Strategische agenda 2021-2025: Mobiliteitshubs in de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen

Deze locatie is bij uitstek geschikt als Toeristische Overstap Plaats tussen verschillende toegangspoorten van het natuurgebied de Ooij. Een goede aansluiting op ov- en fietsverbindingen en het aanbieden van bijvoorbeeld (deel)fietsen stimuleert hier de overstap van auto naar fiets of andere vormen van mobiliteit. De ontwikkeling van een hub op deze locatie heeft ook potentie als overstaphub richting het stedelijk gebied van Nijmegen. De combinatie van deze twee functies biedt mogelijkheden voor het experimenteren met dubbelfuncties. Het sluit namelijk goed aan bij de regionale doelen omtrent duurzaam toerisme (o.a. het slim managen van bezoekersstromen), recreatie en klimaat. Hoe kunnen mobiliteitshubs optimaal bijdragen aan deze doelstellingen? Wat zijn de mogelijkheden voor multifunctioneel ruimtegebruik waarbij een hub in een klimaatbestendige buitenruimte zowel forensenverkeer als grote bezoekersstromen op piekmomenten kan afvangen?

Strategische Agenda 2025

4. ACTIEPROGRAMMA Deze Strategische Agenda vraagt om een gericht Actieprogramma met vervolgacties richting uitwerking en realisatie van mobiliteitshubs. In dit hoofdstuk vertalen we de agenda in 6 vervolgacties. De vervolgacties zijn enerzijds gericht op realisatie op korte termijn en anderzijds op het starten van de planontwikkeling voor investeringen die op langere termijn aan de orde zijn.

Strategische Agenda 2025

38

‘Mobipunten’ deelmobiliteit - Deinze (België) 39

Strategische Agenda 2025

4. Actieprogramma Agendapunt 1: investeren korte termijn Hubontwikkeling 2021 - 2023 • Uitbreiding hubfunctie: Gelredome • Uitbreiding hubfunctie: Kronenburg Arnhem • Uitbreiding hubfunctie: P+R Nijmegen Noord • Ontwikkeling hub: Beek / Ooij (+ TOP-locatie) • Uitbreiding hubfunctie: station Arnhem Zuid • Ontwikkeling hub: IPKW Arnhem • Uitbreiding hubfunctie: busstation Druten • Uitbreiding hubfunctie: station Nijmegen Dukenburg Hubontwikkeling 2023 - 2025 • Ontwikkeling hub: NYMA Nijmegen • Uitbreiding hubfunctie: station Nijmegen Goffert • Uitbreiding hubfunctie: station Nijmegen Heyendaal • Uitbreiding hubfunctie: station Arnhem Velperpoort Agendapunt 2: condities versterken • Afstemmingsopgave: Velp, Rheden, Dieren (+ TOP-locatie) • Afstemmingsopgave: Station Elst of Carpoollocatie Elst (+ TOP-locatie) • Afstemmingsopgave: Hub Beuningen / Nijmegen West • Afstemmingsopgave: Nijmegen Zuid / Malden / Mook Agendapunt 3: planontwikkeling langere termijn > 2025 • Planontwikkeling station/hub Arnhem Pleij • Planontwikkeling uitbreiding hubfunctie station Presikhaaf • Planontwikkeling station / hub Wijchen Westpoort (incl.

carpoollocatie Wijchen) • Planontwikkeling station / hub Zevenaar Oost Agendapunt 4: kennisuitwisseling: fieldlabs • Fieldlab: Duurzame energie – energietransitie hub Rozet Arnhem, IPKW Arnhem • Fieldlab: Digitalisering en sociale inclusie hub NYMA Nijmegen, hub busstation Druten • Fieldlab: Recreatie en klimaat – TOP’s hub Beek/Ooij, station Rheden, carpoollocatie Elst

Strategische Agenda 2025

40

4. Actieprogramma Het uitvoeren van deze Strategische Agenda vraagt om een praktisch Actieprogramma met concrete acties om stappen te zetten in planvorming, investeringen en realisatie. Het is essentieel om gelijktijdig te werken aan alle 4 agendapunten uit deze Agenda. Niet alleen investeren in quick-wins, maar ook voorsorteren op grotere investeringen waarvoor de planontwikkeling op korte termijn ook zou moeten starten. Op basis van deze studie adviseren UUM | Unlimited Urban Management en Loendersloot Groep de volgende 6 concrete acties te starten in 2021 - 2022: Ons advies is een uitnodiging aan de groene metropoolregio, de provincie Gelderland en de betrokken gemeenten om samen nadere afspraken te maken over deelname en investeringen in deze zes vervolgacties.

Actie 1: Bestuurlijke afspraken en investeringsprogramma Wat?

Doel?

Wanneer? Wie?

Hoe?

Kosten?

Prioritering en investeringsafspraken opnemen in te sluiten bestuurlijke afspraken tussen provincie en regio (individuele gemeenten), met een concreet investeringsprogramma voor de 12 hubs die voor 2025 uitgebreid of gerealiseerd kunnen worden (zie Agendapunt 1). Inclusief het verkennen van mogelijkheden voor co-financiering vanuit het Rijk, Europa of samenwerking met het regionale bedrijfsleven. Inzet van deze Strategische Agenda 2025 vastleggen in het Bestuursakkoord tussen provincie Gelderland en de groene metropoolregio Arnhem Nijmegen. Vastleggen van investeringsafspraken en procesafspraken over beleids- en planontwikkeling. April - oktober 2021 Provincie Gelderland en groene metropoolregio Arnhem Nijmegen in samenwerking met de betrokken regiogemeenten. Betrokkenheid van het Rijk is gewenst, zoals RWS, ProRail en andere partijen zoals OV-vervoerders en maatschappelijke organisaties. Gemeente is trekker. Aansluitend op deze Agenda opstellen van een beknopt investeringsvoorstel voor de realisatie van 10 kansrijke hubs < 2025 en het uitwerken van budgetten voor verdere beleids-, plan-, en kennisontwikkeling < 2025 (Agendapunten 2 + 3 + 4). In bestuurlijke afspraken vast te leggen: - investeringsgelden voor realisatie: € … - plan- en procesgelden voor planontwikkeling: € …

Actie 2: Randvoorwaarden-analyse en maatregelpakket van 10 hubs Wat?

Doel?

Wanneer? Wie?

Hoe? Kosten?

Nadere analyse van de noodzakelijke condities en randvoorwaarden voor het functioneren van de 10 hubs voor realisatie op korte termijn (zie Agendapunt 1). Het gaat om de inzet van beleidsmatige en instrumentele randvoorwaarden (bijv. parkeerbeleid, beheer openbare ruimte, juridische voorwaarden, etc.) Helder in kaart brengen van de pakketten maatregelen per hub om de betreffende hubs succesvol te laten functioneren. De maatregelpakketten per hub worden vanuit regionaal én lokaal perspectief opgesteld met betreffende gemeenten. September 2021 - december 2021 Provincie Gelderland en groene metropoolregio Arnhem Nijmegen in samenwerking met de betrokken regiogemeenten. De provincie bepaalt per hub of en zo ja, op welke wijze zij deelneemt. Groene metropoolregio Arnhem Nijmegen is trekker. Betrokken afzonderlijke gemeenten bij de 10 hubs onder coördinatie van de groene metropoolregio Arnhem Nijmegen. € 100k

41

Strategische Agenda 2025

4. Actieprogramma Actie 3: Afstemming en complementariteit binnen drie zoekgebieden Wat?

Doel?

Wanneer?

Nadere uitwerking van de onderlinge afstemming en complementariteit tussen nabij gelegen hubs binnen een subregionaal zoekgebied. Het gaat om nadere afstemming tussen verschillende opties voor hubs binnen drie urgente zoekgebieden: Velp / Rheden / Dieren - opgave overstaphub voor TOP Nijmegen Zuid/ Malden / Mook - opgave overstaphub zuidkant Nijmegen Beuningen - Nijmegen West - opgave overstaphub westkant Nijmegen In kaart brengen van keuzen over de inrichting en functionaliteit van naburige hubs op subregionaal niveau binnen een zoekgebied in termen van fasering en prioriteit, in mobiliteitsmodaliteiten, aanvullende voorzieningen, services en uitstraling. Januari - april 2022

Wie?

Betreffende betrokken 2 à 3 gemeenten zijn trekker per zoekgebied, met deelname van de provincie. Coördinatie door de groene metropoolregio Arnhem Nijmegen.

Hoe?

Werkproces organiseren op het niveau van ieder zoekgebied afzonderlijk. Geen sterke interactie nodig onderling. Zoekgebieden kunnen ook in verschillend tempo lopen. Relaties leggen met lokale en regionale private en maatschappelijke partijen. € 150k - per zoekgebied € 50k

Kosten?

Actie 4: Planontwikkeling mobiliteitshubs Arnhem Oost Wat?

Doel?

Wanneer? Wie?

Hoe?

Kosten?

Uitwerking van bestaande en nieuw te ontwikkelen mobiliteitshubs IPKW, Presikhaaf en Arnhem Pleij (en eventueel Velp/Velperbroek) in onderlinge samenhang en in relatie tot de verstedelijkingsopgave van 10.000 woningen in Arnhem Oost. Ontwikkelen van een integrale visie op de ontwikkeling van Arnhem Oost van het perspectief van mobiliteit, stedelijke ontwikkeling en duurzaamheid, met een gefaseerde ontwikkelstrategie en meerjarig investeringsperspectief voor de hubs. September 2021 - maart 2022. Gemeente Arnhem (trekker) in samenwerking met groene metropoolregio Arnhem Nijmegen en provincie Gelderland. Betrokkenheid van het Rijk is gewenst, zoals RWS, ProRail en andere partijen zoals OVvervoerders en lokale maatschappelijke organisaties. Interactieve werkbijeenkomsten met deskundigen uit mobiliteit, maar ook met degenen die werken aan de verstedelijkingsopgave, Woondeal, klimaatadaptatie en duurzaamheidsopgaven. Cross-over met Groene Groeiregio en Circulaire Regio. € 150k

Strategische Agenda 2025

42

4. Actieprogramma Actie 5: Planontwikkeling voor ‘Regionale Poorten’ als overstaphubs Wat?

Doel?

Wanneer? Wie?

Hoe?

Kosten?

Integrale planontwikkeling van de ‘Regionale Poorten’ - Zevenaar Oostpoort en Wijchen Westpoort - als overstaphubs/poorten tot de regio. Samenhangend perspectief op nabijgelegen hubs binnen iedere poort afzonderlijk (Zevenaar-West / Zevenaar /Zevenaar Oost/7Poort) (Wijchen West / Wijchen / carpool Wijchen). Alsmede de koppeling met verstedelijkingsopgave, en economische ontwikkeling en verduurzaming via energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit. Ontwikkelen van een integrale visie op de ontwikkeling van Zevenaar Oostpoort en Wijchen Westpoort vanuit het perspectief van mobiliteit, stedelijke ontwikkeling en duurzaamheid, met een gefaseerde ontwikkelstrategie en meerjarig investeringsperspectief voor de hub(s) binnen iedere Regiopoort. September 2021 - maart 2022 Gemeente Zevenaar (trekker Oostpoort) en Gemeente Wijchen (trekker Westpoort; werkorganisatie Druten/Wijchen) in samenwerking met groene metropoolregio Arnhem Nijmegen en provincie Gelderland. Betrokkenheid van het Rijk is gewenst, zoals RWS, ProRail en andere partijen zoals OV-vervoerders en maatschappelijke organisaties. Interactieve werkbijeenkomsten met deskundigen uit mobiliteit, maar ook met degenen die werken aan de verstedelijkingsopgave, Woondeal, klimaatadaptatie en duurzaamheidsopgaven. Cross-over met Groene Groeiregio, Productieve Regio en Circulaire Regio. € 200k - per Regionale Poort € 100k

Actie 6: Eerste 3 fieldlabs inrichten met Community of Practice Wat?

Doel? Wanneer? Wie?

Hoe? Kosten?

Inrichten van de eerste 3 innovatieve Fieldlabs voor innovaties in mobiliteitshubs en het opbouwen en inrichten van een brede Community of Practice voor de kennisopbouw en -uitwisseling voor alle regiogemeenten. Eerste Fieldlabs zijn: Fieldlab Rozet Arnhem - op het gebied van duurzame energie Fieldlab hub Beek/Ooij - op gebied van toerisme en klimaat Fieldlab busstation Druten - op gebied van digitalisering en sociale inclusie Organiseren van de kennisopbouw en - uitwisseling tussen gemeenten binnen de groene metropoolregio over innovaties in mobiliteitshubs met koppeling aan meekoppelkansen van energietransitie, klimaat, inclusie en digitalisering. Januari - december 2022 - 2023 Groene metropoolregio Arnhem Nijmegen (trekker en facilitator) met de drie betrokken gemeenten van de Fieldlabs (Arnhem, Berg en Dal en Druten). Met actieve deelname van andere regiogemeenten en in een triple-helix samenstelling met private en maatschappelijke partijen. Start-ups op mobiliteitsgebied. Met inzet van kennisinstellingen in de regio (Radboud, HAN, Technovium, VHL, Artez). Interactieve Community of Practice-bijeenkomsten met deskundigen uit mobiliteit, duurzaamheid en sociale domein. Cross-overs met Circulaire Regio en het Cluster Energy van The Economic Board.

In bestuurlijke afspraken vast te leggen: - investeringsgelden voor innovatieve toepassingen in fieldlabs: € … - plan- en procesgelden voor Community of Practice: € 80k 43

Strategische Agenda 2025

Colofon Deze Strategische Agenda 2025 - Hubs en Knooppunten geeft concreet invulling aan het speerpunt ‘Mobiliteitshubs en knooppunten’ van de regionale opgave ‘de Verbonden regio’ (zie Regionale Agenda). Deze verkenning loopt parallel aan de verkenningen Fiets en Verkeersveiligheid. Keuzes en afwegingen zijn gemaakt op basis van input en expertise vanuit de verschillende regiogemeenten. Hierbij zijn de volgende personen betrokken geweest vanuit de Projectgroep of in verschillende werkbijeenkomsten:

Projectgroep Alexander Uil Bas Kippers Ellen Stam Gijs Nederstigt Janet Doorduin Johan Leferink Klaas-Jan Gräfe Michel Eijkhout

gemeente Arnhem provincie Gelderland gemeente Nijmegen gemeente Zevenaar gemeente Nijmegen Regio Arnhem-Nijmegen Regio Arnhem-Nijmegen Werkorganisatie Druten/Wijchen

Deelnemers werkbijeenkomsten Deelname van voorgenoemde projectgroep en bijdragen van: Arjen Ter Haar gemeente Zevenaar Carl Bieker provincie Gelderland Davy Beumer gemeente Berg en Dal Gielijn Blom gemeente Arnhem Hans van Vliet gemeente Renkum Jacco Sterk gemeente Rheden Matthijs Lenis gemeente Nijmegen Stefan Tempelman gemeente Overbetuwe Suzanne Hesseling gemeente Arnhem Vincent Dinnissen gemeente Overbetuwe Xavier Boonman gemeente Beuningen Ondersteuning en advies UUM | Unlimited Urban Management – www.uum.nl Edwin van Uum procesmanager / planoloog Mathijs Dielissen planoloog / landschapsontwerper Loendersloot Groep – www.loenderslootgroep.nl Ruben Loendersloot planoloog / verkeerskundige Rens Jonker sociaal geograaf / planoloog

BIJLAGEN

Uitwerking Zeef 1: regionaal doelbereik van hubs

Totale lijst hubs in de regio

Uitwerking Zeef 1: regionaal doelbereik van hubs

Locaties voor verstedelijking - Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen FoodValley (conceptversie)

Uitwerking Zeef 1: regionaal doelbereik van hubs

Aansluiting bij ontwikkelingen (snel)fietsnetwerk

Uitwerking Zeef 1: regionaal doelbereik van hubs

Aansluiting bij ontwikkelingen (H)OV-netwerk

Uitwerking Zeef 2: potenties van kansrijke hubs

huidige situatie hub potentie

Uitwerking Zeef 2: potenties van kansrijke hubs

huidige situatie hub potentie

Uitwerking Zeef 2: potenties van kansrijke hubs

huidige situatie hub potentie

Uitwerking Zeef 2: potenties van kansrijke hubs

huidige situatie hub potentie

Uitwerking Zeef 3: beoordeling van condities

Beoordeling hubs o.b.v. condities