Uitvoeringsplan2026-2029

SchoolsOUT Uitvoeringsplan 2026 – 2029 1

INHOUDSOPGAVE

Inleiding 1 CIMO-logica: Context  Interventie  Mechanismen  Outcome. 2 Wat speelt er? Context. 3 Wat doen we eraan? Interventie. 4 Waarom werkt dit? Mechanismen. 5 Wat levert het op? Outcome. 6 Met wie werken we samen? Binnen ons samenwerkingsverband en daarbuiten. 7 Wat is nieuw? Plannen voor de komende periode. 8 Wat hebben we nodig? Randvoorwaarden. 9 Wat kost het? Financiën.

3 4 5 8 10 18 20 22 24 25

Illustraties Stockfoto.

1

Posters van SchoolsOUT.

2

Basisschoolleerlingen bij filmprogramma Coming Out Dag 2023.

11

Basisschoolleerlingen bij uitwisseling met Team Voorlichting COC 2024.

12

Theatervoorstelling Het Prinsensprookje van Dear T (foto: Moon Saris).

13

Wethouder Grete Visser en basisschoolleerlingen bij het hijsen van de regenboogvlag op Coming Out Dag.

14

Film en Gesprek met Simon Timmerman en regisseur Shariff Nasr (foto: Marcel Krijgsman Photography).

16

Poster SchoolsOUT.

18

Deelnemers halfjaarlijkse Meeting voor begeleiders van Gender & Sexuality Alliances.

23

Workshop voor alle MT-leden van KION in 2025.

25

Gymtasjes op een basisschool.

26

2

INLEIDING

De wereld heeft niet stil gestaan als het over seksuele en genderdiversiteit gaat sinds het uitvoeringsplan voor de periode 2022 - 2025. Sociaal-maatschappelijke en geopolitieke ontwikkelingen tonen aan dat de inzet van ons samenwerkingsverband van belang blijft. En zelfs van nog groter belang is geworden. Dit signaal kwam ook sterk naar voren in de gesprekken met uiteenlopende partijen in de aanloop naar dit uitvoeringsplan en het convenant voor de komende jaren, waarvoor de voorbereidingen in dezelfde periode plaatsvonden. Dit uitvoeringsplan is opgesteld volgens de leidraad van de CIMO-logica. Dit is een Design Thinking redeneertrant waarmee in enkele logische stappen aannemelijk kan worden gemaakt dat een sociale en integrale interventie als SchoolsOUT daadwerkelijk impact maakt. In de volgende paragrafen wordt deze redenering toegelicht en stap voor stap inhoudelijk geladen. CIMO biedt daarbij een coherente kapstok om aan te geven waarom we met ons samenwerkingsverband en met onze aanpak doen wat we doen. En waarom we dit continueren. Ook in de komende periode is de insteek om opnieuw 100% van de scholen en de betrokken kinderopvanginstellingen te bereiken, hen op maat van adviezen te voorzien en gemeentebrede activiteiten te organiseren voor zowel professionals als voor kinderen, leerlingen en studenten.

Aanvullend op de CIMO-onderdelen, volgen paragrafen over de vragen:  Met wie werken we samen?  Wat hebben we nodig?  Wat is nieuw?  Wat kost het? Vanzelfsprekend zijn de wensen, behoeften en mogelijkheden van kinderopvanginstellingen en scholen leidend in onze plannen. Zij vormen de kern van dit samenwerkingsverband. SchoolsOUT heeft als doel om hen te ondersteunen en te ontzorgen bij de wettelijke kerndoelen over seksuele diversiteit en de afspraken in ons convenant. Daarnaast hebben we de plannen kunnen toespitsen met alle input die we van relevante gesprekspartners hebben ontvangen. Vaak gaven ze ons spontaan hun wensen door tijdens adviesgesprekken, na presentaties of bij andere ontmoetingen. Regelmatig ook is dit verlopen via meer formele uitwisselingen, zoals met de adviescommissies Kleurrijk Samenleven Nijmegen, RegenboogRaad Nijmegen en Jeugd, Maatschappelijke Opvang en Gehandicapten. In de betreffende paragraaf gaan we hier nader op in. In dit uitvoeringsplan is de inbreng vanuit verschillende perspectieven tot een geheel gebundeld. Al onze gesprekspartners willen we graag heel hartelijk bedanken voor het delen van hun wensen en overwegingen. En voor hun input om SchoolsOUT ook de komende jaren wederom constructief en effectief te laten zijn. Ons motto ‘op school kun je jezelf zijn en houden van wie je wilt’ kunnen we immers enkel realiseren met ons allen.

September 2025 Team SchoolsOUT

3

1

CIMO-LOGICA:

CONTEXT • INTERVENTIE • MECHANISMEN • OUTCOME

Een school staat midden in de samenleving. Wat er in de wereld gebeurt, heeft een sterke weerslag op wat er in de klas gebeurt. In de kantine. Of in de kleedkamers. Een school is geen afgebakende setting. Het effect van de aanpak van SchoolsOUT is dan ook niet rechtstreeks te meten en te bewijzen. De koninklijke route van een zogeheten ‘randomised controlled trial’ is niet toe te passen bij onze integrale aanpak waarbij scholen en de kinderopvang op maat adviezen ontvangen met een combinatie van interventies, passend bij hun kinder-, leerlingen- of studentenpopulatie, bij hun ouderpopulatie, bij hun vraagstukken, signalen en mogelijkheden. Het is praktisch onuitvoerbaar om, zoals bij een laboratoriumexperiment, bewijs aan te voeren dat een mix van interventies rechtstreeks tot gevolg heeft dat een transgender leerling zich veiliger voelt op het schoolplein, een leerling met twee vaders beter zal scoren bij een toets of dat een lesbische student minder gepest wordt tijdens de pauze. Tegelijkertijd is de werkwijze van SchoolsOUT op basis van wetenschappelijke kennis en jarenlange ervaring zo opgebouwd dat het aannemelijk is dat deze werkt. En effect sorteert. We hanteren de CIMOlogica1 om dit toe te lichten. In het kort komt deze hierop neer: voor een probleem in een Context passen we de Interventie SchoolsOUT toe,

die door verschillende werkzame Mechanismen voor een positieve Outcome zorgt. In de volgende paragrafen lopen we de vier afzonderlijke onderdelen van de CIMO-logica na om de aannemelijkheid aan te tonen dat de inzet van SchoolsOUT leidt tot onze samenwerkingsdoelstelling: ‘op school kun je jezelf zijn en houden van wie je wilt’.

Context Interventie Mechanismen Outcome

Wat speelt er? Wat doen we eraan? Waarom werkt dit? Wat levert het op?

1

Denyer, D., Tranfield, D., & Aken, van, J. E. (2008). Developing design propositions through research synthesis. Organization Studies, 29(3), 393-413.

4

2

WAT SPEELT ER?

CONTEXT • INTERVENTIE • MECHANISMEN • OUTCOME

In deze paragraaf schetsen we in vogelvlucht de context waarin SchoolsOUT werkzaam is. En de urgentie waarom het belangrijk is dat ons samenwerkingsverband zich ook de komende jaren blijft inzetten voor aandacht voor seksuele en genderdiversiteit in de kinderopvang en op scholen.

IN NIJMEGEN WONEN RUIM 10.000 LHBTIQA+ JONGEREN ONDER DE 25 JAAR. Bijna 1 op de 5 jongeren beschouwt zichzelf als lhbtiqa+ blijkt uit het meest recente landelijke onderzoek van Rutgers onder jongeren tot 25 jaar. Wanneer aan jongeren gevraagd wordt om zichzelf te omschrijven, geeft 18% aan zich niet thuis te voelen in het hokje ‘hetero’2, zie de tabel rechtsboven. Zowel wanneer het om zogeheten zelf-labeling gaat, als om de vraag tot wie jongeren zich aangetrokken voelen, wordt dit duidelijk. Bijna 24% van de meiden geeft aan zich niet (enkel) tot jongens aangetrokken te voelen. En ruim 11% van de jongens niet (enkel) tot meiden3, zie de tabel linksboven. Omgerekend naar de bevolking van Nijmegen telt onze stad ruim 10.000 lhbtiqa+ jongeren. Overzicht 1.

2

Weergaven van verschillende bronnen over lhbtiqa+ en veiligheid op school.

Beek, T. & Kuipers, L. (2023). Diversiteit in sekse, gender en seksuele oriëntatie. In De Graaf, H. & Vermey, K. (Reds.), Seks onder je 25e (pp. 27-56), p. 37. 5 3 Idem, p. 36.

ZIJ VOELEN ZICH NIET ALTIJD VEILIG EN OP HUN GEMAK OP SCHOOL. Zowel op de basisschool als in het voortgezet onderwijs worden lhbtiqa+ leerlingen vaker gepest dan anderen. Dit blijkt uit de landelijke veiligheidsmonitor die het veiligheidsbeleid en de -beleving op scholen meet4, zie het tekstblok linksonder en de grafiek rechtsonder op de vorige pagina.

DE MEERDERHEID VAN DE JONGEREN DENKT POSITIEF OVER SEKSUELE EN GENDERDIVERSITEIT. MAAR DIT AANTAL DAALT. In de afgelopen jaren vonden steeds meer jongeren het de normaalste zaak van de wereld dat twee vrouwen verliefd op elkaar zijn. Of twee mannen. Er is echter sprake van een duidelijke trendbreuk bij de meest recente Gezondheidsmonitor Jeugd onder alle tweede- en vierdeklassers in het voortgezet onderwijs. Nog steeds meer dan de helft van de Nijmeegse jongeren, maar beduidend minder dan in de voorgaande vierjaarlijkse metingen, gaven aan dit ‘normaal’ te vinden. En een groter aantal vond het zelfs ‘verkeerd’5. In dezelfde monitor is gevraagd aan deze jonge respondenten of zij inschatten dat een lhbtiqa+ leerling bij hun op school volkomen zichzelf kan zijn. Bijna een kwart van de Nijmeegse leerlingen gaf daarbij aan dat zij verwachten dat dit niet het geval is. Daarmee geven zij precies de reden aan waarom de inzet van het samenwerkingsverband SchoolsOUT zo noodzakelijk is.

Ook uit landelijke cijfers van het eerder genoemde onderzoek door Rutgers blijkt dat lang niet alle jongeren seksuele en genderdiversiteit accepteren. In het staatje hiernaast is te zien dat meiden hierin accepterender zijn dan jongens6.

4

Lodewick, J., Geurts, R., Lucas, K., van den Broek, A. & Ramakers, C. (2023). Veilig op school. Landelijke Veiligheidsmonitor 20212022: veiligheidsbeleid en veiligheidsbeleving in het primair en voortgezet onderwijs. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en 6 Wetenschap. Grafiek p. 14 en tekst p. 4. 5 GGD Gelderland-Zuid. (2023). Seksuele diversiteit en gender - Gelderland-Zuid. Geraadpleegd van: https://gezondheidincijfers.ggdgelderlandzuid.nl/mosaic/dashboard/seksuele-diversiteit-en-gender 6 Beek, T. & Kuipers, L. (2023). Diversiteit in sekse, gender en seksuele oriëntatie. In De Graaf, H. & Vermey, K. (Reds.), Seks onder je 25e (pp. 27-56), p. 50.

AANDACHT VOOR SEKSUELE DIVERSITEIT STAAT IN DE KERNDOELEN VAN HET ONDERWIJS. Al sinds 2012 is aandacht voor seksuele diversiteit aangeduid als een van de kerntaken van het onderwijs7. In 2021 zijn hier specifiek aan toegevoegd de taken om bij te dragen aan veiligheid en acceptatie. Kerndoel 38 voor het primair onderwijs De leerlingen leren hoofdzaken over geestelijke stromingen die in de Nederlandse multiculturele samenleving een belangrijke rol spelen, en ze leren respectvol om te gaan met seksualiteit en met diversiteit binnen de samenleving, waaronder seksuele diversiteit. Kerndoel 43 voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs De leerling leert over overeenkomsten, verschillen en veranderingen in cultuur en levensbeschouwing in Nederland, leert eigen en andermans leefwijze daarmee in verband te brengen, leert de betekenis voor de samenleving te zien van respect voor elkaars opvattingen en leefwijzen, en leert respectvol om te gaan met seksualiteit en met diversiteit binnen de samenleving, waaronder seksuele diversiteit. Kerndoel 53 voor het speciaal onderwijs De leerlingen leren hoofdzaken over geestelijke stromingen die in de Nederlandse multiculturele samenleving een belangrijke rol spelen, en ze leren respectvol om te gaan met seksualiteit en met diversiteit binnen de samenleving, waaronder seksuele diversiteit.

Kernpijlers Inclusie en Diversiteit voor het middelbaar beroepsonderwijs: • Kansengelijkheid. • Bewustzijn en houding van personeel. • Inclusieve en diverse leer- en werkomgeving. • Sociale veiligheid. • Inclusief curriculum.

JONGEREN GEVEN ZELF AAN DAT ZE MEER AANDACHT WILLEN VOOR DIVERSITEIT EN IDENTITEITSVORMING BINNEN DE BREDE SCOPE VAN SEKSUELE VORMING. Een kwalitatief onderzoek van Rutgers met jonge co-onderzoekers onder 300 leerlingen van 12 tot 18 jaar verspreid over het land over hun wensen rond seksuele vorming wijst uit8: Ze missen ook informatie over seksuele en genderdiversiteit. Dit wordt wel besproken, maar voor veel leerlingen is dit niet genoeg. ‘Ja, het bestaat wel homoseksualiteit. Maar we praten er niet over. We gaan er niet op in.’ Zij willen dat dit bij alle onderwerpen binnen seksuele vorming aan bod komen. Leerlingen willen dat seksuele vorming de normativiteit doorbreekt en duidelijk maakt dat er niet één standaard is. Ook moet er volgens leerlingen bij uitleg over het lichaam en geslacht aandacht zijn voor genderdiversiteit.

Vanuit SchoolsOUT bepleiten we dat aandacht voor seksuele en genderdiversiteit beter losgekoppeld kan worden van seksuele vorming. Het gaat immers over jezelf kunnen zijn, over sociale veiligheid en respectvol met elkaar omgaan, wat in principe los staat van seksualiteit. Op veel scholen is deze aandacht echter nog wel ondergebracht bij de biologieles over voortplanting. En dan is in elk geval goed om in ons achterhoofd te houden dat het overgrote merendeel van de ouders – ondanks de indruk die hierover gewekt wordt – seksuele vorming op school inderdaad wenselijk vindt voor hun kind9: Negen op de tien ouders van kinderen van 4 tot en met 16 jaar vinden dat seksuele voorlichting op scholen verplicht moet zijn. Twee procent van de ouders is het oneens met deze stelling. 7

Geraadpleegd op 10-4-2025: https://seksuelevorming.nl/visie-beleid/overheidsbeleid-en-regelgeving/kerndoelen/ Cense, M., de Grauw, S. en Vermeulen, M. (2019). Gewoon het taboe eraf halen. Wat leerlingen willen van seksuele vorming. Utrecht: Rutgers. Eerste citaat p. 46 en tweede citaat p. 25-26. 9 Graaf, H. de (2024). Praten over seksualiteit. (Opvattingen over) seksuele vorming van ouders met kinderen van 4-17 jaar. Utrecht: Rutgers. 8

7

3

WAT DOEN WE ERAAN? CONTEXT

• INTERVENTIE • MECHANISMEN • OUTCOME

Bij de ondersteuning en ontzorging van Nijmeegse kinderopvangaanbieders en scholen maakt SchoolsOUT onderscheid in 2 sporen. Ten eerste bieden we ondersteuning op maat. We bespreken waar een school of kinderopvanginstelling behoefte aan heeft en wat passend is. Passend bij de kinder-, leerling- of studentenpopulatie. Maar ook bij de situaties en vraagstukken die spelen, bij de ouderpopulatie en bij de mogelijkheden van het team. Wat helpt de school of instelling vooruit? Wat helpt de kinderen, leerlingen of studenten? Dit bekijken we met een keur aan mogelijkheden binnen de 4 pijlers van de Gezonde School: 1. Educatie/ Ontwikkeling Elk jaar komen in het reguliere curriculum verschillende gezinssamenstellingen, genders en liefdes voorbij. 2. Omgeving/ Zichtbaarheid Wij dragen zichtbaar uit dat iedereen zichzelf kan zijn. 3. Signalering/ Zorg Onze zorgstructuur is inclusief. 4. Beleid/ Regelgeving Aandacht voor seksuele en genderdiversiteit is structureel ingebed in ons beleid. Het ‘Strategisch meerjarenplan 2025 – 2028’ van de Gezonde School gaat uit van de kerntaak zoals die door hoogleraar Biesta in drie onderdelen is gesplitst voor scholen10. De aanpak van SchoolsOUT sluit hier naadloos bij aan: Kwalificatie Socialisatie Persoonsvorming

kennisontwikkeling leren deel uitmaken van een gemeenschap ontwikkelen van de eigen identiteit, autonomie en verantwoordelijkheid

Ten tweede organiseren we schooloverstijgende gemeentebrede activiteiten. Voor de samenwerkingspartners en hun medewerkers valt hierbij te denken aan scholingen over depolarisatie, workshops over inclusief communiceren, uitwisselingen over beleid met MT’s en inspiratiemomenten zoals de Meetings voor begeleiders van Gender & Sexuality Alliances. Ook voor leerlingen en studenten organiseren we schooloverstijgende activiteiten, zoals interactieve filmprogramma’s, debatten, theatervoorstellingen en andere aansprekende events. In het overzicht op de volgende pagina en in de beschrijving van de werkzame mechanismen in de paragraaf hierna wordt dit type interventie afzonderlijk benoemd. Aanvullend investeren we in het creëren van geschikte condities voor de Nijmeegse partners om invulling te geven aan de eerder beschreven kerndoelen en aan de afspraken die gezamenlijk in het SchoolsOUT convenant zijn vastgelegd. Dit doen we bijvoorbeeld door mee te denken over nieuw te formuleren landelijke kerndoelen, over lesmaterialen van landelijke ontwikkelaars en over hoe om te gaan met desinformatie. Dit onderscheiden we als vierde type interventie.

10

Gezonde School (2025). Doen wat werkt. Strategisch meerjarenplan 2025 – 2028. p. 10. De driedeling is afkomstig uit: Biesta, G. (2018). Over de pedagogische paragraaf van onderwijs, opleiding en vorming. Tijd voor pedagogiek. Utrecht: Universiteit voor Humanistiek.

8

Overzicht 2.

SchoolsOUT in de CIMO-logica.

Hierboven is schematisch weergegeven dat de 4 onderscheiden interventietypen elk hun eigen set van werkzame mechanismen hebben die meetbaar zijn in indicatoren, zodat aannemelijk is dat SchoolsOUT leidt tot de gewenste outcome. In de paragrafen hierna werken we de mechanismen, de indicatoren en de outcome nader uit.

Judith Leblanc, adviseur (arbeidsmarkt-)communicatie KION over SchoolsOUT Bij KION vinden we het belangrijk om een omgeving te bieden waarin iedereen zich gerespecteerd en thuis voelt. Dat geldt voor kinderen, ouders/ verzorgers en ook voor onze medewerkers. De samenwerking met SchoolsOUT ervaren wij als ontzettend waardevol. De programmaleider is een prettige, open gesprekspartner die meedenkt en helpt om ideeën concreet te maken. Diversiteit is gewoonweg een gegeven, maar inclusie is een keuze. En hier moet je bewust mee aan de slag. Soms is het even zoeken: naar de juiste woorden, de juiste toon of de juiste vragen. Het is dan fijn om praktische handvatten te krijgen die direct toepasbaar zijn. Zo kunnen we samen bouwen aan een inclusieve omgeving waarin iedereen zich gezien en gehoord voelt.

9

4

WAAROM WERKT DIT? CONTEXT

• INTERVENTIE • MECHANISMEN • OUTCOME

Aandacht schenken aan seksuele en genderdiversiteit binnen een school of kinderopvanglocatie is het meest effectief via onderstaande werkzame mechanismen. Het betreft mechanismen om een prettig, inclusief, veilig en steunend ontwikkel- en leerklimaat te bevorderen met deze thematiek als uitgangspunt. Ze zijn ontleend aan het Kennisplatform Inclusief Samenleven, Movisie en polarisatie-expert Brandsma11. Verbind lhbtiqa+ thematiek aan anti-discriminatie en burgerschap. Bevorder inleving en empathie. Verander de sociale norm. Confronteer en stimuleer bewustwording. Stimuleer flexibel denken door counter-stereotypen. Investeer in het stille midden. SchoolsOUT brengt deze mechanismen tot leven via de adviserende rol en het organiseren van gemeentebrede activiteiten voor de kinderopvang en voor scholen. Onze impact zit allereerst in het bewustwording creëren bij scholen en de kinderopvang over het nut om hiermee bezig te zijn. Vervolgens zit onze impact hoofdzakelijk in het ondersteunen om deze mechanismen toe te passen en in het bieden van handvatten hoe scholen en de kinderopvang er in de dagelijkse praktijk mee aan de slag kunnen gaan. Per mechanisme is hieronder weergegeven op welke manieren we deze vanuit SchoolsOUT vorm geven.

Dit lichten we steeds toe voor de onderscheiden interventietypen: ‘Advies op maat’, ‘Schooloverstijgend aanbod’ en ‘Activiteiten voor leerlingen en studenten’. En we beschrijven daarbij enkele van onze activiteiten van de afgelopen periode of de plannen die we hebben voor de komende periode om een meer concrete indruk te geven van wat SchoolsOUT zoal doet. Aan het einde van deze paragraaf volgt een beschrijving van onze inspanningen voor het vierde interventietype ‘Condities creëren’ en hoe we hiermee vorm en inhoud geven aan de betreffende mechanismen. VERBIND LHBTIQA+ THEMATIEK AAN ANTI-DISCRIMINATIE EN BURGERSCHAP. Advies op maat  In adviesgesprekken en adviestrajecten met kinderopvangaanbieders en scholen benoemen we dat aandacht voor seksuele en genderdiversiteit het meest effectief is wanneer dit gekoppeld wordt aan burgerschapsthema’s. In lessen kan het aan de orde komen bij onderwerpen als sociale veiligheid, antipesten, mensenrechten, respect en prettig met elkaar omgaan. Door de link te leggen met antidiscriminatie wordt helder dat bijvoorbeeld schelden met ‘homo’ of lelijke dingen zeggen over transgender mensen niet okee is. Daarbij benadrukken we de noodzaak om te expliciteren dat de brede term anti-discriminatie ook specifiek geldt voor deze thematiek, aangezien dat niet altijd vanzelfsprekend blijkt te zijn: “Op onze school discrimineren we niet.

Niet als het gaat om religie, niet als het gaat om etnische of culturele achtergrond en niet als het gaat om seksuele en genderdiversiteit”. 11

Felten, H. (2025). 10 keer vraag en antwoord over anti-lhbtiqa+ complottheorieën. Movisie. Felten, H. (2024). Tips voor lhbtiqa+ voorlichters in de klas. Movisie. Felten, H. en Broekroelofs, R. (2022). Wat werkt bij het verminderen van discriminatie? Movisie. Felten, H. (2019). Do’s en don’ts om discriminatie en vooroordelen te voorkomen. Movisie. Brandsma, B. (2016). Polarisatie: Inzicht in de dynamiek van wij-zij denken. Inside Polarisation.

10

 We delen toepasbare materialen en praktische tools om dit in het curriculum concreet vorm te geven.  We adviseren scholen om deze thematiek los te koppelen van aandacht voor seksuele vorming. In de afgelopen decennia heeft het heel constructief gewerkt om het via deze route onder de aandacht te brengen. In het huidige tijdsgewricht werkt dat deels averechts. Wanneer ouders horen dat hun kind op de basisschool seksuele vorming krijgt, dan heeft een aantal van hen, door allerlei misinformatie, de indruk dat hun kind les krijgt over seksuele handelingen. Of dat kinderen wordt geleerd dat iedereen transgender moet worden. Los van het feit dat seksuele vorming juist gaat over weerbaarheid, grenzen aangeven en grenzen van anderen leren herkennen, raden we aan om aandacht voor seksuele en genderdiversiteit aan de orde te stellen binnen de kaders van anti-discriminatie en burgerschap om deze discussie helemaal uit de weg te gaan. Dit geldt ook voor vo-leerlingen en mbo-studenten. Zolang zij namelijk leren over seksuele en genderdiversiteit binnen de kaders van een biologieles over voortplanting, blijft het thema gekoppeld aan seks. En blijft het een giechelig, spannend of viezig thema. Terwijl het in feite niet over seks gaat, maar over jezelf kunnen zijn.

 Hieraan gerelateerd bevelen we scholen zeer sterk aan om ook in gesprek te gaan met ouders over wat er daadwerkelijk op school behandeld wordt rond seksuele en genderdiversiteit. Vanwege bovengenoemde misinformatie hebben sommige ouders een verkeerd beeld van wat er tijdens de lessen aan de orde komt. Het is belangrijk hen te informeren over de inhoud, die leeftijdsadequaat is en passend bij de leefwereld van de leerlingen, en hen ook te betrekken bij het concretiseren van dit wettelijke kerndoel over diversiteit. Schooloverstijgend aanbod  Tijdens scholingen en inspiratiemomenten raden we geschikte manieren aan om seksuele en genderdiversiteit een plek te geven binnen lessen over burgerschap, anti-discriminatie en aanverwante thema’s.  Ook hierbij leggen we de focus op algemene thema’s en expliciteren we daarbij de thematiek van seksuele en genderdiversiteit. In 2025 hebben we dat onder meer gedaan bij een workshop voor het MT van kinderopvanginstelling KION over duurzaamheid en inclusie, zie de foto op pagina 25. En in de scholingsreeks die we samen met voCampus hebben ontwikkeld over depolarisatie in het algemeen, hebben we specifiek ook seksuele en genderdiversiteit benadrukt.  In onze nieuwsbrieven geven we voorbeelden van praktische tips voor in de klas.

En in de agenda bieden we een overzicht van data om bij aan te haken, zoals de Week van Respect en de Week tegen Pesten. Aanbod voor leerlingen/ studenten  In de film-, debat- en theateractiviteiten die we organiseren voor leerlingen en studenten waarborgen we dat de link met anti-discriminatie aanwezig is. Op de foto hieronder is een interactieve filmvoorstelling voor basisschoolleerlingen te zien.

11

BEVORDER INLEVING EN EMPATHIE. Advies op maat  Afhankelijk van de behoeften en mogelijkheden van een kinderopvangaanbieder of school bespreken we tijdens adviesgesprekken passende lesmaterialen en filmpjes, voorlichting van onder meer het Team Voorlichting van het COC of een (interactieve) theatervoorstelling. Op die manier kunnen zij een gelegenheid creëren voor kinderen en jongeren om zich in te leven in lhbtiqa+ mensen.  We benadrukken het belang van ervaringsverhalen en voorlichtingen door mensen uit de doelgroep. En hoe deze een plek kunnen krijgen binnen het curriculum. Hierbij presenteren we uiteenlopende opties, altijd met de situatie van de kinderopvanginstelling of school zelf als uitgangspunt. Schooloverstijgend aanbod  Tijdens onze Meetings voor begeleiders van Gender & Sexuality Alliances (GSA’s) laten we hen kennis maken met lesmaterialen, boeken en filmpjes en we laten samenwerkingspartners hun good practices presenteren om inleving en empathie te bevorderen. De begeleiders kunnen hier vervolgens in hun eigen werkzaamheden mee aan de slag of hun collega’s mee inspireren. Aanbod voor leerlingen/ studenten  Samen met onze partner LUX organiseren we interactieve filmprogramma’s om leerlingen kennis te laten maken met lhbtiqa+ personen.

Zo hebben we bijvoorbeeld de afgelopen jaren basisschoolleerlingen korte aansprekende films laten zien rond Coming Out Dag met bijvoorbeeld een Q&A met een regisseur of een acteur uit een film. Altijd met een gesprek met voorlichters van het COC, zoals op de foto hierboven, zodat leerlingen antwoorden kunnen krijgen op hun vragen. Ook voor vo-leerlingen en mbostudenten organiseren we regelmatig soortgelijke activiteiten om hen te laten kennis maken met uiteenlopende perspectieven.

12

 Voor de basisscholen die niet naar LUX of een van de andere filmlocaties Lindenberg Aldenhof of de Klif kunnen komen en ook voor vo- en mbo-scholen bieden we standaard een digitaal programma aan dat zij kunnen benutten op een moment dat hen uitkomt.  We tonen met enige regelmaat theatervoorstellingen zoals het Prinsensprookje, zie de foto hierboven, voor basisschoolleerlingen of de voorstellingen van Theater AanZ voor vo-leerlingen en mbo-studenten. Tijdens het nagesprek komen allerlei vragen aan bod. Soms is het zelfs voor oudere studenten de eerste keer dat ze iemand spreken van we zie weten dat die homo is.

VERANDER DE SOCIALE NORM. Advies op maat  In de uitwisseling met scholen raden we hen sterk aan om aandacht voor seksuele en genderdiversiteit niet als een apart thema te behandelen. Door bijvoorbeeld enkel op specifieke dagen als Coming Out Dag of Paarse Vrijdag hier aandacht aan te schenken. Daardoor lijkt het immers te gaan om een specifieke thematiek en om een heel uitzonderlijke doelgroep waarmee een bestaande norm wordt herbevestigd. Terwijl diversiteit voor kinderen en jongeren allang de normaalste zaak van de wereld is. We hebben immers gezien dat het alleen al in Nijmegen om 10.000 jonge inwoners gaat. Veel constructiever werkt om tijdens reguliere lessen op een organische en laagdrempelige manier de wereld anno nu te tonen. Zonder nadruk kunnen verschillende gezinssamenstellingen in lesmaterialen voorkomen. Verschillende liefdes, verschillende genders. Dit kan zowel in het beeldmateriaal als in de lesuitleg, zoals ook het geval is met uiteenlopende culturele en etnische achtergronden. Bijvoorbeeld met puzzels en kleurplaten voor kinderen op de kinderopvang met een gezin met twee papa’s of twee mama’s. Of in het voortgezet onderwijs met een oefentekst om nieuwe Franse woorden te leren waarin zonder nadruk of poespas een non-binaire hoofdpersoon voorkomt.  Ook bevelen we aan om mensen met een voorbeeldrol die discriminatie afkeuren ruimte te geven.

Het kan hierbij gaan om een medewerker, maar ook om een leerling die in de klas een positieve positie inneemt.  We bespreken of het personeel van de school een afspiegeling vormt van de maatschappij. Maar vooral of het personeel een proactieve rol pakt in een positieve sociale norm neerzetten. Door schelden en discriminerende opmerkingen te begrenzen, door verschillende gezichtspunten te laten zien tijdens lessen en door constructief te focussen op een prettige sfeer in de school waarbij iedereen zichzelf mag zijn.

13

 We geven handreikingen en delen voorbeelden van lesmaterialen om de sociale norm te bevragen in de klas. En om leerlingen verschillende meningen te laten verzamelen, zonder de noodzaak zelf een mening te hoeven uitdragen of te hoeven kiezen. Zo leren ze welke meningen er allemaal kunnen zijn. En dat het okee is om van mening met elkaar te verschillen.  Wanneer een positieve norm stellen het uitgangspunt is, hoort er ook normerend optreden bij wanneer mensen de grens op zoeken. We raden dan ook aan om heel helder te zijn in de boodschap wat wel en niet okee is, wat leerlingen en studenten wel en niet kunnen zeggen of doen.  Met de directie, zorgprofessionals of andere relevante medewerkers onderzoeken we hoe ze helder beleid kunnen opstellen over tolerantie, respect en afkeuring van discriminatie. Anniek de Pril, GSA-begeleider en remedial teacher SSgN over SchoolsOUT SchoolsOUT is voor mij als begeleider van de GSA op een middelbare school een fijne plek om advies en steun te krijgen. In de huidige samenleving waarin we merken dat de verharding en polarisering helaas steeds verder toeneemt, is het zo belangrijk dat we er met elkaar voor zorgen dat school een veilige plek voor onze leerlingen is waar ze zichzelf kunnen zijn. De medewerkers van SchoolsOUT kunnen ons altijd van gedegen adviezen voorzien wanneer wij hierom verlegen zitten.

Daarnaast zorgt SchoolsOUT er ook voor dat wij blijven nadenken over hoe we inclusie niet alleen op dagen als Paarse Vrijdag laten zien, maar hoe we dit kunnen blijven verbeteren zodat alle leerlingen bij ons op school ook daadwerkelijk kunnen zijn wie ze willen zijn. Schooloverstijgend aanbod  Op Coming Out Dag hijsen we samen met de wethouder en met basisschoolleerlingen de regenboogvlag aan de Stevenstoren waarmee Nijmegen gemeentebreed uitstraalt dat iedereen erbij hoort, zie de foto hieronder.  Alle scholen en de kinderopvang nodigen we uit om ook de vlag te hijsen in deze week.  Met ons pr-materiaal maken we actief de gewenste sociale norm zichtbaar. De afbeeldingen en teksten op onze posters, pennen, stickers, polsbandjes en tassen bekrachtigen deze norm.

14

 Tijdens activiteiten als de Meetings voor alle Nijmeegse GSA-begeleiders voeden we de deelnemers met kennis en inspiratie over wat zij vanuit hun eigen werkzaamheden op hun school kunnen bijdragen. Wat zijn logische rollen voor een GSA? Hoe zorg je ervoor dat de GSA niet zelf een excluderend clubje binnen de school wordt? Hoe betrek je collega’s om ook een ambassadeursrol te gaan vervullen en te gaan staan voor het motto dat je jezelf kunt zijn op school? Het zijn allemaal ingangen om de sociale norm positief te veranderen.  We moedigen scholen aan via nieuwsbrieven, specials en e-cards om op reguliere, bijzondere of feestelijke momenten de lhbtiqa+ doelgroep niet te vergeten, zoals bij de Week van de Liefde op vo en mbo, Valentijnsdag, de Week van de Lentekriebels voor po en de Kinderboekenweek. Simpelweg door ‘in een halve bijzin’ aan een toelichting een lhbtiqa+-optie toe te voegen, normaliseer je deze mogelijkheid. Aanbod voor leerlingen/ studenten  In de film-, debat- en theateractiviteiten die we organiseren voor leerlingen en studenten is de insteek consequent dat ‘gewoon’ jezelf zijn de norm is. CONFRONTEER EN STIMULEER BEWUSTWORDING. Advies op maat  Kinderen en jongeren laten zien dat er verschillende gezinssamenstellingen, genders en liefdes bestaan, is een van de missies van SchoolsOUT. Je kunt immers niet zijn wat je niet kent.

Toen kinderen op school veelal met harde hand (of liniaal) werd aangeleerd om met rechts te schrijven, was nagenoeg iedereen zogenaamd rechtshandig. Zodra het werd toegestaan om ook met links te schrijven, ‘groeide’ het aantal linkshandigen explosief. Zo werkt het ook met onder meer non-binaire en transgender mensen. Pas wanneer je ziet dat dit überhaupt opties zijn, ervaar je dat meer mensen zich voelen zoals jij. Dat je niet de enige bent. We stimuleren dat scholen de verschillende opties voorbij laten komen in bijvoorbeeld voorleesboeken, in reguliere lessen en in beeldmateriaal. Zodat kinderen van het bestaan ervan weten. En kunnen ontdekken wat hun eigen identiteit is.  Een van de kernboodschappen van SchoolsOUT is dat verschillende meningen naast elkaar kunnen bestaan, mits je respectvol met elkaar omgaat en je natuurlijk houdt aan de wet. Dit dragen we ook uit in de gesprekken met de kinderopvang en scholen. Waarbij we materialen delen over onder meer:  Feiten  Leren omgaan met verschillende meningen  Misinformatie leren herkennen (prebunken)  De betrouwbaarheid van informatie leren inschatten (prebunken)  Complottheorieën herkennen (prebunken).  Ook benadrukken we het belang om mis- en desinformatie te ontkrachten (debunken). Verschillen van mening mogen er immers zijn, maar de grens ligt bij opzettelijk onwaarheden verspreiden.

Schooloverstijgend aanbod  In scholingen, trainingen, workshops en presentaties schenken we ook aandacht aan omgaan met verschillende meningen, prebunken en debunken. Zowel om de deelnemende professionals zelf bewust te maken als om hen gereedschap te bieden om leerlingen en studenten bewust te maken en te confronteren. Zoals tijdens onze eerder genoemde scholingsreeks Depolarisatie. Aanbod voor leerlingen/ studenten  Tijdens de events voor kinderen en jongeren delen we leeftijdsadequate kennis en informatie.  We laten leerlingen nadenken over hun eigen ervaringen, identiteit en hoe ze omgaan met anderen.  Waar nodig en mogelijk ontkrachten we tijdens dit soort activiteiten misinformatie.

15

STIMULEER FLEXIBEL DENKEN DOOR COUNTER-STEREOTYPEN. Advies op maat  In de materialen die we delen, laten we zeer uiteenlopende voorbeelden zien vanuit de lhbtiqa+ doelgroep. Zodat niet slechts één beeld van een zogeheten lhbtiqa+’er ontstaat. In verschillende prentenboeken, puzzels, leesboeken, filmpjes en materialen voor lessen in de klas komen verschillende mensen voor. Schooloverstijgend aanbod  Tijdens activiteiten laten we bewust verschillende voorbeelden van lhbtiqa+ personen zien.  Wanneer we zelf een bijeenkomst organiseren dragen we ervoor zorg dat zeer uiteenlopende mensen het podium krijgen. Waarbij niet enkel hun lhbtiqa+-zijn hun identiteit lijkt te bepalen, maar bijvoorbeeld ook hun hobby, opleiding, religie, uiterlijk, vrijwilligerswerk, culturele achtergrond en sportvoorkeur een mooie mix van identiteiten vormen.  Ook in onze nieuwsbrieven en andere pr-uitingen tonen we steeds een diversiteit aan mensen. In onze vaste nieuwsbriefrubrieken ‘Tip van de buren’, ‘Boekentip’ en ‘Agenda’ zoeken we proactief naar counter-stereotyperingen en uiteenlopende voorbeelden. Aanbod voor leerlingen/ studenten  Tijdens de interactieve events voor kinderen en jongeren laten we in de filmpjes, voorstellingen en gesprekspartners zeer uiteenlopende eigenschappen voorbij komen.

Allerlei kenmerken, kwaliteiten en uiterlijkheden zijn verdeeld over de personages en personen, zodat het publiek ervaart dat het om afzonderlijke mensen gaat en niet om een groep als geheel. Zoals tijdens een Q&A van studenten met Palestijns-Nederlandse regisseur Shariff Nasr die vertelt over zijn film El Houb, zie de foto hierboven.

16

INVESTEER IN HET STILLE MIDDEN. Advies op maat  We adviseren om bij gepolariseerde en sterk gepolitiseerde thematieken zoals gender niet zozeer de polen aandacht te schenken om hen dichter bij elkaar te brengen, want dat geeft hen enkel meer podium om hun mening te uiten en steeds extremer te ventileren. Waardoor het midden zich genoodzaakt voelt ook voor een van de polen te kiezen. Focus daarentegen juist op het midden, is onze aanbeveling. Zorg ervoor dat kinderen en jongeren leren omgaan met verschillen in mening, dat ze kunnen dragen dat die verschillen er zijn, dat ze leren dat je niet altijd een uitgesproken mening hoeft te hebben en dat je prima door één deur kunt met iemand die ergens totaal anders over denkt.  We delen ook lesmaterialen, filmpjes, boeken, theatervoorstellingen en andere opties om hier op een passende en depolariserende manier mee om te gaan. Schooloverstijgend aanbod  In scholingen, workshops en presentaties geven we aan de deelnemers handvatten mee die zij gelijk in hun werkpraktijk kunnen benutten. Zo hebben we in de Depolarisatiereeks onder meer modules over Dialoog onder Druk en Deep Democracy opgenomen, werkwijzen die concreet toe te passen zijn. Ook voor de komende periode ligt het in de planning om soortgelijke activiteiten op te zetten.

 SchoolsOUT is een van de initiatiefnemers van een opdracht aan het Kennisplatform Inclusief Samenleven in 2025 over ‘omgaan met weerstand bij inclusie-initiatieven’ waarbij juist ook een focus ligt op aandacht voor de stille meerderheid. Aanbod voor leerlingen/ studenten  Met alle filmprogramma’s en theatervoorstellingen investeert SchoolsOUT in het stille midden. Leerlingen en studenten krijgen met deze culturele activiteiten een positieve ervaring met regenboogthema’s. Ze zien dan simpelweg verschillende gezinssamenstellingen voorbij komen. Of dat mensen verliefd kunnen worden op uiteenlopende genders. Zonder dat ze hierover een mening hoeven te vormen, weten ze in elk geval dat het bestaat. Coaches van Aventurijn over SchoolsOUT Door in gesprek te gaan met de programmaleider van SchoolsOUT hebben wij bevestigd gekregen dat wij als school goed op weg zijn in onze aanpak rondom diversiteit. Tegelijkertijd hebben wij waardevolle inzichten, praktische tips en heldere handvatten gekregen die ons helpen om met een frisse blik naar ons beleid te kijken. Met deze input gaan wij enthousiast verder om te werken aan een inclusieve en veilige schoolomgeving.

Het vierde interventietype: Condities creëren Om de Nijmeegse scholen en kinderopvanginstellingen goed van dienst te kunnen zijn, leggen we hun signalen, wensen en behoeften regelmatig voor bij onze landelijke samenwerkingspartners. Zo hebben we met Rutgers, School en Veiligheid en COC Nederland meegedacht over aanpassingen van hun lesmaterialen, zoals over ouders beter betrekken en over Paarse Vrijdag. En met Movisie over het tegengaan van mis- en desinformatie. Voor onze partners biedt onze input op kennis, expertise, netwerk en praktijkervaringen van de kinderopvang en scholen een constructieve bijdrage aan hun productontwikkeling en adviezen. Ook droegen we bij aan een podcast van Movisie in 2022, aan een tv-documentaire van Medialogica op de NPO in 2024 en verzorgen we regelmatig presentaties op landelijke bijeenkomsten. Voor de Nijmeegse scholen en kinderopvang levert dit immers nog meer passende materialen op en actueel advies waar zij concreet mee aan de slag kunnen. Alle hierboven genoemde werkzame mechanismen krijgen daarmee een boost.

17

5

WAT LEVERT HET OP? CONTEXT

• INTERVENTIE • MECHANISMEN • OUTCOME

De eerste paragraaf van dit uitvoeringsplan startte met de zin “Een school staat midden in de samenleving” waarbij we de invloed van de wereld om ons heen terug zien komen in de klas. Omgekeerd zien we dat wat gebeurt in een klas ook weer terugkomt in de wereld. Door te investeren in een samengesteld pakket van interventies, realiseert SchoolsOUT outcomes op verschillende niveaus. We onderscheiden hieronder allereerst de algemene outcome voor de maatschappij als geheel, dan de outcomes voor de scholen en de kinderopvang en tenslotte voor de jonge Nijmegenaren om wie het uiteindelijk gaat.

OUTCOME VOOR DE MAATSCHAPPIJ 

Alle inspanningen en activiteiten van SchoolsOUT hebben als doel om bij te dragen aan een inclusief Nijmegen waarin iedereen zichzelf kan zijn en kan houden van wie die wil.

OUTCOMES VOOR SCHOLEN EN KINDEROPVANGINSTELLINGEN  

 

Alle scholen en kinderopvanglocaties hebben toegang tot ondersteuning op maat om op een passende wijze aandacht te schenken aan seksuele en genderdiversiteit. Voor kennis, expertise, netwerkcontacten, materialen en advies over de 4 pijlers educatie/ ontwikkeling, omgeving/ zichtbaarheid, signalering/ zorg en beleid/ regelgeving kunnen zij terecht bij de uitvoerders. En samen met hen oplossingen vinden voor hun vragen en signalen. Ze kunnen deelnemen aan scholingen, inspiratiebijeenkomsten en andere uitwisselingen over actuele vraagstukken. Ze kunnen hun leerlingen en studenten laten deelnemen aan activiteiten.

OUTCOMES VOOR KINDEREN, LEERLINGEN EN STUDENTEN        

Jonge Nijmegenaren ervaren de voordelen van een veilige, inclusieve en ondersteunende leeromgeving waardoor ze beter in hun vel zitten, beter kunnen presteren en minder uitvallen. Ze ervaren dat iedereen zichzelf mag zijn en leren om te gaan met verschillen. Ze zien gedurende hun schoolcarrière verschillende gezinssamenstellingen, liefdes en genders voorbij komen en weten dat deze verschillende opties bestaan en gelijkwaardig zijn. Ze krijgen handreikingen voor hun identiteitsontwikkeling en meningsvorming. Vooroordelen en stereotyperingen en daarmee ook vormen van pesten en microagressie worden voorkomen, door al van jongs af aan te leren dat er verschillen kunnen bestaan. Kinderen en jongeren leren dat je niet discrimineert met seksuele en genderdiversiteit. Ze weten dat ze ergens terecht kunnen voor het geval ze zich niet op hun gemak of veilig voelen of als ze vragen hebben over (hun eigen) gender of seksuele identiteit. Wanneer ze zelf tot een lhbtiqa+ minderheid behoren, vermindert hun minderheidsstress.

Deze outcomes zijn het resultaat van de mechanismen die door de verschillende interventieonderdelen van SchoolsOUT - via de samenwerkingspartners die daadwerkelijk de mechanismen in werking brengen - in gang worden gezet.

18

In het overzicht hieronder tonen we per interventietype de uiteenlopende indicatoren om te meten en in beeld te brengen wat we doen. Overzicht 3.

Indicatoren per interventietype van SchoolsOUT.

Interventietype

Indicatoren

Advies op maat

 aantal bereikte scholen en kinderopvanginstellingen  aantal adviesgesprekken/ -trajecten  actualiteit van de thema’s in de adviezen  uitkomsten Gezondheidsmonitor Jeugd  kwalitatief interview over ervaren baat en waardering (jaarlijks 2 kinderopvangaanbieders of scholen)

Schooloverstijgend aanbod

 aantal trainingen, inspiratiebijeenkomsten, presentaties, workshops, intervisiemomenten et cetera voor professionals  aantal deelnemers  evaluaties over ervaren baat, wensen en waardering  aantal en typen andere stadsbrede activiteiten  aantal nieuwsbrieven, specials en e-cards  aantal en typen activiteiten die we delen van partners

Aanbod voor leerlingen/  aantal activiteiten zoals theatervoorstellingen, interactieve filmstudenten programma’s en andere aansprekende events voor de verschillende leeftijdscategorieën  aantal deelnemers  soorten verschillende thema’s die aan de orde komen Condities creëren

 aantal en typen materialen waarvoor we onze expertise en kennis delen  soorten uiteenlopende samenwerkingsverbanden  doelen en thema’s van de samenwerkingen  aantal bijdragen op inhoud en proces zoals bij expertmeetings, focusgroepen rond veiligheid op school en de kerndoelen  aanwezigheid bij relevante activiteiten van partners

Effect blijven aantonen In dit uitvoeringsplan is de CIMO-logica gevolgd om het effect van SchoolsOUT aannemelijk te maken. Naast de route van dit model stemmen we vanzelfsprekend af met scholen, de kinderopvang en met de begeleidingscommissie, de gemeente en de RegenboogRaad Nijmegen over de inzet van SchoolsOUT. Daarnaast houden we ook de lijnen kort met landelijke partners als het RIVM en Movisie om alert te blijven op nieuwe kennis en ontwikkelingen rond werkzame mechanismen. In dit uitvoeringsplan hebben we tevens quotes van verschillende samenwerkingspartners opgenomen en tonen we veel foto’s van activiteiten om een impressie te geven van de resultaten van onze inzet.

19

6

MET WIE WERKEN WE SAMEN? BINNEN ONS SAMENWERKINGSVERBAND EN DAARBUITEN

Als samenwerkingsverband vormt samenwerken met uiteenlopende partners vanzelfsprekend onze basis. Dat doen we met de SchoolsOUT partners zelf, zoals rond ons nieuwe convenant en met een afvaardiging van hen in de begeleidingscommissie. Daarnaast met heel veel andere lokale en landelijke organisaties.

Convenant 2026 – 2029 De aanloop naar de nieuwe uitvoeringsperiode loopt gelijk op met de voorbereidingsperiode voor het nieuwe convenant van SchoolsOUT. Dit convenant omvat de afspraken die we als samenwerkingspartners belangrijk vinden en waar we ons voor de komende periode aan willen committeren. Er zijn met zeer uiteenlopende partijen gesprekken gevoerd voor draagvlak en input. Zowel met bestuurders en in bestuurlijke overleggen als met afvaardigingen van medewerkers in de uitvoering zoals leraren, zorgprofessionals binnen een schoolsetting en GSA-begeleiders. Dit bood gelijk een stevige onderlegger voor dit uitvoeringsplan. We hebben ideeën, wensen en mogelijkheden uitgewisseld met onder meer:  Kinderopvanginstellingen en scholen  Leerlingen en studenten (oa via Gender & Sexuality Alliances en Jong&Out)  Begeleiders van Gender & Sexuality Alliances  Adviesraden: RegenboogRaad Nijmegen Jeugd, Maatschappelijke Opvang en Gehandicapten Kleurrijk Samenleven Nijmegen  Regenboogpartners als Dito, COC Regio Nijmegen en COC Nederland  Landelijke partners als Rutgers, Movisie en School en Veiligheid. Eefke Smits, duo-voorzitter COC Regio Nijmegen over SchoolsOUT SchoolsOUT heeft bewezen van groot belang te zijn voor veilige en inclusieve scholen in Nijmegen.

In een tijd waarin veel scholen worstelen met het aankaarten van inclusieonderwerpen, biedt SchoolsOUT niet alleen een reikende hand door ondersteuning en advies te geven, maar moedigt het scholen ook actief aan om vooruitgang te boeken in plaats van stil te blijven staan. Voor COC Regio Nijmegen is SchoolsOUT daarom een geliefde partner in het versterken van de positie van de regenbooggemeenschap. Daarnaast ervaar ik deze impact ook persoonlijk: als voorzitter van COC Regio Nijmegen en als leerkracht in het basisonderwijs voel ik me gesterkt door de steun van SchoolsOUT. Hun inzet zorgt er niet alleen voor dat leerlingen zich veilig voelen, maar ook dat leraren zoals ikzelf in een inclusieve en veilige werkomgeving kunnen werken.

Begeleidingscommissie Een afvaardiging van de samenwerkingspartners komt als begeleidingscommissie minstens twee keer per jaar bij elkaar om samen met de uitvoerders te bekijken of we nog steeds de juiste dingen doen, de juiste accenten leggen en hoe we Nijmeegse scholen en de kinderopvanginstellingen goed kunnen blijven ondersteunen. Op het moment van schrijven nemen de partners in overzicht 4 deel aan de commissie als vertegenwoordigers van hun achterbannen.

20

Overzicht 4.

Deelnemers van de begeleidingscommissie van SchoolsOUT.

Partner

Functie binnen de eigen organisatie

COC Regio Nijmegen

Voorzitter

Dito

Bestuurslid

Gemeente Nijmegen

Beleidsadviseur Onderwijs

GGD Gelderland-Zuid

Teammanager School en Jeugd

Kinderopvang

School: MBO

Directeur Beleid & Support - KION Operationeel directeur - Nannies 2 basisschooldirecteuren - Conexus Orthopedagoog - Josephscholen Afdelingsleider VWO - voCampus Afdelingsleider Havo - voCampus Strategisch beleidsadviseur Onderwijs en Kwaliteit - ROC Nijmegen

Programmaleider

Medewerker Team School en Jeugd - GGD

Programmamedewerker

Medewerker Team School en Jeugd - GGD

School: PO School: VO

Inbedding in de GGD De uitvoering van SchoolsOUT is belegd bij Team School en Jeugd van GGD Gelderland-Zuid. Vandaar dat de lijnen kort zijn met de Gezonde School Adviseurs, de collega’s van JGZ en van Seksuele Gezondheid op de Nijmeegse scholen. We stemmen met hen af waar nuttig. En we verzorgen regelmatig interne trainingen zodat hun kennis over seksuele en genderdiversiteit actueel blijft.

Lokale en landelijke inbedding SchoolsOUT is net zo goed ingebed in het Nijmeegse maatschappelijk middenveld als in het speelveld met landelijke partners. In de huidige maatschappelijke omstandigheden is ‘community building’ daarbij een steeds essentiëler onderdeel van ons werk om ervoor te zorgen dat met name vrijwilligers hun inzet kunnen blijven leveren. We werken onder meer veel samen met: 

     

Regenboogpartners als COC Regio Nijmegen, Dito, Roze Woensdag, COC Nederland en een scala aan lokale partners rond activiteiten als Coming Out Dag, Roze Woensdag Jong, de Burgemeester Dalesprijs en het regenboognetwerk. Culturele partners als LUX, de Lindenberg en Bibliotheek Gelderland Zuid. Aanbieders van lespakketten en voorlichting op scholen zoals het Team Voorlichting van het COC en van theatervoorstellingen zoals AanZ, Meneer Otis en Dear T. Gemeentelijke partners rond onder andere SportsOUT en de Regenboogagenda. Het samenwerkingsverband rond de jaarlijkse regionale Regenboogconferentie. Regionale partners als Vizier, Spectrum en de Provincie Gelderland. Landelijke partners als Rutgers, Soa Aids Nederland, School & Veiligheid, het RIVM en Movisie.

21

7

WAT IS NIEUW? PLANNEN VOOR DE KOMENDE PERIODE

SchoolsOUT is consequent alert op actuele ontwikkelingen om scholen en de kinderopvang van nuttige adviezen en bruikbare tools te blijven voorzien in continu veranderende omstandigheden. In samenspraak met hen bekijken we steeds wat hen het beste vooruit helpt. Over eventuele koerswijzigingen stemmen we af binnen de begeleidingscommissie en indien nodig met de gemeente Nijmegen. Aanvullend op de werkwijze zoals beschreven bij de CIMO-onderdelen staan voor de komende uitvoeringsperiode onderstaande aandachtspunten op de agenda.

Accenten In de brede aanpak van SchoolsOUT zal de nadruk de komende periode (blijven) liggen op onderstaande thema’s. De meeste zijn in de voorgaande paragrafen uitgebreid aan de orde gesteld. Een tweetal lichten we onder het overzicht apart toe. Focus op jezelf kunnen zijn. Koppeling met anti-discriminatie, burgerschap, sociale veiligheid, anti-pesten en respect. Verschillende gezinssamenstellingen, genders en liefdes in reguliere lessen ipv enkel op bijzondere dagen voorbij laten komen. Normaliseren en normeren. Loskoppeling van seksuele vorming. Depolarisatie. Ouderbetrokkenheid. Brede inclusie.

Specifiek thema: ouderbetrokkenheid In het vorige uitvoeringsplan stond ouderbetrokkenheid al hoog op de prioriteitenlijst en dat is gedurende de afgelopen jaren enkel meer geworden. Hoe informeer je ouders over wat je doet rond seksuele en genderdiversiteit? Hoe betrek je hen hierbij? Wat doe je als een ouder het niet eens is met wat je aanbiedt? Hoe zorg je ervoor dat ouders kloppende informatie ontvangen? Het zijn vragen waar we in de afgelopen periode met scholen mee aan de slag zijn gegaan en die we ook voor de komende periode verwachten. En die bijvoorbeeld ook sterk naar voren kwamen in de wensenlijstjes van de kinderopvang en scholen en in de uitwisseling met Kleurrijk Samenleven Nijmegen. Ouders betrekken blijft een aandachtspunt. Ook als het gaat om kinderen die door hun ouders niet geaccepteerd worden. Of om ouders die soms geen idee hebben wat hun kinderen op sociale media allemaal tegenkomen of zich daar geen raad mee weten.

Specifiek thema: brede inclusie SchoolsOUT concentreert zich op seksuele en genderdiversiteit, maar is er alert op om daarnaast andere groepen niet buiten te sluiten. We blijven ook de komende periode actief alert op racisme, seksisme en andere uitsluitingsmechanismen en streven ook wat dat betreft een inclusief Nijmegen na.

22

Collectief aanbod

De ingezette trend om te investeren in collectief overkoepelend aanbod voor de kinderopvang en scholen, naast maatwerk, willen we de komende periode verder voortzetten. Via collectief aanbod kunnen we immers de groeiende groep partners blijven bedienen. Zie op de foto hieronder een voorbeeld van een halfjaarlijkse Meeting voor alle begeleiders van GSA’s op Nijmeegse scholen. Bovenschools aanbod kan bijvoorbeeld ook door scholing en uitwisseling mogelijk te maken rond de 4 pijlers van de Gezonde School of per beroepsgroep: Overzicht 5.

Vraagstukken per pijler om collectief aan de orde te stellen.

Pijler

Beroepsgroep

Voorbeeldvraagstukken

Educatie

Leerkrachten/ docenten

Omgeving

Uiteenlopende professionals

Signalering

Kwaliteits- en ondersteuningscoördinatoren Directie

 Hoe laten we verschillende gezinssamenstellingen, genders en liefdes voorbij komen?  Kan iedereen bij ons veilig gebruik maken van een toilet?  Hangen we de regenboogvlag uit met Coming Out Dag?  Brengen we de thematiek in gesprekken zelf ter sprake?  Hebben we voldoende kennis in huis?  Wat doen we als iemand scheldt met ‘homo’?  Hoe schenken we duurzaam aandacht aan diversiteit?

Beleid

Erkenning SchoolsOUT is landelijk officieel erkend als zogeheten gezonde leefstijlinterventie. Eerst met het predicaat ‘Goed Beschreven’. Inmiddels al weer jaren als ‘Goed Onderbouwd’. Voor 2026 staat de aanvraag voor een her-erkenning op de planning.

23

8

WAT HEBBEN WE NODIG? RANDVOORWAARDEN

Naast de werkzame mechanismen op inhoud, die bij de CIMO-paragrafen aan de orde zijn gesteld, zijn ook enkele elementen gelinkt aan de samenwerkingsstructuur te onderscheiden, die maken dat de aanpak effectief is. Zij vormen de randvoorwaarden om SchoolsOUT succesvol te houden, die we ook voor de komende periode behouden. Participatie en draagvlak





Co-creatie



  

Expertise

    



Duurzaamheid en financiering





Scholen en kinderopvanginstellingen binnen de gemeente ondertekenen het convenant om gezamenlijke doelen te bereiken samen met de regenboogpartners, de gemeente en de GGD. Minstens jaarlijks is er vanuit de uitvoering contact met alle scholen en kinderopvanginstellingen, zodat de betrokkenen goed aangehaakt blijven. Zij kunnen dan gelijk hun wensen, signalen en behoeften kenbaar maken. De partners en uitvoerders zijn als samenwerkingsverband verantwoordelijk voor de uitvoering. Ze zijn constructief aan te spreken op gemaakte afspraken. Schoolleiders zijn actief betrokken en kunnen (vaak bestuurlijke) intenties vertalen naar activiteiten in de praktijk. Regenboogpartners en leerlingen denken mee over de aanpak. 2 tot 4 keer per jaar bespreken de uitvoerders samen met vertegenwoordigers van alle partners in de begeleidingscommissie kansen, knelpunten en ontwikkelingen. De aanpak staat of valt met de inzet van de uitvoerders, als aanjagers, ‘critical friends’, experts en hulp in de uitvoering. Ze hebben actuele kennis van de thematiek. Zijn bedreven in adviseren, begeleiden en in het organiseren van aansprekende activiteiten. Hebben directe contacten met alle partners en kunnen goed netwerken. Houden hun kennis up-to-date van methodieken, lespakketten, materialen, voorstellingen en ander aanbod waar de partners gebruik van kunnen maken om de gezamenlijke doelen te bereiken.

En delen hun kennis en expertise ook met materiaalontwikkelaars, ministeries en andere (landelijke) partners om de Nijmeegse samenwerkingspartners passende ondersteuning te blijven bieden. De aanpak wordt gefinancierd vanuit het onderwijsbudget (en niet vanuit diversiteit of welzijn) omdat aandacht voor seksuele en genderdiversiteit en inclusie van belang is voor ieder kind en iedere jongere. Langdurige financiering is een cruciale voorwaarde, want een cultuuromslag vergt een lange adem.

24

9

WAT KOST HET? FINANCIËN

De uitvoering van SchoolsOUT ligt bij GGD Gelderland-Zuid en wordt bekostigd vanuit het onderwijsbudget van de gemeente Nijmegen. In onderstaande begroting geven we het activiteitenbudget weer en de personele kosten per genoemde interventieroute. De voorlopige uurtarieven voor een programmaleider van 117,- en voor een programmamedewerker van 94,- worden in het najaar formeel door het bestuur van de GGD vastgesteld voor 2026 en jaarlijks geïndexeerd. Overzicht 6.

Begroting SchoolsOUT op jaarbasis.

Kostenpost

Toelichting/ voorbeeldactiviteiten

Advies op maat

Adviestrajecten en ondersteuning aan kinderopvang en scholen

100.036,-

Schooloverstijgend aanbod

Scholingen, intervisies, uitwisseling en inspiratiemomenten

64.450,-

Activiteiten voor leerlingen en studenten

Interactieve filmprogramma’s, theatervoorstellingen en debatten

26.280,-

Condities creëren

Materiaalontwikkeling en signalen en expertise delen met (landelijke) partners om interventies aan te passen

28.100,-

Activiteitenbudget

Organisatiekosten van bijeenkomsten en materiaalontwikkeling

17.500,-

Totaal per jaar

Kosten

236.366,-

25

‘Op school kun je jezelf zijn en houden van wie je wilt’ is het motto van SchoolsOUT. SchoolsOUT is een Nijmeegs samenwerkingsverband van kinderopvangaanbieders en alle scholen in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs, de gemeente Nijmegen, Dito, COC Regio Nijmegen en GGD Gelderland-Zuid. De uitvoering ligt bij de GGD om de kinderopvang en scholen te ontzorgen en op maat te ondersteunen bij het aandacht schenken aan seksuele en genderdiversiteit. SchoolsOUT is een officieel erkende gezonde leefstijlinterventie.

Over SchoolsOUT Jaser Husseini, docent Burgerschap ROC Nijmegen SchoolsOUT reikt verder dan de student; het activeert ook docenten en de schoolleiding om op alle niveaus een open gesprek over seksuele en genderdiversiteit te voeren. Ons eerste contact was voor mij een ware eyeopener en heeft me ‘aan’ gezet om dit belangrijke thema actief met mijn studenten te bespreken. De aanpak van SchoolsOUT, waarbij verbinding en dialoog centraal staan, is essentieel voor een inclusief en veilig schoolklimaat waarin iedereen zich gezien en gehoord voelt.

Max van den Heuvel, voorzitter Dito Nijmegen School hoort voor ieder kind een veilige plek te zijn. Voor veel queer kinderen en jongeren is dit niet het geval. Als iemand uit de kast komt, is dat vaak nog groot nieuws. En leidt dat regelmatig tot nare situaties. Ook queer kinderen moeten veilig zijn op school. Een regenboogvlag ophangen is natuurlijk een mooi begin, maar er moet ook op een actieve manier zorg gedragen worden voor hun veiligheid. De schoolleiding en medewerkers zijn hier verantwoordelijk voor. SchoolsOUT ondersteunt en ontzorgt hen in hoe ze dat in hun context het beste kunnen doen.

Chantal Traa, kwaliteitscoördinator Montessorischool Dukenburg De gesprekken met medewerkers van SchoolsOUT vind ik altijd erg inspirerend. Op een open en rustige manier kijken ze mee met wat er speelt op je school en wat je als school zelf wenst. Ze hebben passende ideeën, zodat je altijd vooruit kunt met hun aanbevelingen op maat.

26