Toekomstvisie Vierdaagsefeesten

1. Inhoudsopgave

1.

Inhoudsopgave .................................................................................................................. 2

2.

Aanleiding ......................................................................................................................... 3

3.

Visie en uitgangspunten ...................................................................................................... 4

4.

Uitdagingen: nu en in de toekomst ....................................................................................... 6

5.

Het waardecreatiemodel .................................................................................................... 8

6.

Strategie 2025-2026 ........................................................................................................... 9

2

2. Aanleiding De Vierdaagsefeesten (voorheen Zomerfeesten) zijn al ruimt 50 jaar een begrip in Nijmegen. De Feesten zijn onlosmakelijk verbonden met de stad Nijmegen: mensen stellen hun vakantie uit, zien oude bekenden, ontmoeten nieuwe mensen en/of komen in aanraking met alles wat Nijmegen mooi maakt en te bieden heeft. Samen de de wandelvierdaagse is dit de week van Nijmegen! De Vierdaagsefeesten zijn ontstaan vanuit ondernemerschap: binnenstadondernemers die, middels de stichting Actief Comité Binnenstad Nijmegen, de handen ineensloegen om de festiviteiten vorm te geven. Door de jaren heen is het evenement gegroeid en nog nadrukkelijker onderdeel van Nijmegen geworden. Dit heeft ervoor gezorgd dat professionalisering noodzakelijk werd vanwege schaalvergroting en, samenhangend, een veranderd veiligheidsprofiel, veranderende wet- en regelgeving, nieuwe ambities en vraagstukken aangaande beheersbaarheid. De Vierdaagsefeesten zijn uitgegroeid tot een uniek publiek-privaat samenspel tussen stichting, ondernemers, bewoners, bezoekers, partners en sponsoren, gemeente en diensten. De Vierdaagsefeesten maken en vieren we samen! Uitdagingen rondom de organisatie van een dergelijk evenement zijn van alle tijden.

Echter zien we de afgelopen jaren (na corona en in een veranderende wereld) een sterke toename in uitdagingen en vraagstukken: waaronder de betaalbaarheid door stijgende kosten, risicovolle inkomsten en verschuiven van verantwoordelijkheden. Ook op het vlak van wet- en regelgeving en duurzaamheid zien we de uitdagingen groeien. Dit is een landelijke tendens: bevrijdingsfestivals en andere open en vrij toegankelijke evenementen in het land staan onder druk. De rek in huidige financieringsmodellen (waarbij de extra kosten worden door vertaald in voornamelijk consumptieprijzen of moeten worden gedekt door sponsoring) is er uit. Stichting Vierdaagsefeesten kampt nu twee jaar met een financieel tekort. Dit tekort is structureel. Dit houdt in dat het tekort de komende jaren, met dezelfde traditionele inkomstenmogelijkheden, aanblijft. Bijkomstig: de inkomstenmix van de stichting (ruim 2/3e afhankelijk van privaat geld) is risicovol: wanneer bijvoorbeeld sponsoring een jaar tegenvalt betekent dit een groter gat in de begroting, terwijl het overgrote deel van de kosten gemaakt worden voor algemene voorzieningen (vergunning, inrichting openbare ruimte, mobiliteit, veiligheid, etc). De afgelopen twee jaar heeft de stichting dit tekort kunnen dekken met het aanwenden van het eigen vermogen.

Daarnaast is er, in samenspraak met gemeente, geïnvesteerd in innovatie (duurzaamheid, digitalisering en programma). De afgelopen jaren is dit structurele tekort onderwerp van gesprek geweest tussen stichting en organisatoren en tussen stichting en gemeente (ambtelijk en bestuurlijk). Op aangeven van de gemeente is de stichting gevraagd om een duidelijke visie en strategie richting een (financieel) toekomstbestendige Vierdaagsefeesten. Deze visie en strategie ligt nu voor. We denken met deze plannen de financieringsmix van de stichting structureel te veranderen en daarmee een volgende stap richting gezonde toekomst te zetten. Het risicoprofiel wordt hiermee ook verlaagd, terwijl we wel vol kunnen blijven inzetten op onze ambities en innovatie. De stichting is aan zet, maar heeft de gemeente (randvoorwaardelijk) nodig: De vierdaagsefeesten maken en vieren we samen!

3

3. Visie en uitgangspunten

In 2022 en 2023 hebben we in een aantal sessies met diverse stakeholders (organisatoren, gemeente, bewoners en partners) gekeken naar de komende 10 jaar. Welke ontwikkelingen spelen er als het gaat om bezoekersgroei, wet- en regelgeving en andere verwachte veranderingen. Onze visie over de rol die wij als stichting in de organisatie van het evenement willen spelen is hierbij niet veranderd: ‘We hebben de ambitie om niet alleen samen met onze partners en bezoekers ervoor te zorgen dat we het evenement blijven met de beste sfeerbeleving van het land, maar ook dat we een evenement van betekenis zijn met een grote maatschappelijke impact.’ Onze (maatschappelijke) ambities die hierbij passen behoeven ook geen aanpassing. We zijn na corona volop bezig om onze ambities verder te brengen en deze ambities passen bij alles waar we de komende jaren op in willen en moeten spelen. Onze ambities zijn (en blijven): 1. Feesten voor iedereen; inzetten op diversiteit en inclusie met programma en sfeerbeleving. 2. Feesten op een verantwoorde manier; onze duurzaamheidsambities rondom afval (inclusief circulaire beker), food en footprint. 3. Feesten met het oog op de toekomst; inzetten op innovatie, zowel in de organisatie van het evenement (digitalisering, fieldlab) als richting bezoeker (bezoekerservaring via app en laten zien welke innovaties Nijmegen en omgeving te bieden heeft).

Uit deze sessies (2022 en 2023) en de al gevoerde (bestuurlijke) gesprekken met gemeente het afgelopen jaar, zijn een aantal uitgangspunten geformuleerd die samenhangen met de visie voor het evenement en relevant zijn in de organisatie van het evenement. Deze uitgangspunten zijn: •

•

•

•

Vrij en open toegankelijk voor iedereen; dit houdt in dat Vierdaagsefeesten gratis te bezoeken moet blijven voor iedereen en het open karakter zo veel als mogelijk geborgd moet blijven. We blijven hierbij vasthouden aan het karakter en traditie van Vierdaagsefeesten. Kwaliteit boven kwantiteit; groei is geen doel op zich. De bezoekerservaring staat centraal. Als het nu gaat om beleving, programma of veiligheid. Hier zetten we de komende jaren op in. We sluiten onze ogen niet voor de verwachte groei door groei van de regio, maar zetten hier niet autonoom op in. De kwaliteit van het evenement is waar we ons op richten. We voorkomen overlast (voor bewoners) zo veel als mogelijk; Vierdaagsefeesten wordt al ruim 50 jaar gevierd in de binnenstad van Nijmegen. Er wonen en werken ook mensen in de binnenstad. We hebben oog voor dit samenspel en voelen ons verantwoordelijk om overlast zo veel als mogelijk te voorkomen en zetten ons hier ook voor in. We beseffen ons echter ook dat een overlastvrij evenement niet mogelijk zal zijn. We gaan uit van een eerlijke kostenverdeling: wie het meest profiteert, draagt het meest bij. Niet iedere organisator vaart wel bij Vierdaagsefeesten. Het hoge risico dat organisatoren lopen, de locatie die ze hebben in de stad en eigen keuzes die ze maken in programmering (binnen de kaders van de stichting), maken dat de ene organisator een

4

betere exploitatie kan voeren dan een ander. Deels hoort dit bij ondernemerschap. Toch hebben we iedere organisator nodig om het evenement in de volle breedte te kunnen organiseren en spreiding van publiek (in het kader van onder andere veiligheid) te garanderen. Een eerlijk model in kostenverdeling (solidariteitsprincipe) past hierbij. Dit betekent anders kijken naar de verdeling van kosten die organisatoren moeten maken. Dit betekent ook oog hebben voor bedrijven en daarmee ondernemers die momenteel wel profiteren en niet bijdragen, de zogenaamde freeriders. De mogelijkheden om kosten door te belasten voor ons als stichting richting deze freeriders zijn er vanuit de vergunning niet en daarmee is het voor ons als stichting een ongrijpbare groep. Het zorgt echter niet voor een eerlijke kostenverdeling waardoor stijgende kosten verhaald worden op dezelfde groep ondernemers (horeca/organisatoren) en alle stijgende kosten enkele via de consumptieprijs kunnen worden terugverdiend. Dit traditionele model is op weg naar de houdbaarheidsgrens en ondermijnt andere uitgangspunten die hierboven zijn gesteld (open en vrij toegankelijk, kwaliteit boven kwantiteit). Als stichting willen we dus inzetten op deze ambities en uitgangspunten. In onze ogen doen deze recht aan waar Vierdaagsefeesten groot in is geworden, om bekend staat en de traditionele rol die het evenement speelt in Nijmegen.

5

4. Uitdagingen: nu en in de toekomst Samenhangend met voorgaande hoofdstukken en aanleiding om nu stappen te zetten, schetsen we hieronder een aantal relevante en urgente uitdagingen. Deze uitdagingen zetten het huidige model van financieren en organiseren van de Vierdaagsefeesten onder druk. Deze meest relevante uitdagingen zijn: Betaalbaarheid van het evenement voor bezoekers, organisatoren en stichting Door stijgende kosten, veranderingen in taken en verantwoordelijkheden en grenzen in de huidige financieringsmix, staat de betaalbaarheid onder druk. De stichting Vierdaagsefeesten kent op hoofdlijnen drie bronnen van inkomsten om alle taken in het algemeen belang uit te voeren: gemeentelijke subsidie, inkomsten uit de stad (horeca, food, kermisattracties) en sponsoring en partnerships. De afgelopen jaren hebben we als stichting ingezet op andere bronnen van inkomsten: merchandise, festivalbandjes en innoveren op digitale (commerciële) mogelijkheden. Deze nieuwe bronnen dragen bij, maar niet in de mate om het financieel tekort van de stichting te kunnen dekken. Op termijn verwachten we wel dat de innovatie aangaande digitale mogelijkheden het verkrijgen van sponsorgelden vergemakkelijkt. Horeca en organisatoren kampen, net als wij als stichting, over de hele linie met stijgende kosten: personeel, productie, facilitair, programmering, etc.

Deze kosten worden verdisconteerd in de consumptieprijs richting de bezoeker. Een andere (grote) inkomstenbron is er voor de horeca niet. Bij aanhoudende sterke inflatie en stijgende kosten, gaat het voor organisatoren schuren: wat mag/kan je de bezoeker voor een consumptie vragen ten opzichte van de omvang van productie en programma. Echter, een kleinere productie en programmering leidt mogelijk tot minder bezoekers en een kleinere verdiencapaciteit. Deze dilemm a’s spelen op meerdere locaties in de stad. Er zijn locaties die zeker veel omzet draaien tijdens Vierdaagsefeesten, maar er is een toenemend aantal locaties dat niet of nauwelijks uit de kosten komt. Dit geldt ook voor kleine horeca, zeker in straten achteraf. De bezoeker merkt de betaalbaarheid in consumptieprijzen. Er is jaarlijks veel aandacht voor de stijgende consumptieprijzen. De betaalbaarheid van het evenement valt en staat bij de bereidwilligheid van bezoekers om de consumptieprijzen te betalen. De consumptieprijzen zijn fors, maar met al het gratis toegankelijk programma meegerekend, niet buitenproportioneel. In vergelijking: bij gesloten evenementen is de consumptieprijs vergelijkbaar, maar moet ook nog een ticketprijs door de bezoeker betaald worden. Dat is bij Vierdaagsefeesten niet het geval.

De bereidbaarheid om de consumpties aan de bar te halen zit met name in de mogelijkheid van alternatief: retail (supermarkten e.d.) kunnen voordelige alternatieven bieden voor de bezoeker (verkoop van met name alcohol in blik). Dit wordt ook in groten getale gedaan, waardoor de bezoeker alternatieven massaal krijgt aangeboden. Wanneer de verschillen tussen consumptieprijs en alternatieven te groot worden, zal dit uiteindelijk leiden tot een onhoudbare situatie aangaande betaalbaarheid voor horeca, organisatoren en in het getrapte model ook de stichting. Financieel risicoprofiel van de stichting De huidige financieringsmix van de stichting brengt risico’s. Als stichting zonder winstoogmerk zijn we ongeveer van 1/3e afhankelijk van sponsoring en partnerships. Dit is al jaren het geval, maar bij een structureel te kort bij oplopende kosten, is het een risico om (nog) meer afhankelijk te worden van sponsoring en partnerships. Het maakt de stichting kwetsbaar wanneer deze

6

inkomsten een periode tegenvallen. De stichting voert voornamelijk taken uit voor het algemeen nut in organisatie van de Feesten. Als inkomsten tegenvallen is het geen optie om een aantal taken niet uit te voeren, zoals bijvoorbeeld geen inzet op mobiliteit, veiligheid of het niet plaatsen van toiletten. Om deze zaken te financieren, is sponsoring nodig. Een te grote afhankelijkheid ligt op de loer in het huidige financieringsmodel. Een veranderende en groene binnenstad De gemeente zet met ‘Koers voor de binnenstad’ in op een groenere en leefbare binnenstad. Een mooie ambitie en logische koers als het gaat om klimaatadaptatie en aantrekkelijke binnenstad. Voor 51 weken in het jaar. Voor de 52e week van het jaar, de derde week van juli, is deze koers een uitdaging. Een groenere binnenstad betekent per definitie minder vierkante meters voor de invulling van Vierdaagsefeesten. Beschikbare vierkante meters zijn om meerdere redenen cruciaal voor de organisatie van het evenement. Ten eerste veiligheid: meer groen is minder capaciteit evenementlocaties en doorstroomstraten. We hebben dit in 2024 al gemerkt als het gaat om groenperkjes op of naast calamiteitenroutes. Beschikbaarheid van evenementenlocaties is nodig om de bezoekers te spreiden. We hebben geen groeiambitie, maar met minder vierkante meters komen er niet zomaar minder mensen.

Dit betekent een verdichting van bezoekers op andere plekken in de binnenstad. Ten tweede, zeker in het licht van dit document geen onbelangrijke, betekent minder vierkante meters minder exploitatiemogelijkheden voor de stichting. Wanneer er een evenementenlocatie niet meer ingezet kan worden of wanneer er minder meters zijn voor partners en sponsoren betekent dit minder inkomsten voor de stichting. Het is echter niet zo dat de kosten voor de stichting evenredig minder worden. Het huidige model van financiering rust daarmee voor een groot deel op de exploitatie van ruimte en daarmee is het hoogst onzeker wat de ‘Koers voor de binnenstad’ in financiële zin voor de stichting gaat betekenen. Rollen, taken en verantwoordelijkheden veiligheid en crowd management Momenteel worden er constructieve gesprekken gevoerd over een mogelijk andere gezamenlijkheid in rollen, taken en verantwoordelijkheden als het gaat om veiligheid en crowd control. Deze gesprekken worden gevoerd tussen de driehoek gemeente, politie en stichting. De uitkomsten hiervan zijn nog niet bekend, maar een ander model ligt om diverse redenen wel voor de hand. Dit zou kunnen leiden voor een verschuiving in verantwoordelijkheden en taken en daarmee ook consequenties in benodigde financiën voor ons als stichting: een hogere kostenpost als het gaat om veiligheid en crowd.

Binnen de huidige financieringsmogelijkheden zouden deze eventuele kosten uit sponsoring (risico) en/of doorbelasting naar organisatoren (is doorbelasting in consumptieprijs) moeten komen. Dit is een exemplarisch voorbeeld van hoe het huidige financieringsmodel haar grenzen heeft.

7

5. Het waardecreatiemodel Onze visie en uitgangspunten en de samenhang met alle ontwikkelingen en uitdagingen maken dat we op een andere manier moeten kijken naar de waardecreatie van Vierdaagsefeesten voor alle betrokkenen en daarmee de stad Nijmegen (en haar regio). Een model waarbij we de waarde van Vierdaagsefeesten centraal stellen: Vierdaagsefeesten maken en vieren we samen! Richting de toekomst leggen we alles wat we doen als stichting langs de lat van onderstaand waardecreatiemodel. Wanneer we op de diverse onderdelen van dit model kunnen aantonen (meetbare resultaten) dat we waarde toevoegen, kunnen we constateren dat we werken aan een evenement dat 360 graden omarmt wordt en bijdraagt. De pijlers van het model zijn:

De sociale waarde Deze waarde gaat over verbondenheid, veiligheid en beleving van het evenement. Onze ambitie ‘Feesten voor iedereen’ (diversiteit & inclusie) komt hier ook in terug. Daarnaast ook of het evenement (sociaal)veilig is ervaren en hoe de Nijmegenaar zich betrokken voelt bij het evenement. De emotionele waarde Deze waarde gaat over identificatie en daarmee tevredenheid. Tevredenheid van bezoekers (we willen boven een 8 blijven scoren), tevredenheid van organisatoren, gemeente, diensten, partners en tevredenheid van bewoners van de binnenstad (momenteel een score van 5,8. We willen naar een 7). De economische waarde Deze waarde gaat met name over de economische impact van Vierdaagsefeesten. Is er direct en indirect economisch bijgedragen? Ook onze duurzaamheidsambities vallen onder deze waarde. Vierdaagsefeesten wil bijdragen aan een gezond ecosysteem in Nijmegen.

Dit model werken we uit in meetbare kpi’s en deze willen jaarlijks en/of een keer per twee jaar meten. Op deze wijze houden we grip op alle onderdelen van Vierdaagsefeesten.

8

6. Strategie 2025-2026 Om als Vierdaagsefeesten te kunnen blijven ontwikkelen op visie, ambities en waardecreatiemodel, is er een strategie voor 2025 en 2026 ontwikkeld. Binnen deze strategie gaan we uit van enkele fundamentele keuzes die noodzakelijk zijn om de uitdagingen op te lossen en de toekomst met een vernieuwde financieringsmix in te gaan. 2025: Een ‘vierde’ inkomstenbron, het doorbreken van de historische gegroeide inkomstenmix van de stichting Vanaf editie 2025 willen we de bijdrage voor de eerste beker (nu 50 cent) verhogen naar 1 euro. Deze aanvullende inkomsten (alleen berekend over de uitgegeven 1 e bekers) komt via de horeca ten goede aan de stichting. De huidige bijdrage van 50 cent is voldoende om de kosten van het gehele bekersysteem te dekken, maar is niet voldoende om risico’s die in het bekersysteem zitten te beperken. De inkomsten van deze verhoogde bijdrage zijn daarmee tweeledig. Met de verwachte extra inkomsten (+/- 250.000,-) kunnen we: • •

Het structurele tekort in onze begroting dichten; Een voorziening treffen voor tegenvallers in de toekomst en voor investeringen in innovatie.

Een niet onbelangrijk neveneffect van deze verhoging naar 1 euro is dat de bezoeker naar verwachting nog zuiniger op hun beker zal zijn en daarmee draagt deze aanpassing ook bij aan onze duurzaamheidsdoelstellingen. Deze aanpassing in het bekersysteem zorgt ervoor dat de traditionele financieringsmix (subsidie, sponsoring en pacht- en precariogelden) van de stichting wordt uitgebreid met een vierde inkomstenbron. Deze vierde pijler zorgt voor een andere verdeling in risico. De financieringsmix wordt hierdoor stabieler en geeft ruimte om te kunnen reserveren en te investeren waar nodig. Daarnaast richten we ons in 2025 op de volgende zaken: Risicobeperking bekersysteem Verbeterde contractuele afspraken (traject Dirkzwager) om het financieel risico voor de stichting te verlagen. Kanteling van de marketingstrategie Marketing meer gericht op de locaties in plaats van het programma. Hiermee willen we richting toekomst meer sturen op beleving en spreiding in plaats van het programma tijdens de Feesten centraal te stellen. Doorontwikkeling van onze ambities Aangescherpte doelen duurzaamheid, met kennispartners werken aan toegankelijkheid feesten en blijven innoveren in digitale mogelijkheden in bezoekersgemak en ten behoeve van kwaliteit van het evenement.

9

Bezoekerscampagne inzake tegengaan van overlast (Ludieke) campagne om aandacht te vragen voor afval en wildplassen (mede ten faveure van bewoners binnenstad) Achter de schermen (bedrijfsvoering stichting) Doorontwikkeling van het vergunningsinschrijfsysteem voor organisatoren en horeca, werkdruk verder op orde krijgen, nieuwe salesproposities ontwikkelen (irt digitalisering) en het uitbouwen samenwerkingen in partnerships (bijvoorbeeld met NEC en 4Daagse) 2026: Wie het meest profiteert, draagt het meeste bij Vanaf 2026 willen we het huidige ‘pachtmodel’ (de bijdragen van organisatoren en horeca gebaseerd op een historisch gegroeid model, gerelateerd aan vierkante meters) omvormen naar een nieuw model dat we relateren aan het bekersysteem. Het bekersysteem geeft ons enig inzicht in waar veel verkocht wordt en waar minder. De jaarlijkse bekerbestellingen zijn immers bekend. Wanneer het huidige model loslaten en uitgaan van een gemiddelde van de bestellingen per locatie over 3 jaar, geeft dit ons een gewogen inzicht van verkochte bekers per locatie. Deze gemiddelden kunnen we dan relateren aan de totaal verkochte bekers van dat jaar. Als voorbeeld betaalt een bepaalde locatie dan X procent van het totaal aantal verkochte bekers. X procent staat dan voor een bepaalde pachtprijs.

Het voordeel van dit systeem is dat wie het meest profiteert (uitgaande van wie het meeste bekers/consumpties verkoopt), procentueel en absoluut ook een het meeste bijdraagt aan de kosten. Bijkomstig voordeel: dit model is ook dynamisch, aangezien wanneer een bepaalde locatie over de jaren heen minder populair wordt er ook minder pacht betaald hoeft te worden ten opzichte van locaties die populairder worden. Bij dit model gaan we uit van een betaling vooraf, waarbij de uiteindelijke verrekening achteraf plaatsvindt wanneer de exacte verkochte bekers bekend zijn. Dit systeem willen we in 2026 invoeren, aangezien de meeste contracten met organisatoren voor de verschillende locaties in de stad na 2025 aflopen (er zijn 4-jarige contracten afgegeven in het kader van de wetgeving rondom ‘schaarse vergunningen’). Organisatoren kunnen dan voor editie 2026 opnieuw inschrijven met het nieuwe ‘pachtmodel’ als voorwaarde. Met deze twee grote aanpassingen (in 2025 en 2026) zetten we grote stappen richting een gezonde toekomst. Deze aanpassingen zorgen er direct en indirect voor dat we onze ambities en uitgangspunten van Vierdaagsefeesten kunnen blijven verwezenlijken.

10

ECONOMISCHE WAARDE WIE HET MEEST PROFITEERT, DRAAGT HET MEESTE BIJ

11

EMOTIONELE WAARDE