de Projectaanpak .............................................................................................................. 8 E. Projectsamenwerking, projecttrekker en projectpartners ......................................................... 16 F. Projectbegroting .............................................................................................................................. 18 G. Beoogde financiering ...................................................................................................................... 19 H.
Beheersen van risico’s .................................................................................................................... 19 I. Verduurzaming ................................................................................................................................. 21 Bijlage 1 Pilot- en demonstratieprojecten VIA-T ................................................................................. 22 Bijlage 2 Activiteitenplanning .............................................................................................................. 24
2
A. VIA-T; Samen bouwen aan een duurzame leefomgeving Projectnaam VIA-T; Samen bouwen aan een duurzame leefomgeving. VIA-T is het kennis- en innovatiecentrum voor duurzaamheid, circulariteit en vakmanschap in de gebouwde toekomstbestendige leefomgeving. VIA-T is dé tranistieversneller naar circulair en biobased bouwen. Toekomstbestendig leren, werken en wonen is daarbij ons doel.
De rationale van VIA-T De transitie naar een circulaire en duurzame economie gaat niet vanzelf. Met name in de gebouwde omgeving ligt een enorme opgave voor de regio Arnhem-Nijmegen. De groeiende regio heeft de ambitie om tot 2040 in totaal 60.000 extra woningen te bouwen en minimaal 50% van het vastgoed in 20230 circulair te bouwen (Woondeal 2.0). Om deze ambities te realiseren dient het bestaande vastgoed worden verduurzaamd en een enorm aantal nieuwe woningen worden gebouwd. Door een nijpend tekort aan (bouw)technisch personeel en vakinhoudelijke kennis is de regio nu niet in staat om deze opgaven te realiseren. VIA-T wilt dit veranderen en de circulaire transitie stimuleren en versnellen. Concreet wil VIA-T een oplossing bieden voor kennisdeling, borging en daarmee ook talentontwikkeling die nodig is om een transitie in de gebouwde en bebouwde toekomstbestendige leefomgeving te realiseren. VIA-T werkt hierbij samen met het uitvoerende bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en opleidingsbedrijven. VIA-T is dan ook de regionale uitvoeringshub die kennis & kunde verbindt met programmering op 4 functies door en voor bedrijven, onderwijs en een onderzoeksagenda waarin bedrijven, onderzoek en de brede onderwijswaaier samenwerken aan een toekomstsbestendige leefomgeving.
VIA-T zorgt ervoor dat alle opgedane kennis en leerervaringen in de programmalijnen worden gedeeld en geborgd in de regio. VIA-T is meer dan het regiodealproject. Echter zorgt het regiodealproject er mede voor dat de Coöperatie VIA-T invulling kan geven aan haar uitvoeringsorganisatie en haar programmering/activiteiten.
Ontwikkelingen In april 2023 is een eerste versie van het projectplan ingediend. In de tussentijd heeft VIA-T niet stil gestaan en hebben er verschillende ontwikkelingen plaatsgevonden. Het gaat o.a. om de volgende, op willekeurige volgorde, ontwikkelingen; ▪ De coöperatie VIA-T U.A. is bij de notaris opgericht en bij de KvK ingeschreven; ▪ Op 12 april 2024 is de nieuwe VIA-T locatie op de Streekweg geopend met 200 aanwezigen vanuit het onderwijs en bouw- en techniekbedrijven. Tegelijkertijd is ook de nieuwe VIA-T website gelanceerd met overzicht van actueel nieuws, agenda en kennisbank; VIA-T; ▪ In samenwerking met het GMR programma CCB is een serie van masterclasses ‘opdrachtgeverschap circulaire bouw’ gegeven. ▪ Onder de regie van het Centrum Meervoudige Waardecreatie (CMW) van de HAN University of Applied Sciences (HAN) is het initiatief genomen om aan te haken bij de ontwikkeling van VIA-T, destijds nog tijdelijk gehuisvest in de Hubertushal in Nijmegen. De Hubertushal was een tijdelijke voorziening. Inmiddels is het gebouw geoogst voor het realiseren van woningen op dit terrein. Momenteel is VIA-T gevestigd op Streekweg 22. Vooralsnog is de Streekweg 22 beschikbaar tot en met 2026, aangezien ook op dit terrein nieuwbouw woningen worden gerealiseerd. VIA-T verwacht zich uiteindelijk te vestigen op 3
▪
▪
het Mercuriuspark kavel 4. Op beide locaties verzorg(d)en verschillende partners vakopleidingen voor leerlingen en studenten in het vo, mbo en diverse groepen aan (zij)instromers. Deze opleidingen onderscheiden zich door een sterke focus op innovatie voor de verschillende ambachtelijke beroepsgroepen in de bouwnijverheid. Om deze innovatie een extra boost te kunnen geven is er een onderzoek agenda opgesteld op de thema’s Circulaire transitie, Vitaliteit en klimaatadaptie. Deze activiteiten zijn momenteel gericht op de instroom en bijscholing voor werk in de bouw en techniek. Om de ambities van VIA-T te realiseren is het nodig om de activiteiten te verbreden, naast opleidingsbedrijven ook fabrikanten/toeleveranciers te betrekken en invulling te geven aan de onderzoeksagenda met betrokkenheid vanuit de brede onderwijswaaier; van VO tot WO. Tevens is het circulaire bouw- en demonstratieproject Linnaeusgebouw reeds opgestart. Dit project is onderdeel van de (circulaire) vernieuwing van de campus van de Radboud Universiteit. Op IPKW is een eerste verkenning en haalbaarheidsfase geweest m.b.t. het in kaart brengen van bouw afvalstromen t.b.v. het opnieuw inzetten als materiaal voor circulair bouwen;
B. Bijdrage aan Regio Deal en brede welvaartsontwikkeling in de regio Het regiodealproject VIA-T zorgt er mede voor dat de coöperatie VIA-T uit kan groeien tot hét kennis- en innovatiecentrum voor duurzaamheid, circulariteit, innovatie en vakmanschap in de gebouwde toekomstbestendige leefomgeving. Het initiatief voor VIA-T bouwt voort op een aantal jaar geleden gestarte samenwerking in de Hubertushal in Nijmegen. Hier werken onderwijs, bedrijfsleven, leer- werkbedrijven en kennispartners al samen aan kennisontwikkeling en de opleiding en inzet van mensen in de bouw, elektro- en installatietechniek. Om de overgang naar circulair en klimaatneutraal ondernemen te kunnen maken heeft de bouw dringend behoefte aan nieuwe materialen en productiemethoden, de innovatie van logistiek, uitvoering en beheer, circulaire verdienmodellen, de professionalisering van personeel en de ontwikkeling van nieuw vakmanschap. VIA-T wil die transitie stimuleren en versnellen. Concreet wil VIA-T een oplossing bieden voor kennisdeling, borging en daarmee ook talentontwikkeling die nodig is om een transitie in de gebouwde en bebouwde toekomstbestendige leefomgeving te realiseren. Ze doet dit door: o.a.
jonge mensen enthousiast te maken voor techniekonderwijs, vakmensen bij te scholen, via leer- werkplekken de zij-instroom te vergroten, kennis over circulair bouwen te delen, innovaties en onderzoek te stimuleren, kennis, tools en producten beschikbaar te maken en door nieuwe manieren van werken aan de hand van concrete (nieuwbouw- en renovatie)projecten en gerichte opleidingen te ontwikkelen voor circulair en biobased bouwen.
4
Figuur 1 Missie van VIA-T: Samen bouwen aan een toekomstbestendige leefomgeving
VIA-T vervult de functie van ‘deeltjesversneller’ van innoveren, leren, ontwikkelen en inspireren in de circulaire bouwtransitie in de toekomstbestendige leefomgeving. VIA-T richt zich daarmee op meerdere opgaves rondom brede welvaart binnen de Regio Deal Arnhem-Nijmegen. De focus ligt op de programmalijn Toekomstbestendig wonen. De activiteiten van VIA-T richten zich op het stimuleren van innovatie en kennisverspreiding over circulair en conceptueel bouwen. Tevens zijn de activiteiten gericht op het stimuleren van de kennisontwikkeling over effectieve vergroening en klimaatbestendig maken van de leefomgeving o.a. door pilot- en demonstratieprojecten. In deze programmalijn werkt VIA-T op enkele specifieke onderdelen samen met het Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen programma Conceptueel en Circulair Bouwen. Momenteel organiseren we gezamenlijk ‘masterclasses’ Circulair Bouwen en voorzien op termijn ook een samenwerking bij de deelprojecten van de groene Metropoolregio gericht op kennisontwikkeling en kennisdeling. Deze samenwerking is aanvullend en er is bewust gekozen om een scheiding te maken door het centraal te zetten van verschillende doelgroepen en vanuit verschillende intentie te handelen. VIA-T onderscheidt zich door de actieve betrokkenheid van regionale onderwijspartijen en kennisinstellingen en is gericht op bouw- en techniekbedrijven uit de regio (Bijlage 1).
VIA-T sluit aan bij de twee andere projecten uit Programmalijn Toekomstbestendig Wonen, Lifeport Cool Lab en Soil Valley. Lifeport Cool Lab richt zich op het probleem van hittestress en klimaatadaptatie in de leefomgeving. Bij de reductie van hittestress speelt VIA-T een complementaire rol. VIA-T richt zich vooral op de verkoeling en isolatie van gebouwen, terwijl Lifeport Cool Lab meer is gericht op de verkoeling van de buitenruimte middels vergroening. Klimaatadaptatie van de leefomgeving en de reductie van hittestress zijn beide noodzakelijk en hierbij vullen bouwkundige en groene maatregelen elkaar aan. VIA-T heeft nauw contact met de verschillende partijen waardoor ook in het voor- en in het uitvoeringsproces afstemming plaatsvindt. De HAN is actief in de verschillende projecten en heeft hierbij een verbindende rol 5
tussen de verschillende projecten. Tot slot is met Soil Valley een intentieverklaring in voorbereiding die de samenwerking bestendigd. Bij de opgenomen pilot projecten (activiteit 1.2) neemt VIA-T de uitgangspunten van SOIL Valley mee en daar waar mogelijk worden deze verbonden met elkaar. Daarnaast heeft het project stevige raakvlakken met programmalijn Werkende arbeidsmarkt. Dit bevindt zich met name in de activiteiten gericht op het enthousiasmeren voor techniekonderwijs, bijscholen van vakmensen en via leer-werkplekken de zij-instroom te vergroten. Naast bovenstaande programmalijnen zijn er raakvlakken met de programmalijn Sterke bedrijvigheid onderdeel doordat zij bedrijven, kennispartners en overheden bij elkaar brengen d.m.v. circulaire projecten. De doelstellingen van VIA-T hebben dwarsverbanden met andere projecten binnen de Regiodeal. VIA-T is een community ofwel een Hub waar een aantal, aan de opgaves van brede welvaart gekoppelde, inhoudelijke programmalijnen samenkomen die allen vragen om talentontwikkeling. VIA-T vervult de Hub-functie en daarmee zorgt zij, als programmaregisseur, ervoor dat hetgeen er binnen de regio geleerd is elkaar komt en wordt geborgd door kennisdeling en talentontwikkeling (Figuur 2). De leerervaringen en opgedane kennis wordt samen met partijen die verbonden zijn aan VIA-T omgezet naar mogelijkheden tot kennisdeling.
Figuur 2 Schematische weergave van VIA-T
6
C. Beschrijving van concrete te bereiken resultaten Binnen de looptijd van de Regio Deal wordt er via talentontwikkeling een vliegwiel voor circulair en biobased bouwen op gang gebracht. De activiteiten zijn opgedeeld vanuit vier functionaliteiten binnen VIA-T; onderzoek- en innovatieversneller, leerversneller, arbeidspotentieelversneller en het Inspiratiecentrum. Hiertoe zijn er een aantal algemene resultaten en effecten te benoemen maar is er ook activiteit specifiek een aantal resultaten benoemd: 1. Onderzoek- en Innovatieversneller; Door middel van de borging van kennis- en leerervaringen uit de pilots en demonstratietrajecten uit de regio draagt VIA-T bij aan de hieronder benoemde regionale doelen in circulair bouwen:
o o o o
1.1. Toolkit In april 2024 lancering website en kennisbank. Eind 2025 is de kennisbank + online toolkit volledig ontwikkeld en gerealiseerd Elk kwartaal wordt de website/kennisbank actief onderhouden, gevuld en breed uitgedragen door het consortium. Vanaf het derde kwartaal van 2024 bezoeken er maandelijks 500 mensen de website en kennisbank.
1.2 Circulaire bouw en demonstratieprojecten1 o In de projectperiode worden er in totaal 5 pilotprojecten uitgevoerd.
o
o
1.3 Circulair Bouw-afval=grondstof-systeem Per 1 januari 2025 is er minimaal een pilotomgeving ontwikkeld m.b.t. het circulair bouwafval=grondstof-systeem. Onderdeel van deze pilotomgeving is de keuze voor een financieel model en de bepaling van de eigendom. December 2025 ligt er een besluit tot mogelijke opschaling.
2. Leerversneller; VIA-T is vanaf 2024 opleidings- en/of businesspartner voor minimaal 50 aangesloten regionale bouw- en techniek bedrijven.
o o o o
1
2.1 Samen maak je duurzame meters In 2027 is er een opensource leerplatform op het gebied van duurzaam en circulair bouwen gereed. In december 2027 zijn er 40 leermodulen ontwikkeld vanuit het bedrijfsleven. In 2026 en 2027 worden er jaarlijks 500 volwassenen binnen en buiten de bouwsector opgeleid per jaar middels de ontwikkelde leermodulen. In 2026 en 2027 worden er jaarlijks 500 jongeren opgeleid middels de ontwikkelde leermodulen.
Zie ook Bijlage 1.
7
o
o
o o
2.2 Kennis- en ontwikkelagenda In 2024 is er een onderzoeksagenda ontwikkeld. De onderzoeksagenda richt zich op de hoofdthema’s Circulaire transitie, vitaliteit en klimaatadaptie. De onderzoeksagenda wordt elk schooljaar bijgesteld. 2.3 Masterclasses circulair opdrachtgeverschap In 2024 en 2025 worden er jaarlijks 4 masterclasses uitgevoerd. Iedere masterclass heeft een gemiddeld aantal van 20 deelnemers. 2.4 Leerstation Jaarlijks worden de leerstations uitgebreid met (toekomstige) functionaliteiten. Jaarlijks maken 50 lerende gebruik van de leerstations.
3. Arbeidspotentieelversneller; werk o Voor de periode 2023-2027 draagt VIA-T in belangrijke mate bij aan 200 FTE aan nieuwe werknemers voor banen in de regio. o Een substantieel aandeel (minimaal 25%) van de hierboven genoemde 200 FTE zal worden ingevuld door zij-instromers. 3.1 Flexibele mogelijkheden bieden tot om-, her- en bijscholing o In 2024 worden er 30 leerwerktrajecten uitgevoerd. o In 2025 worden er 40 leerwerktrajecten uitgevoerd. o In 2026 worden er 45 leerwerktrajecten uitgevoerd. o In 2027 worden er 50 leerwerktrajecten uitgevoerd. 3.2 Open inloopdagen bouw en techniek o Per jaar worden er 10 open inloopdagen georganiseerd. 4. Inspiratiecentrum o In 2025 organiseert de inspiratiecentrumregisseur samen met het team VIA-T 2 expo’s met minimaal 150 bezoekers. In 2026 worden er 3 expo’s georganiseerd met minimaal 250 bezoekers. In 2027 worden er 4 expo’s georganiseerd met minimaal 300 bezoekers. o In 2025 heeft het inspiratiecentrum 15 leveranciers/fabrikanten/bedrijven die hun materialen, producten of technieken daar tentoonstellen. In 2026 is dit uitgegroeid tot 25 leveranciers/fabrikanten/bedrijven. In 2027 is dit uitgegroeid tot 30 leveranciers/fabrikanten/bedrijven.
D. Omschrijf de Projectaanpak Het project VIA-T richt zich op een viertal functionaliteiten die zij verder tot ontwikkeling wil brengen. Onderstaand biedt een overzicht van deze functionaliteiten en de bijpassende activiteiten die mede met de Regio Deal gelden worden uitgevoerd: 1. Innovatie- en onderzoekversneller: Om de nieuwste technieken en methoden te kunnen gebruiken, zowel in een onderwijssetting als in de praktijk is het noodzakelijk om naast het onderwijssysteem ook hét innovatiecentrum op te 8
tuigen. Dit doet VIA-T in samenwerking met alle belanghebbenden in de quadruple helix. Het te ontwikkelen innovatiecentrum voorziet in units waarin bedrijven, overheden en kennisinstellingen samenwerken aan kennisoverdracht, onderzoek en borging ten behoeve van duurzame innovatie. Binnen de Regio Deal zijn de volgende activiteiten opgenomen: 1.1: Toolkit Op de website van VIA-T zal een kennisbank worden gerealiseerd. Hierin zullen de belangrijkste documenten te vinden zijn over o.a. de beleidscontext van circulair bouwen, informatie over cases en voorbeeldprojecten, juridische aspecten en over de bouwpraktijk (bouwproces en materialen). Daarnaast zal een online toolkit worden ontwikkeld met stappenplannen, checklist en andere tools (zoals de circulaire impactladder). Al deze instrumenten moeten voortdurend worden doorontwikkeld en geactualiseerd. Het ontwikkelen en beheren van de kennisbank is het onderwerp van dit werkpakket. In november 2023 is er een start gemaakt met de bouw van de website. Het betreft ontwerp en technische realisatie. De initiële vulling van de website (content) is opgepakt vanaf januari 2024. Het verder vullen (en actualiseren) van de website is een doorlopende activiteit vanaf het moment van live-gang in april 2024.
De toolkit wordt afgestemd met het GMR programma CCB waarbij de insteek is dat het GMR de relevante kennis voor (publieke) opdrachtgevers beheren en VIA-T zich richt op de uitvoerende partijen. 1.2 Circulaire bouw en demonstratieprojecten Om duurzaam en circulair bouwen echt te versnellen zal de huidige bouwketen doorbroken moeten worden. Om meervoudige waarde te creëren worden levensechte bouwprojecten benaderd en in samenwerking met kennisinstellingen en toeleveranciers gezamenlijk opgestart. Hiermee bouwt het project concrete leercirkels van waaruit kennis ontstaat en wordt gedeeld. Deze kennis zal zich continue verder ontwikkelen waardoor er een accelerator ontstaat voor de regio. Daarbij is het moto goed voorbeeld doet volgen. Uiteindelijk levert dit vanaf dag één een verandering in de kijk op de opdracht van duurzaam en circulair bouwen en een standaardisatie van het circulair proces. De projecten bestaan minimaal uit twee nieuwbouwprojecten en twee renovatieprojecten, waarbij de ketensamenwerking anders georganiseerd wordt. Hiermee wordt een nieuwe manier van werken ontwikkelt, conform het nieuwe (circulaire) normaal. Doordat er een standaardisatie van het circulair proces ontstaat zullen meer opdrachtgevers deze werkwijze willen gaan inzetten om aan hun wettelijke verplichtingen te kunnen voldoen.
De verwachting is dat er een organisch proces ontstaat in het borgen voor de langere termijn. Elke project heeft zijn eigen doorlooptijd waarbij er een belangrijke rol is weggelegd voor VIA-T omwille de communicatie van goede praktijkvoorbeelden. Het HAN heeft een sleutelpositie in deze activiteit. In alle projecten is het nadrukkelijk de bedoeling dat leerlingen en studenten in de verschillende stadia van de projectontwikkeling worden ingezet. Dit betekent inzet in de planvorming, de aanbestedingsprocedure maar uiteindelijk ook in de uitvoering. Deze ambitie is voor toekomstige opdrachtnemers een belangrijke randvoorwaarde om in aanmerking voor een tender te kunnen komen. Daarmee snijdt het mes aan meerdere kanten. Jongeren leren op een praktisch manier en dragen reeds tijdens hun opleiding/ studie bij aan de grote opgave die ons voor ligt. Zij maken daarbij bovendien kennis met innovatieve technologie en komen gekwalificeerd op de arbeidsmarkt, waarvan werkgevers en de regio maximaal kunnen profiteren. In 2024 start deze activiteit met de volgende bouwprojecten: 9
1.2.a Pilotprojecten Radboud Universiteit De Radboud Universiteit wilt zijn campus vernieuwen en verduurzamen en experimenteert hierbij met nieuwe methoden. In samenwerking met VIA-T start de Radboud Universiteit met twee pilotprojecten: 1. Het Linnaeus project Door middel van een gezamenlijk circulair bouw en demonstratieproject gaat de Radboud Universiteit het Linnaeus collegezalencomplex op een circulaire manier herbouwen. De centrale vraag hierbij is in welke functionele behoeften dit gebouw na een grondige renovatie in de toekomst moet/kan voorzien. Hierbij moet recht worden gedaan aan de behoeften van de verschillende gebruiksgroepen/stakeholders op de campus en is het bovendien belangrijk dat het gebouw na de transitie een additionele meerwaarde levert voor het campusterrein als geheel. In eerste aanzet gaan de gedachten uit naar een multifunctioneel gebouw, waar onderzoek en onderwijs elkaar ontmoeten en versterken, waar creativiteit in het primaire proces wordt gefaciliteerd en gestimuleerd en een gebouw dat bijdraagt aan verbinding tussen verschillende typen stakeholders en uitnodigt tot interdisciplinaire samenwerking en duurzame innovatie. Op dit moment is herontwikkeling (renovatie +uitbreiding functies) het uitgangspunt. Het Linnaeus project heeft een looptijd van juli 2024 tot en met juni 2026. 2.
Cultuurvoorzieningen Een tweede pilotproject is gericht op de uitbreiding/vernieuwing van cultuurvoorzieningen zoals studio’s en oefenruimten richting de dans en muziek. Momenteel wordt er door de Radboud Universiteit onderzocht welke locaties en (on)mogelijkheden er zijn. Het pilotproject is vermoedelijk een inbreiding in een bestaand gebouw en is er specifieke aandacht voor lucht en geluid, het bouwen in een gebouw in gebruik en duurzaamheid. Het project heeft een looptijd vanaf juli 2025 tot en met juni 2027. Bij beide projecten wordt er geëxperimenteerd met een nieuwe methode. Er wordt gewerkt vanuit een design thinking principe vanuit meervoudige waarde creatie. Meervoudige waarde creatie is een strategie gericht op toekomstbestendigheid, waarbij economische, sociale- en ecologische doelstellingen elkaar op een doordachte wijzen versterken. Het uitgangspunt hierbij is de realisatie van een waardensysteem dat aanstuurt op ‘winst zonder verlies’ in de materiele en immateriële betekenis van dit waardensysteem. Bij meervoudige waardecreatie geldt als vertrekpunt een bestaande, huidige situatie. Aan de hand van nader te definiëren strategische ambities kunnen voor de verschillende waarden kritische succesfactoren en bijbehorende kpi’s worden opgesteld.
Hierbij wordt er zowel vanuit een in- als extern perspectief gekeken naar de wijze waarop het gebouw optimaal kan voorzien in de gewenste functionaliteiten voor de gebruikers. Daarnaast wordt er ook rekening gehouden met de externe impact, namelijk de te genereren meerwaarde van het gebouw voor het ecosysteem van de RU campus als geheel. De analyse op de gewenste performance beperkt zich niet uitsluitend tot de interne functionaliteiten, maar houdt ook rekening met de omgeving van de locatie en de andere (reeds aanwezige) functionaliteiten in het omliggende ecosysteem. Tevens wordt er rekening gehouden met 4 duurzame pijlers: 1. Creëer een gezonde omgeving 2. Ga voor klimaatneutraal 10
3. Werk mee aan circulariteit 4. Zorg voor gelijke kansen voor iedereen. Na het definiëren van strategische ambitiies en KPI’s wordt er in kaart gebracht welke typen stakeholders vanuit werlke verantwoordelijkheidsgebieden moeten worden betrokken bij de inventarisatie van de gewenste functionalisteiten van het object. Vervolgens wordt er een designteam samengesteld bestaande uit een representatief gezelschap van betrokken en deskundige stakeholders. Dankzij het proces van design thinking ontstaat een gedegen en goed doordacht ontwerp, dat op het moment van realisatie bovendien bijdraagt aan het creëren van draagvlak bij de betrokken stakeholders. De pilotprojecten resulteren niet alleen in een duurzaam nieuw gebouw maar ook een case studie voor VIA-T om te experimenteren met nieuwe methodieken (zie ook bijlage 1). 1.2.b Renovatie/Nieuwbouw Hatertseweg VOCampus VOCampus is eigenaar van een leegstaand schoolgebouw aan de Hatersteweg in Nijmegen. Het schoolgebouw is in de toekomst bestemd voor het onderwijs gericht op nieuwkomers; het Internationale Schakel Klasonderwijs (ISK). Om de huisvesting te realiseren dient het gebouw te gerenoveerd of vervangen worden door een nieuw gebouw. Van start tot oplevering van het gebouw wordt dit project uitgevoerd met VIA-T. Het project bestaat uit de volgende fases: Fase 1
Omschrijving Haalbaarheidsonderzoek in samenwerking met Radboud Universiteit en HAN. Uitgangspunten zijn minimaal de functionele eisen, de milieu-impact van renovatie afgezet tegen nieuwbouw, duurzaamheid en toekomstbestendigheid. 2 Ontwerp van toekomstige gebouw op basis van plan van eisen 3 Ontmanteling of sloop van het gebouw. Uitgangspunt is het hergebruik van zoveel mogelijk materialen. 4 Bouwfase Tussenfases De opgedane kennis wordt gedeeld via het Platform VIA-T In vergelijking met de Radboud pilotprojecten heeft het VOCampus project een traditionelere opbouw en biedt voor VIA-T vergelijkingsmateriaal m.b.t. circulaire bouwmethodieken. 1.2.c Nog meer pilot- en demonstratieprojecten in voorbereiding Naast bovenstaande projecten zijn er al vergevorderde gesprekken voor het ontwikkelen van nieuwbouw van het Stedelijk Gymnasium, de ontwikkeling van een nieuwe multifunctionele woningbouwlocatie in Nijmegen Winkelsteeg, de transitie-opgave voor Oost-Arnhem, de ontwikkeling van een prototype van het innovatieve woonconcept Pendulum (biobased, biophilic en nature inclusive design) en Solid Creations met de doelstelling om jongeren die zijn uitgevallen in het reguliere onderwijs een kans te bieden om zelf een ambacht te leren door een circulaire woning te bouwen en daarmee te voorzien in de eigen woningbehoefte (zie ook Bijlage 1).
1.3: Pilot Circulair Bouw-afval=grondstof-systeem Het uitvoeren van een pilot naar het opzetten van een grondstoffendepot op het IPKW samen met de gemeente Arnhem. De vergaarde kennis wordt toegepast in de toekomst op andere gebieden. 11
De pilot moet leiden tot een (opschaalbare) voorziening voor het verzamelen en vervolgens kunnen verwaarden/hergebruiken van bouwmateriaal (hout, stenen, metaal). Pilot richt zich o.a. op een mechanisme om vraag en aanbod te matchen. Dat kan bijvoorbeeld via een webshop maar het gaat ook over slimme logistiek. Bijvoorbeeld één voorkant (ICT tool: website en/of app) die is gekoppeld met meerdere achterliggende opslagplaatsen van bouwmaterialen (In Arnhem zou dat bijvoorbeeld een combinatie kunnen zijn van IPKW, Pre-zero en 2Switch). VIA-T betrekt het uitvoerende bedrijfsleven en de onderwijsinstellingen/opleidingsbedrijven in het project. Daarnaast wordt er waar nodig samengewerkt met andere partijen in het veld die met hetzelfde thema actief zijn. 2. Leerversneller. Het project VIA-T wil de slag maken om naast fysieke leeromgevingen en werkplekken ook naar online werkomgeving te gaan. Dat doen ze door hybride leeromgevingen te creëren naast de fysieke reeds bestaande leeromgevingen. Daarnaast ontwikkelen we ook modules en leereenheden die om een fysieke leeromgeving vragen. Deze modules zijn gerelateerd aan de kennis- en onderzoeksagenda. Binnen de Regio Deal verwachten wij dat we de opgedane kennis- en leerervaringen uit andere projecten kunnen omzetten naar leereenheden, zoals modules, leergangen, trainingen en workshops.
Binnen de Regio Deal hebben we daarom de volgende activiteiten opgenomen: 2.1: Samen maak je duurzame meters Organiseren van (online) leerplatform waarin fabrikanten en leveranciers samen met kennisinstellingen nieuw te ontwikkelen scholingsmodules voor het gebruik van hun nieuwe product, materiaal of technologie plaatsen en daarmee toegankelijke maken voor het bedrijfsleven en de onderwijsinstellingen. Dit leerplatform ‘Samen maak je duurzame meters’ wordt ontwikkeld voor bedrijven, studenten en consumenten; hierbij wordt hybride leren gefaciliteerd. Daarbij maakt men enerzijds gebruik van de online technologie en ook gebruik van de fysieke ruimte om fysieke ontmoetingen te creëren en waar de mogelijkheid geboden wordt tot het trainen en leren van een skills die een fysieke ruimte vereisen. 2.2 Onderzoek en Kennisagenda In 2023 is onder regie van het Centrum Meervoudige Waardecreatie (CMW) van de HAN University of Applied Sciences (HAN) het initiatief genomen om aan te haken bij de ontwikkeling van VIA-T in Nijmegen. Op het moment van aanhaken was VIA-T (tijdelijk) gehuisvest in de Hubertushal in Nijmegen. Op deze locatie verzorgden verschillende partners vakopleidingen voor leerlingen en studenten in het VMBO, MBO en diverse groepen aan (zij)instromers. Er worden ondersteunende opleiding verzorgd voor bijzondere doelgroepen zoals zij-instromers en statushouders.
Daarnaast worden er trajecten verzorgd om meer jongeren te bewegen te kiezen voor de technische sector en in het bijzonder de bouw-, elektro-, installatie- en schilder en onderhoudssector. Deze opleidingen onderscheiden zich door een sterke focus op innovatie voor de verschillende ambachtelijk beroepsgroepen in de bouwnijverheid. Om deze innovatie een extra boost te kunnen geven, is er in de sector ook een grote behoefte aan de ontwikkeling van nieuwe kennis en inzichten. Hiervoor biedt interdisciplinair (toegepast) wetenschappelijk onderzoek een interessante invulling en is ook de invulling van activiteit 2.2.
12
In de onderzoeksagenda van verschillende academies van de HAN was er reeds sprake van onderzoek in dit domein. De agenda’s van deze academies zijn geanalyseerd en vormden het vertrekpunt voor een nadere behoeftepeiling. In deze behoeftepeiling is onder leiding van het CMW in de afgelopen anderhalf jaar in een team van (wetenschappelijke) professionals van binnen en buiten de HAN, samen met stakeholders uit de bouw en partners van VIA-T, nagedacht over de meest relevante thema’s voor toekomstige innovatie. Deze thema’s zijn geselecteerd en vervolgens uitgewerkt in een eerste concept- onderzoeksvoorstel. Hierbij is gekozen voor drie hoofdthema’s: Circulaire transitie, Vitaliteit en Klimaatadaptatie. Figuur 3 Conceptvoorstel thematische invulling onderzoeksagenda VIAT op hoofdlijnen
Deze onderzoeksagenda vraagt nu om een vervolg met een nadere duiding, aanscherping en vertaalslag naar concrete projecten. Binnen de HAN heeft het initiatief bij verschillende interne stakeholders tot enthousiaste reacties geleid en is de vraag ontstaan op welke wijze hieraan door verschillende academies een bijdrage kan worden geleverd. Deze gedachte heeft inmiddels geresulteerd in een kennisinitiatief, waaraan meerdere academies en het zwaartepunt SEE (Sustainable Energy & Environment) invulling geven. Om te komen tot een breed gedragen en uitgekristalliseerd meerjarenprogramma is de wens om hierin opnieuw samen te gaan werken met een representatief gezelschap van interne externe stakeholders. Hiervoor is het vertrekpunt opnieuw een multidisciplinaire en holistische benadering op basis van meervoudige waardecreatie. 2.3 Masterclasses circulair opdrachtgeverschap: Deze activiteit richt zich op het ondersteunen van opdrachtgevers van bouwprojecten (ontwikkelaars, gemeenten, woningbouwcorporaties) in hun circulair opdrachtgeverschap door middel van masterclasses. In de masterclasses wordt kennis aangereikt en worden ervaringen (aan de hand van cases) gedeeld. In 2023 zijn er al drie masterclasses uitgevoerd in samenwerking met de Groene Metropoolregio. De masterclasses werden bezocht door gemiddeld 15-20 deelnemers.
Onderwerpen die behandeld zijn, waren onder meer beleidscontext, juridische aspecten, meervoudige waarde creatie, aanbestedingen, bouwmaterialen, financiering, etc. In maart 2024 is een masterclass georganiseerd over grondbeleid waarbij 35 deelnemers aanwezig waren. In het lopend jaar (2024) worden er in totaal vier masterclasses organiseren. Het is opnieuw een samenwerking tussen VIA-T en de Groene Metropoolregio (Het GMR Programma Conceptueel en Circulair Bouwen). In de aanpak is voorzien dat de deelnemers aan de workshop een community van voorlopers gaan worden in toekomstbestendig bouwen. Vandaar dat veel aandacht wordt 13
besteed aan onderlinge interactie, inbrengen van eigen vraagstukken en onderling netwerken. Indien mogelijk gaan we in 2024 ook een of twee excursies (naar bouwprojecten) organiseren. 2.4: Leerstation duurzame energie in de industriële omgeving: Het ontwikkelen van modules die gevolgd kunnen worden in het leerstation duurzame energie om zo snel mogelijk de hiervoor benodigde skills eigen te maken. Hierbij ligt de focus op het aanpassen van huidige leerstations naar de noodzakelijke (toekomstige) vaardigheden. De leerstations zijn simulaties van het gebruik met elektrische energietechniek en het kunnen aanleggen van elektrische schakelinstallaties, (hybride) warmtepompen en zonnepanelen. De WIL-Groep en Vrienden van Elektro geven deze leerstations mede vorm en zorgen voor passende modules. De modules kunnen gevolgd worden door werkende in de elektrotechniek die hun vaardigheden willen verbeteren, zij-instromers met een omscholingswens en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De huidige leerstations zijn nu gerealiseerd op de Streekweg.
3.
Arbeidspotentieel versneller.
VIA-T biedt de mogelijkheid voor om-, her- en bijscholing voor leerlingen van het vo, studenten van het mbo en hbo tot aan mensen vanuit het bedrijfsleven. Deze scholing kan worden gevolgd door mensen die vaardigheden willen leren en/of willen bijleren. Voor mensen die op dit moment werkzaam zijn in een andere sector of die nieuwe(re) methodieken en materialen willen kunnen gebruiken maar ook mensen die in een andere sector aan het werk willen. VIA-T biedt mensen de kans om vanuit werk of vanuit een arbeidsloze situatie nieuwe vaardigheden te leren waardoor ze in de bouw-, installatie- en/of elektrotechniek aan de slag kunnen. Deze speerpunt is aanvullend op het sectorbreed Regio Deal project “Arbeidsmarkt die Werkt”. De Arbeidspotentieel versneller biedt namelijk een invulling specifiek voor de bouw- en technieksector. Mede dankzij het aanbieden van leerwerk, bootcamps en coachingtrajecten om mensen in deze arbeidsmarkttekortsectoren aan het werk te helpen. Binnen de Regio Deal hebben we daarom de volgende activiteiten opgenomen: 3.1: Flexibele mogelijkheden bieden tot om-, her- en bijscholing: De bouw- en technieksector heeft een nijpend arbeidstekort en dienen te werken met snel veranderende technieken en innovaties. De techniek- en bouwbedrijven hebben dan ook een grote vraag voor nieuw en relatief snel geschoold personeel.
Daarnaast zijn nieuwe potentiële werknemers die van werk naar werk gaan en mensen die een nieuwe stap in hun loopbaan willen nemen gebaat bij een snelle om, her- of bijscholing. Zo kunnen ze zo snel mogelijk weer in het arbeidsproces komen en/of blijven. VIA-T verzorgt met zijn partners (opleidingen, opleidingsbedrijven en bedrijven) dan ook om-, bij- en herscholing in een flexibel traject naar werk. Een traject bestaat uit ,één of een mix van, de volgende activiteiten: o Meeloopdagen Diverse meeloopdagen bij bedrijven om te onderzoeken of er een juiste match is en vervolgens evt. een leerwerktraject te volgen bij één van deze bedrijven. o Bootcamp A en B Het volgen van diverse bootcamps waarbij aan de ene kant stil gestaan wordt bij soft-skills, algemene vaardigheden en persoonlijkheid. Aan de andere kant wordt er bootcamps gegeven met een focus op de praktijk en de techniek (hard-skills). o Aanvullende praktijktrainingen 14
Het volgen van aanvullende praktijktrainingen waarbij er stil gestaan wordt bij (nieuwe) vaardigheden en technologieën. 3.2: Open inloopdagen bouw en Techniek: Om potentiële nieuwe werknemers te interesseren voor de sector bouw- en techniek organiseren we oriëntatiedagen en inloopdagen. Tijdens deze dagen presenteren bedrijven zich op een laagdrempelige manier aan zij-instromers en werkzoekenden. Deze inloopdagen zijn bewust laagdrempelig, zodat ze vrijblijvend binnen kunnen lopen. Ze kunnen kennismaken met opleidingsbedrijven, met de bedrijven rechtstreeks of met een arbeidsbemiddelingsbureau. De doelgroep van deze trajecten zijn voornamelijk werkzoekenden en zij-instromers. De doelgroep jongere worden niet uitgesloten maar worden in Nijmegen ook bereikt via de ‘Techniekdagen op het Technovium’. Er vindt dan ook afstemming plaats met dit initiatief door VIA-T. 4. Inspiratiecentrum. Tot slot huisvest VIA-T een expositiecentrum waar aanbieders van duurzame innovatie in de gebouwde omgeving hun innovatieve proposities tentoon kunnen stellen en burgers en bedrijven hierover voor kunnen lichten. Daarmee stelt VIA-T naast professionals ook burgers in de gelegenheid om kennis te nemen van de nieuwste producten, technologieën en materialen die er zijn op het gebied van duurzame innovatie in de gebouwde omgeving.
Het inspiratiecentrum bij VIA-T op de locatie Streekweg zal partijen actief uitnodigen voor evenementen en voorlichtingsavonden op de locatie. Voor de voorlichting aan burgers zal worden aangesloten bij wijkgerichte programma’s voor verduurzaming, isolatie en energiebesparing van woningen. VIA-T zal de samenwerking opzoeken met de betreffende gemeente, het Energieloket en, indien relevant, de woningcorporatie die het verduurzamingsprogramma uitvoert en hierbij haar bewoners wil voorlichten. Hierbij maakt VIA-T gebruik van bestaande kennis en (succesvolle) ervaringen uit andere regio’s zoals bijvoorbeeld de woonwijzerwinkels. Binnen de Regio Deal hebben we daarom de volgende activiteiten opgenomen: 4.1 Opzetten permanente expo/ beursvloer dat dient ter voorlichting en inspiratie: Het betreft voorlichting en een fysieke tentoonstelling in bijvoorbeeld de vorm van een demomodel. Hierin zijn de laatste ontwikkelingen en trends rondom circulair gebouwde omgeving (materialen, technieken, producten) te zien. Om de startfase van het inspiratiecentrum te realiseren zetten we een inspiratiecentrumregisseur in. Deze zal o.a.
belast worden met de volgende taken en verantwoordelijkheden: o Het benaderen van leveranciers, fabrikanten en bedrijven, zodat zij hun circulaire bouwproducten, materialen of technieken willen tonen in de showroom van VIA-T en hiervoor in samenspraak met de directeur afspraken over maken. o Het begeleiden van bezoekers. o Eerste aanspreekpunt voor partijen (leveranciers, fabrikanten, bedrijven, andere instellingen). o Coördinator van het gebruik van de inspiratieruimte en beheerder van de materialen, demo-modellen, producten, technieken en technologieën. o Het schakelen met een eventuele andere partner om een consumentenvoorlichtingsfunctie te creëren rondom duurzaam bouwen. Zoals in samenwerking met de gemeente Nijmegen uitwerken hoe een aanbesteding voor een fysieke showroom voor woningverduurzaming kan leiden tot de vestiging van een Woonwijzerwinkel (of vergelijkbaar concept) in nauwe verbinding met en onder hetzelfde dak als VIA-T. 15
o
Het organiseren van een exposities rondom een demo-model, de nieuwste materialen, technieken en producten of een bepaald verduurzamings- of circulair thema.
Planning: Onderstaande afbeelding biedt een overzicht van de gefaseerde ontwikkeling van VIA-T. Tevens is er in bijlage 2 een planning van de Regio Deal activiteiten toegevoegd.
Figuur 4 Gefaseerde ontwikkeling van VIA-T2
E. Projectsamenwerking, projecttrekker en projectpartners VIA-T is een coöperatie en daarmee een samenwerkingsverband van bedrijven, (semi-) overheden, onderwijsinstellingen, fabrikanten/ leveranciers en burgers. Door deze samenwerking en integrale aanpak versterken sectoren als Onderwijs, Overheid, Ondernemers en Ondernemende burgers elkaar onder één dak. Gezamenlijk werken we aan de circulaire transitie die nodig is om de doelstellingen rondom klimaatneutraliteit te bereiken. De activiteiten onder de Regio Deal worden uitgevoerd door partners in de coöperatie VIA-T. De structurele samenwerking en rolverdeling is in deze coöperatie georganiseerd en geborgd door de staf-bestuur-ALV structuur (zie figuur). VIA-T kent een dagelijks bestuur met een uitvoerende organisatie management die verantwoording aflegt aan een Algemene Ledenvergadering.
2
De genoemde activiteiten in de planning vallen niet allemaal in de scope van de Regio Dealaanvraag.
16
Figuur 5 Organisatiestructuur Coöperatie VIA-T
VIA-T zal zich verder ontwikkelen tot een regionale uitvoeringshub waarin de kennis en kunde samenkomt die noodzakelijk is voor de duurzame transitie van de bouw. De activiteiten worden uitgevoerd door de VIA-T partners onder regie van VIA-T programmamanagers. Zij maken telkens weer de verbinding tussen de activiteiten van partners en vullen zo koppelkansen in. Daarmee werken ze ook als ‘business developers’ per programmalijn en bouwen de activiteiten steeds verder uit. Daarmee borgt VIA-T de continuïteit van de programmering, ook na het aflopen van deze Regio Deal periode. Projectpartners: Innovatieversneller
Leerversneller
Coöperatie VIA-T HAN VO-Campus Radboud Universiteit IPKW Gemeente Nijmegen
Coöperatie VIA-T Bouwmensen Nederland ROC Nijmegen HAN Radboud Universiteit VIA-T WIL-Groep Gemeente Nijmegen
Arbeidspotentieelversneller Coöperatie VIA-T WIL-Groep Vrienden van Elektro Gemeente Nijmegen
Inspiratiecentrum Coöperatie VIA-T VO-Campus Gemeente Nijmegen
17
Onderstaand figuur biedt een schematisch overzicht van de programmamanagement van het regiodealproject:
Figuur 6 Programmamanagement VIA-T Regiodealproject
F. Projectbegroting De projectbegroting is als separaat Excel document toegevoegd.
18
G. Beoogde financiering Zie voor de beoogde financiering ook de projectbegroting. De ondertekende en toegezegde bijdrage aan cofinanciering is ook terug te vinden in de separaat toegevoegde samenwerkingsovereenkomst. Bedrag € 953.230,€ 274.151,€ 150.000,€ 60.000,€ 79.580,€80.000,-
Percentage 40,45% 11,63 % 6,37 % 2,55 % 3,38% 3,39%
€7.500,€266.999,-
0,32% 11,33%
€35.000,-
1,49%
Bijdrage cofinanciering Gemeente Nijmegen
€450.000
19,1%
TOTAAL
€ 2.356.460,-
100 %
Bijdrage Regio Deal gelden Bijdrage cofinanciering HAN Bijdrage cofinanciering WIL-Groep Bijdrage cofinanciering IPKW Bijdrage cofinanciering VO-Campus Bijdrage cofinanciering Radboud Universiteit Bijdrage cofinanciering Vrienden van Elektro Bijdrage cofinanciering Bouwmensen Nederland Bijdrage cofinanciering ROC Nijmegen
H. Beheersen van risico’s Bij de uitvoering van de VIA-T activiteiten in het kader van de Regio Deal ontstaan een aantal risico’s. Deze zijn hieronder opgenomen met bijbehorende beheersmaatregelen. Risico Draagvlak en urgentie voor transitie naar circulair bouwen valt weg in de regio waardoor opschaling van succesvolle pilotprojecten achterblijft
Noodzaak voor samenwerking in opleiden en bijscholen neemt af.
Beheersmaatregel Het initiatief VIA-T heeft ambassadeurs op bestuurlijk niveau in de gemeente Nijmegen, Groene Metropool Regio, The Economic Board en Provincie Gelderland. Ook op landelijk niveau (min. BZK en Groeifonds) is er sterke steun en lopende programma’s (o.a. TKI Bouw en Techniek) om de aandacht op dit thema blijvend te borgen. Deze borging zorgt ervoor dat VIA-T ondersteunt wordt door verschillende partijen en er een breed draagvlak ontstaat. Mocht de urgentie bij partijen wegvallen kan VIA-T via dit draagvlak opvangen door de contacten met andere partijen en deze inzetten om de urgentie bovenop de regionale agenda’s te plaatsen. De krapte op de arbeidsmarkt is structureel en de aanpak van tekorten in bouw en techniek wordt breed ondersteund door bedrijven en onderwijs en is begin 2023 bekrachtigd door het Rijk in het Actieplan groene en digitale 19
Deelnemende projectpartner haakt af.
Er ontstaat frictie in triple helix samenwerking
Projectpartners hebben problemen of vragen bij financiële, juridische verantwoording van inzet in projecten als cofinanciering
Er bestaan te weinig deelnemers m.b.t. de activiteiten. Zoals een afname van studenten en bedrijven.
banen. Daarnaast wordt de samenwerking via de Samenwerkingsovereenkomst extra bekrachtigd dit betekent dat er ook een procedure bestaat als de samenwerking stop wordt gezet. In de voorbereidende fase op het initiatief VIAT is in de periode 2021-’23 met een groot aantal partijen (100 organisaties) gesproken met zeer positieve respons. Deze partijen worden pre-partner van de coöperatie VIA-T. Uit dit Business Development dialoog blijkt een groot draagvlak te zijn voor de activiteiten van VIA-T. Vanuit deze groep zijn, indien noodzakelijk, relatief eenvoudig alternatieve vervangende projectpartners te vinden. Daarnaast ondertekenen de partners een samenwerkingsovereenkomst waarin afspraken wordt gemaakt in het geval dat de projectpartner afhaakt. Dit zorgt ervoor dat het “afhaken” van een projectpartner een besluit wordt waarbij het bestuur wordt betrokken. De governance van de coöperatie VIA-T kent een onafhankelijk en deskundig bestuur dat, indien noodzakelijk, als escalatieniveau bij problemen in projecten kan optreden. Hierbij zal er altijd eerst getracht worden om escalatie te voorkomen en constant de dialoog aan te gaan. Het bestuur van VIA-T beschikt over financieeljuridische expertise en ervaring om dit type problemen tijdig te signaleren en aan te pakken.
Daarnaast is er in de samenwerkingsovereenkomst afspraken gemaakt over de cofinanciering en het nakomen van deze (financiële) afspraken. Hierna kan verwezen worden. De programmamanagers zullen de deelnemers en doelstellingen regelmatig monitoren. Mocht er aanwijzingen zijn dat doelstellingen niet gehaald worden en/of deelnemers aantallen uitblijven dan zal dit besproken worden met het bestuur. In het geval van een structureel probleem zullen plannen i.s.m. het bestuur aangepast worden.
20
I. Verduurzaming De Regio Deal subsidie biedt een impuls om te werken aan de missie: kennis & kunde bieden voor de transitie van de bouw door het verbinden van denkers met doeners in een regionale uitvoeringshub. VIA-T beoogt ook na het Regiodeal-project de samenwerking en de 4 functionaliteiten voort te zetten. Om deze duurzaamheid te borgen staat gedurende het project kennisdeling en evaluatie centraal, tevens wordt constant stil gestaan bij het verduurzamen van de samenwerking en de activiteiten. De eerste stap is het expliciet maken van de opbrengsten en de waarde van de samenwerking voor iedere partner. De concretisering van de meerwaarde van de samenwerking biedt ruimte voor onderling overleg én betrokkenheid. Tijdens de jaarlijkse evaluatie worden de opbrengsten, waarde en de wensen voor duurzame samenwerking in kaart gebracht voor elke partner. Hierbij wordt ook stilgestaan bij de toetreden van nieuwe partners én de samenwerking met overige partijen. Daarnaast wordt er elk jaar dieper ingegaan op mogelijke verdienmodellen, hierbij wordt ook de internationale markt (waaronder grensgebied Duitsland) verkend. In het laatste projectjaar wordt er een definitief businessplan opgesteld voor de jaren die volgen.
21
Bijlage 1 Pilot- en demonstratieprojecten VIA-T Om scherper de focus en het onderscheidend vermogen van VIA-T te kunnen duiden zijn in de werkgroep onderstaande kaders/criteria opgesteld waaraan een bouw of renovatie project idealiter moet voldoen om een ‘VIA-T pilot- en demonstratieproject’ te kunnen zijn.
Een VIA-T project … • … draagt bij aan een duurzame gebouwde leefomgeving en biedt oplossingen voor vraagstukken rond klimaat, energie, grondstoffenschaarste en biodiversiteit; • … gaat over toekomstbestendig bouwen en wonen, dus zowel gezond/energiezuinig/intelligent bouwen als conceptueel/circulair/biobased; •
... heeft als aangrijpingspunt kennis, innovatie en vakmanschap;
• ... zorgt voor goed opgeleide arbeidskrachten (zowel nieuwe instroom als zittend personeel) voor het nieuwe bouwen; • … neemt de gehele keten en levenscyclus van bouwen en wonen als perspectief en initieert nieuwe vormen van ketensamenwerking; • … heeft een open karakter, ingebrachte kennis en resultaten worden zonder commerciële belangen gedeeld met het regionale bedrijfsleven; • … ondersteunt en realiseert concrete (ver)bouwprojecten in de regio voor op circulariteit/duurzaamheid gemotiveerde opdrachtgevers; • ... kiest daarbij voor oplossingen die schaalbaar zijn en niet leiden tot een lock-in met een of enkele aanbieders of toeleveranciers; • … onderscheidt zich door de actieve betrokkenheid van kennisinstellingen (leerlingen, studenten en docenten - van VO tot WO) in de uitvoering van een project.
22
Actueel lopend project: duurzame transitie van het Linnaeus Collegezalencomplex op de campus van de Radboud Universiteit in Nijmegen De casestudy vindt plaats in opdracht van Campus&Facilities van de Radboud Universiteit en wordt mede uitgevoerd onder regie van een programmateam van VIA-T. Met deze casestudy voor de transitie van het Linnaeusgebouw willen wij vanuit het concept van ‘meervoudige waardecreatie’ laten zien hoe een proces van co-creatie met verschillende typen stakeholders in de praktijk kan leiden tot een sterk en multifunctioneel idee/ontwerp met een grote mate van toekomstbestendigheid. Het ontwerpproces is ingericht overeenkomstig de bouwstenen in de methode van design thinking. Gedurende het proces worden ook studenten betrokken, waarmee het proces ook een belangrijke meerwaarde heeft voor toekomstige generaties op de arbeidsmarkt. We starten met vier design thinking bijeenkomsten met verschillende stakeholders. Waaronder gemeente, bouwers, adviesbureaus, circulaire raad, theater wereld, studenten en natuurlijk vanuit verschillende richtingen de RU. In onderstaande tabel zijn de deelnemers benoemd. Inmiddels is de eerste sessie geweest die veel positieve informatie heeft opgeleverd.
23
Bijlage 2 Activiteitenplanning
24