Stadsbegroting 2025-2028
Tekst van het document
Wat kost het? Financieel overzicht taakvelden Bedragen * €1 mln Baten 0.1 Bestuur
Rekening 2023
Begroot 2024
2025
2026
2027
2028
0,7
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
25
0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead Totaal Lasten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead Totaal Saldo van lasten en baten V=voordeel; N=nadeel
3,3 5,5 9,5
2,7 4,9 7,6
2,8 5,0 7,8
2,8 5,0 7,8
2,8 5,0 7,8
2,8 5,0 7,8
7,8 9,5 67,3 84,6 75,1 N
7,2 7,5 70,0 84,8 77,2 N
7,9 7,2 75,4 90,5 82,6 N
7,9 7,3 74,6 89,7 81,9 N
7,9 7,3 73,8 89,0 81,2 N
7,9 7,4 73,6 88,9 81,1 N
2025
2026
2027
2028
1. We zijn een betrouwbare en omgevingsbewuste omgeving
83,3
82,5
81,7
81,5
2. Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening
7,2
7,3
7,3
7,4
90,5
89,7
89,0
88,9
1. We zijn een betrouwbare en omgevingsbewuste omgeving
5,0
5,0
5,0
5,0
2. Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening
2,8
2,8
2,8
2,8
7,8
7,8
7,8
7,8
82,6 n
81,9 n
81,2 n
81,1 n
Bedragen * € 1.000
2025
2026
2027
2028
Versterking bedrijfsvoering en overhead primaire afdelingen
Financieel overzicht ambities bedragen * € 1 miljoen Lasten
Totaal Lasten Baten
Totaal Baten Totaal Bestuur en organisatie v= voordeel; n nadeel
Veranderingen in de begroting
-4.000
-4.000
-4.000
-4.000
Saas-oplossing als exploitatiekosten
-600
-600
-600
-600
Stijging energiekosten gemeentelijke panden
-639
-597
-597
-597
0
-170
-255
-335
Toename kosten facilitaire kosten
-340
-340
-340
-340
Toevoeging voorziening spaarverlof
-1.100
-1.100
-1.100
-1.100
Trap-op trap-af bedrijfsvoering
-371
-546
-394
-328
Verhoging contributie VNG - GGU
-250
-250
-250
-250
Vrijval kapitaallasten tbv SaaS
205
297
387
476
Stijging kosten verkiezingen
Totaal -7.095 -7.306 -7.149 -7.074 Opmerking: min-bedragen betekenen verhoging van het budget (financieel nadeel); plus-bedragen betekenen verlaging van het budget (financieel voordeel).
Toelichting Versterking bedrijfsvoering en overhead primaire afdelingen Onze uitvoeringskracht als ambtelijke organisatie wordt versterkt met een efficiënte en effectieve bedrijfsvoering. Hiervoor is een extra impuls nodig. De groei van de organisatie in de afgelopen jaren heeft effecten op de reguliere bedrijfsvoering: er is meer vraag en de vragen zijn complexer. Er is 4 miljoen euro opgenomen voor versterking van de bedrijfsvoering. SaaS-oplossingen als exploitatiekosten Tot en met 2022 hebben we implementatiekosten van Software as a Service (SaaS) als investering verantwoord. Het BBV zegt dat dergelijke implementatiekosten niet als investering mogen worden aangeduid omdat geen sprake is van een vast actief (een investering met economisch nut). We hebben immers niet het juridisch en het 26
economisch bezit. Hierdoor dienen de daaraan gerelateerde implementatiekosten als exploitatiekosten te worden aangeduid. Deze exploitatiekosten zijn geen extra kosten maar een verschuiving van de kosten door de jaren heen. Toename energiekosten gemeentelijke panden De energieprijzen voor de gemeentelijke kantoorpanden (gas en elektriciteit) zijn vastgezet voor 2024 en een groot deel van 2025. De verwachting is dat we voor 2025 nog € 700.000 tekort komen. Uiteraard blijven we de mogelijkheden onderzoeken om het energieverbruik te verminderen. Stijging kosten verkiezingen Wij hebben een structureel tekort op het onderdeel verkiezingen van €335.000. Dit wordt veroorzaakt door de sterke kostenstijging van onder andere catering, energie- en huurkosten locaties en drukwerk en hogere kosten voor de organisatie van de verkiezingen als gevolg van de wetswijziging. Daarnaast zorgen de recente aanbesteding van de postbezorging, de extra kosten van het Gemeentelijk Stembureau (wettelijke vereiste) voor nog verdere stijging van de huurkosten en overhead.
Stijging kosten facilitaire producten De kosten voor de facilitaire producten stijgen door nieuwe contracten als gevolg van de wettelijk verplichte aanbestedingen (warme dranken), door het hogere minimumloon voor schoonmakers en doordat de ambtelijke organisatie de afgelopen 4 jaar met ± 10% is gegroeid en daardoor ook het gebruik van een aantal producten. De kostenstijging resulteert in een tekort van € 340.000. Toevoeging voorziening spaarverlof Met de invoering van de cao-gemeenten 2021-2022 kunnen medewerkers vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke vakantie-uren sparen. Met dit verlofsparen kunnen medewerkers passend bij hun levensfase hun bovenwettelijke vakantie-uren inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning en het gemeentelijke vitaliteitsbeleid. Deze vakantie-uren verjaren niet. Het verlofsparen kan door de medewerker ingezet worden voor een sabbatical of om eerder met pensioen te gaan. Jaarlijks moet de voorziening opnieuw berekend worden op basis van de gespaarde verlofuren tegen het dan geldende uurloon. Trap-op-trap-af bedrijfsvoering Om naar de toekomst te borgen dat de budgetten voor onze bedrijfsvoering meegroeien (en/of meekrimpen) met de groei van de organisatie wordt een bedrijfsvoeringsopslag (of -afslag) gehanteerd van 38,5%.
Verhoging contributie VNG-GGU Prijsindexatie en toename van het aantal inwoners van Nijmegen zorgen ervoor dat het huidige budget voor contributies niet meer toereikend is. De contributie wordt mede bepaald door het aantal inwoners van een gemeente. Vrijval kapitaallasten ten behoeve van SaaS In samenhang met het bovengenoemde punt 'SaaS-oplossingen als exploitatiekosten' valt van het bulkkrediet bedrijfsinvesteringen een bedrag van 0,2 miljoen euro, oplopend naar 0,5 miljoen euro vrij. We stellen voor deze middelen in te zetten voor het knelpunt SaaS.
Investeringen per doel en ambitie Voor een verdere toelichting op de investeringen verwijzen we naar de paragraaf Investeringen. Ambitie
Doel
Investering
We zijn een betrouwbare en omgevingsbewuste gemeente
Ons werk is slagvaardig en zorgvuldig uitgevoerd en volledig afgehandeld
Bedrijfsinvesteringen
27
Ombuigingsopties bedragen * € 1.000
2025
2026
2027
2028
Verlaging capaciteit KCC en Burgerzaken
194
191
191
191
Verlaging capaciteit afdeling financiën
371
371
371
371
Verlaging capaciteit afdeling PIF
683
682
682
682
Verlaging capaciteit afd VJB (excl. Veiligheid)
392
388
388
388
Verlaging capaciteit Stadscontrol
21
21
21
21
1.661
1.653
1.653
1.653
totaal ombuigingen
Toelichting De uitvoeringskracht van Gemeente Nijmegen wordt versterkt met een efficiënte en effectieve bedrijfsvoering. Hiervoor stellen wij een impuls van 4 miljoen euro voor. Ombuigingen binnen het bedrijfsvoering domein in de komende jaren zijn moeilijk te verenigen met de benodigde impuls. Ombuigingsopties binnen de bedrijfsvoering van de organisatie moeten voornamelijk gevonden worden in personeel. Het inleveren van formatieplaatsen heeft als effect dat er minder adviescapaciteit beschikbaar is om in te zetten op de opgaven waaraan we werken. Dat betekent dat gericht moet worden gekozen en risico’s worden geaccepteerd op de projecten waarop niet geadviseerd kan worden. Minder facilitering en advies vanuit bedrijfsvoering afdelingen betekent daarnaast ook meer uitvoerend/administratief werk bij de inhoudelijk professional. Het vraagt meer zelfredzaamheid van de 1e lijn. Mogelijke gevolgen zijn een toename van de werkdruk en/of een minder goede positie op de arbeidsmarkt. In bovenstaande tabel is per afdeling uitgegaan van een 3% kostenbesparing van de loonsom. Verlaging capaciteit Klant Contact Centrum (KCC) en Burgerzaken We kunnen het KCC servicelevel aanpassen: de snelheid van beantwoording van inkomende telefoon vertragen. Er kan gekozen worden voor het verminderen van de capaciteit bij Burgerzaken. Gezien de huidige situatie is dit een kwetsbare optie.
Momenteel opereren we al op het randje van onze capaciteit, met wachttijden die zich aan het einde van de wettelijke termijnen bevinden. Het behouden van deze wettelijke termijnen is van cruciaal belang om de basisdienstverlening op orde te houden. Mocht er wel worden gekozen voor het overschrijden van de wettelijke termijnen, riskeren we onder andere het niet tijdig verwerken van geboorte- en overlijdensaangiften, wat grote negatieve gevolgen heeft voor de inwoners van Nijmegen en onze organisatie. Er zijn geen producten/diensten die onder burgerzaken vallen waar geen wettelijke termijn aanhangt. Verlaging capaciteit afdeling Financiën Voor de afdeling Financiën is in bovenstaande tabel 3% kostenbesparing opgenomen op de personeelslasten door reductie van de formatie. Bezuinigingen op de personele capaciteit leiden in vrijwel alle gevallen tot minder (interne) dienstverlening waarvan andere afdelingen, managers en medewerkers de gevolgen merken. Om risico’s te beperken / gelijkmatig te verdelen stellen we voor de kostenreductie gelijkmatig over de verschillende onderdelen binnen de afdeling Financiën: Belastingen, Bedrijfsadministratie en Financieel advies en control. Consequenties zijn divers, zoals meer risico op bezwaren en rechtszaken en ingebrekestelling met risico's op een dwangsom.
Verminderde controle op verplichtingen en betalingsverkeer en een vermindering van de financiële administratie waardoor betalingstermijnen mogelijk niet meer worden gehaald en een toename van foutieve betalingen en boekingen op de loer liggen. Een ontoereikende capaciteit voor het beheren en ontwikkelen van de informatievoorziening voor de bedrijfsvoering, met name op het gebied van financiën, kan leiden tot vertraagde verwerking van financiële gegevens, fouten in rapportages, gebrek aan inzicht in budgetten en uitgaven en het niet voldoen aan wettelijke vereisten. De ondersteuning van het bestuur en organisatie op financieel advies en control wordt verminderd. Er zal een groter beroep moeten worden gedaan op zelfredzaamheid. Monitoren van externe ontwikkelingen (mogelijk
28
beschikbare middelen, anticiperen op toekomstige (financiële) ontwikkelingen) zal aan kwaliteit inboeten. Dit brengt ook risico’s met betrekking tot de rechtmatigheid met zich mee. Aanbestedingstrajecten worden complexer en het aantal neemt toe. Met de huidige capaciteit hebben we reeds niet altijd voldoende om aan alle inkooptrajecten een inkoopadviseur te koppelen. Bij verdere bezuinigingen neemt dit toe. Dit brengt grote risico’s op rechtmatigheid en doelmatigheid mee. Denk bij doelmatigheid ook aan het missen van kansen op het gebied van duurzaamheid. Verlaging capaciteit afdeling Personeel, Informatie en Facilitair (PIF) De begroting van de afdeling Personeel, Informatie en Facilitair bestaat, buiten een aantal gemeente brede concernposten, vrijwel alleen uit budgetten voor personeel. Bezuinigingen op de personele capaciteit leiden in vrijwel alle gevallen tot minder interne dienstverlening waarvan andere afdelingen, managers en medewerkers de gevolgen merken. Een uitzondering daarop is het Regionaal Archief omdat daar ook externe dienstverlening wordt verzorgd. Dit staat in scherp contrast met de gegroeide behoefte van de ondertussen grotere organisatie die juist meer verlangt. Het zal indirect de primaire processen van alle afdelingen raken. Er zullen scherpe keuzes moeten worden gemaakt bij het invullen van vacatures.
Andere opties zijn de bewerking van de archieven en de educatietaak van de RAN te verminderen. De manager Basis GEO-info te laten vervallen en minder applicaties ter beschikking te stellen. Als gekozen wordt voor het verminderen van de documentaire dienstverlening, zoals postverwerking, minder databeheer, minder advisering en ondersteuning in relatie met MS365, zal dat leiden tot een negatieve impuls om de informatiehuishouding op orde te krijgen. Verlaging capaciteit afdeling VJB (exclusief veiligheid) De afdeling Juridische zaken en bestuursondersteuning ondersteunen het bestuur en de organisatie in de ambitie een betrouwbare en omgevingsbewuste gemeente te zijn, waarbij de Nijmegenaar centraal staat. Op diverse onderdelen kan ervoor worden gekozen deze ambitie en ondersteuning te verminderen maar dat brengt risico's met zich mee. We kunnen de directe ondersteuning van het bestuur verminderen. We kunnen de ondersteuning door sociaal raadslieden terugbrengen. Het wordt dan moeilijker te voorkomen dat kwetsbare burgers verder in de problemen komen. De OR wordt ambtelijk ondersteund vanuit de afdeling VJB. Als we hier mee zouden stoppen dan neemt de medewerkersvertegenwoordiging af. Instemming van de OR hierop lijkt niet waarschijnlijk. Ook kan de ingezette ontwikkeling naar een eigen ombudsfunctie worden teruggedraaid.
Er moet dan wel weer aangesloten worden bij de landelijke ombudsfunctionaris. Eerder is besloten om de inzet op lobby te professionaliseren. Dit zou kunnen worden teruggedraaid. Dit heeft consequenties voor de uitvoering van de Nijmeegse lobbyagenda en de ambtelijke en politieke contacten in o.a. Den Haag en Brussel. Advisering aan collegeleden en ambtenaren voor lobby richting ministeries, parlement, koepels en andere entiteiten neemt af. Bestuur en organisatie worden niet meer voorzien van directe informatie over prioritaire dossiers voor belangenbehartiging en activiteiten zoals werkbezoeken met dit doel. Dit zal ons op achterstand zetten om kansen vanuit het Rijk en Brussel voor extra middelen en realisatie van onze ambities te benutten. De afgelopen jaren is extra geïnvesteerd in onze online dienstverlening (website gemeente Nijmegen en satelliet websites) om de online dienstverlening aan burgers te vergroten en te voldoen aan wettelijke eisen rondom toegankelijkheid. Vermindering van deze ambitie leidt tot een verplaatsing van de klantenstroom naar offline en sanctionering (boetes) vanuit toezichthouders op toegankelijkheid. Nijmegen heeft een eigen bureau voor onderzoek en statistiek. Vermindering van de capaciteit vereist wel dat deze onderzoeken (zoals de stads en wijkmonitor) niet alsnog extern worden ingekocht.
Bovendien hebben we minder mogelijkheden om data (waaronder dashboards) inzichtelijk te maken en te beheren. Verlagen capaciteit Stadscontrol Ook voor Stadscontrol is in bovenstaande tabel een kostenbesparing van de loonsom opgenomen.
29
Indicatoren 2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
9,3
9,2
8,8
8,3
8,2
8,2
8,1
8,1
8,2
8,5
basisset (BBV) Formatie (fte per 1.000 inwoners) Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
8,8
8,8
8,4
8,1
8,2
8,0
8,1
8,1
8,3
8,8
Apparaatskosten (kosten per inwoner in €)
778
751
711
688
610
674
747
765
804
905
Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom plus kosten inhuur externen
8,1%
6,5%
5,7%
11,3%
10,2%
11,2%
9,0%
11,1%
15,3%
18,1%
6,3%
7,1%
7,6%
5,8%
6,4%
6,3%
6,6%
52%
82%
6
13
130
382
Overhead (% van totale lasten) gevraagd door raad Percentage van gemeentelijke websites/apps dat voldoet aan wettelijke verplichting mbt digitale toegankelijkheid Aantal meldingen van datalekken dat doorgezet wordt naar de autoriteit persoonsgegevens
12
Aantal ingediende Woo-verzoeken
8
Toelichting Formatie (fte per 1.000 inwoners) Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van de ambtelijke organisatie, ongeacht of die worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling of een tijdelijke aanstelling of nog openstaan in de vorm van een vacature. Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is. Apparaatskosten (kosten per inwoner) Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. Overhead (% van totale lasten) Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Percentage van gemeentelijke websites/apps dat voldoet aan wettelijke verplichting m.b.t. digitale toegankelijkheid De bron voor dit percentage is het dashboard dashboard.digitoegankelijk.nl. Op 7 augustus 2024 voldeden 53 van de 65 websites en apps van de gemeente Nijmegen aan de wettelijke verplichting. Deze 53 websites/apps hebben status A (voldoet volledig), status B (voldoet gedeeltelijk) of status C (eerste maatregelen genomen). Aantal meldingen van datalekken doorgezet naar autoriteit persoonsgegevens Een goede ontwikkeling is dat medewerkers zich steeds meer bewust worden van risico’s (bijvoorbeeld door de verplichte eLearning) en daarom steeds meer risicovolle situaties melden.
Gelukkig leiden deze meestal niet tot een melding bij de AP, bijvoorbeeld omdat de gegevens de vertrouwde omgeving niet verlaten hebben. Aantal Woo-aanvragen Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden als vervanging van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Het doel van de Woo is een meer transparante en actief openbaar makende overheid. In 2023 werden er 382 Woo-verzoeken ingediend. Meer informatie over de Woo is opgenomen in de openbaarheidsparagraaf van de Stadsbegroting. Klik hier voor meer onderzoeksuitkomsten/statistieken over bestuur en organisatie: https://swm2024-nijmegen.pcportal.nl/p58569/kerncijfers
30
Veiligheid Doelenboom Ambitie
We zijn een veilige en weerbare stad voor iedereen waar we overlast en criminaliteit voorkomen en tegengaan
Toelichting
In een veilige en weerbare stad zijn inwoners, ondernemers en bezoekers zich bewust van potentiële overlast en criminaliteitsproblemen en weten zij wat zij kunnen doen om die te voorkomen of op te lossen. Samen met veiligheidspartners pakken we overlast, veelvoorkomende criminaliteit en high impact criminaliteit aan. We betrekken bewoners en ondernemers bij de aanpak van onveiligheid en bevorderen de zelfredzaamheid.
Activiteiten Doel
We voorkomen We bereidenen ons voorproblemen op nieuwe van wetgeving voor digitale identiteiten en wallets en high gaan overlast, veelvoorkomende criminaliteit We criminaliteit verkennen aanvullende vormen van dienstverlening met digitale identiteiten en wallets impact tegen
Toelichting
We streven naar veilige wijken waar inwoners, ondernemers en bezoekers zelfredzaam en betrokken zijn bij het voorkomen en aanpakken van overlast en criminaliteit. We werken samen met politie, toezichthouders en handhavers en andere (veiligheids)partners aan schone, hele en veilige wijken.
Criteria
Activiteiten
Problemen van overlast, veel voorkomende criminaliteit en high impact criminaliteit worden vroegtijdig gesignaleerd. We interveniëren vroegtijdig zodat problemen of escalatie daarvan kunnen worden voorkomen of zo snel mogelijk kunnen worden opgelost. Bewoners en ondernemers zijn zich bewust van risico’s, voorkomen dat zij slachtoffer worden en weten hoe zij moeten handelen indien problemen zich voordoen. Bewoners en ondernemers Per stadsdeel is er een Veiliger Wijkteam (VWT) dat een veiligheidsaanpak gericht op de publieke ruimte programmeert en uitvoert. Vanuit het VWT bevordert de gemeentelijke regisseur Veiligheid de integrale samenwerking tussen interne en externe (veiligheids)partners, zoals wijkagenten, toezichthouders, woningcorporaties en jongerenwerk. We werken in het VWT risicogeoriënteerd en informatiegestuurd, zodat we gezamenlijk prioriteiten kunnen stellen en gericht op effectieve maatregelen kunnen sturen die overlast, veelvoorkomende criminaliteit en high impact criminaliteit voorkomen en tegengaan. De gemeentelijke regisseur Veiligheid signaleert overlast en criminaliteit in de openbare ruimte en zorgt indien nodig voor een goede overdracht van casuïstiek (achter de voordeur) naar de regieteams en het zorg- en veiligheidshuis. We betrekken bewoners en ondernemers bij de aanpak en het voorkomen van overlast en criminaliteit.
We zijn hiertoe zichtbaar aanwezig en aanspreekbaar in de wijk. Ook organiseren we bewonersbijeenkomsten. We bevorderen de zelfredzaamheid van burgers door in te zetten op risicobewustzijn en handelingsperspectief te bieden. We leggen daarbij uit wat we vanuit de gemeente en (veiligheids)partners kunnen doen en wat we niet kunnen doen en leggen uit wat we van bewoners en ondernemers verwachten om de kans op slachtofferschap van overlast en criminaliteit zo klein mogelijk te maken. De gemeentelijke regisseur veiligheid werkt samen met de regisseurs uit het sociale en fysieke domein voor schone, hele en veilige wijken.
31
Doel
We vergroten de weerbaarheid van de samenleving en de (gemeente)organisatie tegen (invloeden van) ondermijnende criminaliteit
Toelichting
Ondermijning tast de rechtsstaat aan, heeft ontwrichtende effecten op vitale overheidsstructuren en -diensten en gaat ten koste van de vrijheid, veiligheid en zelfbeschikking van de burger. Drugscriminaliteit, zorgfraude, mensenhandel, zoals arbeidsuitbuiting vormen hierbij bijzondere risico's. Die willen we voorkomen en tegengaan.
Criteria
Activiteiten
Doel
Bewoners en ondernemers in specifieke branches van onze lokale economie zijn zich bewust van risico’s om doelwit te worden van criminelen en van hun handelingsperspectief om die risico’s te kunnen tegengaan. Bewoners en ondernemers nemen verantwoordelijkheid en melden signalen van ondermijnende criminaliteit bij de gemeente of veiligheidspartners. In onze veiligheidsaanpak hebben we aandacht voor de risico’s die samenhangen met sociale kwetsbaarheden. Onze gemeentelijke organisatie is zoveel mogelijk alert op ondermijnende criminaliteit, we hebben kwetsbare processen en vormen van dienstverlening in beeld en voorkomen dat die worden misbruikt. Bestuurders, ambtenaren en volksvertegenwoordigers herkennen signalen van ondermijnende criminaliteit en weten hoe zij hiermee om moeten gaan. Met een integrale aanpak verstoren we zaken van ondermijning die aan het licht komen. Bestuursrechtelijke bevoegdheden die we hierbij inzetten belasten burgers niet onnodig. We zetten bestuursrechtelijke bevoegdheden in op het terrein van ondermijning, rekening houdend met de jurisprudentie en zorgen voor evenredige besluiten, zodat burgers niet onnodig belast worden. Ook zetten we waar mogelijk nieuwe instrumenten in of experimenteren hiermee. Hierbij werken we samen met de partners in de strafrechtketen en ook andere overheidsdiensten en partijen in de private sector.
We maken gebruik van de Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) en zetten die zo breed mogelijk in, passend bij de organisatie. We pakken concrete casuïstiek aan door onze primaire toezichtstaken op alle domeinen adequaat in te zetten, zeker in de kwetsbare domeinen en daarnaast om te komen tot een domeinoverstijgende integrale aanpak, waaronder preventieve activiteiten. We zetten in op bewustwording van en meldingsbereidheid bij (signalen van) ondermijnende criminaliteit bij inwoners, ondernemers, bestuurders, ambtenaren en volksvertegenwoordigers door middel van voorlichting. We voorzien hen hierin van handelingsperspectief. We werken informatiegestuurd en signaalgericht zodat we vroegtijdig kunnen interveniëren. We geven daarbij extra aandacht aan kwetsbare gebieden. We stimuleren bewustwording onder onze professionals van kwetsbaarheden in processen en in functies waarbij risico’s ontstaan voor ondermijnende criminaliteit en jagen aan dat hier passende maatregelen worden getroffen om deze risico’s te voorkomen.
We vergroten de weerbaarheid van jongeren, ouderen en ondernemers tegen digitale criminaliteit
32
Toelichting
We willen eraan bijdragen dat inwoners en ondernemers zich online veilig kunnen bewegen, dat zij zich bewust zijn van de online risico’s en handelingsperspectief hebben om te voorkomen dat zij slachtoffer worden.
Criteria
Activiteiten
Ambitie
Jongeren, ouderen en ondernemers weten hoe zij zich online veilig kunnen bewegen, weten wat de online risico’s zijn, treffen effectieve maatregelen om te voorkomen dat zij slachtoffer worden en weten wat zij moeten doen als zij toch slachtoffer worden van digitale criminaliteit. Potentiële daders van digitale criminaliteit weten wat de gevolgen zijn van digitale criminaliteit en weten waar zij hulp kunnen krijgen om te voorkomen dat zij dader worden. We lichten jongeren, ouderen en ondernemers voor over de online risico’s en bieden daarbij handelingsperspectief. We bevorderen samenwerking met relevante partners en bedrijven gericht op het voorkomen van digitale criminaliteit en het bevorderen van de weerbaarheid tegen digitale criminaliteit. Inwoners die kwetsbaar zijn om in de (digitale) criminaliteit terecht te komen worden voorgelicht over de risico’s en gevolgen en over waar zij gepaste hulp kunnen vragen. stellen zich verantwoordelijk en zelfredzaam op.
We zijn een veilige en zorgzame stad voor iedereen waarin we (ernstige) overlast, crimineel en gevaarzettend gedrag van personen of groepen, waarbij sprake is van (multi)problematiek, tegengaan en voorkomen
Toelichting
We streven ernaar de leefsituatie zoveel mogelijk met en in voorkomende situaties van inwoners met (ernstige) (multi)problematiek op een duurzame manier te verbeteren. Dit draagt bij aan het voorkomen en tegengaan van (ernstige) overlast, onrust, crimineel en gevaarzettend gedrag. Het gaat hierbij zowel om de aanpak van personen als groepen, van jeugdigen en gezinnen, verwarde personen, sekswerkers, ex-gedetineerden en anderen.
Doel
We voorkomen en gaan tegen dat jongeren in de criminaliteit belanden
Toelichting
We spannen ons in om de aanwas van jeugdigen (27-) in de criminaliteit te voorkomen en tegen te gaan door hen perspectief te bieden. We leggen een stevige basis voor de aanpak van jeugdcriminaliteit in de stad. Een succesvolle aanpak vraagt om een gezamenlijke aanpak van gemeenten, zorg en welzijn partners en justitiepartners en andere professionals.
Criteria
Kwetsbare en risicojeugdigen zijn weerbaar en hebben voldoende beschermende factoren zowel thuis als op school/werk en in de vrije tijd. Kwetsbare en risicojeugdigen kennen en respecteren de grenzen en normen en hebben voldoende alternatieven en perspectief op een veilige toekomst. We signaleren vroegtijdig jeugdigen die kwetsbaar zijn en daarmee het risico lopen om de criminaliteit in te gaan of verder afglijden. We interveniëren vroegtijdig om te voorkomen dat jeugdigen in de criminaliteit belanden. De interventies passen bij de leeftijd, omgeving en problematiek van de jeugdige. De voedingsbodem voor ondermijnende/georganiseerde criminaliteit wordt beperkt. Criminele organisaties waar jeugdigen actief in zijn worden ontwricht.
33
Activiteiten
Doel
We leveren procesregie binnen de verschillende aanpakken en problematieken. We corrigeren kwetsbare en risicojeugdigen op hun gedrag. We zetten jeugdcoaches in die jongeren afkomstig uit de straatcultuur corrigeren op gedrag en tegelijkertijd helpen door perspectief te bieden. We begeleiden en stimuleren kwetsbare en risicojeugdigen naar school en werk. We werken samen met de betreffende jeugdige en eventueel ouders en professionals en maken een integraal plan van aanpak. We werken samen met professionals om te komen tot een integrale groepsaanpak voor groepen jeugdigen. We analyseren de aard en omvang van de doelgroepen jonge aanwas, risicojeugd en doorgroeiers en maken de beschermende en risicofactoren inzichtelijk. We brengen de informatie-uitwisseling op orde in overeenstemming met de (privacy)wetgeving. We versterken de online weerbaarheid van (risico)jeugd en gezin. We stimuleren de samenwerking met partners bij het vroegtijdig ondersteunen van jeugdigen op de diverse leefgebieden en verbinden thuis, school en straat, daar waar nodig. We bevorderen de inzet van practice based én evidence based interventies.
We beperken en voorkomen (ernstige) overlast en criminaliteit door personen, huishoudens en groepen waarbij sprake is van (multi)problematiek
Toelichting
In onze stad wonen en leven mensen die (ernstig) risicogedrag voor zichzelf en/of anderen vertonen en een opeenstapeling van problemen ondervinden. Passende zorg is nodig om hen volwaardig te laten deelnemen aan de maatschappij. In sommige situaties gaat het over een combinatie van zorg en verbetering van de maatschappelijke positie en soms in combinatie met strafvervolging. Dit alles omdat niet iedereen in onze maatschappij mee kan komen of persoonlijke belasting heeft waardoor dit (tijdelijk) niet lukt of om welke reden ook. We ondersteunen op de vijf belangrijkste leefgebieden, waardoor een zo evenwichtig mogelijke thuisomgeving ontstaat.
Criteria
Activiteiten
We signaleren vroegtijdig waar sprake is van (ernstige) overlast en criminaliteit door personen, huishoudens en groepen sprake is van (multi)problematiek, waarbij de vijf belangrijkste levensgebieden versterkt worden. Door actief en gericht samen te werken met andere professionals in de stad, zien en horen we waar ondersteuning nodig is. Inwoners worden ondersteund door (maatwerk)oplossingen mede te organiseren op de vijf meest belangrijke leefgebieden. Inwoners die het nodig hebben, worden versterkt door een persoons- en eventueel systeemgerichte aanpak. Problemen in complexe multiprobleemhuishoudens zijn beheersbaar of worden opgelost. Huisuitzettingen voor kwetsbare huishoudens en gezinnen met minderjarige kinderen worden voorkomen of opgelost. De kwaliteit van leven en het perspectief voor multiprobleemhuishoudens worden vergroot. Ex-gedetineerden, zowel 27- als 27+, hebben perspectief op een leven buiten de criminaliteit en recidiveren niet. We werken samen met ketenpartners om ernstige woonoverlast te bestrijden.
34
Doel
We werken samen met de ketenpartners aan ondersteuning en zorg voor dak- en thuislozen. In het kader van de persoonsgerichte aanpak zetten wij eventueel bestuursrechtelijke instrumenten in, zoals een gebiedsverbod, groepsverbod of een last onder dwangsom. Per stadsdeel leveren we procesregie via de Regieteams op de aanpak van woonoverlast en multiprobleemhuishoudens en bevorderen integrale samenwerking met woningcorporaties, politie, GGZ en jeugdzorg. Wij leveren casusregie voor de ex-gedetineerden en leveren integrale inzet op de ondersteuning van deze doelgroep waarbij de inzet is op het voorkomen/beperken van recidive.
We voorkomen veiligheidsproblemen die kunnen ontstaan door discriminatie, extremisme, radicalisering, polarisatie en maatschappelijke onrust
Toelichting
De stad is een plek voor iedereen waar we met elkaar wonen en leven in een zo veilig mogelijke omgeving. We zetten in op ruimte en veiligheid voor eenieder, zonder dat dit de ruimte en veiligheid van een ander beperkt. We gaan uit van gelijkwaardigheid en gelijkheid met het oog op veiligheid. In onze stad zijn we alert op en maken we extremisme en radicalisering bespreekbaar.
Criteria
Activiteiten
Verschillende mensen en doelgroepen worden gezien en gehoord in de stad. De gemeente handelt vanuit het gelijkheidsbeginsel en discriminatieverbod. We anticiperen op ontwikkelingen op het domein van polarisering, radicalisering, discriminatie, extremisme en maatschappelijke onrust door vanuit signalen te werken aan inzicht en evt. plan-/ beleidsontwikkeling. Inwoners die discriminatie ervaren kunnen dit melden bij een onafhankelijke antidiscriminatievoorziening.
Jeugdcoaches hebben aandacht voor thema’s als polarisatie en discriminatie in hun contacten met jeugdigen en professionals, signaleren en gaan het gesprek hierover aan. Discriminatie: Wij faciliteren dat inwoners die discriminatie ervaren dit kunnen melden bij een onafhankelijke antidiscriminatievoorziening (ADV). Radicalisering: We maken een plan om radicalisering inzichtelijk te krijgen en daardoor ook te signaleren, te herkennen en de ontwikkeling te volgen. We vragen vanuit onze centrumgemeente rol deze gelden aan. We werken aan inzicht en daarmee de mogelijkheid om vanuit preventie de contacten te leggen en dialogen te voeren. We verstrekken subsidies aan initiatieven die zich inzetten op dit onderwerp. We gaan het gesprek aan met de mensen in de stad om te begrijpen wat speelt. We volgen nauwlettend signalen in de stad in de gaten en zetten hierop in. We faciliteren in het Zorg–en Veiligheidshuis een casustafel voor de regio Gelderland Zuid. We zetten in op doorontwikkeling van expertise van collega’s en ketenpartners die zich bezighouden met het onderwerp radicalisering (middels opleidingen van het ROR). Polarisatie: We zetten in op ons netwerk en daarbuiten en luisteren en stellen vragen en voeren de dialoog met zoveel mogelijk sleutelfiguren en bondgenoten.
35
Doel
Het onderwerp polarisatie hangt nauw samen met discriminatie en radicalisering, van hieruit worden acties uitgezet waardoor ook een positieve invloed uitgaat m.b.t. polarisatie.
We voorkomen en gaan onveilige situaties als gevolg van (seksuele/straat)intimidatie tegen
Toelichting
De stad is een veilige plek voor iedereen en geeft een veilig gevoel. We voorkomen en/of beperken zoveel als mogelijk elke vorm van straat-, seksuele intimidatie en grensoverschrijdend gedrag.
Criteria
Activiteiten
Ambitie Toelichting
Inwoners, bezoekers, ondernemers en professionals zijn zich bewust van (de impact van) (seksueel) grensoverschrijdend gedrag en van de norm dat seksuele intimidatie ongehoord is. Inwoners, bezoekers, ondernemers en andere professionals werkzaam in de publieke ruimte/horeca signaleren seksuele intimidatie en weten wat zij kunnen doen als ze het zien gebeuren in de publieke ruimte en horeca. Er voldoende bekendheid is inwoners, bezoekers, ondernemers en professionals wat de nieuwe Wet seksuele misdrijven inhoudt zodat er op geanticipeerd kan worden met maatregelen. Vergroten bekendheid Wet seksuele misdrijven. Inwoners en netwerkpartners zijn betrokken bij het thema seksueel grensoverschrijdend gedrag en zijn hierover met elkaar in verbinding. We voeren voorlichtingscampagnes uit en vragen aandacht voor het voorkomen en bestrijden van straatintimidatie, seksuele intimidatie, (seksueel) grensoverschrijdend gedrag en seksuele misdrijven. We richten ons daarbij op het versterken van handelingsperspectief bij seksuele intimidatie. We zetten in op bewustwording en normering rondom de thema’s straatintimidatie, seksuele intimidatie en grensoverschrijdend gedrag. We zorgen voor een goede informatievoorziening over straatintimidatie, seksuele intimidatie, grensoverschrijdend gedrag en seksuele misdrijven voor inwoners, slachtoffers en omstanders via de gemeentelijke kanalen.
We bevorderen de betrokkenheid en verbinding van inwoners en netwerkpartners op het thema seksueel grensoverschrijdend gedrag. We verzorgen trainingen voor ondernemers en andere professionals werkzaam in de publieke ruimte/horeca gericht op bewustwording, signalering en het bieden van handelingsperspectief bij seksuele intimidatie en grensoverschrijdend gedrag. We ontwikkelen onderzoek voor het in beeld brengen van ervaringen van Nijmeegse inwoners op dit thema. We organiseren panels over sociale veiligheid met bezoekers van de horeca. We sluiten ons aan bij het programma Veilige Steden.
We zijn een stad waarin de openbare orde en fysieke veiligheid zijn geborgd. Veiligheidsmaatregelen zijn altijd redelijk, billijk en evenwichtig De kern van het lokale veiligheidsbeleid richt zich op het ordelijk verloop van het maatschappelijk leven in de publieke ruimte, een veilig verloop van evenementen, horeca en markten in de stad, en een veilige fysieke leefomgeving. Daartoe treffen we alleen
36
veiligheidsmaatregelen indien deze redelijk, billijk en evenwichtig zijn. We werken hierbij zoveel mogelijk risico- en informatiegestuurd. Doel
We bevorderen en bewaren de openbare orde
Toelichting
In een veilige en weerbare stad dragen openbare-ordebevoegdheden van de burgemeester en de handhaving daarvan bij aan de veiligheid en leefbaarheid in de publieke ruimte, zodat problemen worden voorkomen of zoveel mogelijk beperkt. Demonstraties kunnen veilig en vreedzaam plaatsvinden en supportersgeweld rondom wedstrijden in het betaalde voetbal wordt voorkomen. We respecteren de vrijheden en autonomie van burgers, maar treden op als wet- en regelgeving ons daartoe verplichten of als de vrijheid en zelfbeschikking van anderen in het gedrang komt.
Criteria
Activiteiten
Doel
Problemen in de openbare orde worden vroegtijdig gesignaleerd. We interveniëren vroegtijdig zodat problemen in de openbare orde worden voorkomen of zoveel mogelijk beperkt. De openbare-ordemaatregelen zijn redelijk, billijk en evenwichtig. Daarbij zijn vrijheden en de autonomie van burgers gerespecteerd. We treden op indien wet- en regelgeving ons daartoe verplicht of als de vrijheid en zelfbeschikking van anderen in het gedrang komt. We faciliteren het demonstratierecht en stellen inwoners binnen de normen van de wet in de mogelijkheid om gebruik te maken van hun demonstratierecht met zo min mogelijk onveiligheid voor de stad. We voorkomen supportersgeweld en spannen ons in om samen met de politie, het OM en de betaald voetbalclub excessen rondom het voetbal te voorkomen. We monitoren de algehele openbare orde en veiligheid in de stad en zetten waar nodig onze openbare orde bevoegdheden in. We zorgen voor een veilig en ordentelijk verloop van de jaarwisseling. We behandelen juridische procedures in het kader van de handhaving van de openbare orde. We passen bestuurlijke bevoegdheden toe op het terrein van openbare orde en handhaven de wetgeving op dat terrein. Tevens onderzoeken we of en hoe nieuwe bevoegdheden of instrumenten kunnen worden ingezet. We bevorderen de uitvoering van het experiment gesloten coffeeshopketen.
We vergroten de veiligheid van evenementen, horeca en markten risicogestuurd waarbij we ondernemers, organisatoren en inwoners stimuleren verantwoordelijkheid te nemen voor de veiligheid
Toelichting
Voor veilige evenementen, horeca en markten hebben we kwalitatief hoogwaardige vergunningverlening en toezicht en handhaving. We werken risicogestuurd, wat betekent dat we ons bewust zijn van het feit dat er risico’s worden genomen, maar dat we deze weloverwogen nemen. Inwoners, ondernemers en organisatoren zijn verantwoordelijk voor het naleven van de regels en nemen verantwoordelijkheid voor de veiligheid.
Criteria
Vergunningen worden tijdig verleend. We hebben een transparante, eenduidige, toegankelijke en begrijpelijke informatievoorziening, en de continuïteit van processen is gewaarborgd, zodat ondernemers en organisatoren (tijdig) weten waar zij aan toe zijn.
37
Activiteiten
Doel
Ondernemers, organisatoren en inwoners weten wat veiligheidsrisico’s zijn van evenementen, horeca en markten, stellen zich verantwoordelijk op en treffen veiligheidsmaatregelen in de voorbereiding van en tijdens evenementen, in de horeca en bij markten. Veiligheidsmaatregelen zijn altijd redelijk, billijk en evenwichtig. Onnodige kosten worden vermeden. We signaleren tijdig trends en ontwikkelingen, spelen daar tijdig op in en passen onze interne processen daarop tijdig aan, zodat ondernemers en bewoners eerder en beter weten waar zij aan toe zijn. We brengen een transparante, eenduidige, toegankelijke en begrijpelijke informatievoorziening en communicatie voor organisatoren en ondernemers tot stand en houden die op peil. We stemmen (interne) processen goed op elkaar af en maken procesafspraken met alle betrokkenen. We optimaliseren onze werkprocessen en versterken zowel onze interne als externe informatiepositie. We waarborgen de continuïteit van processen en borgen vergaarde kennis door deze vast te leggen. We vergemakkelijken vergunningsaanvragen, bevorderen de voorbereiding en warme fase van evenementen en de naleving van regels en afspraken in de horeca en bij evenementen. We hebben hiervoor onder andere een Evenementen Actie Team en Horeca Actie Team.
We bereiden grote C evenementen (Vierdaagse en Mojo-concerten) voor en voeren de regie op het veiligheidsoverleg bij grote evenementen. We bevorderen risicogestuurd werken, zowel intern (bij onze diensten en adviseurs) als bij ondernemers en organisatoren. We stimuleren dat ondernemers en organisatoren verantwoordelijkheid nemen voor de veiligheid in hun onderneming of het evenement en daartoe zelf veiligheidsmaatregelen treffen. We sturen op toezicht en handhaving van vergunningsvoorschriften en andere relevante regelgeving (zoals de alcoholwet).
We voorkomen en gaan branden, ongevallen, rampen, crises en sociale en fysieke gevolgen die daarmee samenhangen tegen
Toelichting
We streven naar een veilige fysieke leefomgeving in de stad waar inwoners, ondernemers en organisatoren zelfredzaam zijn. We voorkomen en bestrijden rampen en crises. Waar nodig ondersteunen we bij rampen en crises en beperken de sociale en fysieke gevolgen daarvan.
Criteria
Activiteiten
Inwoners, ondernemers en organisatoren zijn zich bewust van fysieke veiligheidsrisico’s, weten hoe zij risico’s kunnen voorkomen, treffen daartoe maatregelen en zijn zelfredzaam indien zich branden, ongevallen, rampen en crises voordoen. Als zich rampen en crises voordoen zijn de fysieke en sociale gevolgen tot zoveel mogelijk beperkt en worden getroffenen indien nodig daarbij ondersteund. Veiligheidsmaatregelen zijn altijd redelijk, billijk en evenwichtig. Onnodige kosten worden vermeden. We zorgen voor een robuuste gemeentelijke ramp- en crisisorganisatie en zorgen voor goede afspraken voor onze bevolkingszorgtaken.
38
We ondersteunen bij de bestrijding van rampen en crises (warme fase) en in de nafase van een ramp of crisis. Zorgen voor de veiligheid op het gebied van brandgevaar door middel van brandpreventie. Bevorderen de zelfredzaamheid van onze inwoners ten tijde van rampen en crisis. We stimuleren risico- en informatiegestuurd werken en stimuleren de eigen verantwoordelijkheid van eigenaren, gebruikers en organisatoren om de brandveiligheid en constructieve veiligheid van bouwwerken en activiteiten zoveel mogelijk te waarborgen. We stimuleren de samenwerking tussen partners uit het fysieke en openbare domein. We controleren, werken samen met en leveren een bijdrage aan de Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid met het oog op het voorkomen en bestrijden van rampen en crises. We zorgen voor een veilige detectie, benadering en ruiming van ontplofbare oorlogsresten.
Wat willen we komend jaar bereiken? Met het Integraal Veiligheidsplan (IVP) ‘Samen veilig en weerbaar’ (2022-2026) hebben we een stevige basis gelegd voor ons veiligheidsbeleid. De afgelopen jaren hebben we aan de kernthema’s en prioritaire thema’s van dit plan uitvoering gegeven. Dat blijven we ook in 2025 doen. Belangrijke uitgangspunten voor alle thema’s zijn risico- en informatiegestuurd werken zodat vroegtijdig wordt gesignaleerd en geïntervenieerd. Het doel daarbij is het voorkomen en tegengaan van uiteenlopende veiligheidsproblemen. We handhaven daar waar nodig. In de jaarlijkse veiligheidsbrief leggen we per thema uit het IVP verantwoording af over de voortgang van de uitvoering. Daarnaast blikken we daarin vooruit op de uitvoering van het IVP in het nieuwe jaar. Daarbij werken we informatiegestuurd. Dit betekent dat op basis van criminaliteitscijfers, relevante maatschappelijke ontwikkelingen en evaluatie van de uitvoering van beleid wordt bepaald op welke thema’s focus moet worden gelegd. Zoals gebruikelijk doen wij dit in de veiligheidsbrief die aan het begin van het nieuwe jaar verschijnt, zodat daarin de jaarcijfers van het afgelopen jaar kunnen worden betrokken. Op het moment van schrijven van de Stadsbegroting 2025 (halverwege het jaar) is onze informatie nog onvoldoende om de specifieke activiteiten voor 2025 te bepalen.
Daarom wordt hier volstaan met een korte weergave van een aantal activiteiten die in 2025 zullen worden gecontinueerd. De specifieke activiteiten voor 2025 komen, zoals gebruikelijk, in de veiligheidsbrief 2025 aan de orde. Ambitie: We zijn een veilige en weerbare stad voor iedereen waar we overlast en criminaliteit voorkomen en tegengaan Doel: We voorkomen en gaan problemen van overlast, veelvoorkomende criminaliteit en high impact criminaliteit tegen Activiteiten Per stadsdeel wordt door een Veiliger Wijkteam een veiligheidsaanpak geprogrammeerd en uitgevoerd. De gemeentelijke regisseur Veiligheid bevordert de integrale samenwerking tussen interne en externe (veiligheids)partners om uitvoering te geven aan een risicogeoriënteerde en informatiegestuurde veiligheidsaanpak in de publieke ruimte. We blijven bewoners en ondernemers betrekken bij de aanpak en het voorkomen van overlast en criminaliteit. Daar waar nodig wordt een goede overdracht bewerkstelligd van casuïstiek (achter de voordeur) naar regieteams en het zorg- en veiligheidshuis. We richten ons in 2025 verder op de aanpak van hotspots in het centrum en overlast van jongeren in de wijken. Doel: We vergroten de weerbaarheid van de samenleving en de (gemeente)organisatie tegen (invloeden van) ondermijnende criminaliteit
39
Activiteiten We richten ons met onze ondermijningsaanpak op weerbaarheid van de samenleving, weerbaarheid van de organisatie en bestuurlijke en integrale aanpak. Voor deze aanpak dient de basis van ons werk op orde te zijn. Deze basis bestaat uit de inzet op bewustwording door middel van voorlichting, informatiegestuurd werken en aansluitende en elkaar versterkende (integrale) werkprocessen. In 2025 blijven we ons hierop richten. We zetten komend jaar met name in op integrale controles bij fenomenen zoals garageboxen en bedrijventerreinen. Doel: We vergroten de weerbaarheid van jongeren, ouderen en ondernemers tegen digitale criminaliteit Activiteiten Vergroten van de weerbaarheid tegen digitale criminaliteit vraagt blijvend om onze aandacht. Onze activiteiten dragen bij aan het versterken van risicobewustzijn en handelingsperspectief bij jongeren, ouderen en kleine en middelgrote ondernemers. We bevorderen hierbij de samenwerking met relevante partners en bedrijven. In 2024 zijn we aan de slag gegaan met HackShield om jongeren weerbaarder te maken tegen digitale criminaliteit. Komend jaar herhalen we deze campagne en bouwen we de inzet van HackShield verder uit.
Ambitie: We zijn een veilige en zorgzame stad voor iedereen waarin we (ernstige) overlast, crimineel en gevaarzettend gedrag van personen of groepen, waarbij sprake is van (multi)problematiek, tegengaan en voorkomen Doel: We voorkomen en gaan tegen dat jongeren in de criminaliteit belanden Activiteiten We geven verder uitvoering aan het plan ‘Perspectief voor onze jeugd’. We werken samen met professionals om te komen tot een integrale groepsaanpak voor groepen jeugdigen. We brengen de informatie-uitwisseling op orde zodat risicojeugdigen vroegtijdig in beeld komen en vroegtijdig kan worden geïntervenieerd. Doel: We beperken en voorkomen (ernstige) overlast en criminaliteit door personen, huishoudens en groepen waarbij sprake is van (multi)problematiek Activiteiten We zetten in op het voorkomen en aanpakken van maatschappelijke problemen als verwarde personen, dak- en thuislozen, ex-gedetineerden en woonoverlast. We blijven complexe problematiek domeinoverstijgend aanpakken met het oog op bevorderen van de maatschappelijke veiligheid. We zetten met de regieteams multiprobleemhuishoudens, het doorbraakteam en het Zorg- en Veiligheidshuis in op een persoonsgerichte aanpak met als doel het verbeteren van de veiligheid op straat en het verminderen van overlast. Met deze instrumenten gaan we onverminderd door.
Daarbij werken we aan duurzame oplossingen voor de aanpak van verwarde personen, dak- en thuislozen en woonoverlast en leveren nazorg aan ex-gedetineerden om recidive te voorkomen. In 2025 zal het Bestuurlijk Overleg Zorg en Veiligheid verder worden ingericht zodat we met de hele regio onderwerpen op het domein van Zorg en Veiligheid onder de aandacht kunnen brengen en daar waar mogelijk en gewenst regionaal afstemmen en inzetten. Doel: We voorkomen veiligheidsproblemen die kunnen ontstaan door discriminatie, extremisme, radicalisering, polarisatie en maatschappelijke onrust Activiteiten We blijven inzetten op het voorkomen van veiligheidsproblemen die kunnen ontstaan door discriminatie, extremisme, radicalisering, polarisatie en maatschappelijke onrust. We blijven faciliteren dat inwoners die discriminatie ervaren dit kunnen melden bij een onafhankelijke antidiscriminatievoorziening en werken aan een lange termijn agenda voor de aanpak van discriminatie. In 40
2024 wordt onderzoek gedaan naar discriminatie en de uitkomsten daarvan worden begin 2025 verwacht. Dat maakt dat we in 2025 een plan van aanpak maken aan de hand van de uitkomsten van het onderzoek. In 2025 zullen we de versterkingsgelden radicalisering die we in 2024 aanvragen, inzetten voor zowel de stad als ook de regio. Daarnaast continueren we de casustafel voor de regio Gelderland-Zuid in het Zorg- en Veiligheidshuis met betrekking tot radicalisering. Ten slotte blijven we in ons netwerk en daarbuiten inzetten op het voeren van de dialoog om veiligheidsproblemen die samenhangen met polarisatie, mensen die zich los menen van de maatschappij en maatschappelijke onrust te voorkomen. Doel: We voorkomen en gaan onveilige situaties als gevolg van (seksuele/straat)intimidatie tegen Activiteiten Met de uitvoering van het meerjarenbeleidsplan op dit thema gaan we ook in 2025 verder We blijven ons, samen met diverse partners, richten op het verbeteren van de veiligheid van vrouwen en meisjes in de openbare ruimte en horeca in Nijmegen, alsmede het verstevigen van de beweging die is gericht op het voorkomen en aanpakken van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Ambitie: We zijn een stad waarin de openbare orde en fysieke veiligheid zijn geborgd.
Veiligheidsmaatregelen zijn altijd redelijk, billijk en evenwichtig Doel: We bevorderen en bewaren de openbare orde Activiteiten We blijven de burgemeester adviseren over zijn aanpak van de openbare orde De burgemeester speelt een belangrijke rol in het waarborgen van de lokale veiligheid. Deze richt zich met name op de aanpak van verstoringen of bedreigingen van de openbare orde. Hiertoe heeft de burgemeester wettelijke bevoegdheden die zien op maatregelen als samenscholingsverboden, verblijfsontzeggingen, cameratoezicht, het sluiten van drugspanden en het stellen van voorwaarden aan demonstraties. Doel: We vergroten de veiligheid van evenementen, horeca en markten risicogestuurd waarbij we ondernemers, organisatoren en inwoners stimuleren verantwoordelijkheid te nemen voor de veiligheid Activiteiten We houden ons dienstverleningsniveau bij vergunningverlening op orde en stimuleren risico- en informatiegestuurd werken. We zorgen ervoor dat het niveau van dienstverlening bij de vergunningverlening op orde is en blijft. Ook stimuleren we dat ondernemers en organisatoren verantwoordelijkheid nemen voor de veiligheid van hun onderneming of evenement en daartoe veiligheidsmaatregelen treffen. Risico- en informatiegestuurd werken vragen blijvend om aandacht.
Doel: We voorkomen en gaan branden, ongevallen, rampen, crises en sociale en fysieke gevolgen die daarmee samenhangen tegen Activiteiten We blijven ondersteunen bij de bestrijding van rampen en crises en ondersteunen daarbij waar nodig onze inwoners in de nafase daarvan. We continueren de ondersteuning bij de bestrijding van rampen en crises en in de nafase daarvan. Daarbij stimuleren we de zelfredzaamheid van onze inwoners.
Samenwerkingen en verbonden partijen
Openbaar Ministerie Politie Belastingdienst Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN)
41
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) (Jeugd)reclassering GGD Gelderland-Zuid Ggz Veilig Thuis
Wat kost het? Financieel overzicht taakvelden Bedragen * €1 mln Baten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Saldo van lasten en baten V=voordeel; N=nadeel
Rekening 2023
Begroot 2024
2025
2026
2027
2028
0,0 1,4 1,4
0,0 1,2 1,2
0,0 0,4 0,4
0,0 0,4 0,4
0,0 0,4 0,4
0,0 0,4 0,4
17,2 9,0 26,2 24,8 N
17,7 9,3 27,0 25,8 N
19,0 8,4 27,4 27,0 N
19,0 8,5 27,5 27,1 N
19,0 8,6 27,6 27,1 N
19,2 8,7 27,9 27,4 N
Financieel overzicht ambities bedragen * € 1 miljoen
2025
2026
2027
2028
3. We zijn een veilige en weerbare stad voor iedereen waar we overlast en criminaliteit voorkomen en tegengaan
0,8
0,8
0,8
0,8
4. We zijn een veilige en zorgzame stad voor iedereen waarin we (ernstige) overlast, crimineel en gevaarzettend gedrag van personen of groepen, waarbij sprake is van (multi)problematiek, tegengaan en voorkomen
0,3
0,3
0,3
0,3
Lasten
5. We zijn een stad waarin de openbare orde en fysieke veiligheid zijn geborgd. Veiligheidsmaatregelen zijn altijd redelijk, billijk en evenwichtig Totaal Lasten
26,3
26,4
26,5
26,8
27,4
27,5
27,6
27,9
0,0
0,0
0,0
0,0
Baten 4. We zijn een veilige en zorgzame stad voor iedereen waarin we (ernstige) overlast, crimineel en gevaarzettend gedrag van personen of groepen, waarbij sprake is van (multi)problematiek, tegengaan en voorkomen 5. We zijn een stad waarin de openbare orde en fysieke veiligheid zijn geborgd. Veiligheidsmaatregelen zijn altijd redelijk, billijk en evenwichtig Totaal Baten Totaal Veiligheid
0,4
0,4
0,4
0,4
0,4
0,4
0,4
0,4
27,0 n
27,1 n
27,1 n
27,4 n
v= voordeel; n nadeel
Veranderingen in de begroting Bedragen * € 1.000
2025
2026
2027
2028
Bijdrage VRGZ
-542
-542
-542
-729
Knelpunt 2 fte vergunningverleners
-151
-151
-151
-151
Verhoging legeskosten en deel evenementen vergunningsvrij
151
151
151
151
-30
-30
Taakmutaties Veilige steden (DU)
42
Totaal -572 -572 -542 -729 Opmerking: min-bedragen betekenen verhoging van het budget (financieel nadeel); plus-bedragen betekenen verlaging van het budget (financieel voordeel).
Toelichting Bijdrage VRGZ Door een hogere deelnemersbijdrage aan de VRGZ passen wij de begroting hierop aan. Knelpunt 2 fte vergunningverleners, verhoging legeskosten en deel evenementen vergunningsvrij Vergunningverlening bij horeca- en evenementen: afgelopen jaar zijn programmagelden aangewend om twee extra fte vergunningverleners te kunnen inzetten. In verband met toename van de evenementen en de complexiteit bij de behandeling en begeleiding van de aanvraag is echter structureel inzet nodig om de vergunningen voor evenementen tijdig en conform het gewenste dienstverleningsniveau te kunnen verlenen. Om dit knelpunt (deels) op te lossen zouden voor een aantal categorieën horeca- en evenementenvergunningen de leges kunnen worden verhoogd. Legeskosten zijn op dit moment niet kostendekkend. Algemeen uitgangspunt is dat de leges wel kostendekkend zijn. Uitgewerkt gaat worden welke legeskosten kunnen worden verhoogd. Daarnaast kan als maatregel worden getroffen een deel van de vergunningen, het betreft dan de A-evenementen, vergunningsvrij te maken. Onzeker is nog of met deze maatregelen het volledige knelpunt kan worden opgelost. Dit zal nadere analyse moeten uitwijzen.
Veilige steden De twintig gemeenten die participeren in het programma Veilige Steden van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) ontvangen voor de periode 2023-2026 jaarlijks een bedrag van in totaal € 315.000. Het programma heeft als doel de sociale veiligheid van vrouwen in de publieke ruimte te vergroten. De mutatie in deze circulaire is meerjarig (2024 – 2026) € 30.000.
Investeringen per doel en ambitie Voor een verdere toelichting op de investeringen verwijzen we naar de paragraaf Investeringen. Ambitie
Doel
Investering
We zijn een stad waarin de openbare orde en fysieke veiligheid zijn geborgd. Veiligheidsmaatregelen zijn altijd redelijk, billijk en evenwichtig.
We bevorderen en bewaren de openbare orde.
Vervanging Toezichtcamera's
Ombuigingsopties bedragen * € 1.000
2025
2026
2027
2028
Bestuurlijk herprioriteren binnen IVP Ondermijning Veilige wijken Digitale criminaliteit Zorg en Veiligheid Jonge aanwas in de criminaliteit Straatintimidatie Openbare Orde
671 635 48 1.720 611 18 180
671 635 48 1.720 611 18 180
671 635 48 1.720 611 18 180
671 635 48 1.720 611 18 180
Taakveld Crisisbeheersing en Brandweer Totaal
ntb 3.883
ntb 3.883
ntb 3.883
ntb 3.883
Toelichting
43
Het grootste deel van de begroting van programma Veiligheid is voor de bijdrage aan de VRGZ (taakveld crisisbeheersing en brandweer). Het overige wordt ingezet om de ambities op de 11 thema’s van het IPV te realiseren (taakveld openbare orde en veiligheid). Het grootste deel hiervan betreft personele kosten. Indien besparingen in het programma Veiligheid zouden moeten worden gevonden, dan zouden er op thema’s van het IVP keuzes kunnen worden gemaakt waarmee uitvoeringskosten en programmagelden kunnen worden bespaard. Hieronder staan per thema van het IVP kort weergegeven mogelijke maatregelen met de potentiële gevolgen. Op deze thema’s kan een integrale afweging worden gemaakt. Benadrukt wordt dat het hier overwegend gaat over ingrepen in personele kosten. De meeste voorstellen leveren daarom geen directe besparingen op. Indien op de thema’s binnen het IVP keuzes moeten worden gemaakt, zal een nadere uitwerking nodig zijn van de precieze besparingen die dit oplevert. De opties die in de tabel zijn weergegeven zijn een grove raming van de besparingsmogelijkheden. Bij de berekening in de tabel is uitgegaan van een gemiddelde fte prijs van 94.000. Taakveld Openbare orde en veiligheid Ondermijning Op het thema ondermijning kunnen keuzes gemaakt worden ten aanzien van de reguliere/signaal aanpak van ondermijning, het Intergemeentelijk projectbureau (IGP) en de inzet van Bibob.
Gevolgen van keuzes op dit thema zijn dat de georganiseerde criminaliteit en daarmee de onveiligheid in de stad kunnen toenemen, publiek geld kan worden misbruikt en het vertrouwen in de overheid wordt ondermijnd. Veilige wijken Binnen de veilige wijken kan worden besloten te stoppen met de regisseurs Veiligheid. Verwacht wordt dat hierdoor overlast, criminaliteit en maatschappelijke onrust zullen toenemen of minder vroeg kunnen worden gesignaleerd en aangepakt. We verliezen dan ook de regie op samenwerking met (interne en externe) veiligheidspartners en de verbinding met de stad. De afstand tussen gemeente en de stad (bewoners, ondernemers, partners) zal hierdoor toenemen. Digitale criminaliteit De beschikbare middelen voor de aanpak van digitale criminaliteit zijn beperkt. Als we hiermee helemaal stoppen doen we niets meer aan bewustwording en bieden van handelingsperspectief voor onze doelgroepen jongeren, ouderen en MKB. De afgelopen jaren (lange termijn trend) is de digitale criminaliteit fors toegenomen. De verwachting is dat dit komende jaren nog verder zal groeien. We doen daar dan niets aan.
Zorg & Veiligheid Hier valt het beheersmatig faciliteren van het Zorg en Veiligheidshuis (ZVHH) onder voor het Rijk van Nijmegen, de regieteams multiprobleemhuishoudens, aanpak jongerenoverlast, verwarde personen, dak-en thuislozen, nazorg ex-gedetineerden, uitvoering geven aan de doorbraakaanpak en beleid zorg en veiligheid. Een deel hiervan betreft wettelijke taken en deels regionale samenwerking. Voor het overige kunnen keuzes worden gemaakt in het korten of anders inzetten van de personele inzet. Gevolg is dat er geen persoonsgerichte aanpak meer is, waardoor er meer overlast, onrust en criminaliteit in de stad zal zijn. Risico is ook dat mensen verder afglijden waardoor uiteindelijk meer kosten worden gemaakt voor zorg. Bovendien staan de regionale en lokale samenwerking staat op het spel. Jonge aanwas in de criminaliteit Er kunnen keuzes gemaakt worden ten aanzien van de inzet van de jeugdcoaches. Indien we stoppen met de jeugdcoaches bereiken we jongeren afkomstig uit de straatcultuur niet, lukt het minder goed om risicosignalen mbt overlast en criminaliteit tijdig op te vangen en kunnen we jongeren minder perspectief bieden richting school en werk waardoor ze juist eerder afglijden. Straatintimidatie 44
Er kan keuze gemaakt worden op de preventieve taak. De onveiligheid op straat neemt hierdoor mogelijk toe. Polarisatie en maatschappelijke onrust Dit betreft een belangrijk maatschappelijk thema. Indien we dit thema schrappen dan weten we nog minder wat er speelt in de maatschappij, lukt het minder goed om informatie snel te duiden en in de kiem te smoren. Openbare orde Groot deel van de taken binnen Openbare Orde betreffen wettelijke taken. Op onderdelen kunnen keuzes gemaakt worden. Bijvoorbeeld de inzet van cameratoezicht. Dit betreft echter een gemeenschappelijke regeling (RTC), wat gevolgen heeft voor de samenwerking in de regio. Daarnaast zou bespaard kunnen worden op de huur van het pand van de tippelzone indien deze zou worden beëindigd. Er is dan geen locatie meer voor sekswerk. Taakveld crisisbeheersing en brandweer Er kan voor worden gekozen te besparen op de VRGZ. Dit betreft echter een gemeenschappelijke regeling. Kanttekening bij afweging Algemene denkrichting zou kunnen zijn dat keuzes gemaakt worden op enkele thema’s binnen het IVP en daarbij in veel mindere mate te richten op preventie van overlast en criminaliteit. Gevolg hiervan is dat de problemen uit de hand lopen en de overlast en onveiligheid zowel achter de voordeur als op straat toenemen.