Toelichting _Bijlage 10 Quickscan beschermde soorten

Ecologie & landschap

NOTITIE Gemeente Nijmegen Mevr. T. Martens Postbus 9105 6500 HG Nijmegen

DATUM:

04 januari 2019

ONS KENMERK:

18-0997/19.00029/AnKar

VPL-NUMMER:

271996

AUTEUR:

M.A. Karels BASc

PROJECTLEIDER:

ir. G. Hoefsloot

STATUS:

Versie 1.0

CONTROLE:

drs. G.F.J. Smit

Quick scan Wet natuurbescherming herontwikkeling Dobbelmannweg 7 te Nijmegen Gemeente Nijmegen is voornemens om het terrein van Dobbelmannweg 7 te Nijmegen te her in te richten. De exacte plannen voor het terrein zijn nog niet bekend. Mogelijk worden de gebouwen gesloopt en bomen gekapt. Op verzoek van gemeente Nijmegen heeft Bureau Waardenburg op basis van een oriënterend veldonderzoek (d.d. 04-01-2019) en bronnenonderzoek de effecten van deze ingreep op beschermde soorten beoordeeld in het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb).

Conclusie Op basis van de beschikbare informatie kan geen uitsluitsel worden gegeven over de betekenis van het plangebied voor steenmarter en vleermuizen. Om hierover uitsluitsel te kunnen geven is nader onderzoek nodig. Voor steenmarter is een eenmalig bezoek waarbij gezocht wordt naar sporen en verblijfplaatsen voldoende. Voor vleermuizen wordt in vijf ronden in de periode half mei tot en met september gezocht naar verblijfplaatsen. Indien het plangebied van betekenis is voor een of meer soorten, kan naar het oordeel van het bevoegd gezag een ontheffing van de Wnb noodzakelijk zijn. Het schoolgebouw en gymzaal hebben geen functie voor vogels waarvan de nestlocatie jaarrond beschermd is. Het plangebied is geschikt broedbiotoop voor algemeen voorkomende vogels waarvan het nest niet jaarrond beschermd is. Indien de werkzaamheden buiten het broedseizoen worden uitgevoerd of opgestart kan overtreding van verbodsbepalingen worden voorkomen. Voor andere beschermde soorten heeft het plangebied geen betekenis of zijn negatieve effecten van de voorgenomen ingreep uitgesloten. Deze conclusie wordt hieronder toegelicht. QS Wnb herontwikkeling Dobbelmannweg 7, Nijmegen

1

Toelichting Plangebied Het voormalig schoolgebouw van basisschool Groot Nijeveld ligt aan de Dobbelmannweg 7 in de wijk Hazenkamp, ten zuiden van het centraal station van Nijmegen. De ligging van het plangebied is weergegeven in figuur 1. De begrenzing van het plangebied betreft de percelen 3480 en 3481en is weergegeven in figuur 2. Aan de oostzijde grenst het plangebied aan een begraafplaats. De school bestaat uit een hoofdgebouw waarvan de zuidelijke helft gelijkvloers is en de noordelijke helft een eerste verdieping heeft. Aan het hoofdgebouw is aan de oostzijde een aangebouwde gymzaal die boven het hoofdgebouw uitsteekt. Aan de zuidzijde een schoolplein met houten berging. Het schoolterrein is grotendeels afgezet met hekwerk. Aan de straatzijde is de tuin ingericht met heesters en een aantal bomen. Het terrein wordt afgeschermd van de straat door een laag muurtje. De school en gymzaal hebben een bitumen dak, de berging een golfplatendak. De dakrand van het bitumendak is grotendeels verwijdert. De gevels hebben een spouwmuur en openstootvoegen laag bij de grond en nabij de dakrand. De dakgoot van de gymzaal is afgetimmerd met hout en gaten daarin. Het schoolplein is grotendeels betegeld. De berging is van hout gemaakt en de ramen dichtgetimmerd. In het golfplatendak zit een gat.

Aan de zuid- en oostzijde van het terrein is een wandelpad met aan beide zijden paardenkastanjes en lindebomen. Grenzend aan de oostzijde van het schoolterrein is een grasveld met bomen. In meerdere bomen zijn holtes aanwezig. Het terrein buiten het schoolhek is openbaar toegankelijk. De figuren 3 t/m 5 geven een beeld van het plangebied.

Figuur 1

2

Ligging plangebied (rood omkaderd) van het voormalig bassisschoolterrein aan de Dobbelmannweg 7 te Nijmegen (ondergrond: ESRI Nederland, Community Map Contributors).

QS Wnb herontwikkeling Dobbelmannweg 7, Nijmegen

Figuur 2

Begrenzing van het plangebied (rood omkaderd) aan de Dobbelmannweg 7 te Nijmegen (Bron: gemeente Nijmegen).

Figuur 3

Straatzijde schoolgebouw en (rechts) zuidzijde met gymzaal.

Figuur 4

De houten berging en (rechts) achtergevel gymzaal met wandelpad, bomenrij en gazon.

QS Wnb herontwikkeling Dobbelmannweg 7, Nijmegen

3

Figuur 5

Wandelpad met bomenrij en (rechts) gymzaal.

Voorgenomen ingreep Informatie over de voorgenomen ingreep is aangeleverd door gemeente Nijmegen. De gemeente is voornemens het schoolterrein te herontwikkelen. Welke werkzaamheden gaan plaatsvinden is nog niet bekend. In deze quick scan wordt uitgegaan van de sloop van de gebouwen in het plangebied en kap van een of meerdere bomen. Wettelijk kader Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de soortenbescherming zoals opgenomen in de Wnb. Bij toepassing van de Wnb worden drie beschermingsregimes onderscheiden: Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn, Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn en Beschermingsregime andere soorten. Voor een aantal landelijk algemeen voorkomende soorten amfibieën en grondgebonden zoogdieren van het Beschermingsregime andere soorten heeft de provincie een vrijstelling van verbodsbepalingen verleend voor werkzaamheden in het kader van ruimtelijke ontwikkeling en inrichting. Voor andere beschermde soorten geldt geen vrijstelling en kan een ontheffing nodig zijn als de werkzaamheden leiden tot overtreding van verbodsbepalingen van de Wnb. Negatieve effecten op beschermde natuurgebieden (Natura 2000 en Natuurnetwerk Nederland) en houtopstanden als gevolg van de voorgenomen ingreep zijn op voorhand uitgesloten en worden hier dus niet verder getoetst.

Methodiek onderzoek Voorliggende toetsing in het kader van de Wnb is opgesteld op basis van een eenmalig veldbezoek, de huidige ter beschikking staande kennis en inschattingen van deskundigen. Effecten zijn bepaald en beoordeeld op van de functie van het plangebied van beschermde soorten en de voorgenomen ingreep. Voor een actueel overzicht van beschermde soorten die in de regio voorkomen is de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) geraadpleegd op 4 januari 2019. Bij het raadplegen van de NDFF is uitgegaan van een zoekgebied met een straal van ca. twee 4

QS Wnb herontwikkeling Dobbelmannweg 7, Nijmegen

km om het plangebied en gegevens tot vijf jaar oud. Op basis van dit oriënterend onderzoek is beoordeeld: • Voor welke beschermde soorten het plangebied mogelijk een functie heeft en welke effecten kunnen optreden. • Of aanvullend onderzoek nodig is om vast te stellen welke beschermde soorten in het plangebied voorkomen. Het te herontwikkelen plangebied aan de Dobbelmannweg 7 te Nijmegen is op 4 januari 2018 bezocht. Het schoolterrein was toegankelijk maar de gebouwen zijn alleen aan de buitenzijde onderzocht. Tijdens de inspectie is zoveel mogelijk concrete informatie verzameld met betrekking tot de aan- of afwezigheid van beschermde soorten en de geschiktheid van het pand voor beschermde soorten. Op basis van locatiekenmerken en expert judgement is beoordeeld of het pand geschikt is voor de in de regio voorkomende beschermde soorten. Functie van het plangebied voor beschermde soorten Het plangebied bestaat uit bebouwing, verharding, bomen en gazon. Het plangebied is beoordeeld op betekenis voor planten, grondgebonden zoogdieren, vogels en vleermuizen. Voor andere soortengroepen wordt op basis van aanwezig biotoop (bebouwing en verhardingen) geconcludeerd dat het plangebied geen betekenis heeft. Planten Op grond van verspreidingsgegevens (NDFF) en het veldonderzoek wordt geconcludeerd dat het plangebied géén betekenis heeft voor beschermde plantensoorten.

Elders in de stad Nijmegen zijn groeiplaatsen van schubvaren en wilde averuit bekend. Tijdens het veldbezoek is vastgesteld dat in het plangebied geen geschikte groeiplaatsen voor deze en andere beschermde plantensoorten aanwezig zijn. Grondgebonden zoogdieren Aan de Dobbelmannweg en op andere plaatsen in de wijk Hazenkamp zijn waarnemingen bekend van steenmarter (NDFF). Steenmarters kunnen het schoolplein gebruiken als onderdeel van hun jachtterritorium. Het dak van de berging op het schoolplein is kapot en kan een schuil- of verblijfplaats bieden voor steenmarters. Ook bosmuis, bunzing, eekhoorn en egel zijn in de omgeving van het plangebied waargenomen (NDFF). Dit zijn allen soorten van Beschermingsregime andere soorten. Voor bosmuis en egel geldt een vrijstelling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling en inrichting in de provincie Gelderland. De huidige vrijstelling van bunzing en andere kleine marterachtigen zoals wezel en hermelijn komt in 2019 mogelijk te vervallen. Het plangebied heeft voor deze marterachtigen geen functie omdat het plangebied midden in stedelijk gebied ligt en in het plangebied geen geschikt biotoop voor de soorten aanwezig is. Het plangebied is ongeschikt als leefgebied voor de eekhoorn. Dit is een soort die verblijfplaatsen heeft in terreinen met een groot aandeel aan voedselbomen (bijvoorbeeld naaldbomen, zomereik, hazelaar).

Slechts één naaldboom is aanwezig in het plangebied en verder ontbreken voedselbomen.

QS Wnb herontwikkeling Dobbelmannweg 7, Nijmegen

5

Vleermuizen Vleermuizen zijn beschermd volgens Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn. In de stad Nijmegen zijn waarnemingen bekend van gewone dwergvleermuis, rosse vleermuis, gewone grootoorvleermuis en laatvlieger. In de directe omgeving van het plangebied zijn waarnemingen bekend van gewone dwergvleermuis (NDFF). Verblijfplaatsen - Zowel het schoolgebouw als de gymzaal hebben open stootvoegen die toegang bieden tot de luchtspouw. Onder de dakgoot van de gymzaal zitten gaten in de houten betimmering die toegang lijken te geven tot ruimte onder het dak. Duidelijk zichtbaar was dit echter niet. Vanwege de hoogte kan met name de gymzaal betekenis hebben als verblijfplaats voor gebouwbewonende vleermuizen. In de bomen langs het voetpad zitten diverse holtes die mogelijk geschikt zijn als verblijfplaats voor boombewonende soorten vleermuizen zoals de rosse vleermuis en ruige dwergvleermuis. De houten berging is ongeschikt als verblijfplaats voor vleermuizen. Vliegroutes – Vliegroutes zijn beschermd op grond van de Wnb als deze van wezenlijk belang zijn voor het functioneren van het een verblijfplaats van vleermuizen. Binnen het plangebied zijn lijnvormige elementen aanwezig zoals de dubbele bomenrij langs het voetpad rondom het schoolterrein dat aansluit op andere groenstructuren.

De wijk rond het schoolgebouw is rijk aan straatbomen en groenstructuren, daarbinnen vormt het groen rond het schoolgebouw geen wezenlijk onderdeel van de groenstructuur in de wijk. De beplanting heeft dan ook geen wezenlijke betekenis als vliegroute voor vleermuizen. Foerageergebied - Vleermuizen foerageren vaak langs randen van beplantingen omdat zich daar veel insecten ophouden en omdat de bomen luwte bieden. In bepaalde gevallen zijn foerageergebieden beschermd op grond van de Wnb. Dit is het geval indien ze van wezenlijke betekenis zijn en alternatieve foerageergebieden niet beschikbaar zijn voor een groep vleermuizen. De bomen op en rond het schoolterrein zijn niet van wezenlijke betekenis voor mogelijke aanwezige vleermuizen vanwege de zeer geringe oppervlakte aan foerageergebied die ze bieden. In de directe omgeving is een ruim aanbod van bomenrijen en gebouwen beschikbaar als foerageergebied. Vogels (incl. Soorten met jaarrond beschermde nestplaats) Het schoolgebouw en gymzaal bieden geen geschikt broedbiotoop voor vogels met jaarrond beschermde nestplaats 1. De gebouwen in het plangebied hebben een bitumen dak zonder geschikte holtes waar soorten als huismus of gierzwaluw kunnen broeden. De bomen op en rondom het schoolterrein zijn geschikt als broedplaats voor algemeen voorkomende soorten vogels waarvan de nestplaats niet jaarrond beschermd is.

Tijdens het veldbezoek zijn geen nesten van vogels met jaarrond beschermde nestplaats aangetroffen in de bomen.

1

Op grond van door het voormalige ministerie van LNV verstrekte handreikingen worden nesten van de volgende soorten als jaarrond beschermde nestplaatsen beschouwd: boomvalk, buizerd, gierzwaluw, grote gele kwikstaart, havik, huismus, kerkuil, oehoe, ooievaar, ransuil, roek, slechtvalk, sperwer, steenuil, wespendief, zwarte wouw.

6

QS Wnb herontwikkeling Dobbelmannweg 7, Nijmegen

Effecten van de ingreep Grondgebonden zoogdieren Wanneer steenmarters verblijven in de berging kan sloop van de gebouwen in het plangebied leiden tot vernielen van verblijfplaatsen en mogelijk het doden van steenmarters. Dit is een overtreding van art. 3.10 lid 1. Om vast te stellen of de berging door steenmarters gebruikt wordt als verblijfplaats is een inspectie van de ruimten in de berging nodig. Op basis van de resultaten van dit nader onderzoek kan worden vastgesteld of een ontheffing van de Wnb nodig is en of mitigerende en compenserende maatregelen nodig zijn. Vleermuizen Indien vleermuizen in het schoolgebouw en gymzaal verblijven, kunnen sloopwerkzaamheden leiden tot het vernielen van verblijfplaatsen van vleermuizen en mogelijk het doden van dieren. Om uitsluitsel te kunnen geven over de huidige betekenis (welke functie) van het gebouw voor vleermuizen (welke soorten) is nader onderzoek nodig. Op basis van de resultaten van dit nader onderzoek kan worden vastgesteld of een ontheffing van de Wnb nodig is en of mitigerende en compenserende maatregelen nodig zijn. Vogels De kap van bomen en verwijderen van beplanting in het broedseizoen, grofweg van februari tot en met augustus, kan leiden tot het vernielen van in gebruik zijnde nesten van algemeen voorkomende soorten vogels. Effecten van deze werkzaamheden op soorten met een jaarrond beschermd nest zijn uitgesloten.

Andere soorten Negatieve effecten op andere beschermde soorten als gevolg van de voorgenomen ingreep zijn uitgesloten. Voor andere beschermde soorten heeft het plangebied namelijk geen betekenis. Beoordeling Wet natuurbescherming • Het vernietigen of aantasten van verblijfplaatsen van steenmarters is een overtreding van Wnb artikel 3.10 lid 1. Indien uit nader onderzoek blijkt dat steenmarters een verblijfplaats hebben in de berging is een ontheffing van de Wnb nodig. Om een ontheffing aan te kunnen vragen moet tevens het wettelijk belang van de ingreep worden onderbouwd en moeten alternatieven zijn onderzocht. • Het vernietigen of aantasten van verblijfplaatsen van vleermuizen is een overtreding van de Wnb artikel 3.5 lid 1 en 4. Indien uit nader onderzoek blijkt dat vleermuizen aanwezig zijn en schade aan verblijfplaatsen niet te voorkomen is, is een ontheffing van de Wnb nodig. Om een ontheffing aan te kunnen vragen moet tevens het wettelijk belang van de ingreep worden onderbouwd en moeten alternatieven zijn onderzocht. • Voor het vernietigen van nesten die in gebruik zijn en het verstoren van in gebruik zijnde nesten van vogels zodanig dat broedsels mislukken is geen ontheffing mogelijk. Het vernietigen en verstoren van in gebruik zijnde nesten moet worden voorkomen (zie randvoorwaarden hieronder).

QS Wnb herontwikkeling Dobbelmannweg 7, Nijmegen

7

Randvoorwaarden voor werkzaamheden in het kader van de voorgenomen ingreep Het verstoren en vernietigen van vogelnesten die in gebruik zijn moet voorkomen worden om overtreding van verbodsbepalingen te voorkomen. Dit kan door het rooien van beplanting en (voorbereidende) (bouw)werkzaamheden buiten het broedseizoen uit te voeren. Voor het broedseizoen wordt in het kader van de Wnb geen standaard periode gehanteerd. De lengte en de aanvang van het broedseizoen verschilt per soort. Globaal moet voor het broedseizoen rekening gehouden worden met de periode half maart tot half augustus. Aanbevelingen • Onderzoek de berging op een verblijfplaats van steenmarter. Dit kan het eenvoudigste door in de berging te zoeken naar sporen van steenmarter. Indien uit nader onderzoek blijkt dat steenmarters aanwezig zijn en schade aan verblijfplaatsen niet te voorkomen is, is een ontheffing van de Wnb nodig. • Om te bepalen of een ontheffing van de Wet natuurbescherming ten aanzien van vleermuizen nodig is, dient de mogelijke betekenis van het schoolgebouw met gymzaal en de bomen als zomer-, kraam-, paar- en winterverblijven van vleermuizen te worden onderzocht. Dit zal volgens het vleermuisprotocol 2017 moeten worden uitgevoerd. Dit onderzoek bestaat in totaal uit vijf ronden in de periode mei t/m september: - 1x in ochtend en 2x ’s avonds (i.v.m. laatvlieger) in periode half mei- half juli.

- 2x ‘s avonds in najaar (half augustus – september) zwermen winterverblijf en paarverblijfplaatsen. Voor vragen over deze notitie kunt u contact opnemen met Gerlof Hoefsloot. Akkoord voor uitgave:

Kwaliteitszorg Bureau Waardenburg bv drs. G.F.J. Smit

Paraaf: Bureau Waardenburg bv is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Bureau Waardenburg bv; opdrachtgever vrijwaart Bureau Waardenburg bv voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. © Bureau Waardenburg bv / Gemeente Nijmegen Dit rapport is vervaardigd op verzoek van opdrachtgever hierboven aangegeven en is zijn eigendom. Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d.m.v. druk, fotokopie, digitale kopie of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aangegeven en Bureau Waardenburg bv, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Lid van de branchevereniging Netwerk Groene Bureaus. Het kwaliteitsmanagementsysteem van Bureau Waardenburg bv is door CERTIKED gecertificeerd overeenkomstig ISO 9001: 2015. Bureau Waardenburg bv hanteert als algemene voorwaarden de DNR 2011, tenzij schriftelijk anders wordt overeengekomen.

8

QS Wnb herontwikkeling Dobbelmannweg 7, Nijmegen