Uitvoeringsplan Isoleren Woningen – Lokale aanpak koopwoningen 2025-2030’

Uitvoeringsplan Isoleren Woningen Lokale aanpak koopwoningen 2025-2030

maart 2025

nijmegen.nl

1 Inhoud

Inleiding

1.

Inleiding

3

6.

1.1

Aanleiding

3

1.2

Resultaten tot nu toe

4

1.3

Scope actielijn 1

4

1.4

Uitvoering, middelen en looptijd

4

1.5

Leeswijzer

5

2.

Kaders en uitgangspunten

6

2.1

Gemeentelijk beleid

6

2.2

Financiële middelen en voorwaarden

7

Doelstellingen en reflectie

16

6.1

Doelstellingen per doelgroep

16

6.2

Reflectie op doelstellingen

17

7.

Kwaliteit, verantwoording, monitoring

18

8.

Communicatie

19

9.

Planning

20

10.

Begroting

21

Risico’s

22

3.

Relatie met Wet natuurbescherming

8

3.1

Soortenmanagementplan

8

11.

3.2

Natuurvriendelijk isoleren

9

11.1 Mogelijke risico’s

22

11.2 Beperken risico’s

23

Bijlagen

24

4.

De isolatieopgave

10

4.1

Analyse van de isolatieopgave

10

Bijlage 1: Scope actielijn 1

24

10

Bijlage 2: Financiële bijdrage per doelgroep

25

11

Bijlage 3: Isolatieopgave in cijfers per wijk

26

Bijlage 4: Infographics

27

4.1.1 Koopwoningen met een lage WOZ en een slecht energielabel 4.1.2 Woningeigenaren met laag inkomen 5.

Aanpak en subsidies

12

5.1

De aanpak algemeen

12

5.2

Beschikbare subsidies per doelgroep

12

5.3

Aanpak grondgebonden koopwoningen

13

1.1 Aanleiding Dit uitvoeringsplan voor de Lokale Aanpak Isoleren Nijmegen (LAI) werkt actielijn 1 van het Programma Energie Besparen Woningen 2023-2030 uit. In deze actielijn ondersteunen we woningeigenaren bij het isoleren van de eigen woning. We richten ons daarbij vooral op eigenaren met een woning met een lage WOZ-waarde en op woningeigenaren met een lager inkomen.

5.3.1 Aanpak woningen met een lage WOZ en slechte isolatie (LAI –aanpak)

13

5.3.2 Aanpak woningen met een lage WOZ, slechte isolatie en laag inkomen (LAI-aanpak)

13

5.3.3 Aanpak woningen met een hoge WOZ (actielijn 3)

14

Het Programma Energie Besparen Woningen geeft een structureel

gebiedsgerichte aanpak voor 2030 geïsoleerd volgens de

5.3.4 Doe-het-zelf aanbod

14

vervolg aan verschillende acties die de gemeente vanaf 2020

nationale isolatiestandaard.

5.4

14

heeft ingezet om bewoners te ondersteunen bij energiebesparing.

4. In 2030 55% CO2- reductie (basisjaar 1990) en volledig klimaat-

14

Ook draagt het bij aan het doel om de uitstoot van CO2 in de

neutraal in 2050 voor alle uitstoot bronnen (gebouwde

5.4.2 Ondersteuning VvE’s in voortraject

15

gebouwde omgeving te verlagen.

omgeving, industrie en mobiliteit). Voor woningen betekent

5.4.3 Aanpak VvE voor verschillende doelgroepen

15

In het programma en de Lokale Energie Strategie (LES) staan

dit een besparing van 10% op het energieverbruik in 2030

5.5

Monumenteigenaren

15

de volgende doelen:

(basisjaar 2020) en 30% in 2045. We streven ernaar om alle

5.6

Verbrede aanpak actielijn 1

15

1. In 2030 zijn alle 15.000 koopwoningen met label E, F, G

Aanpak VvE’s

5.4.1 Toelichting situatie VvE’s

woningen in 2050 energieneutraal en aardgasvrij te hebben.

volgens de landelijke Isolatiestandaard geïsoleerd. 1

2. In 2030 is van de 4000 koopwoningen met label D de helft (2000 koopwoningen) volgens de isolatiestandaard geïsoleerd.

stellingen van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) om tot

3. In actielijn 1 worden 1.600 koopwoningen van inwoners met

2030 2,5 miljoen te isoleren, met de nadruk op 1,5 miljoen slecht

een lager inkomen onder regie van de gemeente via een

geïsoleerde woningen en de huishoudens die bij het isoleren

1

2

Het Programma Energie Besparen Woningen volgt de doel-

De isolatiestandaard geeft aan of een woning voldoende is geïsoleerd voor een aardgasvrije toekomst.

3

het hardst ondersteuning nodig hebben. Ook sluit het op hoofdl-

In actielijn1 gaat het om slecht geïsoleerde koopwoningen

ijnen aan bij de vier actielijnen van het NIP (zie ook figuur 1

(grondgebonden of wooneenheid in een VvE) met een WOZ-

hieronder):

waarde lager dan € 429.300. Er blijkt een duidelijk verband tussen woningeigenaren met een laag inkomen en koopwoningen

1. koopwoningen lagere inkomens gebiedsgericht (via lage WOZ-waarde); 2. huurwoningen (grootschalige aanpak loopt via prestatieafspraken);

met een lage WOZ. Vaak gaat het om woningeigenaren die om verschillende redenen niet of moeilijk zelf kunnen investeren in isolatie/verduurzaming en daarbij ondersteuning nodig hebben. In de LAI hebben gemeenten de regie om bewoners actief te

3. koopwoningen op eigen initiatief;

benaderen en te ontzorgen bij het isoleren van de woning.

4. snel besparen op de energierekening met eenvoudige

Belangrijk hierbij is dat de woningeigenaar altijd zelf bepaalt

maatregelen.

wat er met de eigen woning gebeurt. We kiezen voor een wijk-voor-wijk-aanpak, maar woningeigenaren buiten deze

1.2 Resultaten tot nu toe

wijken kunnen ook deelnemen.

Actielijnen programma Energie Besparen 1 LAI

2

3

4

Grote maatregelen koopwoningen WOZ < €429.300

Grote maatregelen huurwoningen*

Grote maatregelen koopwoningen WOZ >€429.300

Kleine maatregelen (Energiearmoede)

Doelgroep: Alle woningeigenaren met:

Alle woningeigenaren met:

Aanbod

Grondgebonden koopwoning en slechte isolatie

• Isolatie en verduurzamingsadvies • Ontzorging bij uitvoering maatregel • Subsidie • Doe-het-zelf subsidie

Grondgebonden koopwoning

• Isolatie en verduurzamingsadvies • Doe-het-zelf subsidie

Alle huishoudens met laag inkomen

• Witgoedregeling • Energyrace

Wooneenheid (koop) in VvE’s lage WOZ en slechte isolatie

• Isolatie en verduurzamingsadvies • Begeleiding bij besluitvorming en uitvoering maatregelen • Subsidie • Doe-het-zelf subsidie

Wooneenheid (koop) in VvE

• Isolatie en verduurzamingsadvies • Begeleiding bij besluitvorming • Doe-het-zelf subsidie

Huurders met laag inkomen

Wordt verder uitgewerkt

Grondgebonden koopwoning lage WOZ, slechte isolatie en laag inkomen

• Isolatie en verduurzamingsadvies • Voortraject voor uitvoering maatregel • Ontzorging bij uitvoering maatregel • Subsidie • Doe-het-zelf subsidie

Grondgebonden koopwoning middelhoge WOZ (> € 429.300, slechte isolatie en laag inkomen

• Isolatie en verduurzamingsadvies • Voortraject voor uitvoering maatregel • Ontzorging bij uitvoering maatregel • Doe-het-zelf subsidie

Wooneenheid (koop) in VvE’s, lage WOZ, slechte isolatie en laag inkomen

• Isolatie en verduurzamingsadvies • Begeleiding bij besluitvorming en uitvoering maatregelen • Subsidie • Doe-het-zelf subsidie

Wooneenheid (koop) in VvE’s, middelhoge WOZ (> € 429.300 en < € 600.000), slechte isolatie en een laag inkomen

• Isolatie en verduurzamingsadvies • Begeleiding bij besluitvorming en uitvoering maatregelen • Doe-het-zelf subsidie

• Monumentensubsidie

Monumenteigenaren (aanvullend op bovenstaande)

• Monumentensubsidie

Voor woningeigenaren met een inkomen onder 130% van het

De afgelopen jaren is vanuit het Programma Energie Besparen

sociaal minimum is het isoleren van de eigen woning een belang-

Woningen vooral ingezet op ondersteuning van kwetsbare huis-

rijke stap om energiearmoede tegen te gaan. Deze groep onder-

houdens via gedrag en eenvoudige maatregelen volgens actie-

steunen we extra door vergaande (financiële) ontzorging.

lijn 4. Net voor de energiecrisis zijn we gestart met de inzet van

Eigenaren met een woning met een hogere WOZ-waarde vallen

energiefixers en energiecoaches en bijzondere bijstand voor

grotendeels niet onder de LAI. Deze inwoners ondersteunen we

energiezuinig witgoed. Op het hoogtepunt van de crisis, in de

met een basisaanbod waarbij we uitgaan van een grotere mate

winter van 2022-2023, hebben we deze inzet geintensiveerd.

van zelfredzaamheid (actielijn 3).

Bij de afronding van dit project eind 2024 hadden we meer dan 10.000 huishoudens bezocht, vooral huurders in wijken met

De doelgroep van actielijn 1 benaderen we actief en ontzorgen

een grote kans op energiearmoede.

we (financieel). We combineren dit als het kan met de onder-

Doelgroep: Aanbod Particuliere verhuurders

Wordt verder uitgewerkt

Vanaf 2024 richten we ons steeds nadrukkelijker op onder-

voorbeeld geldt voor alle woningeigenaren. Gaan we een wijk

Monumenteigenaren (aanvullend op bovenstaande)

steuning van woningeigenaren bij grote isolatiemaatregelen.

in voor actielijn1 dan ondersteunen we de huurders uit die wijk

*Isolatie en verduurzaming woningcorporaties loopt via prestatieafspraken

We zijn gestart met de doe-het-zelf isolatiecoach en een cadeau-

met kleine maatregelen. En gaan woningcorporaties aan de

Figuur 1: Actielijnen Programma Energie Besparen: doelgroep en aanbod

kaart voor gratis isolatiemateriaal en met een aanpak om VvE’s

slag met verduurzaming dan bieden wij ondersteuning aan de

intensief te ondersteunen bij het verduurzamen. Deze aan-

woningeigenaren in die straat.

steuning van andere doelgroepen. Het besparingsadvies bij-

6.745 bestaande woningen isoleren met tenminste 1 grote

pakken vallen onder actielijn 1 en 3 en bieden we stadsbreed

1.5 Leeswijzer

In onze aanpak noemen we dit de verbrede aanpak van

isolatiemaatregel. Met dit budget kunnen we niet meer dan 1 tot

actielijn 1.

2 maatregelen per woning subsidiëren, afhankelijk van de doel-

Dit uitvoeringsplan bevat:

groep. Door woningeigenaren op gang te helpen, willen we ze

1. Deze inleiding

1.4 Uitvoering, middelen en looptijd

stimuleren om de hele woning te isoleren.

2. De kaders en uitgangspunten die voor dit uitvoeringsplan gelden

woningeigenaren die we extra willen ondersteunen bij het

aan alle woningeigenaren aan.

1.3 Scope actielijn 1 In deze aanpak, die in 2025 van start gaat, ligt het zwaartepunt

3. De relatie met de Wet natuurbescherming Het budget voor actielijn 1 komt grotendeels uit Rijksmiddelen

4. Een analyse van de isolatieopgave in Nijmegen

aangevuld met middelen uit het Programma Energie Besparen

5. Beschrijving van de aanpak en beschikbare subsidies

Voor de uitvoering zoeken we via een aanbestedingsprocedure

Woningen. Voor de besteding van de Rijksmiddelen gelden

6. De doelstellingen en reflectie vanuit het programma

isoleren van de woning. Wij ontzorgen deze inwoners vergaand

marktpartijen (bij voorkeur lokale) en werken we samen met

voorwaarden die sterk sturend zijn voor de aanpak zoals die

en bieden extra gemeentelijke subsidie voor het laten uitvoeren

sociaal maatschappelijk georiënteerde organisaties in de stad.

in dit uitvoeringsplan wordt beschreven. De gemeentelijke

7. Kwaliteit, verantwoording en monitoring

middelen uit het Programma Energie Besparen Woningen zijn

8. Communicatie

bij actielijn 1. Voor deze actielijn is een aanbod uitgewerkt voor

van isolatiemaatregelen door een professional. Actielijn 1 uit

Energie Besparen

het Programma Energie Besparen Woningen wordt ook wel

De uitvoeringsperiode voor actielijn1 loopt tot en met 2030.

toegekend tot en met 2025. De Rijksmiddelen voor energie-

9. Planning

aangeduid als de Lokale Aanpak Isoleren (LAI).

Op dit moment hebben we budget voor de uitvoering tot en

armoede moeten besteed zijn voor 2028. De Rijksmiddelen

10. Begroting

met 2029 ontvangen. In deze periode willen we via actielijn 1

voor de LAI naar verwachting voor 2031.

11. Risico’s en beperken van risico’s

4

5

2 Kaders en uitgangspunten 2.2 Financiële middelen en voorwaarden

loopt door in 2025. Daarnaast stimuleren we met deze uitkering

zijn om eigenaren in actie te krijgen. Maar niet te hoog, zodat

De Lokale Aanpak Isoleren (LAI) wordt vooral betaald vanuit het

uitvoeren van grote isolatiemaatregelen voor woningeigenaren

we zoveel mogelijk eigenaren kunnen ondersteunen.

NIP. Deze Rijksmiddelen krijgen gemeenten voor hun rol in het

met een laag inkomen. Daarnaast blijft er ook aandacht voor

besparen van energie bij bestaande woningen. Deze middelen

huurders met een laag inkomen.

2.1 Gemeentelijk beleid

We hebben een balans gezocht tussen de hoogte van het

Programma Energie Besparen Woningen 2023-2030

ondersteunen. Het subsidiebedrag moet voldoende hoog

Het gemeentelijk Programma Energie Besparen Woningen geeft een aantal uitgangspunten voor de energiebesparingsopgave.

subsidiebedrag en het aantal woningeigenaren dat we kunnen

We passen deze uitgangspunten toe bij de keuzen die we in dit uitvoeringsprogramma maken voor onze isolatieaanpak: a. Iedereen doet mee aan energie besparen en we leveren extra maatwerk aan mensen met een kleine beurs. b. Iedereen doet op eigen tempo de benodigde aanpassingen:

“Met het beschikbare budget willen we dat er zo veel mogelijk eigenaren aan de slag gaan met het isoleren van de woning”

op een natuurlijk verandermoment of een van buitenaf

in 2023, 2024 en 2025 de aanschaf van energiezuinig witgoed. Van het nog resterende budget zetten we € 1.500.000 in voor het

worden aangevuld met middelen uit het Programma Energie Besparen Woningen.

De belangrijkste voorwaarden zijn: • het budget moet voor 1 januari 2028 zijn besteed;

Regeling Lokale Aanpak Isoleren (LAI)

• het budget wordt besteed aan woningeigenaren met een

Vanuit de Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isoleren (SpUk LAI)

laag inkomen in slecht geïsoleerde woningen.

stelt het Rijk in 3 tranches geld beschikbaar. Deze uitkering is

• de maatregelen leiden tot een lager energieverbruik.

Woningeigenaren met de laagste inkomens

bedoeld voor de isolatie van koopwoningen met energielabel

In onze aanpak is er vanuit bovenstaande uitgangspunten extra

D t/m G of woningen met 2 slecht geïsoleerde bouwdelen.

Programma middelen gemeente Nijmegen

aandacht voor woningeigenaren die zelf weinig financiële moge-

De ontzorging van woningeigenaren en het uitkeren van extra

De gemeente Nijmegen heeft voor de coalitieperiode 2023 t/m

lijkheden hebben om te isoleren. Binnen het Programma Energie

subsidie aan inwoners moet voor minstens 80% terecht komen

2026 € 4.350.000 vanuit het Programma Energie Besparen

informatie, advies en ondersteuning krijgen: ondersteunen

Besparen Woningen hanteren we de definitie die TNO hanteert

bij eigenaren van woningen met een WOZ-waarde onder de

Woningen beschikbaar voor deze aanpak. In het jaar 2026 is

van de ‘klantreis’.

voor ‘de kans op energiearmoede’; er is sprake van een laag

€ 429.300,- (NHG-grens, peildatum 1 januari 2023). De eerste

budget beschikbaar dat is doorgeschoven van voorgaande jaren,

inkomen en van een slecht geïsoleerde woning. Voor het bepalen

2 tranches heeft de gemeente Nijmegen aangevraagd en ontvangen

vooralsnog is geen budget toegekend voor 2026.

bedrijven en instellingen op het juiste moment attenderen

wat een laag inkomen is volgen we de drempel die bij het uit-

(in totaal € 6.046.066). Een derde tranche wordt aangevraagd,

en helpen om energie te besparen.

keren van de energietoeslag door Nijmegen is gehanteerd, 130%

het te ontvangen bedrag is nog niet bekend.

gecreëerd moment. c. Iedereen past toekomstbestendige energiebesparende maatregelen toe. d. Iedereen die dat wenst kan van het begin tot het eind

e. Naast de gemeente, gaan ook andere partijen bewoners,

f. Gedrag is een integraal onderdeel van energie besparen en

van het sociaal minimum inkomen. Tot deze doelgroep behoort:

Sociaal klimaatfonds (SCF) Het SCF is een Europees fonds in oprichting en onderdeel van

daarmee van het Programma Energie Besparen Woningen.

• de woningeigenaar die schuldhulpverlening ontvangt als

De belangrijkste voorwaarden zijn:

de aanpak van de Europese Unie om in 2050 klimaatneutraal te

Onze communicatiestrategie is daarom gericht op het tot

bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdeel a, van de Wet

• het budget uit de eerste 2 tranches moet voor (inclusief

zijn. Om te zorgen voor een eerlijke transitie waaraan iedereen

stand brengen van handelingsperspectief, aanmoedigen tot

gemeentelijke schuldhulpverlening;

maximale verlengingstermijn) 2030 zijn besteed;

mee kan doen, is het SCF opgericht. Het fonds is bedoeld om

ander gedrag bij huiseigenaren en huurders.

• de woningeigenaar waarvoor een schuldsaneringsregeling is

• met bovenstaand budget moeten minimaal 2.899 slecht

huishoudens, kleine bedrijven en transportgebruikers te helpen

uitgesproken als bedoeld in artikel 284, eerste lid, van de

geïsoleerde woningen worden geïsoleerd met minimaal

die het meest getroffen worden door energie- en transport-

Voor dit uitvoeringplan werken we de uitgangspunten uit het

Faillissementswet;

1 isolatiemaatregel, anders moet de gemeente Nijmegen

armoede.

programma verder uit op 2 punten:

• de woningeigenaar die bijzondere bijstand ontvangt als bedoeld

een deel van het budget terugbetalen;

1. Alle woningeigenaren krijgen ondersteuning, woningeigena-

in artikel 35, eerste of vierde lid, van de Participatiewet.

• zolang het isolatieprogramma loopt, dient de gemeente

Het SCF moet concrete maatregelen financieren om energie- en

2 keer per jaar een voortgangsrapportage in;

mobiliteitsarmoede aan te pakken, zowel op korte als op langere

Het is belangrijk om zorgvuldig af te wegen welke doelgroepen

• een slecht geïsoleerde woning is een woning met energielabel

termijn. Landelijk wordt nu uitgewerkt hoe dit fonds voor

in aanmerking komen voor het ondersteuningsaanbod en in

D, E, F of G, of minimaal 2 slecht geïsoleerde bouwdelen

Nederland ingezet wordt. Mogelijk kunnen we vanaf 2027

welke buurten we gaan starten.

(muur, vloer, dak, ramen en deuren);

gebruiken maken van een deel van dit budget voor de onder-

Daarom stellen we nog 2 voorwaarden:

• de woning is eigendom van een eigenaar-bewoner, of de woning

steuning van woningeigenaren met de laagste inkomens. Het is

• Prioriteit voor buurten met een groot aantal slecht geïsoleerde

is eigendom van een lid van een Vereniging van Eigenaars (VvE),

nog volledig onduidelijk hoeveel geld de gemeente via dit fonds

woningen (label D, E, F of G) en relatief veel woningen met een

wooncoöperatie of woonvereniging.

gaat ontvangen en waarvoor dit ingezet mag worden.

ren met een laag inkomen of een woning met een lage WOZ-waarde krijgen de meeste ondersteuning. 2. Met het beschikbare budget willen we dat zo veel mogelijk eigenaren aan de slag gaan met het isoleren van de woning.

lage WOZ (er is een sterk verband tussen een lage WOZ en een laag inkomen).

Specifieke Uitkering energiearmoede

• Prioriteit voor wijken waar als eerste gestart wordt met het

Vanuit de SpUk Energiearmoede is in 3tranches in totaal

traject om te komen tot een omgevingsvergunning voor

€ 7.745.223,- betaald. Dit budget is in 2022, 2023 en 2024 in-

flora- en fauna-activiteiten (zie ook H 3).

gezet voor het aanbod energiecoaches en energiefixers, vooral aan inwoners met een laag inkomen. Het aanbod energiecoaches

6

7

3 Relatie met Wet natuurbescherming Voor de uitvoering van een aantal isolatiemaatregelen is een omgevingsvergunning in het kader van de Wet Natuurbescherming (WNB) van de provincie nodig. Sinds 1 januari 2024 maakt de Wnb onderdeel uit van de Omgevingswet. De wet moet ervoor zorgen dat de verschillende planten- en diersoorten in de natuur blijven bestaan. Kwetsbare soorten mogen niet verdwijnen en daarom is soortenbescherming in deze wet geregeld. Dit heeft invloed op de gebouwde leefomgeving en betekent dat er niet zomaar ingegrepen kan worden in het leefgebied van onder meer vleermuizen en diverse vogelsoorten die zich bevinden in spouwmuren en daken.

3.1 Soortenmanagementplan

De keuze voor deze vier wijken is gemaakt op basis van een

Een Soortenmanagementplan (SMP) is van belang voor de

• de wijken vormen een aaneengesloten gebied;

isolatieopgave. Met een SMP mogen we isolatiemaatregelen

• de wijken zijn in de warmtevisie voorzien van een elektrische

uitvoeren, die anders niet uitgevoerd mogen worden. Spouw-

warmteoplossing;

muurisolatie en dakisolatie van de buitenkant zijn nu niet toe-

• er zijn veel koopwoningen met een met een lage WOZ-waarde

gestaan zonder een SMP. In een SMP staat welke (beschermde)

in deze wijken.

aantal voorwaarden:

diersoorten er in een gebied voorkomen en welke bedreigingen er zijn in dat gebied. Daarnaast staat in een SMP welke compensatie-

De resultaten van het ecologisch onderzoek worden na de zomer

maatregelen een inwoner moet treffen. Voor het opstellen van

van 2025 verwacht. Daarna wordt het SMP opgesteld en kan de

een SMP is ecologisch onderzoek nodig. Met een SMP kan de

vergunningsaanvraag bij de provincie worden ingediend.

gemeente een gebiedsgerichte omgevingsvergunning aanvragen. Hierdoor hoeven inwoners voor spouwmuurisolatie en dakisolatie zelf geen ecologisch onderzoek te doen en geen omgevingsvergunning aan te vragen.

“Met een SMP mogen we isolatiemaatregelen uitvoeren, die anders niet uitgevoerd mogen worden”

Gezien de doorlooptijd bij de provincie wordt verwacht dat de vergunning op zijn vroegst in 2026 verleend wordt.

3.2 Natuurvriendelijk isoleren Natuurvriendelijk isoleren is een tijdelijke werkwijze in af-

Op dit moment zijn de beleidskaders voor een SMP vanuit de

Vervolgwijken

wachting van een SMP. Met deze werkwijze mag maximaal 6%

provincie Gelderland nog (deels) onduidelijk. De provincie gaat

De mogelijkheid om ecologisch onderzoek uit te voeren in

van de woningen per buurt worden geïsoleerd. Deze werkwijze

een subsidieregeling opstellen waarmee we het ecologisch

vervolgwijken is afhankelijk van extra subsidie vanuit het Rijk

maakt spouwmuurisolatie en dakisolatie van buitenaf mogelijk.

onderzoek en een gedeelte van het SMP in de eerste wijken

of de provincie. De huidige subsidie is hiervoor onvoldoende,

De tijdelijke werkwijze geldt tot uiterlijk 1 januari 2027. Nu geldt

kunnen betalen. Voor Nijmegen is in deze subsidieregeling

ook omdat het monitoren en in stand houden van een (SMP)

een maximum van 5% van het aantal woningen per buurt, en

€ 464.162,- beschikbaar. Het is niet realistisch om op korte

geld kost. We kiezen er nu voor om geen gemeentelijk budget

per 2026 wordt dit verhoogd met 1%.

termijn een stadsbreed SMP te realiseren.

in te zetten voor het SMP, zodat dit budget zo veel mogelijk kan worden besteed aan isolatiemaatregelen. Op basis van de

Prioritering

Vanwege de schaarste aan ecologen en omdat de ecologische

hierboven genoemde voorwaarden komen de volgende wijken

De beschikbare ruimte om inwoners te helpen isoleren binnen

onderzoeken een lange doorlooptijd hebben met tellingen in het

daarna in aanmerking voor ecologisch onderzoek en een SMP,

de randvoorwaarden wordt ingezet voor de isolatie van woningen

voor- en najaar is alvast ecologisch onderzoek gestart in 4 wijken:

als er voldoende budget is:

van woningeigenaren met de laagste inkomens. Met de aanpak

• Biezen

• Hatert;

kunnen we deze groep zo snel mogelijk volledig ontzorgen.

• Heseveld

• Hatertse Hei;

Daarnaast is er ruimte over voor particuliere huiseigenaren om

• Neerbosch-Oost

• Grootstal.

hun woning op eigen initiatief onder deze werkwijze te isoleren.

• Wolfskuil.

8

9

4 De isolatieopgave 4.1 Analyse van de isolatieopgave

Figuur 2 (grondgebonden woningen) en figuur 3 (VvE’s) laten

In Nijmegen zijn zo’n 14.500 slecht geïsoleerde koopwoningen

Nijmegen voorkomen.

(energielabel D t/m G, geregistreerd of ingeschat op basis van het bouwjaar). Dat is 17% van de totale woningvoorraad in Nijmegen.

4.1.1 Koopwoningen met een lage WOZ en een slecht energielabel

4.1.2 Woningeigenaren met laag inkomen

zien dat slecht geïsoleerde koopwoningen verspreid over heel Volgens TNO woont in Nijmegen 8% van de woningeigenaren met een laag inkomen in een koopwoning (monitor energieIn bijlage 3 is een overzicht opgenomen van het aantal slecht

armoede 2022, CBS/TNO). Wij hebben weinig zicht op hoe deze

geïsoleerde koopwoningen in Nijmegen op wijkniveau. Hierbij

groep is verdeeld over de stad. Door privacyregelgeving is het

is een onderscheid gemaakt tussen grondgebonden woningen

niet toegestaan om gegevens over deze doelgroep in Nijmegen

en VvE’s. De wijken met de meeste slecht geïsoleerde woningen

te raadplegen of publiceren. Dit maakt het lastig inschatten om

zijn Heseveld (710), Hatert (695) en Wolfskuil (581).

hoeveel woningeigenaren het op dit moment daadwerkelijk

6.745 woningen hebben een WOZ-waarde lager dan € 429.300

gaat en waar zij precies wonen. Zoals eerder opgemerkt is er

(peildatum 1 januari 2023) en vallen daarmee onder actielijn 1.

wel een sterk verband tussen woningeigenaren met een laag

Dit zijn 4255 grondgebonden woningen en 2490 wooneenheden

inkomen en koopwoningen met een lage WOZ-waarde.

een lage WOZ en een slecht energielabel. Wij schatten in dat

binnen een VvE. Zie bijlage 1 voor een totaaloverzicht van ver-

Het is dus zeer waarschijnlijk dat deze doelgroep ook breed

er in Nijmegen tussen de 500 en de 1000 woningeigenaren tot

deling van koopwoningen naar WOZ en energielabel.

vertegenwoordigd is in wijken waar veel woningen staan met

deze doelgroep behoren.

Figuur 2: grondgebonden koopwoningen met energielabel

VvE met energielabel D t/m G

D t/m G (vastgesteld of geschat)

(vastgesteld of geschat) en een

en een WOZ-waarde onder de

WOZ-waarde onder de WOZ-

WOZ-grens voor NHG €429.300

grens voor NHG €429.300 (2023)

(1 jan. 2023) op postcode-6

op postcode-6 niveau inclusief

niveau inclusief focuswijken

focuswijken (blauw) en vervolg-

(blauw) en vervolgwijken (roze)

10

Figuur 3: Koopwoningen in een

wijken (roze)

11

5 Aanpak en subsidies 5.1. De aanpak algemeen • Het programma Energie Besparen Woningen richt zich op de

Doelgroep

Regulier isolatiemateriaal

Biobased isolatiemateriaal

Grondgebonden koopwoning LAI <€429.300

€3.000

€3.500

VvE LAI <€429.300

€2.000

€2.300

deze vergunning voor de 4 eerste wijken in 2026, daarom

Grondgebonden koopwoning, laag inkomen WOZ <€429.300

€6.000

€7.000

starten we daar met actielijn 1. Hier zijn veel koopwoningen

VvE laag inkomen WOZ <€429.300

€4.000

€4.600

met een lage WOZ-waarde, zie ook 3.1.

Grondgebonden laag inkomen WOZ €429.300 - €600.000

€3.000

€3.500

VvE laag inkomen WOZ €429.300 - €600.000

€2.000

€2.300

periode 2023 tot en met 2030. Wij richten ons in dit uitvoeringsplan op de periode tot en met 2030 inclusief de 3e tranche LAI. Het budget voor de 3e tranche is op dit moment nog onduidelijk. Daarom zijn we in de begroting uitgegaan van de 1e 2 tranches. De LAI-gelden van de 1e 2 tranches moeten in 2029 zijn uit-

5.2 Beschikbare subsidies per doelgroep

Figuur 4: Subsidies per doelgroep excl. ISDE

gegeven en verantwoord. De gelden voor SpUk Energiearmoede

Bij het bepalen van de hoogte van de subsidies hebben we

Naast bovenstaande kosten zijn er ook diverse advieskosten

moeten voor 1 januari 2028 zijn besteed.

gezocht naar de balans tussen een voldoende hoog bedrag om

en organisatiekosten gebudgetteerd.

5.3.2 Aanpak woningen met een lage WOZ, slechte isolatie en laag inkomen (LAI-aanpak)

5.3 Aanpak grondgebonden koopwoningen

Deze aanpak wordt stadsbreed gecommuniceerd. Dit is een

woningeigenaren ook recht op de landelijke ISDE-subsidie.

We maken hier onderscheid tussen woningen met een lage WOZ

te besparen is het hoogst en daarnaast is het budget voor deze

Deze subsidie is ongeveer 15% bij het uitvoeren van 1 maatregel

en een hoge WOZ (zie figuur 1) en beschouwen de woning-

doelgroep slechts tot 2028 beschikbaar. Bij voorkeur benaderen

en 30% bij het uitvoeren van meer dan 1 maatregel.

eigenaren met een lager inkomen als een aparte doelgroep

we deze doelgroep gericht, we worden daarbij beperkt door de

binnen de aanpak.

privacyregelgeving. Dat kan ertoe leiden dat we een deel van de

eigenaren te stimuleren mee te doen, en het aantal woningeneigenaren dat we voor het beschikbare budget vanuit de SpUk LAI kunnen ondersteunen. Met het bedrag van € 3.000 kan gemiddeld 1 isolatiemaatregel worden getroffen. Naast onderstaande subsidie per doelgroep (figuur 4) hebben

Voor de allerlaagste inkomens hebben we meer subsidie beschikbaar zodat deze doelgroep echt de mogelijkheid krijgt om mee te doen om zo snel mogelijk structureel te besparen

5.3.1 Aanpak woningen met een lage WOZ en slechte isolatie (LAI –aanpak)

verspreid is over de gehele stad. De urgentie bij deze groep om

doelgroep die het meest gebaat is bij onze ondersteuning niet kunnen bereiken. Via stadsbrede communicatie en door het maximaal betrekken van lokale maatschappelijke instanties proberen we zo goed mogelijk in contact te komen met deze

op de energierekening. Daarom ondersteunen we ook huis-

• Wij verwachten dat er tijdens de uitvoering extra budget vrij-

relatief kleine doelgroep waarvan we aannemen dat deze

eigenaren met een woning met een WOZ tussen € 429.300,-

Deze aanpak start in een viertal wijken maar wordt daarnaast

en € 600.000,- (actielijn 3) als zij een laag inkomen hebben.

ook stadsbreed gecommuniceerd, hetgeen betekent dat ook

Dit past nog steeds binnen de LAI-voorwaarden omdat 20%

woningeigenaren van buiten deze wijken mee kunnen doen.

De klantreis kan anders verlopen op de volgende punten:

van de woningen een WOZ-waarde mag hebben die boven de

De woningeigenaren worden binnen deze aanpak voor een groot

• voor een deel van de doelgroep kan de drempel om mee te doen

€ 429.300 ligt.

deel ontzorgd, dit is uitgewerkt in de klantreis in de bijlagen.

groot zijn, bijvoorbeeld door andere zorgen / problemen. In

komt om nog meer huiseigenaren te helpen. Naar verwachting

groep woningeigenaren.

dat geval zetten we andere ondersteuning in, om bijvoorbeeld

zal halverwege 2025 de 3e tranche LAI beschikbaar zijn.

Voor VvE’s hebben we per woningeigenaar een lager bedrag

Belangrijke elementen in deze klantreis zijn:

Mogelijk krijgen we extra budget voor de laagste inkomens uit

beschikbaar omdat er per wooneenheid minder vierkante meter

• woningeigenaren worden actief benaderd via een wijkaanpak,

te zoeken met een buurtteam;

het Sociaal Klimaatfonds vanaf 2026. Het is onzeker welk

buitenschil aanwezig is en dus minder isolatie nodig is.

of ontvangen informatie via een stadsbrede campagne;

• de woningeigenaren met de laagste inkomens worden volledig

• een energieadviseur stelt een besparingsadvies op: stappen

ontzorgd. Heeft bij deze woningen het isoleren van spouwmuur

gemeentelijk budget vanaf 2027 beschikbaar is.

geldzorgen weg te nemen, een zolder op te ruimen of contact

• We spreken over het treffen van isolatiemaatregelen. Hiermee

Woningeigenaren krijgen subsidie bij de toepassing van regulier

om te voldoen aan de isolatiestandaard;

of dak van de buitenkant de voorkeur, dan wordt dit direct

bedoelen we de isolatie van bouwdelen die deel uitmaken van

isolatiemateriaal zoals glaswol en steenwol, maar ook voor bio-

• subsidie voor het uitvoeren van maatregelen;

uitgevoerd.

de woningschil (muur, vloer, dak, ramen en deuren). Voor deze

based isolatiemateriaal, gemaakt van natuurlijke grondstoffen,

• maatregelen uitgevoerd door isolatiebedrijf;

maatregelen verstrekken we subsidies en ontzorgen we

zoals vlas en hennep. Omdat biobased materiaal duurder is dan

• ontzorging bij aanvraag ISDE en advies over eventueel

bewoners zoveel mogelijk.

regulier materiaal en we het gebruik van natuurlijk materiaal

aanvullende leningen;

• Voorlopig kunnen we niet starten met het isoleren van de

willen stimuleren krijgen woningeigenaren die die biobased

• woningeigenaar kan ook gebruik maken van het

spouwmuur of het dak aan de buitenkant. We hebben eerst

isoleren extra subsidie. Dit geldt zowel voor het laten uitvoeren

doe-het-zelf aanbod.

een provinciale omgevingsvergunning nodig. We verwachten

door een professional als bij het doe-het-zelf isoleren.

12

13

bij VvE’s om meer voorbereiding dan bij grondgebonden woningen.

Voor monumenten, stadsbeeldobjecten en beeldbepalende

Daarom ondersteunt de gemeente VvE’s via verschillende acti-

panden is er al een vorm van gemeentelijke subsidie bij verduur-

viteiten, zoals algemene activering, informatiebijeenkomsten,

zaming. Dit betekent dus dat er voor monumenten diverse

adviesgesprekken, cursussen en netwerkuitwisseling.

gemeentelijke subsidies beschikbaar zijn die gestapeld mogen

Deze initiatieven helpen VvE’s om hun kennis en ervaring op

worden.

het gebied van verduurzaming te vergroten.

5.4.2 Ondersteuning VvE’s in voortraject

5.6 Verbrede aanpak actielijn 1

In 2025 zijn we gestart met ondersteuning aan VvE’s in het voor-

Naast de actielijn 1 -aanpak kiezen we in de wijken voor een

traject. Dit aanbod bestaat uit voorlichtingsbijeenkomsten,

brede aanpak. We vinden het belangrijk om iedereen in de wijk

cursussen, oriëntatiescans en de inzet van een duurzaamheids-

op weg te helpen met isoleren. Daarom bieden we ook onder-

coach. Het doel is om draagvlak te creëren binnen VvE’s en

steuning aan andere bewoners van de wijk (zie ook figuur 1):

praktische handvatten te bieden waardoor een VvE zelfredzamer

• alle woningeigenaren kunnen gebruikmaken van het basis-

wordt in het hele traject voor verduurzaming.

aanbod; • alle woningeigenaren kunnen gebruikmaken van het

5.3.3 Aanpak woningen met een hoge WOZ (actielijn 3)

5.4 Aanpak VvE’s 5.4.1 Toelichting situatie VvE’s

Deze aanpak wordt stadsbreed gecommuniceerd. De woning-

Het voortraject is (vooral voor grote VvE’s) nodig om VvE’s

doe-het-zelf aanbod (besparingsadvies en een cadeaukaart;

goed voor te bereiden op de formele besluitvorming over

• huurders in de wijken krijgen ondersteuning van een energie-

verduurzaming. Door VvE’s te helpen bij het vergroten van hun

coach, hiervoor zoeken we de samenwerking met de woning-

kennis, het creëren van draagvlak en het bieden van praktische

corporaties;

tools, kunnen ze effectief gebruik maken van de beschikbare

• bij complexen met gespikkeld bezit (VvE wooneenheden en

subsidie voor verduurzaming.

koopwoningen) gaan we samenwerken met de woningcorporaties. In 2026 starten we een pilot om deze aanpak

5.4.3 Aanpak VvE voor verschillende doelgroepen Een VvE kan bestaan uit 2 wooneenheden tot complexen met

eigenaren binnen deze aanpak kunnen gebruik maken van het

Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) staan voor specifieke uit-

honderden wooneenheden. De aanpak heeft hier voor een

basisaanbod:

dagingen bij het verduurzamen van hun gebouwen. Denk hierbij

belangrijk deel mee te maken. Zoals hierboven omschreven is

• woningeigenaren krijgt informatie via stadsbrede campagne;

aan complexe besluitvorming, financiële beperkingen en

er voor grote VvE’s veel ondersteuning nodig in het voortraject.

• een energieadviseur stelt een besparingsadvies op: stappen

technische haalbaarheid. Om VvE’s effectief te ondersteunen

Kleine VvE’s, tot maximaal 4 wooneenheden volgen vaak meer

om te voldoen aan de isolatiestandaard;

bij verduurzaming, is een gestructureerde aanpak nodig. Een

de beschreven klantreis voor grondgebonden woningen.

• woningeigenaar kan gebruikmaken van het doe-het-zelf aanbod.

belangrijk onderdeel hiervan is het opstellen van een Duurzaam

Binnen een VvE kunnen verschillende doelgroepen wonen,

Meerjaren Onderhoudsplan (DMJOP).

hoge WOZ, lage WOZ en lage inkomens. Dit maakt het lastig om

5.3.4 Doe-het-zelf aanbod

We maken onderscheid tussen twee groepen VvE’s. Kleine VvE’s

dit in de praktijk uitvoeren is nog niet uitgewerkt, er is landelijk

(2-7 wooneenheden) zijn vaak minder goed georganiseerd en

nog geen “best practise” voorhanden. We gaan hiervoor van

doe-het-zelf aanbod. Dit aanbod bestaat uit informatiebijeen-

hebben beperkte financiële middelen. Binnen deze groep is er

start met een pilot aanpak.

komsten, een besparingsadvies (gratis met woningopname)

veel behoefte aan activering en begeleiding. Grote VvE’s (meer

en een doe-het-zelf subsidie in de vorm van een cadeaukaart.

dan 7 wooneenheden) hebben daarentegen te maken met

Voor regulier isolatiemateriaal zoals glaswol is de cadeaukaart

complexere besluitvorming, maar kunnen profiteren van

€ 1.000, voor biobased materiaal is de cadeaukaart € 1.500.

schaalvoordelen. Hier spelen duurzaamheidscommissies en

We zetten dit doe-het-zelf aanbod voort. De cadeaukaart kan

professionele beheerders een cruciale rol.

en betrekken we iedereen: zowel woningeigenaren als huurders.

“Onze ondersteuning bij isoleren geldt ook voor eigenaren van een koopwoning met een monumentale status”

5.5 Monumenteigenaren Onze ondersteuning bij isoleren geldt ook voor eigenaren van een koopwoning met een monumentale status. Alhoewel er

aangevraagd worden naast de andere gemeentelijke LAI-

14

Op deze manier maken we gebruik van het momentum in de wijk

subsidies rechtvaardig te verdelen tussen de bewoners. Hoe we

Vanaf 2024 kunnen alle woningeigenaren gebruik maken van het

subsidie waarbij de klus wordt uitgevoerd door een professional.

verder samen te ontwikkelen.

Het treffen van verduurzamingsmaatregelen, zoals het isoleren

relatief weinig koopwoningen met een lage WOZ-waarde een

van de buitenkant (thermische schil) van een gebouw, vraagt

monumentale status hebben.

15

6 Doelstellingen en reflectie 6.1 Doelstellingen per doelgroep

6.2 Reflectie op doelstellingen

Daarvoor kunnen woningeigenaren gebruik maken van

In het Programma Energie Besparen Woningen en de Lokale

regelen van deze subsidies en leningen ondersteunen we

Energie Strategie (LES) stelt de gemeente de volgende doelen

eigenaren.

(zie ook H1):

subsidies en leningen met gunstige voorwaarden. Bij het

4. Zoals hierboven aangegeven zijn we niet in staat om alle

In Nijmegen zijn 14.500 slecht geïsoleerde woningen. Hiervan

Zoals vermeld in 2.2 moeten we vanuit SpUk LAI bij 2.899

hebben 6.800 woningen een lage WOZ-waarde en 7.700 woningen

woningen voor 1 januari 2030 1 of meerdere maatregelen uit-

een hoge WOZ-waarde. Met de huidige aanpak en middelen

voeren, lukt dit niet dan moeten we een deel terugbetalen.

kunnen we 4.450 van deze 14.500 woningeneigenaren onder-

Doordat we de woningen van eigenaren met een laag inkomen

(2000 koopwoningen) volgens de isolatiestandaard geïsoleerd.

extra om op die manier alle woningeigenaren te motiveren

steunen, waarvan 2802 eigenaren met een woning met een

met een hoge WOZ-waarde ook mee mogen tellen verwachten

3. In actielijn 1 worden 1.600 koopwoningen van inwoners met

om in actie te komen. We kunnen nu moeilijk inschatten of

lage WOZ-waarde.

we het aantal aan het Rijk te verantwoorden woningen te halen.

een lager inkomen onder regie van de gemeente via een

we de gewenste besparing op energieverbruik gaan halen.

gebiedsgerichte aanpak voor 2030 geïsoleerd volgens de

Veel hangt af van de bereidheid van woningeigenaren om zelf

nationale isolatiestandaard.

aan de slag te gaan. We monitoren of we de gestelde doelen

1. In 2030 zijn alle 15.000 koopwoningen met label E, F, G

woningeigenaren vanuit de gemeente financieel te onder-

volgens de landelijke isolatiestandaard geïsoleerd.

steunen om hun woning helemaal te isoleren. We stimuleren

2. In 2030 is de helft van de 4000 koopwoningen met label D

alle woningeigenaren en ondersteunen een aantal doelgroepen

Actielijn 1: grote maatregelen koopwoningen lage WOZ (< € 429.300)

Actielijn 3: grote maatregelen koopwoningen hoge WOZ (> € 429.300)

Woningeigenaren met:

Budget (t/m 2029) voor

Woningeigenaren met:

Budget (t/m 2029) voor

neutraal in 2050 voor alle uitstoot bronnen (gebouwde

1. Grondgebonden koopwoning

Minimaal één isolatiemaat-

2. Grondgebonden koopwoning,

Informatie en besparings-

omgeving, industrie en mobiliteit). Voor woningen betekent

lage WOZ en slechte isolatie.

regel gericht op het behalen

hoge WOZ – basisaanbod

advies

dit een besparing van 10% op het energieverbruik in 2030

Koopwoningen met een WOZ-waarde boven de € 429.300,-

(basisjaar 2020) en 30% in 2045. We streven ernaar om alle

ondersteunen we minder intensief in actielijn 3, omdat deze

woningen in 2050 energieneutraal en aardgasvrij te hebben.

woningeigenaren over het algemeen meer financiële middelen

van de isolatiestandaard Totaal 4.255 woningen

1.404 woningen

3. Grondgebonden koopwoning Minimaal twee isolatie-

Totaal 7.085 woningen

1.100 woningen

4. Grondgebonden koopwoning

Minimaal één isolatie-

lage WOZ, slechte isolatie en

maatregelen gericht op het

middelhoge WOZ (> € 429.300

maatregelen gericht op het

laag inkomen

behalen van de isolatie-

en < € 600.000), slechte

behalen van de isolatie-

standaard

isolatie en laag inkomen

standaard

250 woningen 5. Wooneenheid in VvE’s lage

Voortraject voor uitvoer

WOZ en slechte isolatie.

isolatiemaatregel(en)

100 woningen 6. Wooneenheid in VVE, hoge WOZ – basisaanbod

Voortraject voor uitvoer isolatiemaatregel(en)

Begeleiden 50 VvE’s Minimaal één isolatiemaatregel gericht op het behalen van de isolatiestandaard Begeleiden 50 VvE’s

Totaal 2.490 woningen

623 woningen

Totaal 671 woningen

7. Wooneenheid in VvE, lage

Minimaal twee isolatie-

8. Wooneenheid in VvE, middel- Minimaal één isolatie-

4. In 2030 55% CO2- reductie (basisjaar 1990) en volledig klimaat-

halen. Blijkt dat we achterblijven bij de doelstelling dan sturen we daarop actief bij.

hebben en zelfredzamer zijn. We motiveren bewoners om zelf

Reflectie vanuit dit uitvoeringsplan op bovenstaande doelen:

aan de slag te gaan door een basisaanbod van onder andere

1. Binnen actielijn 1 vallen 6.745 woningen met een lage WOZ-

informatiebijeenkomsten.

een besparingsadvies, collectieve inkoopacties en lokale

waarde. Met de huidige middelen zijn we in staat om bij 40% van deze groep te helpen met 1 of 2 maatregelen. Voor de

We hebben op dit moment een beperkt beeld hoeveel deze

7.756 woningen met een hoge WOZ en slechte isolatie (actie-

groep eigenaren zelfstandig heeft geïsoleerd. We kunnen dit vrij

lijn 3) is er een basisaanbod en een doe-het-zelf aanbod.

goed monitoren doordat we jaarlijks het energieverbruik van

De huidige subsidies en ondersteuning zijn er op gericht om

woningen bijhouden in de energiemonitor. Al vanaf 2004 hebben

de eigenaren zelf in beweging te krijgen. Het is niet haalbaar

we data beschikbaar op buurtniveau (postcode 6-niveau) over

voor gemeenten om de isolatie van alle woningen in zijn geheel

het gas en elektraverbruik van woningen. De daling in verbruik

te financieren, de bewoner zal voor de volledige isolatie van

kunnen we vervolgens omrekenen naar CO2 besparing. Op deze

de woning ook zelf een deel moeten betalen.

manier kunnen we vaststellen of acties ook daadwerkelijk aan-

2. We zetten, ingegeven door de subsidievoorwaarden van het

slaan op wijk- of straatniveau. Wel is het zo dat de verbruikscijfers pas een jaar achteraf beschikbaar zijn en duurt het even

WOZ, slechte isolatie en laag

maatregelen gericht op het

hoge WOZ (> € 429.300 en

maatregelen gericht op het

Rijk, in op een aanpak voor woningen met minimaal 2 slecht

inkomen

behalen van de isolatie-

< € 600.000), slechte isolatie

behalen van de isolatie-

geïsoleerde bouwdelen. De monitoring gebeurt op basis van

voordat een isolatiemaatregel zichtbaar is in een daling van het

standaard

en laag inkomen

standaard

1 of meer uitgevoerde maatregelen. Daarmee is onze aanpak

verbruik. Daarom is vooral het volgen van de trend over een wat

niet afhankelijk van een vooraf of achteraf vastgesteld

langere tijd interessant.

25 woningen

125 woningen 9. Grondgebonden koopwoning Eén doe het zelf maatregel

10. Grondgebonden koop-

Eén doe het zelf maatregel

of wooneenheid in VVE – doe

gericht op het behalen van

woning of wooneenheid in

gericht op het behalen van

het zelf aanbod

de isolatiestandaard.

VVE – doe het zelf aanbod

de isolatiestandaard. 400 woningen

400 woningen TOTAAL 6.745

TOTAAL 2.802

Figuur 4: Doelstellingen per doelgroep Laagste inkomens

TOTAAL 7.756

TOTAAL 1.625

energielabel. 3. We hebben, via de SpUk-LAI, meer middelen van het Rijk

Daarnaast is het nuttig om te monitoren hoeveel woning-

ontvangen voor het isoleren van goedkope koopwoningen

eigenaren een ISDE subsidie aanvragen bij RVO (Rijksdienst voor

dan bekend was bij de vaststelling van het Programma Energie

Ondernemend Nederland). Deze informatie is beschikbaar op

Besparen Woningen. In plaats van 1.600 woningen, zetten

buurtniveau. Zien we hierin een progressieve stijging vanaf 2026,

we in actielijn 1 in op het uitvoeren van 1 of 2 maatregelen bij

dan is dat een aanwijzing dat onze isolatie campagne aanslaat.

2.802 woningen. We voldoen daarmee aan de eisen van SpUk LAI en bereiken meer woningen dan het eerder gestelde doel. Dit betekent niet dat deze woningen volledig zijn geïsoleerd. In veel gevallen is er meer geld nodig voor volledige isolatie.

16

17

7

8

Kwaliteit, verantwoording, monitoring

Communicatie

Het borgen van de kwaliteit en de monitoring van de uitgevoerde maatregelen is essentieel voor de verantwoording van de verkregen gemeentelijke en Rijksmiddelen.

De afdeling communicatie stelt samen met de werkgroep de komende tijd vast wat de communicatiestrategie én -aanpak wordt gericht op de verschillende typen woningeigenaren. Daarbij houden we rekening met de gebiedsgerichte én stadsbrede aanpak die tegelijk starten. We toetsen de communicatie constant op vier aspecten; duidelijk, inclusief, vertrouwen en onafhankelijk.

Kwaliteit Om de kwaliteit van het besparingsadvies aan huiseigenaren te waarborgen, ongeacht welke adviseur het uitvoert, maken we gebruik van de Verbetercheck van Verbeterjehuis.nl. Deze tool wordt ingezet door zowel de energieadviseur vanuit het energieloket, als door de adviseurs die mogelijk extra worden ingezet via de uitvoerende partij. De tool vullen we samen met de huiseigenaar in om vast te stellen welke bouwdelen geïsoleerd kunnen worden.

Monitoring De uitvoerende partij is verantwoordelijk voor het bijhouden en inzichtelijk maken van de behaalde resultaten. Hiervoor maken we gebruik van een dashboard of monitoringstool, die we wekelijks bijwerken. Hierdoor kunnen we de voortgang nauwkeurig volgen en als nodig, tijdig bijsturen. Per woning leggen we minimaal vast: • adresgegevens; • WOZ-waarde (peildatum 1 januari 2023); • of de woning een monument is;

“De adviseur houdt rekening met de meest effectieve besparingsmaatregelen binnen de financiële mogelijkheden van de bewoner”

• energielabel indien aanwezig of opsomming van energetisch

Extra aandacht is er voor het bereiken van de groep woning-

inwoners ervaren? Om dat goed in beeld te krijgen starten we met

slechte schilelementen (minimaal 2);

eigenaren met een eigen woning én een laag inkomen. Zoals

een CASI-traject (Communicatie Activatie Strategie Instrument)

• hoeveel maatregelen er zijn uitgevoerd;

eerder vermeld kunnen we deze doelgroep niet direct benaderen.

begeleid door gedragsdeskundigen. Dit traject levert een strategie

• wanneer de maatregel(en) zijn uitgevoerd;

Dit betekent dat we verschillende manieren van communicatie

en werkwijze op. Samen met de beschikbaarheid van de uit-

• het aantal geïsoleerde vierkante meters (m²);

gaan inzetten om deze doelgroep maximaal te bereiken.

voerende partij, kunnen we de communicatiestrategie én

• het bouwdeel waarin de isolatie is aangebracht;

communicatiecampagne stadsbreed én wijkgericht daarop

• toegekend bedrag (in euro’s).

optimaal afstemmen.

Verantwoording Deze aanpak verantwoorden we op:

Op basis hiervan stellen we een rapport op en bepalen we in

• Aantal uitgevoerde maatregelen;

overleg met de bewoner welke isolatiemaatregelen we kunnen

• Aantal ondersteunde woningeigenaren;

uitvoeren. Minstens 1 maatregel moet voldoen aan de eisen

• CO₂ besparing.

“Extra aandacht is er voor het bereiken van de groep woningeigenaren met een eigen woning én een laag inkomen”

De communicatie-uitingen en -campagne worden deels uitgevoerd door de uitvoerende partij in afstemming met de afdeling communicatie van de gemeente. Afstemming over randvoorwaarden zoals begrijpelijkheid en verschillende communicatie-

De verschillende doelgroepen zoals geformuleerd in dit plan op

vormen om zoveel mogelijk inwoners aan te spreken. Denk ook

van de SpUk LAI, zodat deze kan worden meegenomen in de

basis van inkomen en type woning, zijn in de praktijk een zeer

aan huisstijleisen en eenduidigheid van de afzender: gemeente

verantwoording. De adviseur houdt rekening met de meest

diverse groep Nijmegenaren van eenpersoonshuishoudens tot

Nijmegen. De communicatie wordt flexibel ontworpen zodat

effectieve besparingsmaatregelen binnen de financiële moge-

gezinnen. Zij kunnen direct openstaan voor het aanbod, maar

de inzet ervan af te stemmen is op de beschikbare capaciteit bij

lijkheden van de bewoner. Na deze inventarisatie geeft de

ook zeer verschillende drempels ervaren voor het (laten) isoleren

de uitvoerende partij en het energieloket. Deze aanpak heeft

adviseur opdracht aan een aangesloten isolatiebedrijf voor de

van de woning. Hoe draagt de communicatie optimaal bij aan

een basis: de communicatiestrategie van de opgave Warmte en

uitvoering van de werkzaamheden.

gedragsverandering, rekening houdend met de drempels die

energie: Oude stad, nieuwe energie.

18

19

9

10

Planning

Begroting We hebben voor de uitvoering SpUk-gelden vanuit het Rijk en gemeentelijke gelden om de uitvoering van het gemeentelijk Programma Energie Besparen Woningen te financieren. De gemeentelijke programmagelden zijn begroot van 2023 t/m 2026. Voor het laatste jaar 2026 is geen gemeentelijk budget voorzien. Een groot deel van de resterende gemeentelijke programmagelden wordt ingezet voor deze isolatieaanpak. Een nieuwe coalitie zal vanaf 2027 moeten bepalen hoeveel budget er naar het Programma Energie Besparen Woningen gaat. De SpUk LAI gelden worden uitgekeerd in 3 tranches. Tranche 1 en 2 zijn uitgekeerd, tranche 3 verwachten we in de loop van 2025. Tranche 3 nemen we niet mee in onze begroting, we willen eerst zeker weten dat we hier over kunnen beschikken. Daarnaast hebben we budget voor energiearmoede, vanuit de SpUk gelden energiearmoede. Een deel daarvan, zo’n € 1.500.000 gaan we inzetten voor het ondersteunen van huiseigenaren die energiearmoede ervaren. Dit vullen we aan met bovenstaande middelen tot een budget van ca. € 2.800.000. Het totale budget tot en met 2029 voor de eerste 2 tranches bedraagt € 10.760.000 voor het uitvoeren van actielijn 1, inclusief de brede aanpak met beperkte ondersteuning via actielijn 3.

Poster ‘Doehet-zelf’ campagne Na een voorbereidingsperiode van een half jaar waarin we via

Daarnaast beperken we onze ondersteuning niet alleen tot

een aanbestedingsprocedure marktpartijen voor de uitvoering

bovenstaande wijken, we bieden woningeigenaren stadsbreed

contracteren, starten we in het vierde kwartaal 2025 in de eerste

de mogelijkheid om van onze ondersteuning gebruik te maken.

vier wijken.

Op deze manier creëren we een handelingsperspectief voor alle individuele woningeigenaren in de stad om aan te sluiten

In deze 4 wijken vallen 1.846 woningen binnen actielijn 1 (zie bij-

op een voor hen natuurlijk moment. Dit maakt het wel nodig

lage 3). In de 3 vervolgwijken zijn dat 1.315 woningen. Totaal

dat we onze communicatie moeten doseren om te voorkomen

zijn dit 3.161 woningen. Met het huidige budget kunnen we bij

dat woningeigenaren na aanmelding te lang moeten wachten

maximaal 2.802 woningen 1 of 2 grote isolatiemaatregelen uit-

op onze ondersteuning.

voeren. Als we bij deze 7 wijken een conversie halen van gemiddeld 88% (2.802 woningen), dan is het budget toereikend.

Het doe-het-zelf aanbod is al in 2024 gestart en wordt voortgezet.

In de praktijk blijken dit soort conversiepercentages moeilijk te halen, dit monitoren we tijdens de uitvoering.

20

21

11

8

Risico’s We benoemen hieronder een aantal mogelijke risico’s, gevolgd door een aantal acties om deze te beperken.

4. Verkrijgen omgevingsvergunning voor isolatie: zoals vermeld in 3.1 hebben we vanuit de Omgevingswet een Omgevings-

11.2 Beperken risico’s

vergunning met een Soorten Management Plan (SMP) nodig 1. De woningeigenaar beslist: we zijn ons hiervan bewust, het

11.1 Mogelijke risico’s

dat goedgekeurd moet worden door de Provincie. Hier spelen

1. De woningeigenaar beslist: de verduurzaming van de woning is maar voor een beperkt deel een technische operatie. Voor

natuurinclusief isoleren”, echter dit is nauwelijks toereikend

om nu in actie te komen? We leveren een uitgebreid pakket

het behalen van de doelstellingen van dit uitvoeringsplan zijn

voor deze eerste wijken. Dit betekent dat we zeker geen

aan maatregelen om bewoners te ontzorgen en bieden een

we afhankelijk van de beslissingen van iedere woningeigenaar

middelen hebben om vervolgwijken op te starten.

substantieel subsidiebedrag waar een bewoner 1 of meerdere

over het treffen van verduurzamingsmaatregelen.

2. Er is veel onduidelijkheid vanuit de provincie waaraan

maatregelen van kan betalen. Uiteindelijk is de woningeigenaar

De gemeente kan in de vorm van informeren, adviseren,

een SMP moet voldoen, dit kan leiden tot vertraging in het

er ook bij gebaat om in een woning te verblijven met lage

ontzorgen en via financiële prikkels een woningeigenaar

verkrijgen van de vergunning, met als mogelijk gevolg dat

energielasten en een goed comfort. Ook hebben we extra

bewegen tot verduurzaming, maar uiteindelijk bepaalt de

bewoners moeten wachten met het isoleren van de spouw-

aandacht voor woningeigenaren die door omstandigheden

woningeigenaar wat er met de eigen woning gebeurt. Ook

muur en het dak van buitenaf. Een ander gevolg kan zijn dat

minder bezig (kunnen) zijn met verduurzaming.

zijn we vanuit de AVG-wet beperkt in de mogelijkheden om

er op een niet natuurvriendelijke wijze wordt geïsoleerd.

doelgroepen direct te benaderen.

twee zaken:

is ook juist dat de woningeigenaar beslist over zijn eigen bezit.

1. Een SMP kost geld. We hebben budget voor de eerste

Via communicatie en lokale netwerken gaan we verder werken

4 wijken vanuit de “regeling specifieke uitkering versnelling

aan de bewustwording van bewoners, waarom is het belangrijk

2. Beperkt budget en oplopende kosten: In de loop van 2025 is het mogelijk om de 3e tranche van SpUk LAI aan te vragen,

2. Beperkt budget en oplopende kosten: Het huidige budget is

dit gaan we als gemeente Nijmegen doen. Daarnaast zetten

niet voldoende om alle huishoudens met een WOZ-waarde

we ons in om voor 2026 toch gemeentelijke middelen

onder €429.300 en een slecht energielabel te ondersteunen.

beschikbaar te krijgen voor ons programma.

Voor 2026 is op dit moment geen gemeentelijk budget

Ook streven we ernaar om in de volgende coalitieperiode

beschikbaar gesteld voor ons programma. Daarnaast is het

voldoende gemeentelijke middelen te verkrijgen, zodat we

nog onzeker welk budget in de volgende coalitieperiode

onze aanpak kunnen voortzetten.

(2027–2031) beschikbaar wordt gesteld. Daarnaast zijn de

Om rekening te houden met mogelijke kostenstijgingen en

kosten van isolatiematerialen en uitvoering de afgelopen

onvoorziene uitgaven, is in de begroting een onzekerheids-

jaren aanzienlijk gestegen. Het is mogelijk dat deze trend zich de

marge van 5% meegenomen.

komende jaren voortzet, waardoor binnen het beschikbare budget minder isolatiemaatregelen kunnen worden uitgevoerd.

3. Beperkte wijkinfrastructuur in focuswijken en vervolgwijken: samen met lokaal maatschappelijk georiënteerde partijen

“Samen met lokaal maatschappelijk georiënteerde partijen verkennen we hoe we in deze wijken een netwerk kunnen opbouwen”

verkennen we in deze wijken een netwerk kunnen opbouwen. O.a. vanuit het Steunpunt Energietransitie wordt actie ondernomen om in eerste instantie in de eerste wijken een netwerk op te bouwen en bewoners te activeren/ondersteunen. 4. Verkrijgen omgevingsvergunnig voor isolatie: Het is belangrijk dat we de krachten bundelen en samen met andere Gelderse

3. Beperkte wijkinfrastructuur in eerste en vervolgwijken:

gemeenten optrekken richting het Rijk en de Provincie voor

er zijn in een aantal wijken bewonersinitiatieven actief om

het verkrijgen van extra middelen om vervolg SMP’s op te

samen met bewoners stappen te maken in de verduurzaming

starten, te beginnen met ecologisch onderzoek. Daarnaast

van woningen. Helaas vinden dit soort initiatieven nog niet

blijven we intensief overleg voeren met de Provincie, ook vanuit

tot zeer beperkt plaats in de eerste 4 focuswijken en de

de Groene Metropool Regio. Snel moet duidelijk worden wat

3 vervolgwijken. Dit maakt het lastig om met bepaalde

de voorwaarden zijn voor het verkrijgen van een omgevings-

doelgroepen in contact te komen.

vergunning.

22

23

Bijlage 1

Scope actielijn 1

Bijlage 2

Financiële bijdrage per doelgroep Doelgroep

Regulier isolatiemateriaal

Advieskosten

Organisatiekosten

Totaal

Grondgebonden LAI <€429.300

€3.000

€210

€150

€3.360

VvE LAI <€429.300

€2.000

€210

€150

€4.360

Grondgebonden laag inkomen WOZ <€429.300

€6.000

€210

€450

€6.660

VvE laag inkomen WOZ <€429.300

€4.000

€210

€450

€4.660

Grondgebonden laag inkomen WOZ

€3.000

€210

€450

€3.660

€2.000

€210

€450

€2.660

€429.300 - €600.000 VvE laag inkomen WOZ €429.300 - €600.000

Kosten per huishouden opgesplitst in doelgroepen met regulier isolatiemateriaal

Doelgroep

Scope actielijn 1. Koopwoningen WOZ-waarde 429.300 & slecht (geschat) energielabel. Slecht energielabel = D, E, F of G

Biobased isolatiemateriaal

Advieskosten

Organisatiekosten

Totaal

Grondgebonden LAI <€429.300

€3.500

€210

€150

€3.860

VvE LAI <€429.300

€2.300

€210

€150

€4.660

Grondgebonden laag inkomen WOZ <€429.300

€7.000

€210

€450

€7.660

VvE laag inkomen WOZ <€429.300

€4.600

€210

€450

€5.260

Grondgebonden laag inkomen WOZ

€3.500

€210

€450

€4.160

€2.300

€210

€450

€2.960

€429.300 - €600.000 VvE laag inkomen WOZ €429.300 - €600.000

Kosten per huishouden opgesplitst in doelgroepen met biobased isolatiemateriaal Exclusief doe-het-zelf subsidie

24

25

Bijlage 3

Isolatieopgave in cijfers per wijk Wijk

Grondgebonden woning <WOZ 429.300 & slecht label

VvE woning <WOZ 429.300 & slecht label

Lokale Aanpak Isoleren (LAI)

Totaal <WOZ 429.300 & slecht label

Koopwoningen lage inkomens

Heseveld

451

264

715

Hatert

632

68

700

Wolfskuil

505

81

586

Hatertse Hei

294

103

397

Altrade

54

269

323

Hengstdal

136

153

289

Neerbosch-Oost

207

75

282

Biezen

145

128

273

Stadscentrum

17

237

254

Weezenhof

252

St. Anna

183

64

247

Hazenkamp

66

179

245

Grootstal

170

58

228

Bottendaal

70

127

197

Galgenveld

6

179

185

Malvert

96

71

167

Nije Veld

124

41

165

Tolhuis

75

69

144

Hees

125

15

140

Brakkenstein

98

31

129

Lankforst

89

32

121

Hunnerberg

11

89

100

Meijhorst

78

16

94

Zwanenveld

73

17

90

Aldenhof

76

10

86

Groenewoud

38

38

76

Lent

67

7

74

Benedenstad

5

42

47

't Acker

37

10

47

De Kamp

33

2

35

HOE WORDT DE DOELGROEP GEVONDEN?

Goffert

19

0

19

Ooyse Schependom

9

9

18

Heijendaal

0

6

6

Haven- en industrieterrein

4

0

4

Ressen

4

0

4

Neerbosch-West

3

0

3

Kwakkenberg

1

0

1

Staddijk

1

0

1

• Stadsbreed met Wijkgerichte • Wijkgerichte aanpak start in: communicatie: • Biezen • Informatiebijeenkomsten in de wijk • Heseveld • Via lokale sociaal maatschappelijk • Neerbosch-Oost georiënteerde partijen • Wolfskuil • Signalen van professionals in de wijken • Wijken geselecteerd op basis van: • Stadsbrede benadering voor huishoudens met een • (Geschatte) energielabels laag inkomen • WOZ-waarde

't Broek

1

0

1

Totaal

4.255

2.490

6.745

252

ACTIELIJN 1

AANTAL WONINGEN

REGIE (MET INTENSIEVE BEGELEIDING)

• Doelgroep: 6.745 • 2.800 woningen t/m 2029 inclusief Doe-het-zelf

WAT IS HET AANBOD AAN WONINGEIGENAREN?

• Gratis onafhankelijk besparingsadvies • Ontzorgen door: • Hulp bij selectie, aansturing en controle uitvoerende partijen • Hulp bij aanvragen subsidies en een lening • Voorschieten subsidies • Begeleiding bij besluitvorming VvE • Extra gemeentelijke subsidie (naast de ISDE of SVVE) voor een bedrag tot maximaal €3.500 of €7.000 voor huishoudens met een laag inkomen WIE IS DE DOELGROEP?

• Woningeigenaren (inclusief VvE’s) • Slecht geïsoleerde woning • WOZ-waarde onder €429.300 (peildatum 1 januari 2023) of een laag inkomen (130% sociaal minimum) • Aandacht voor: • Minder zelfredzaamheid (bijv. minder digitaal vaardig, weinig kennis en/of interesse in duurzaamheid, geen leenruimte, te veel andere problematiek, etc.) • Gespikkeld bezit (mix huur-/koop)

nijmegen.nl/energieloket

Overzicht van aantal slecht geïsoleerde koopwoningen (WOZ < 429.300) in Nijmegen op wijkniveau. Blauw: Focuswijken communicatie. Roze: Vervolgwijken

26

27

Lokale Aanpak Isoleren ACTIELIJN 1

Koopwoningen lage inkomens |

Maatregelen en kosten

INDICATIEF VOORBEELD VAN MAATREGELEN, KOSTEN EN SUBSIDIE VOOR EEN WONING MET ZEER SLECHTE ISOLATIE

Lokale Aanpak Isoleren ACTIELIJN 1 Lokale Aanpak Isoleren I Koopwoning lage WOZ

8

KLANTREIS

Woningeigenaar kan bij het maken van die keuze nog begeleid worden door de energieadviseur.

1

WONINGKENMERKEN

• Type woning: Tussenwoning • Bouwperiode: 1965 - 1974 • Woonoppervlakte: 98 m2 • Aantal personen: 3

9

Woningeigenaar ontvangt een brief of wordt via andere communicatiekanalen van de gemeente geïnformeerd over de aanpak. Hierin staat een uitnodiging voor een informatiebijeenkomst of zich direct aan te melden voor een gratis besparingsadvies.

De woningeigenaar is opdrachtgever en geeft akkoord op de offerte.

2

MAATREGELENPAKKET

• Isoleren schuin dak (53 m²): €5.500 • Isoleren vloer (48 m²): €2.050 • Isoleren spouwmuur (39 m²): €800 • Vervangen glas woonkamer door HR++ glas (20 m²): €4.400

10

Woningeigenaar bezoekt een digitale informatiebijeenkomst of een informatiebijeenkomst in de wijk.

3

• Totale bruto kosten zonder subsidie: €12.750 • Indicatie rijkssubsidie (ISDE): €3.620 • Gemeentelijke subsidie: €3.000 • Totale kosten na aftrek subsidies: €6.130 • De totale kostenbesparing per jaar is circa €900*

RESULTATEN CO2 UITSTOOT DAALT

1.353 KILO

€ 900

622 M3

STROOMVERBRUIK DAALT

*Kostenbesparing afhankelijk van de stroom- en gasprijs

94 KWH

Bron: Milieu Centraal

Bij een inkomen onder de € 60.000 is een 0% rente lening van het Nationaal Warmtefonds mogelijk. Als de eigenaar weinig eigen middelen heeft kunnen de kosten voor de isolatie hierdoor volledig gefinancierd worden. Als de eigenaar €5.000 leent met een looptijd van 10 jaar moet jaarlijks €500 aflossing betaald worden. Deze kosten zijn lager dan de jaarlijkse besparing.

nijmegen.nl/energieloket

28

GASVERBRUIK DAALT

11

Woningeigenaar meldt zich aan voor een gratis besparingsadvies door een energieadviseur.

4

KOSTEN

Woningeigenaar krijgt bericht over het moment dat de uitvoering start.

Woningeigenaar krijgt bezoek van energieadviseur en loopt samen met de woningeigenaar door het huis en bespreekt welke isolatiemaatregelen en andere besparingsmogelijkheden er zijn. De energieadviseur maakt op basis hiervan rapport met het besparingsadvies en beantwoord vragen van de woningeigenaar.