Verantwoordingsrapportage 2021 Basisregistraties adressen en gebouwen (BAG), grootschalige topografie (BGT) en ondergrond (BRO)

Verantwoordingsrapportage 2021 Basisregistraties adressen en gebouwen (BAG), grootschalige topografie (BGT) en ondergrond (BRO) Datum vaststelling door College van B&W:

05 april 2022

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Nijmegen - Pagina 1 van 10

Inhoudsopgave Managementsamenvatting ................................................................................................................3 1. Inleiding..........................................................................................................................................5 1.1 Wettelijke taak .........................................................................................................................5 1.2 Winstpakkers voor de organisatie ............................................................................................5 2. Resultaten ......................................................................................................................................5 2.1 Resultaten in 2021....................................................................................................................6 2.2 Trend over meerdere jaren ......................................................................................................7 3.

Verbeterplan ..................................................................................................................................7 3.1 Maatregelen vorige ENSIA-ronde .............................................................................................8 3.2 Nieuwe verbetermaatregelen ..................................................................................................9

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Nijmegen - Pagina 2 van 10

Managementsamenvatting In ons land worden geobasisgegevens jaarlijks meer dan 5 miljard keer gebruikt via de landelijke voorzieningen. Indirect gebruik, via bijvoorbeeld de doorlevering van geodata door fabrikanten van navigatiesoftware, komt daar nog bovenop. Het gebruik blijft jaarlijks stijgen en het maatschappelijk belang van deze gegevens, als onderdeel van de geo-informatie infrastructuur, is daarmee groot. Het is daarom cruciaal om de gegevenskwaliteit landelijk op peil te houden.

Afbeelding: nationale geo-informatie infrastructuur (NGII) als basis voor maatschappelijke vraagstukken (bron: BZK)

Wij leggen als bronhouderorganisatie verantwoording af over het beheer van de basisregistraties adressen en gebouwen (BAG), grootschalige topografie (BGT) en ondergrond (BRO). Dat doen we intern richting de gemeenteraad en aan het Rijk via het directoraat-generaal Bestuur, Ruimte en Wonen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De scores, die op de volgende pagina te zien zijn, vormen het resultaat van door ons uitgevoerde zelfevaluaties. Deze evaluaties betreffen de gegevenskwaliteit en de borging van beheerprocessen. Informatiebeveiliging maakt hiervan vooralsnog geen onderdeel uit.

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Nijmegen - Pagina 3 van 10

Scores geobasisregistraties 2021 (tijdvak 1 januari 2021 tot en met 31 december 2021): Basisregistratie BAG < 75% onvoldoende

Basisregistratie BGT < 75% Onvoldoende

Basisregistratie BRO < 60% Onvoldoende

Score 83%

Consequenties score De score is voldoende voor een goede kwaliteit van de gegevens in de basisregistratie.

Verbetermaatregelen Verbetermaatregelen zijn opgenomen in paragraaf 3.2 ‘Nieuwe verbetermaatregelen’.

vanaf 75% voldoende

Score 68%

Consequenties score

Verbetermaatregelen

Onvoldoende beheercapaciteit BGT en de BGT processen moeten worden vastgelegd in 1 document.

Verbetermaatregelen zijn opgenomen in paragraaf 3.2 ‘Nieuwe verbetermaatregelen’.

vanaf 75% voldoende

Score 72%

Consequenties score

Verbetermaatregelen Aandacht om bij de leveranciers hier de aandacht op te vestigen c.q. de contracten daar op aan te laten passen.

Aanlevering niet NEN-conform.

vanaf 60% voldoende

Trend score geobasisregistraties: Registratie Score 2018

Score 2019

Score 2020

Score 2021

BAG

71%

85%

76%

83%

BGT

77%

79%

77%

68%

BRO

N.v.t.

58,3%

71%

72%

Het dagelijks bestuur committeert zich met het indienen van deze rapportage bij de Rijkstoezichthouder aan de genoemde verbetermaatregelen, zodat de kwaliteit en volledigheid van de betreffende registraties worden gegarandeerd en waar nodig worden verbeterd.

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Nijmegen - Pagina 4 van 10

1. Inleiding 1.1 Wettelijke taak De BAG, BGT en BRO maken onderdeel uit van het overheidsstelsel van basisregistraties. Het bijhouden van deze geobasisgegevens is verplicht voor gemeenten, met inachtneming van de bijbehorende kwaliteitseisen. De BAG bevat gegevens over adressen en gebouwen en deze worden centraal beschikbaar gesteld via de Landelijke Voorziening (BAGLV). Het Kadaster beheert de BAGLV en stelt de gegevens beschikbaar aan de diverse afnemers. Organisaties met een publieke taak, zoals ministeries, waterschappen, politiekorpsen en veiligheidsregio's, zijn verplicht de authentieke gegevens uit de registraties te gebruiken. Doordat de overheid op deze manier gegevens éénmalig inwint en meervoudig gebruikt, vraagt men burgers niet naar de bekende weg. De BGT is een gedetailleerde (in vaktaal: grootschalige) digitale kaart van heel Nederland. Daarin worden alle objecten als gebouwen, wegen, water, spoorlijnen en groen op een eenduidige manier vastgelegd. Het doel van de BGT is de hele overheid gebruik te laten maken van dezelfde basisgegevens over de grootschalige topografie van Nederland. De BRO bevat gegevens over geologische en bodemkundige opbouw van de Nederlandse ondergrond. Momenteel wordt de BRO stapsgewijs voltooid. Per stap bevat deze registratie steeds meer gegevens over de diepe en ondiepe ondergrond.

Deze worden geordend op basis van zogeheten ‘registratieobjecten’. In totaal gaat het om ca. 26 registratieobjecten. Voorbeelden van registratieobjecten zijn de grondwatermonitoringsput of het geotechnisch sondeeronderzoek. Sinds dit jaar verantwoordt de gemeente zich via ENSIA ook over informatiebeveiliging en informatie-architectuur van de WOZ-uitvoering aan de toezichthouder Waarderingskamer. Op deze terreinen worden aan systemen voor de WOZ-uitvoering steeds hogere eisen gesteld. Dit komt doordat de werkprocessen voor de bijhouding van informatie in grote mate worden geïntegreerd met geobasisregistraties en de geautomatiseerde systemen in toenemende mate werken met elders bijgehouden gegevens. Naar verwachting zullen de geobasisregistraties en de WOZ in de komende jaren binnen ENSIA verder samen gaan werken.

1.2 Winstpakkers voor de organisatie Een hoge kwaliteit van de BAG levert door een directe koppeling met de WOZ ook een hoge kwaliteit op van de objectgegevens voor het heffen van de onroerende zaakbelasting (OZB). Daarnaast levert het ook een goed overzicht van de (geplande) woningvoorraad. Voor andere registratieve processen in de gemeente draagt een kwalitatief goede BAG bij aan een hogere kwaliteit van dienstverlening (bijv. t.b.v. Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen, Vastgoed, Vergunningen, etc.). Voor de burger worden BAG-gegevens gebruikt door o.a. hulpdiensten, postbedrijven, leveranciers van energielabels en door verzekeraars; hiervoor is een goede kwaliteit van de BAG van direct belang. Met behulp van het berichtenverkeer worden mutatiesignaleringen door Beheer Openbare Ruimte (BOR) naar de BGT gestuurd en de nieuwe geometrie naar BOR waaraan dan meteen de beheerdata kan worden gekoppeld.

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Nijmegen - Pagina 5 van 10

2. Resultaten 2.1 Resultaten in 2021 De score per basisregistratie is opgebouwd uit drie onderdelen: gegevenskwaliteit, kwaliteitsverbeteringstrajecten c.q. transitie en borging proces. Hieronder is de score aangegeven per geobasisregistratie:

Basisregistratie

Onderdeel

Score in %

BAG

Categorie 1: gegevenskwaliteit

85 %

Categorie 2: proces en organisatie

80 %

Totaalscore

83 %

Basisregistratie

Onderdeel

Score in %

BGT

Categorie 1: gegevenskwaliteit

85 %

Categorie 2: proces en organisatie

37 %

Totaalscore

68 %

Basisregistratie

Onderdeel

Score in %

BRO

Categorie 1: gegevenskwaliteit

80 %

Categorie 2: proces en organisatie

62 %

Totaalscore

72 %

Vanaf 75% voldoende

Vanaf 75% voldoende

Vanaf 60% voldoende

Toelichting score BGT Met de bezetting in 2021 is het niet gelukt om de BGT-werkvoorraad te verwerken. De oorzaak is het grote aantal groen- en wegbeheermutaties (splitsingen- en samenvoegen van objecten) die moeten worden doorgevoerd in de BGT. Inhuurkrachten zijn noodzakelijk. Er is één BGT-medewerker in 2020 met pensioen gegaan en per 1 januari 2021 maakt de BGTbeheerder gebruik van het generatiepact. Per 15 november 2021 wordt een nieuwe medewerker ingewerkt voor ondersteuning van de BGT-beheerder. Voor 2022 is de capaciteit weer op peil. De BGT-processen zijn duidelijk bij de BGT-medewerkers en zijn beschreven, maar nog niet samengevoegd in één document zoals geëist. Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Nijmegen - Pagina 6 van 10

2.2 Trend over meerdere jaren Trend score geobasisregistraties: Registratie

Score 2018

Score 2019

Score 2020

Score 2021

BAG

71%

85%

76%

83%

BGT

77%

79%

77%

68%

BRO

N.v.t.

58,3%

71%

72%

Voor de BAG laat het verloop van de scores zien dat uitgevoerde verbetermaatregelen in 2021 een positief effect op de score geven. De daling van de BGT score in 2021 ten opzichte van voorgaande jaren is het gevolg van minder capaciteit en een veel grotere hoeveelheid aan mutaties. De toename aan mutaties komt door de nieuwe koppeling BGT-groen- en wegbeheersysteem. Dit betreffen vooral de splitsingen- en samenvoegingen van objecten. Voor het jaar 2020 heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in een brief laten weten dat de gemeente Nijmegen een voldoende scoort voor de BAG, BGT en BRO op de zelfcontrole. Voor de BAG werd een formatiecapaciteitsprobleem genoemd. Zie voor de brief de bijlage: “Terugkoppeling ENSIA-zelfevaluatie 2020 BAG, BGT en BRO.pdf” van 30-9-2021.

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Nijmegen - Pagina 7 van 10

3. Verbeterplan 3.1 Maatregelen vorige ENSIA-ronde BAG Verbetermaatregelen uit 2020 De verbetermaatregelen uit de ENSIA-rapportage van 2020 die in 2021 zijn uitgevoerd: Verbetermaatregel 1. (borging proces) In 2021 wordt onderzocht of in het proces altijd een melding van de start van de bouw kan worden geregeld op het moment van de uitzetting van de bouw (rooilijnen). Deze maatregel is niet meer nodig omdat in 2021 geconcludeerd is dat de 'start bouw' in vrijwel alle gevallen door de vergunninghouder wordt ingediend. Verbetermaatregel 2. (borging proces) Om de ketensamenwerking WABO-BGT-BAG-WOZ-BRP ten volle te benutten voor de juiste registraties, wordt de noodzaak voor meer toezicht en handhaving besproken op het niveau van het managementteam. Keuzes worden in 2021 gemaakt. Verbetermaatregel 3. (borging volledigheid) Volgens de wet BAG moeten de wijzigingen van BAG-objecten die in de registraties BAG en WOZ verwerkt worden op basis van 3D-mutatiedetectie getoetst worden of deze vergunningsvrij of illegaal zijn. Hierover worden in 2021 ambtelijke en/of bestuurlijke keuzes gemaakt (binnen de ruimte die de gemeente heeft om te beslissen). Verbetermaatregel 2 en 3 zijn op 12 januari 2021 besproken met de afdeling Stadsontwikkeling. Zij nemen het initiatief om de vraag voor Toezicht en Handhaving vanuit de wet BAG, te confronteren met het huidige VTH-beleid.

Daarna wordt indien nodig, dit onderwerp bestuurlijk geagendeerd. Ook wordt dit onderwerp meegenomen bij de ontwikkeling van het toekomstig regionaal VTH-beleid dat in 2022 wordt vastgesteld; dat gebeurt in samenwerking met het gemeentelijk accountbeheer voor de ODRN. In 2021 hebben meerdere gesprekken met de afdeling Stadsontwikkeling over dit onderwerp plaats gehad en aan dit onderwerp wordt in 2022 een vervolg gegeven: zie hiervoor de nieuwe “Verbetermaatregel 4. (borging proces) Project 3Dmutatiesignalering” die in de volgende paragraaf beschreven staat bij ‘Nieuwe verbetermaatregelen’. In 2021 is een controle uitgevoerd van verblijfsobjecten die in de BAG geen ‘woonfunctie’ kennen, maar waarop in de Basisregistratie Personen (BRP) wel mensen staan ingeschreven op het bijbehorende adres. Op die adressen staat in de WOZ ook een ‘woning’ geregistreerd. Op basis van archiefonderzoek is bepaald of in de BAG de ‘woonfunctie’ mocht worden toegevoegd. Zie ook: verbetermaatregel 1 bij ‘Nieuwe verbetermaatregelen’. Er zijn in 2021 verschillende gesprekken gevoerd met de afdeling Stadsontwikkeling over het Vergunningverlening, Toezicht en Handhavingsbeleid (VTH-beleid) in relatie tot de BAG-werkzaamheden.

Momenteel is er voldoende capaciteit om door de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) inspecties ten behoeve van de BAG uit te laten voeren als een terugmelder aangeeft dat BAG-gegevens niet kloppen. Wanneer door de ODRN geconstateerd wordt dat er strijdigheid is met het Bouwbesluit dan wordt de eigenaar door de ODRN aangeschreven. Wanneer er strijdigheid is met de gebruiksdoelen uit het bestemmingsplan dan wordt dit voor handhaving

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Nijmegen - Pagina 8 van 10

door de ODRN doorgegeven aan de afdeling Ruimtelijke Planvorming. Zie ook: verbetermaatregel 2 bij ‘Nieuwe verbetermaatregelen’. Project 3D-mutatiesignalering Met behulp van een laservlucht is in 2021 een 3D weergave van de bebouwing in beeld gebracht. Door een vergelijking met de laserdata uit 2020 zijn de verschillen in gebouwen geconstateerd. Verwerking van deze verschillen moet nog plaatsvinden in Q4 van 2021 en Q1 van 2022 in samenwerking met het bureau Gemeentebelastingen. De gegevens in de WOZ, in de BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie) én in de BAG worden op deze manier geactualiseerd. We willen deze kwaliteitsslag jaarlijks gaan herhalen. Hiervoor moeten financiële middelen beschikbaar komen. Voor de wijzigingen aan gebouwen en geconstateerde nieuwe panden is geen opdracht aan de ODRN verstrekt om ze te beoordelen op vergunningsvrij of vergunnings- en of meldingsplichtig. Wel is door de afdeling Stadsontwikkeling aan bureau Basis- en GEO-informatie gevraagd of met behulp van techniek een analyse kan worden opgezet om te beoordelen of wijzigingen aan panden en nieuw geconstateerde panden vergunningsvrij of illegaal zijn. Zie ook: verbetermaatregel 4 bij ‘Nieuwe verbetermaatregelen’. BGT verbetermaatregelen uit 2020 De terugmeldingen zijn op twee na afgehandeld.

Er wordt gewerkt volgens het nieuwe proces BGT-BAG-WOZ proces; alle drie de registraties worden in samenhang bijgewerkt en zijn op elkaar afgestemd. De BGT-processen zijn bekend bij de BGT-medewerkers en zijn beschreven , maar nog niet samengevoegd in één document. BRO verbetermaatregelen De doelstellingen voor 2022 zijn vergelijkbaar met die van 2021. Dat wil zeggen het verder doorlopen en waar nodig nog implementeren van de alle benodigde stappen voor het correct leveren en gebruiken van de nieuwe registratieobjecten. Daarbij hoort ook het verder BRO-compliant maken van de organisatie. De Corona-pandemie en wijziging van de functionaris BRO-coördinator eind 2021 en mede daardoor beperkte overdracht werkzaamheden en inwerkperiode, zijn van invloed (geweest) op het afdoende zicht en grip krijgen van de mate waarin bovengenoemde benodigde stappen in 2021 zijn gerealiseerd.

3.2 Nieuwe verbetermaatregelen BAG Nieuwe verbetermaatregelen Omdat de BAG de ambitie heeft om de feitelijke werkelijkheid te toetsen en in beeld te brengen, worden de volgende vier nieuwe verbetermaatregelen in 2022 opgepakt: Verbetermaatregel 1. (kwaliteitseisen) Wanneer er in de BAG bij een adres geen ‘woonfunctie’ geregistreerd staat maar in de BRP schrijft een bewoner zich wel in op dat adres, richten we een standaard proces in waarbij we onderzoeken of we in de BAG bij dat adres de 'woonfunctie' kunnen registreren. Verbetermaatregel 2. (kwaliteitseisen) Wanneer bij het uitvoeren van een BAG-inspectie geconstateerd wordt dat het feitelijk gebruik van een verblijfsobject in strijd is met de bestemming uit het bestemmingsplan, dan wordt dit door de

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Nijmegen - Pagina 9 van 10

ODRN -ten behoeve van handhaving- doorgegeven aan de afdeling Ruimtelijke Planvorming. We gaan onderzoeken of de wet BAG bepalingen kent die van invloed zijn op de wijze van handhaving en de prioritering daarvan. Dit wordt afgestemd met de afdeling Ruimtelijke Planvorming. Verbetermaatregel 3. (kwaliteitseisen) Momenteel zijn er panden zonder gekoppeld verblijfsobject waarvan het toch waarschijnlijk is dat een bestaand verblijfsobject aan dat pand gekoppeld moet worden. In 2022 onderzoeken we deze panden en koppelen we bestaande verblijfsobjecten aan die panden waar dat mogelijk is. Verbetermaatregel 4. (borging proces) Project 3D-mutatiesignalering: met een in te richten jaarlijks proces wordt geborgd dat de gesignaleerde veranderingen aan gebouwen worden geregistreerd in de BAG (BGT en WOZ). De financiële middelen voor de jaarlijkse laservlucht moeten geregeld worden. Voor de wijzigingen aan gebouwen en geconstateerde nieuwe panden is geen opdracht aan de ODRN verstrekt om ze te beoordelen op vergunningsvrij of vergunnings- en/of meldingsplichtig. Door de afdeling Stadsontwikkeling is wel aan bureau Basis- en GEO-informatie gevraagd of een geautomatiseerde analyse kan worden opgezet om dit te beoordelen. Dit onderzoek wordt in 2022 uitgevoerd.

BGT Nieuwe verbetermaatregelen ten aanzien van: Kwaliteitseisen Per 15 november wordt een nieuwe BGT-medewerker ingewerkt ter ondersteuning van de BGTbeheerder, onder andere bij de voorbereiding van BGT-werkzaamheden, verwerken van mutaties en functioneel applicatiebeheer. Kwaliteitsverbeteringstrajecten Met de nieuwe collega en de inhuurkrachten denken we de werkzaamheden met betrekking tot imgeo 2.2 (informatiemodel geografie) vòòr 1 maart te kunnen uitvoeren, waarbij uniformiteit centraal staat en daarnaast de mutaties afkomstig van groen- en wegbeheer. Borging proces Door de enorme piek aan werkzaamheden moeten we voorlopig nog gebruik blijven maken van inhuurkrachten. Vanaf 15 november 2021 wordt de nieuwe medewerker ingewerkt en gaat de BGTbeheerder (maakt gebruik van het generatiepact) steeds meer ontlasten, die hierdoor meer ruimte krijgt om de BGT-ontwikkelingen te volgen. De BGT-medewerkers weten hoe te handelen, maar het proces moet worden opgenomen in één document. We geven hier dit jaar prioriteit aan. BRO Nieuwe verbetermaatregelen Zie ook bij 3.1. Per volgende tranche zullen de stappen doorlopen moeten gaan worden voor de nieuwe Registratie Objecten. Dit geldt ten aanzien van bestaande reeds in beeld zijnde interne opdrachtgevers en eventueel nog nieuw te detecteren interne opdrachtgevers.

Interne opdrachtgevers, anders gezegd: de afdelingen met medewerkers welke een taak hebben met BRO-gerelateerde activiteiten, zullen dan concreet als bronhouder fungeren. In de zin van verdere verbetermaatregelen wordt ook met name gekeken naar eventueel nog nader te implementeren processtappen alsmede hetgeen wat verder sec nodig is ten aanzien van borging en kwaliteit.

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Nijmegen - Pagina 10 van 10