Toelichting _Bijlage 13 Arch - Eval.-&sel.rapport
Tekst van het document
De acht monsters zonder opbrengst kunnen zonder meer worden gedeselecteerd en verwijderd, daarnaast zijn er 48 monsters waarvan de samenstelling en/of het volume van het residu, dan wel de context de monsters minder geschikt maken voor verdere analyse. Twee monsters zijn ten behoeve van de uitwerking en rapportage geselecteerd voor koolstofdatering, de resterende 41 monsterresiduen kunnen worden beschouwd als een voorlopige selectie, waarvan geadviseerd wordt een deel na afloop van het onderzoek voor toekomstig onderzoek beschikbaar te houden. Een definitieve selectie kan pas na afloop van het onderzoek worden gemaakt. advies vnr
wp
spoor/laag
deselectie
14C
127.1
2
16
☐
☒
228.1
3
21
☐
☒
Tabel 3.4: Overzicht selectie monsters voor analyse.
3.4
Samenvatting uitwerkingsplan
In de voorgaande paragraaf is een voorstel gedaan voor de uitwerking en deponering van de vondsten. In Tabel 3.5 (selectie uitwerking) en Tabel 3.6 (selectie deponering) zijn deze voorstellen samengevat. Het gedeselecteerde materiaal zal na goedkeuring van de eindrapportage worden verwijderd. Tijdens de uitwerking worden foto’s gemaakt ter illustratie en/of voor zover dat nodig is om de vraagstellingen te beantwoorden en de argumentatie te onderbouwen. Er wordt uitgegaan van het vervaardigen van 59 foto’s. Er zullen geen vondsten getekend worden. De uitwerking van de materialen resulteert in een hoofdstuk binnen het eindrapport. De uren- en kostenraming van de specialistische onderzoeken en de uitwerking en deponering van het onderzoek is opgenomen in Bijlage 1. Deze zal separaat als bijlage naar de opdrachtgever gestuurd worden.
25 DO (AB) Dob1 Dobbelmannweg 7, evaluatie- en selectierapport
Bureau Archeologie en Bodemkwaliteit Gemeente Nijmegen
categorie
aantal aantal vondsten tekeningen
aantal foto's
advies uitwerken
aardewerk-handgevormd
1
1
determineren
aardewerk-gedraaid
219
5
alles determineren
bouwkeramiek
1
1
globaal beschrijven
overig keramiek
6
1
globaal beschrijven
kleipijpen
5
5
globaal beschrijven
glas
300
10
alles determineren
metaal
125
10
determineren
450
10
globaal determineren
munten
15
5
alles determineren
kunststoffen
52
2
alles determineren
dierlijk bot
12
leer
13
1
globaal determineren
textiel
5
2
globaal beschrijven
papier
1
1
globaal beschrijven
globaal determineren
hout
1
natuursteen
32
5
globaal beschrijven globaal beschrijven
steenkool
5
1
globaal beschrijven globaal beschrijven
overig
9
2
totaal
1252
61
Tabel 3.5: Selectie voor uitwerking.
aantal vondsten
aantal selectie
aantal deselectie
aardewerk-handgevormd
1
0
1
aardewerk-gedraaid
219
25
194
bouwkeramiek
1
1
0
overig keramiek
6
0
6
kleipijpen
5
0
5
glas
300
20
280
metaal
574
20
554
munten
15
15
0
kunststoffen
52
10
42
dierlijk bot
12
0
12
leer
13
2
11
textiel
5
0
5
papier
1
0
1
hout
1
0
1
natuursteen
32
0
32
steenkool
5
0
5
overig
9
0
9
totaal
1252
93
1158
categorie
Advies deponeren (de)selectie kenmerkende stukken voor gebruik tijdens WO2 deponeren
objecten nog niet in collectie DBGN deponeren
alleen munitietassen deponeren
Tabel 3.6: Selectie voor deponering. 26 DO (AB) Dob1 Dobbelmannweg 7, evaluatie- en selectierapport
Bureau Archeologie en Bodemkwaliteit Gemeente Nijmegen
4
Mogelijkheid tot beantwoording onderzoeksvragen
Voorafgaand aan het onderzoek is in het Programma van Eisen (PvE)21 een aantal onderzoeksvragen geformuleerd. Hieronder wordt aangegeven of en in hoeverre de onderzoeksvragen kunnen worden beantwoord. Na uitwerking van de profielen, sporen en vondsten op de wijze zoals voorgesteld in onderhavig evaluatierapport zullen de algemene onderzoeksvragen (vraag 1 t/m 13) tot op zekere hoogte beantwoord kunnen worden. Het is echter vanwege het ontbreken van duidelijk dateerbaar vondstmateriaal onzeker of de vermoedelijk prehistorische sporen in de werkputten 2, 3 en 4 gedateerd kunnen worden (onderdeel van vragen 2, 3 en 6). Hoewel deze sporen een onderlinge samenhang vertonen in de aard van de vulling en op grond daarvan als gelijktijdig kunnen worden beschouwd, is niet met zekerheid vast te stellen dat ze eveneens gelijktijdig zijn met de (paal)kuil (S1.12) in werkput 1 waarin aardewerk uit de midden-bronstijd is aangetroffen. De datering van de eerstgenoemde sporen en hun relatie met S1.12 zal mogelijk voortkomen uit de resultaten van de koolstofdatering. Verder is het reeds duidelijk dat over de aard van de vermoedelijk prehistorische vindplaats (vraag 4) weinig geconcludeerd kan worden, deze kan niet begrensd worden en er bestaat grote kans dat er geen structuren in onderscheiden kunnen worden.
De onderzoeksvragen 14 t/m 21 met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog kunnen grotendeels beantwoord worden. Onzeker is in hoeverre de resten toe te schrijven zijn aan specifieke gevechtseenheden (vraag 15). Behalve dat de 326e divisie van de Amerikaanse 101e luchtlandingsdivisie ter plaatse was, weten we niet welke eenheden er verder nog verbleven hebben. Er is wel Duits en nietAmerikaans geallieerd materieel aangetroffen, maar de uitwerking van het materiaal zal moeten uitwijzen, of het mogelijk is hier gevechtseenheden aan te koppelen. Vragen 18 en 19 zullen waarschijnlijk eveneens niet met zekerheid volledig beantwoord kunnen worden. Het is bij de structuren uit de Tweede Wereldoorlog niet zeker of uitgesloten kan worden wie ze aangelegd heeft, met welk specifiek doel en wie ze vernietigd/gesloopt heeft. Zo kunnen in theorie in haast achtergelaten Duitse schuttersputten door geallieerden hergebruikt zijn. Het ligt voor de hand dat het terrein door de geallieerden is opgeruimd vlak voor vertrek, maar niet uit te sluiten is dat dit (deels) vlak daarna door anderen is gebeurd. Ook hier zal het vondstmateriaal mogelijk aanwijzingen bieden.
21
Van Kooten 2019, 16-17. 27
DO (AB) Dob1 Dobbelmannweg 7, evaluatie- en selectierapport
Bureau Archeologie en Bodemkwaliteit Gemeente Nijmegen
5
Planning en begroting
5.1
Tijdsbestek
Na goedkeuring van onderhavig evaluatierapport door het bevoegd gezag en de opdrachtgever (naar verwachting begin september 2020) kan gestart worden met de uitwerking van het archeologisch onderzoek. Het streven is in het najaar van 2020 aan te vangen met het schrijven van het eindrapport. De doorlooptijd van de voltooiing van het werk wordt deels bepaald door de benodigde tijd voor de 14Couderdomsbepalingen. Aangezien deze monsters van belang zullen zijn bij de datering en interpretatie van een deel van de sporen, is het belangrijk dat de resultaten direct in het conceptrapport worden opgenomen. Tussen ontvangst van de monsters en resultaten zal ongeveer 4 maanden verstrijken. Verwacht wordt dat het concept-eindrapport in juni 2020 naar het bevoegd gezag en vervolgens naar de opdrachtgever verzonden kan worden. Na goedkeuring van het eindrapport door het bevoegd gezag kan in het najaar van 2021 gestart worden met de deponering van de administratie en vondsten. Het streven is om het project eind 2021 volledig afgerond te hebben. Bij grote afwijkingen op bovenstaande planning zal tijdig contact worden opgenomen met het Bevoegd Gezag en opdrachtgever.
5.2
Begroting
De begrote uren voor de uitwerking en deponering van het onderzoek zijn opgenomen in Bijlage 1. De begroting zal separaat worden aangeleverd bij de opdrachtgever.
28 DO (AB) Dob1 Dobbelmannweg 7, evaluatie- en selectierapport
Bureau Archeologie en Bodemkwaliteit Gemeente Nijmegen
Literatuurlijst Bruning, L., 2012: Integrale Kennisagenda Archeologie Provincie Gelderland, Rivierengebied-Veluwe-OostGelderland. Damen, H.G.A. en H. van Enckevort, 2019: Een klooster in oorlogstijd, Het huis van de Paters Sacramentijnen in de Nijmeegse wijk Brakkenstein, Nijmegen (Archeologische Berichten Nijmegen ̶ Rapport 89). Damen, H.G.A. en F.J. Heijting, 2019: Klooster Berchmanianum als noodhospitaal voor de geallieerden, Archeologisch onderzoek rond het nieuwe academiegebouw van de Radboud Universiteit op campus Heyendaal, gemeente Nijmegen, Nijmegen (Archeologische Berichten Nijmegen ̶ Rapport 92). Franzen, P.F.J., 2015: Motivatie voor de wijzigingen in het kaartbeeld – de verbeelding – bij het nieuwe bestemmingsplan Nijmegen-Midden, Nijmegen. Gemeente Nijmegen 2009: Archeologische Beleidskaart Gemeente Nijmegen. Beschrijving van de terreinen, Nijmegen. Gemeente Nijmegen 2014: Facetbestemmingsplan Archeologie, Nijmegen (Afdeling Stadsontwikkeling). Kooten, M. van, 2019: Programma van Eisen, Dobbelmannweg 7, Opgraven Landbodems - Variant Archeologische Begeleiding (met eventuele doorstart naar een opgraving), Nijmegen. Kooten, M. van, 2020: Plan van Aanpak, Dobbelmannweg 7, gemeente Nijmegen, Definitief Onderzoek, opgraven (DO), variant Archeologische Begeleiding, Nijmegen. SIKB 2018: Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.1, Gouda.
Overige bronnen Archis3 https://archis.cultureelerfgoed.nl. Nationale Onderzoeksagenda Archeologie 2.0 https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/bronnen-en-kaarten/overzicht/nationale-onderzoeksagendaarcheologie.
Lijst van afbeeldingen Figuur 1.1: Situering van het onderzoeksgebied op de topografische kaart. MVK ........................................... 4 Figuur 2.1: De alle-puttenkaart van project Dob1, met in grijs de contouren van de originele bebouwing. MVK ................................................................................................................................................................. 9 Figuur 2.2: De vakkenkaart van project Dob1. MVK ..................................................................................... 10
29 DO (AB) Dob1 Dobbelmannweg 7, evaluatie- en selectierapport
Bureau Archeologie en Bodemkwaliteit Gemeente Nijmegen
Figuur 3.1: De bodemopbouw zoals aangetroffen in werkput 1 vlak 102, met onderin de C-horizont, daarboven nog een restant van een inspoelingslaag (B-horizont) en een deel van de recente bouwvoor. De bovenste 20 cm was hier verstoord. BABN ................................................................................................... 13 Figuur 3.2: Alle-sporenkaart per spooraard. MVK ......................................................................................... 15 Figuur 3.3: Alle-sporenkaart gekleurd op periode. MVK ................................................................................ 17
Lijst van tabellen Tabel 2.1: Fasering en oppervlakten van de werkputten. .............................................................................. 10 Tabel 2.2: Overzicht van beschreven informatie. .......................................................................................... 11 Tabel 2.3: Overzicht van de Wijzigingsformulieren. ...................................................................................... 12 Tabel 3.1: Overzicht van aard en aantallen sporen. ...................................................................................... 14 Tabel 3.2: Overzicht van aantal vondstnummers en vondsten per materiaalcategorie (incl. monsters). ...... 18 Tabel 3.3: Overzicht van aantal in het veld beschreven en gedeselecteerde vondsten per materiaalcategorie. ........................................................................................................................................ 19 Tabel 3.4: Overzicht selectie monsters voor analyse. ................................................................................... 25 Tabel 3.5: Selectie voor uitwerking. ............................................................................................................... 26 Tabel 3.6: Selectie voor deponering. ............................................................................................................. 26
Lijst van bijlagen Bijlage 1:
Begroting
30 DO (AB) Dob1 Dobbelmannweg 7, evaluatie- en selectierapport
Bureau Archeologie en Bodemkwaliteit Gemeente Nijmegen
Bijlage 1: Begroting De begroting zal separaat worden aangeleverd bij de opdrachtgever.
aantal
aantal uur
Specialistische uitwerking Aardewerk Determinatie & interpretatie gedraaid aardewerk
219
8
Opstellen van standaarddeelrapport gedraaid aardewerk
1
4
Foto aardewerk
5
0,5
Determinatie & interpretatie
300
22
Opstellen van standaarddeelrapport
1
8
Foto glazen voorwerpen
10
1,5
Globaal beschrijven & interpretatie
33
1
Maken van standaarddeelrapport
1
2
Foto bouwkeramiek incl. beeldfragmenten
6
1
Globaal beschrijven & interpretatie
6
0,25
Maken van standaarddeelrapport
1
0,25
Foto keramiek onbepaald
1
0,25
Globaal beschrijven & interpretatie
5
0,5
Maken van standaarddeelrapport
1
0,5
Foto kleipijpen
5
0,5
Schoonmaken en conserveren
25
6,25
Determinatie & interpretatie metalen voorwerpen WO2
125
10
Globaal determineren & interpretatie metalen voorwerpen WO2
450
20
Determinatie & interpretatie munten
15
3
Maken van restauratierapport metaal
1
1,5
Maken van standaardrapport metaalvondsten WO2
1
24
Maken van standaardrapport munten
1
1
Foto metalen objecten
20
2,5
Foto munten
5
0,5
Globale beschrijving & interpretatie
12
0,5
Maken van standaarddeelrapport
1
0,5
Glas
Bouwkeramiek
Keramiek, onbepaald
Kleipijpen
Metaal (ferro en non ferro) (incl. munten)
Dierlijk bot
31 DO (AB) Dob1 Dobbelmannweg 7, evaluatie- en selectierapport
Bureau Archeologie en Bodemkwaliteit Gemeente Nijmegen
aantal
aantal uur
Leer Globaal beschrijven & interpretatie
13
1
Maken van standaarddeelrapport
1
0,25
Foto leer
1
0,25
Globaal beschrijven & interpretatie
5
0,25
Maken van standaarddeelrapport
1
0,25
Foto textiel
2
0,25
Determineren, globaal beschrijven & interpretatie
65
4,5
Maken van standaarddeelrapport
1
8
Foto (sub)moderne materialen
5
0,5
2
extern
1
1
Analyse sporen en structuren
99
24
Digitaliseren profielen en coupes
10
1
Standaard digitale tekeningen/digitale dataverwerking (Topo, APK, ASK)
6
3
Coördinatie en projectleiding standaardrapport
1
24
Bureaucoordinatie
1
2
Schrijven standaardrapport
1
32
Tekstredactie
1
8
Collegiale toets standaardrapport
1
8
Kwaliteitstoets standaardrapport
1
2
Vormgeving conceptrapport
1
8
Conceptrapport omzetten naar definitief rapport
1
2
Vormgeving definitief rapport
1
2
Deponeren van vondsten, documentatie en gegevens
1
16
Invoeren van gegevens in ARCHIS en E-depot
1
2
Textiel
(Sub)moderne materialen (kunststof, rubber, papier, steenkool)
Chronologisch onderzoek Uitvoeren van C14-ouderdomsbepaling (AMS) Fysische Geografie Beschrijven en interpreteren fysische geografie en bodem Rapportage, deponering en archivering Uitwerking en rapportage
Maken definitief standaardrapport
Afronding, deponering, gereedmelden project Archis Archivering en Deponering
32 DO (AB) Dob1 Dobbelmannweg 7, evaluatie- en selectierapport