Stadsbegroting 2023-2026
Tekst van het document
Stadsbegroting 2023 -2026
www.nijmegen.nl
Stadsbegroting 2023 - 2026
1
2
Inhoud Leeswijzer______________________________________________________________________________________ 4 Inleiding _______________________________________________________________________________________ 5 Voorstel _______________________________________________________________________________________ 7 Financieel beeld ________________________________________________________________________________ 9 Programma's __________________________________________________________________________________ 15 Bestuur en organisatie ____________________________________________________________________ 15 Veiligheid _______________________________________________________________________________ 22 Economie en toerisme ____________________________________________________________________ 27 Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg ___________________________________________________________ 33 Werk en Inkomen_________________________________________________________________________ 49 Onderwijs _______________________________________________________________________________ 57 Bereikbaarheid __________________________________________________________________________ 64 Wonen en stedelijke ontwikkeling ___________________________________________________________ 71 Openbare ruimte _________________________________________________________________________ 78 Cultuur en Cultureel Erfgoed
_______________________________________________________________ 87 Sport ___________________________________________________________________________________ 93 Financiën _______________________________________________________________________________ 97 Thema duurzaamheid ____________________________________________________________________ 102 Thema burgerparticipatie _________________________________________________________________ 104 Paragrafen ___________________________________________________________________________________ 105 Investeringen ___________________________________________________________________________ 105 Lokale heffingen ________________________________________________________________________ 114 Bedrijfsvoering _________________________________________________________________________ 122 Verbonden partijen ______________________________________________________________________ 124 Onderhoud kapitaalgoederen _____________________________________________________________ 139 Grondbeleid ____________________________________________________________________________ 145 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ___________________________________________________ 148 Financiering ____________________________________________________________________________ 156 Financiële begroting ___________________________________________________________________________ 161 Baten en
lasten _________________________________________________________________________ 161 Algemene dekkingsmiddelen ______________________________________________________________ 167 Reserves en voorzieningen ________________________________________________________________ 173 Subsidies ______________________________________________________________________________ 176 Balans en EMU saldo _____________________________________________________________________ 180 Benchmark taakvelden ___________________________________________________________________ 182 Financiële spelregels _____________________________________________________________________ 184 Grondslagen en uitgangspunten ___________________________________________________________ 186
3
Leeswijzer Initiatiefvoorstel Programmastructuur 2022- 2026 Deze begroting is opgebouwd aan de hand van de programma's en de overstijgende thema's uit het initiatiefvoorstel 'Programmastructuur 2022 -2026'. Ambities en doelen centraal, koppeling inhoud met geld Net als vorig jaar zijn in deze begroting binnen elk programma de speerpunten opgenomen (‘wat willen we komend jaar bereiken?’) en verrijkt met een (volledig) overzicht van ambities, doelen en activiteiten. Deze doelenboom is geactualiseerd aan de hand van het initiatiefvoorstel 'Coalitieakkoord 2022 - 2026. Online kunt u per programma via het rechtermenu navigeren naar de complete doelenboom. Financieel is een koppeling gelegd naar de doelen, waardoor (bij ‘wat kost het?’) zichtbaar wordt welke kosten gepaard gaan met bepaalde doelen en bovenliggende ambities. We denken dat dit helpt bij het maken van afwegingen vanuit een totaalbeeld en de basisvragen: ‘‘waarom doen we eigenlijk wat we doen, vanuit welke doelen en ambities en hoeveel geld hebben we daarvoor over?” Aanvullende informatie in de digitale versie van de Stadsbegroting De digitale versie van de Stadsbegroting 2023 - 2026 is te vinden via pcportal.nijmegen.nl. Via dit portaal zijn ook de andere planning & control producten te vinden.
De digitale versie geeft dezelfde informatie als het analoge boekwerk en biedt daarnaast de mogelijkheid om op onderdelen in te zoomen. Zo is onder de programma's meer informatie over de onderliggende taakvelden opgenomen. Ook kan vanuit de programma's doorgeklikt worden naar de programma's in de Stads en Wijkmonitor en zijn links opgenomen naar relevante beleidsdocumenten. En in de digitale versie is de volledige doelenboom (ambities, doelen en activiteiten, inclusief een toelichting) te vinden. Kennisportaal financiën Via pcportal.nijmegen.nl. is ook het kennisportaal financiën te vinden. Hier vindt u verdiepende achtergronden over bijvoorbeeld financiële wet- en regelgeving en wat de afspraken zijn over financiën binnen de gemeente Nijmegen.
4
Inleiding We realiseren ons maar al te goed dat we in onzekere tijden leven. De nasleep –of misschien weer opleving- van corona is nog niet voorbij, de kurkdroge zomer maakt de noodzaak van klimaatadaptatie letterlijk zichtbaar en er is oorlog in Europa met als gevolg de pan uit rijzende energiekosten voor inwoners, maatschappelijke instellingen, bedrijven en sportclubs en een ongekend hoge inflatie en koopkrachtdaling. Voor het eerst sinds tijden hebben we bovendien geen sluitende begroting. 2026 laat een tekort zien van € 3,4miljoen. Tegelijkertijd gaat het in deze turbulente tijden in heel veel opzichten goed met onze stad. Nijmegen is nog altijd een aangename groene woonstad, het aantal inwoners en bedrijven, de werkgelegenheid en het gebruik van duurzame energie groeien en werkloosheid en ook armoede namen de afgelopen jaren af. Mensen zijn over het algemeen positief over hun wijk en buurt en bereid om iets voor een ander te doen. Bovendien zijn de financiële vooruitzichten voor de jaren 2023 tot en met 2025 in onze begroting positief. Die bieden ons ruimte om, zeker de eerste jaren, veel extra te investeren en te realiseren, bovenop alle projecten en activiteiten die we al aan het doen waren.
In het coalitieakkoord staan dan ook hoge ambities om onze stad op vele gebieden nog mooier, duurzamer, aantrekkelijker, beter bereikbaar en veerkrachtiger te maken en dat veel meer in samenwerking en samenspraak met onze inwoners en ondernemers te doen. We investeren flink in onze stad. Maar hierbij hoort ook vooruitkijken. Dat is essentieel om ook op de lange termijn te kunnen blijven investeren in een veerkrachtig en aantrekkelijk Nijmegen. In deze begroting maken we de eerste slag naar de uitvoering van deze ambities. U kunt de komende maanden onder andere plannen verwachten voor de inzet van het Woonfonds van € 10 miljoen, de upgrade voor Waalhalla en de inzet van de € 80 miljoen die we uit het Mobiliteitsfonds gekregen hebben. Dit najaar leggen we ook ons beleid voor participatie in het ruimtelijk domein aan uw raad voor. Via Mijnwijkplan gaan we heel transparant communiceren over ruimtelijke projecten in de stad. We bouwen het project energiefixers uit en starten met het betrekken van bewoners bij de vervangingsgolf in de openbare ruimte. We werken zo veel mogelijk in samenhang aan onze ambities. Dan bereiken we het best mogelijke resultaat voor onze inwoners en voor de stad. We grijpen alle kansen aan om Nijmegen duurzamer te maken, groener en beter aangepast aan het veranderende klimaat, ontmoeten en bewegen te stimuleren en de stad inclusiever te maken.
De gevolgen van de hoge inflatie raken echter ook ons en onze inwoners en bedrijven. Armoede en financiële problemen zijn voor steeds meer Nijmegenaren een reëel risico. In het sociaal domein geven we dan ook prioriteit aan uitvoering; mensen die problemen hebben, goed helpen, dichtbij huis, in de wijk waar ze wonen. En snel als dat nodig is, zoals bij de opvang van Oekraïense vluchtelingen dit jaar en eerder de ondersteuning voor ondernemers vanwege corona. Ook het verruimen van onze regelingen voor armoedebestrijding en extra inzet op schuldhulp zijn daarvoor in deze tijden, waarin de bestaanszekerheid voor veel mensen afneemt, belangrijk. Bij onze eigen uitgaven en investeringen moeten we ook rekening houden met forse kostenstijgingen. In het coalitieakkoord hebben we daar een bedrag voor opgenomen. Dit blijkt niet voldoende te zijn, in deze begroting stellen we daarom een aanvulling voor. Verder hebben we het indexeringspercentage in deze begroting gebaseerd op recentere cijfers dan anders, zodat we de hogere prijsstijgingen voor 2023 alvast zo goed mogelijk verwerken. Zorgkosten hebben de afgelopen jaren niet alleen landelijk maar ook op gemeenteniveau een grote impact op de begroting en de jaarrekening gehad. Lastig daarbij is de aanhoudende onduidelijkheid over rijksbijdragen en het feit dat wij maar beperkte directe invloed op de kosten hebben.
In onze begrotingssystematiek zijn wij afhankelijk van prognoses, gebaseerd op realisatiecijfers. Komend jaar willen wij onderzoeken of het mogelijk is om de methodiek van prognosticeren te verbeteren.
5
Bij al onze ambities gaan we naast financiële, zeker ook andere grote uitdagingen tegenkomen. De stad bereikbaar houden bijvoorbeeld, tijdens de grote ingrepen in het Stationsgebied en Winkelsteeg. Ook de krappe arbeidsmarkt, niet alleen bij ons, maar ook bij de organisaties en bedrijven die we subsidiëren of contracteren, maakt dat we –zeker in het ruimtelijk domein- slim moeten prioriteren en niet alles tegelijk kunnen doen. Dat neemt niet weg dat we op vol vermogen doorgaan met de bouw van 10.000 woningen, meer bomen, groen en laadpalen in de stad, de grote stedelijke ontwikkelingsprojecten en gebouwen verduurzamen en aardgasvrij maken. We gaan stappen zetten om Dukenburg een impuls te geven, een nieuw zwembad te bouwen, de schouwburg te renoveren en nog veel meer. We investeren dus veel in de stad, zodat Nijmegen gezond, sociaal en duurzaam verder kan groeien zodat iedereen mee kan blijven doen en onze stad aantrekkelijk blijft voor inwoners, bedrijven, instellingen en bezoekers. Daarbij hebben we oog voor de wereld om ons heen, de mogelijkheden op de korte termijn en de onzekerheden op de langere termijn. Zoals gezegd is het financiële perspectief voor 2026 en daarna onzeker. Die financiële onzekerheid wordt voor een groot deel veroorzaakt doordat het Rijk in 2026 minder middelen aan gemeenten beschikbaar stelt dan de jaren daarvoor.
Op Prinsjesdag heeft het kabinet dit slechts deels en alleen incidenteel voor 2026 gerepareerd. Een structurele oplossing blijft uit. In deze begroting hebben we niet voorgesorteerd op extra middelen van het Rijk, maar we hebben ook niet het tekort volledig opgelost. We gaan ons eerst inzetten om goede en heldere afspraken met het Rijk te maken.
6
Voorstel Onderwerp Stadsbegroting 2023 - 2026 Opsteller Programma Portefeuillehouder
Albert Foekens Financiën T.F.A. van Elferen
Collegebesluit 27 september 2022 Behandeldatum Raad 2 november 2022 Status Openbaar
Samenvatting Jaarlijks leggen we een stadsbegroting aan uw raad voor. Door het vaststellen van deze begroting autoriseert uw raad de baten en lasten per programma en geeft uw raad ons college opdracht tot uitvoering van de begroting. Uw raad heeft richting gegeven aan de Stadsbegroting 2023 – 2026 met het initiatiefvoorstel ‘Coalitieakkoord 2022 – 2026’, het raadsvoorstel ‘Grondslagen en uitgangspunten Stadsbegroting 2023 -2026’ en het initiatiefvoorstel ‘Programmastructuur 2022 – 2026’. Met deze richting van uw raad is ons college verder gegaan met de begrotingsvoorbereiding. Deze voorbereiding heeft onder meer geresulteerd in voorstellen om de bestaande begroting te wijzigen. Deze wijzigingen zijn alvast in de cijfers verwerkt zodat uw raad een goed beeld heeft van de uitwerking op de financiële begroting.
Voorstel x De stadsbegroting 2023 – 2026 vast te stellen. x De veranderingen in de begroting vast te stellen zoals opgenomen in het deel Begroting -> Financieel beeld -> Programmabegroting. x Het investeringsplan 2023 – 2026 vast te stellen dat is opgenomen in de paragraaf investeringen; inclusief de nieuwe investeringen die voorgesteld worden in het deel Begroting -> Financieel beeld -> Investeringen. x De onttrekkingen en stortingen in de saldireserve te verwerken zoals opgenomen in het Begroting -> Financieel beeld -> Programmabegroting en toegelicht in het programma Financiën -> Veranderingen in de begroting. x De subsidieplafonds voor de betreffende programma’s vast te stellen volgens het overzicht in het deel Financiële begroting > subsidies > subsidieplafonds. x De wijziging van de indexeringspercentages voor de programmabegroting voor 2023 vast te stellen zoals opgenomen in het deel Financiële begroting -> Grondslagen en uitgangspunten. x De grondslagen en uitgangspunten vast te stellen voor de grondexploitaties zoals opgenomen in het deel Financiële begroting -> Grondslagen en uitgangspunten.
7
8
Financieel beeld Inleiding In dit deel wordt ingegaan op het financieel beeld voor de komende jaren. Als eerste wordt ingegaan op de veranderingen in de programmabegroting. Daarna wordt stil gestaan bij de wijzigingen in het investeringsplan. Als laatste komen de ontwikkelingen in het weerstandsvermogen aan bod.
Programmabegroting In deze Stadsbegroting worden de financiële wijzigingen bij de inhoudelijke programma's toegelicht. Een aantal belangrijke punten wordt hieronder toegelicht. Ambities en doelen Initiatiefvoorstel Coalitieakkoord 2022 - 2026 integraal verwerkt In deze Stadsbegroting zijn de plannen uit het initiatiefvoorstel 'Ons Nijmegen. Stad van iedereen' verwerkt. Daarbij zijn er geen bijstellingen op de ambities gedaan. Wel bleek op een aantal onderdelen een financiële bijstelling nodig. De grootste aanpassing is dat in deze begroting ook middelen voor het warmtenet worden gereserveerd. Dit wordt toegelicht onder het programma openbare ruimte. Aanpassing prijzen in 2023 Uw raad heeft op 22 juni de grondslagen en uitgangspunten voor deze Stadsbegroting vastgesteld. De prijsbijstellingen uit dat voorstel waren gebaseerd op het Centraal Economisch Plan van het Centraal Plan Bureau (CPB) uit maart dit jaar. In de raming uit augustus van het CPB bleken prijzen voor materiële lasten fors meer gestegen te zijn: in maart was dit 4,8%, op basis van de augustusraming is dit 12,4%. Dit leverde een lastig vraagstuk op. Formeel waren de uitgangspunten door uw raad vastgesteld. Maar, het niet aanpassen van de prijzen betekent het komende jaar budgettaire knelpunten.
Daarom heeft ons college in deze begroting, vanwege de uitzonderlijke hoge prijsstijgingen, het prijspeil in het begrotingsjaar 2023 aangepast op basis van de augustusraming van het CPB. Hiermee worden de programmabudgetten verruimd, waarmee niet alleen prijsstijgingen opgevangen kunnen worden, maar bijvoorbeeld ook extra subsidiebudget wordt toegevoegd. In totaal geeft dit 14,2 miljoen euro aan budgetruimte. Net als de programmabudgetten stellen we ook de gemeentelijke tarieven bij. Hiermee stijgen de gemeentelijke opbrengsten met 2,2 miljoen euro. Omdat het rijk voor haar begroting ook van de cijfers van het CPB uitgaat kunnen we een hoger gemeentefonds verwachten. Op basis van de afspraak tussen rijk en gemeenten is becijferd dat vanuit het rijk circa 10 miljoen euro aan prijsbijstelling te verwachten is. In totaal resteert een nadelig resultaat op deze prijsbijstelling van 2,0 miljoen euro. De begrotingsjaren 2024 tot en met 2026 zijn niet aangepast. Deze worden, volgens de reguliere afspraken, volgend jaar bijgesteld. Geen sluitende begroting in 2026 Zoals in de inleiding is geschreven, sluit deze begroting nadelig in 2026. De belangrijkste reden hiervoor is dat het rijk, door het eenzijdig aanpassen van de rekenregels, het gemeentefonds in 2026 laat dalen ten opzichte van de voorgaande jaren. In 2026 is er dus minder beschikbaar vanuit het gemeentefonds dan in 2025.
De afgelopen maanden is dit ook bekend geworden als 'het ravijn'. Hoewel ons college voor een r realistisch en een deugdelijke begroting staat, kiest ons college nu voor het afgeven van een signaal door een niet sluitende begroting in 2026 te presenteren. Dit college verwacht de oplossing voor het ravijn van diegene die het ravijn heeft gecreëerd: het rijk.
9
Voorgestelde veranderingen zijn verwerkt in deze begroting In deze Stadsbegroting zijn de voorgestelde veranderingen in de begrotingscijfers verwerkt. Hiermee is er direct een volledig beeld van de financiële doorwerking op de programmabegroting. De veranderingen worden bij de programma's toegelicht onder het kopje 'Wat kost het? - Veranderingen in de begroting'. Bedragen * € 1.000
2023
2024
2025
2026
Stand Stadsbegroting 2022 - 2025
430
374
750
750
Bestuur en organisatie Accountantskosten AVG-proof maken van Corsa Invoeren van IRMA als digitale identiteitsvoorziening Lobbyagenda MijnWijkplan doorontwikkelen Minder leges VOG Verbeteren van de dienstverlening Verhogen van de cyberveiligheid Verschuiving: programma Beveiliging IRVN Vervallen generieke korting IRVN
-140 -150 -270 -100 -25 -65 -500 -163 -203 -130
-140 -150 -20 -100 -25 -65 -500 -480 73 -130
-140 -150 -20 -100 -25 -65 -500 -480
-140 -150 -20 -100 -25 -65 -500 -480
-130
-130
Taakmutaties gemeentefonds, IU's en DU's Actielijn 2 Robuust rechtsbeschermingssysteem Actielijn 3 Systeemleren Actielijn 5 Impuls integraal werken Versterking dienstverlening gemeenten: Systeemleren Totaal Bestuur en organisatie
-280 -57 -80 -48 -2.211
-280 -59
-292 -60
-301 -62
-48 -1.924
-50 -2.012
-51 -2.024
-50 -284 -196 -44 -574
-52 -284 -196 -48 -580
-53 -284
-53 -284
-49 -386
-49 -386
-500 -650
-500 -650 -86
-500 -300 -86
-500
-1.900 -1.050 -4.100
-1.236
-886
-586
-300 -438 -30 -250 -300 -4.900
-300 -438 -40 -250 -300 -4.600
-300 -438 -50 -250 -300 pm
-300 -245 -100 -100 3.220 -1.004 -869
-250 -235 -100 -100 2.600 -1.004 -869
-250 -235 -100 -100 2.600 pm pm
-300 -438 -50 -250 -300 pm 2.500 -250 -235
Programma Veiligheid Taakmutaties gemeentefonds, IU's en DU's Anit discriminatie voorzieningen DU Versterken dienstverlening gemeenten: personen met verward gedrag Experiment gesloten coffeeshopketen (DU) Landelijke structuur Totaal Veiligheid Programma Economie en toerisme Aantrekkelijke binnenstad Actieprogramma Economische Visie en de Impuls Lokale Economie Groene metropoolregio, incl. verstedelijkingsstrategie (corr.SB'22) Uitbaggeren Oostkanaalhavens Via-T Totaal Economie en toerisme Programma Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Actieprogramma Inclusie VN-verdrag handicap: Behouden Financieel Experts in de Wijk Dierenwelzijn: Impuls ondersteuning van jongeren Impuls welzijnsaanbod voor ouderen Jeugd Jeugd; doorwerking afspraken vanuit hervormingsagenda Nijmeegs Jongerenperspectieffonds Ombudsfunctie Regenboogagenda Subsidie anti-discriminatie Taakveld geëscaleerde zorg 18+ (beschermd wonen) Taakveld Maatwerkdienstverlening 18+ Wmo HH Taakveld Maatwerkvoorzieningen Wmo HM
10
-86
-100 2.000 pm pm
Bedragen * € 1.000 Tijdelijke inzet Attentiewijken (jeugdartsen en wijkverplgkundigen) Uitbreiding doorbraakmethode
2023 -185 -180
2024 -93 -180
2025 -46 -180
2026 0 -180
-563 -3.593
-576 -3.593
-47 -65 31 -475 -413 -522 110 -11.518
-47 -65 31 -484 -421 -522 163 -11.673
-590 -3.593 980 -49 -65 31 -492 -431 -522 167 -4.213
-675 -3.593 1.009 -50 -65 31 -504 -443 2 181 -1.710
-500 -360 -80
-500 -360
-500 -360
-500 -360
Taakmutaties gemeentefonds, IU's en DU's Armoedebestrijding kinderen (DU) Participatie: loon- en prijsbijstelling 2022 Totaal Werk en Inkomen
-24 -56 -1.020
-24 -57 -941
-24 -58 -942
-24 -60 -944
Programma Onderwijs Kansengelijkheid onderwijs Leerlingenvervoer effect indexering + stijging leerlingen Leerlingenvervoer invoering ZERO emissie Totaal Onderwijs
-1.000 -212 0 -1.212
-1.000 -212 -107 -1.319
-1.000 -212 -249 -1.461
-750 -212 -266 -1.228
Programma Bereikbaarheid Aanpak hotspots Laadinfra Mobiliteit Uitbreiden fietsparkeren/tegengaan wildparkeren
-300 -300 -200 -25
-300 -300 -200 -25
-300 -300 -200 -25
-300 -100 -200 -25
Taakmutaties gemeentefonds, IU's en DU's Extra capaciteit BOA’s (DU) Totaal Bereikbaarheid
-61 -886
-61 -886
-61 -886
-61 -686
-300 -150 -100 -150 -800
-300 -150 -100 -150 -800 -300 -300 -170 -60
-300 -150 -100 -150
-300 -170 -98 -10.000 -12.068
-300 -150 -100 -150 -800 -300 -300 -170 -98 -2.368
-2.330
-1.530
-1.700 -100 -250
-1.700 -100 -250
-1.700 -100 -250
-1.700 -100 -250
Taakmutaties gemeentefonds, IU's en DU's Actielijn 4 Versterking ondersteuning wijkteams Beschermd Wonen (IU): loon- prijs- en volumebijstelling Eigen bijdrage huishoudelijke hulp (Coalitieakkoord) Inburgering: leerbaarheidstoets Jeugdhulp kinderen in een AZC (DU) Maatschappelijke opvang en OGGz (DU) Salarislasten zorgdomein Jeugd Salarislasten zorgdomein WMO Vrouwenopvang (DU) Valpreventie ouderen Totaal Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Programma Werk en Inkomen Maatwerkbanen Meedoenregeling naar 140% Voedselbank naar sociale supermarkt
Programma Wonen en Stedelijke Ontwikkeling Afwikkeling verkoop panden Thermion Commissie beeldkwaliteit gezamenlijk wonen, zoals CPO, woonverenigingen en Knarrenhoven Huurteams Implementatie omgevingswet Kamerverhuurbeleid Realiseren flexibele woonruimte Regulering zoals zelfbewoningsplicht Waalfront, NYMA en Engie Woonfonds Totaal Wonen en Stedelijke Ontwikkeling Programma Openbare ruimte 10.000 woningen aardgasvrij Actieve aanpak tekort op het elektriciteitsnet Focus op grootgebruikers (van energie)
11
-300 -300 -170 -60
Bedragen * € 1.000 Handhaving milieutaken Luchtkwaliteit Maatregelen Waalstrand Veur lent enSnelbinder Minder afval, meer hergebruik (1x grofvuil ophalen) Nieuwbouw maximaal benutten voor zonnepanelen Subsidieregeling voor doe-het-zelvers en gratis maatwerkadvies Terugdraaien bezuiniging gladheidsbestrijding Uitvoeringsbudget verduurzamen maatschappelijk vastgoed Vergroenen van de openbare ruimte Warmtenetfonds Totaal Openbare ruimte
2023 -500 -100 -175 -300 -250 -1.700 -100 -100 -250 -3.000 -8.525
2024 -500 -100 -175 -300 -250 -1.700 -100 -100 -250 -5.000 -10.525
2025 -500 -100 -175 -300 -250 -1.700 -100 -100 -250 -6.000 -11.525
Programma Cultuur en Cultureel erfgoed Erfgoed Verhogen cultuurbudget Vestiging bibliotheek Nijmegen Noord
-1.550 -2.000
-950 -2.000
-950 -2.000
18 -3.532
18 -2.932
16 -2.934
-3.450
Programma Sport Besparing exploitatie vanwege nieuw zwembad Bijstelling huur NEC-stadion Waalhalla en urban sports
-67 -50
-67 -50
-67 -50
500 -67 -50
Taakmutaties gemeentefonds, IU's en DU's Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches (DU) Totaal Sport
-765 -882
-765 -882
-765 -882
-765 -382
-1.898 30.469
-1.897 40.971 4.000 -812 1.500
-2.766 53.348 3.600 -1.284 1.500
-3.802 19.385 2.200 -1.212 1.500
-1.051 -2.823 -2.000
-1.051 -5.677 -2.000
-1.051 -9.840 -2.000
-6.373 300
-6.273 600
Taakmutaties gemeentefonds, IU's en DU's Lokaal cultuuraanbod (covid-19) Totaal Cultuur en Cultureel erfgoed
Programma Financiën Ontwikkeling algemene middelen Aantallen, indexering, etc. gemeentefonds Te ramen aanvullende middelen jeugd vanaf 2024 Treasury Vrijval stelpost volumegroei (gemeentefonds)
-248 1.500
Andere besluiten Afschaffen hondenbelasting Toevoeging kapitaallasten (uitbreiding investeringsruimte) Uitvoering groeit mee met de stad Ontwikkeling zorg kosten vanaf 2025 - kostenontwikkleing jeugd en WMO vanaf 2025 - verwachte besparingen als gevolg van preventie Bijstelling indexering 2023 Niet reserveren voor volumegroei zorg in 2026
-1.051 -2.000
2026 -500 -100 -175 -300 -250 -100 -100 -250 -1.000 -4.825
-950 -2.000 -500
-1.997 4.500
Taakmutaties gemeentefonds, IU's en DU's gemeentefonds
7.464
7.370
6.244
5.817
32.334
45.258
45.841
9.824
Totalen voor verrekening met saldireserve
-13.860
10.366
18.134
-7.177
Verrekening met saldireserve (programma financiën)
13.860
-10.366
-18.134
3.801
0
0
0
-3.376
Totaal financiën exclusief verrekening saldireserve
Totaal
12
Investeringen In het initiatiefvoorstel "Coalitieakkoord 2022 -2026' is een uitgebreide aanvulling op het investeringsplan opgenomen. Deze aanvullingen hebben allen een plek gekregen in deze Stadsbegroting. Tijdens de voorbereiding op deze Stadsbegroting bleek een aantal bijstellingen nodig. De belangrijkste bijstelling betreft het verhogen van het benodigde investeringskrediet voor het nieuwe Zwembad Winkelsteeg en het openhouden van de mogelijkheid om dit zwembad te realiseren op de locatie Jan Massink Hal. In de paragraaf investeringen - nieuwe investeringen wordt toegelicht hoe en waarom het college tot dit gewijzigde voorstel is gekomen. In de tabel hierna zijn de nieuwe investeringen opgenomen. In de paragraaf investeringen - nieuwe investeringen worden alle nieuwe investeringen toegelicht. Bedragen * € 1.000
2023
2024
2025
2026
Totaal
Klimaatadaptatietoolbox en aanpassing Openb.ruimte 1000 bomen per jaar Investering ten behoeve aardgasvrij maken Energieneutrale en aardgasvrije gemeentelijke vastgoed Laadinfra Stationsgebied: scope wijziging West-entree Waalfront, NYMA en Engie Ontwikkelagenda Dukenburg Flexibele woonruimte Meer dan beheer Ambitie gestuurde aanpak bij vervangingen OR Zwembad Winkelsteeg (*) Sporthal/Locatie Jan Massinkhal Waalhalla Planexploitatie Winkelsteeg; jaarschijf 2026 Mobiliteit Aantrekkelijke binnenstad Renovatie van de schouwburg Atelierbeleid Onderwijshuisvesting Groei Basisschool Hidaya Gebiedsontwikkeling van bedrijvenpark De Grift/Rietgraaf Gevel museum Valkhof Reservering voor gestegen kosten
1.700 1.000 pm 1.400 500
1.700 1.000 pm 1.400
1.700 1.000 pm 1.400
1.700 1.000 pm 1.400
6.800 4.000
7.000 2.000 1.000 1.000 10.000 400 1.200 1.014 8.303
7.000 8.000 7.200
7.000 5.000 7.200
1.400
1.200
2.087
2.636
2.115
5.600 500 6.500 500 7.200 2.500 1.400 18.000 48.500 17.100 950 2.800 21.000 15.000 22.680 1.000 10.000 400 3.800 1.014 15.141
Totaal investeringen
48.367
59.387
61.736
42.895
212.385
6.500 500 4.000 700 1.000 3.000 2.000 650
3.200 600 400 5.000 3.000 17.100 300
600
600
5.000 22.500
5.000 21.000
2.800
13
7.280
Ontwikkeling weerstandsvermogen Hieronder is de verwachte ontwikkelingen van het weerstandsvermogen opgenomen.
Ten opzichte van het initiatiefvoorstel 'Coalitieakkoord 2022 -2026', dat uw raad op 22 juni heeft aangenomen is de ontwikkeling van de saldireserve hoger. Dit is omdat de jaren 2023 - 2025 voordeliger sluiten. Het risicoprofiel is nauwelijks aangepast ten opzichte van de Stadsrekening 2021. Meer over de ontwikkeling van de saldireserve en risico's is te vinden in paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing
14
Programma's Bestuur en organisatie Wat zijn onze ambities en doelen? Ambitie
We zijn een transparant en slagvaardig stadsbestuur dat in samenspraak met de stad en haar omgeving aan de afgesproken doelstellingen werkt.
Doelen * De raad treedt op als vertegenwoordiging van de Nijmegenaar. De raad stelt beleid vast. De raad controleert op de uitvoering van beleid. * Het college stuurt als dagelijks bestuur van de stad integraal op de belangrijke opgaven.
Ambitie
We zetten de Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening.
Doelen * We zorgen dat de Nijmegenaar gebruik kan maken van zijn of haar democratische rechten. * We verbeteren onze dienstverlening continu.
Ambitie
We hebben een betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie.
Doelen * We zijn een goede werkgever. * We zijn een moderne en betrouwbare overheidsorganisatie.
Wat willen we komend jaar bereiken? Als programma Bestuur en Organisatie richten we ons de komende jaren op een transparant en slagvaardig stadsbestuur en zetten we de Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening. Ook zorgen we voor een betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie. Transparant en slagvaardig stadsbestuur We implementeren de Wet Open Overheid Op 1 mei 2022 is de Wet Open Overheid (Woo) ingegaan. Deze wet regelt het recht van burgers op informatie van de overheid. Zo krijgt iedereen meer inzicht in het handelen van de overheid. De Woo verplicht alle bestuursorganen bepaalde informatie actief openbaar, vindbaar en uitwisselbaar te gaan maken. De actieve openbaarmaking van al deze categorieën informatie is een omvangrijke operatie. De onderdelen die in 2023 in werking treden bereiden we voor. Naast openheid willen we inwoners ook beter en actiever betrekken bij onze plannen en de uitvoering ervan. We gaan op zoeken naar nieuwe manieren om de inwoners beter te betrekken bij onze besluitvormingsprocessen. We handelen bezwaren en klachten tijdig af en vullen de ombudsfunctie in We handelen minimaal 80% van de bezwaren en 90% van de klachten af binnen de wettelijke termijn. Daarbij kiezen we voor een informele aanpak indien dat mogelijk is.
Voor het horen van de indieners maken we gebruik van fysiek uitnodigen, bellen of videobellen, zodat we flexibel kunnen werken.
15
De onafhankelijke en laagdrempelige ombudsfunctie is allereerst bedoeld voor zorg, welzijn en uitkeringen. We verkennen of inwoners ook voor andere onderwerpen bij de ombudsfunctie terecht kunnen. Uitgangspunt is dat uitvoerende organisaties klachten zelf oplossen. Maar als inwoners er niet uitkomen met organisaties kunnen ze terecht bij de ombudsfunctie. In dat geval kan de ombudsman- of vrouw bemiddelen en als het nodig is een zwaarwegend advies geven. De ombudsfunctie zorgt voor een jaarlijks overzicht van klachten bij partners en de gemeente. We geven opgavegericht vorm aan de digitale transformatie Ons doel is integraal te sturen op de belangrijke opgaven. We geven daaraan mede vorm door de opgave ‘Digitale Transformatie’. We bouwen verder op de startnotitie die in 2022 met uw Raad is gedeeld en de ambities uit het coalitieakkoord. Samen met de stad gaan we in 2023 concretiseren welke ambities en wensen hieruit voortkomen. Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening We zetten de Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening We verbeteren onze dienstverlening doorlopend, waarbij we de dienstverlening steeds meer zo inrichten dat die goed aansluit bij de behoeften en logica vanuit de Nijmegenaar en niet is ingericht vanuit onze eigen werkprocessen of bedrijfsvoering. De Nijmegenaar ervaart onze dienstverlening daardoor als prettig, transparant en éénduidig.
De Nijmegenaar is tevreden wanneer hij of zij vriendelijk, open en professioneel wordt geholpen en een duidelijk antwoord krijgt op zijn of haar vragen. Daarnaast wordt onze dienstverlening ook ervaren als passend, persoonlijk en toegankelijk voor iedereen. Voor wie dat wil en kan is onze digitale dienstverlening beschikbaar, toegankelijk en persoonlijk. Wie als Nijmegenaar een complexe vraag heeft, minder digitaal vaardig is of persoonlijk contact wil, kan bellen of afspreken met een van onze collega’s en zo verder geholpen worden. De Nijmegenaar is iedereen die in Nijmegen woont, werkt of tijdelijk verblijft. Elk contact en elke interactie met de Nijmegenaar is dienstverlening, niet alleen website, de balies en het KCC. De hele gemeentelijke organisatie denkt en werkt mee. Als één geheel van gastvrouw tot directeur en van beleidsmedewerker tot toezichthouder. Om dit te bereiken richten we ons in 2023 op vijf punten: • Versterken van de uniforme communicatie en werkwijze in onze dienstverleningskanalen: de Nijmegenaar krijgt een correct antwoord en binnen de gestelde termijnen, ongeacht via welk kanaal de vraag binnenkomt. We onderzoeken of we vergelijkbare kanalen kunnen samenvoegen. We hanteren basisafspraken voor dienstverlening • Verbeteren van onze kennis van de behoeften van de Nijmegenaar met als doel om onze dienstverlening daarop aan te passen (o.a.
privacy van de nijmegenaar in de stadswinkel). We gebruiken daarvoor metingen, data, spiegelgesprekken en klanttevredenheidsonderzoeken • Verbeteren van onze kennis van de situatie van de Nijmegenaar, met als doel om sneller en beter te kunnen helpen, waarbij uiteraard privacy en eigen regie op gegevens zijn geborgd ( o.a. klantregistratiesysteem, via Mijn Nijmegen en mogelijkheden Irma) • Bijdragen aan het landelijke traject Werken aan de Uitvoering. Daarbij werken verschillende instanties en gemeenten samen (o.a. Samenwerking met IND in het lifeport welcome center en met de belastingdienst op het gebied van Zorg en Inkomen) • Onze medewerkers opleiden op het gebied van: omgangsvormen, bejegening, kennis van de Nijmegenaar en het maken van oprecht persoonlijk contact, waarbij ook hoort hoe je professioneel, weloverwogen en met empathie vertelt wanneer iets niet mogelijk is of bijvoorbeeld iemand beboet. En verder het werken met hedendaagse isystemen, maatwerk verrichten, fraude en ondermijning opsporen. We verbeteren de toegankelijkheid van onze dienstverlening Waar mogelijk gaan we in 2023 de dienstverlening eenvoudiger, transparanter en sneller aanbieden. We willen er zijn voor de digitale burger maar ook voor de minder (digi)taal vaardige burger. Alle producten en diensten van de
16
gemeente Nijmegen hebben daarom een digitaal en analoog alternatief. In 2023 bouwen we verder aan onze digitale systemen die maatwerk faciliteren, de Nijmegenaar helpen en open en toekomstbestendig zijn. We focussen ons op de toegankelijkheid voor onder andere slechtzienden, motorisch beperkten, laaggeletterden, ouderen en migranten met een taalachterstand. We voldoen aan de Europese regelgeving voor online kanalen en zetten schrijfcoaches in die de organisatie helpen bij het opnieuw formuleren van informatiemateriaal We stimuleren het gebruik van eigen digitale identiteitsmiddelen en breiden Mijn Nijmegen uit Door een in Nijmegen ontwikkelde identiteitsmiddel in te gaan zetten voor toegang tot gemeentelijke aanvraagformulieren, geven we de Nijmegenaar meer grip op hun eigen digitale identiteit. Vanuit hun democratisch recht op privacy bepalen ze zelf welke persoonsgegevens ze met ons en andere overheden en bedrijven willen delen. Het kan ook gebruikt worden om toegang te krijgen tot digitale voorzieningen. We willen dat Nijmegenaren meer inzicht krijgen in het contact met de gemeente en de persoonsgegevens die we over hen vastleggen. Deze informatie kunnen Nijmegenaren digitaal inzien via het vernieuwde Mijn Nijmegen. De hoeveelheid informatie die dit biedt is nu nog beperkt tot basisgegevens en uitkeringen.
In 2023 gaan we stapsgewijs meer mogelijkheden via Mijn Nijmegen bieden, zoals bijvoorbeeld het inzien en volgen van aanvragen of het toevoegen van documenten. Betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie We verbeteren informatiebeveiliging Met het programma informatiebeveiliging laten we bescherming tegen cybercriminaliteit van onze gemeente (en de regiogemeenten) permanent meegroeien met de toename van het dreigingsniveau. Daarmee ondersteunen we ook de aanbevelingen uit het regionaal rekenkameronderzoek en de Boardletter 2021. Met een pakket aan technische maatregelen houden we de informatiebeveiliging op orde en verbeteren we de monitoring, detectie en preventie van inbreuken op onze informatieveiligheid. Hiermee worden aanvallen in een vroeger stadium gedetecteerd en wordt er direct, geautomatiseerd op gereageerd. Het ICT-bedrijf Rijk van Nijmegen (iRvN) voert deze technische maatregelen de komende drie jaar in regionaal verband voor ons uit. We intensiveren verdere samenwerking met andere gemeenten Samen met de regiogemeenten gaan we thema's bepalen waarop we intensiever met elkaar willen samenwerken. Dit resulteert in een samenwerkingsagenda in regioverband op ICT-gebied. Op landelijk niveau blijven we samenwerken met andere overheden onder de vlag van Common Ground en Samen Organiseren.
We verbeteren de digitale werkomgeving en onze digitale vaardigheden We voeren het kantoorpakket MS365 stapsgewijs in. Daarmee creëren we een toekomstbestendige basisinfrastructuur voor onze werkomgeving en werkplekken. Het doel hiervan is om beter plaats- en tijdonafhankelijk intern samen te kunnen werken maar ook met onze samenwerkingspartners in de regio en landelijk. We zorgen dat onze medewerkers door het verbeteren van hun digitale bewustzijn en vaardigheden beter in staat zijn mee te gaan in de digitale transformatie. We ontwikkelen hiervoor meer verplichte leerlijnen. We zetten extra in op onze arbeidsmarktcommunicatie Om alle nieuwe ambities uit het coalitieakkoord waar te kunnen maken hebben we meer en andere kwaliteit en extra capaciteit nodig voor onze de organisatie. Gezien de huidige krappe arbeidsmarkt is het extra van belang om een aantrekkelijke werkgever te zijn, zodat we de juiste mensen kunnen aantrekken en behouden. We zetten daarom nog meer in op arbeidsmarktcommunicatie. We gaan aan de slag met het neerzetten van een sterk werkgeversmerk en gaan kandidaat gerichter communiceren over de diverse aantrekkelijke werkzaamheden bij gemeente Nijmegen. Hierdoor krijgen potentieel nieuwe medewerkers een beter beeld van wat wij als organisatie te bieden hebben.
17
Samenwerkingen en verbonden partijen Naar een Regionale Agenda Rijk van Nijmegen De regio Rijk van Nijmegen bestaat uit zeven gemeenten die samen met de gemeenten in de regio van Arnhem het grootste stedelijk netwerk buiten de Randstad vormen. De regio gaat de komende jaren nog groeien. Deze regio staat voor grote uitdagingen op het gebied van verstedelijking, wonen, werk en bereikbaarheid, maar ook energie, leefkwaliteit en gezondheid. De gezamenlijke ambitie is een kwalitatieve en evenwichtige groei. Daarom werken we ook het komende jaar aan de ontwikkeling en uitvoering van een strategische samenwerkingsagenda binnen het Rijk van Nijmegen, uiteraard in samenhang met de andere gemeenten binnen de Groene Metropoolregio. De grootste uitdaging is om de opgaven op een evenwichtige manier te combineren, met meer slagkracht en een betere democratische legitimatie. Voor dit laatste willen we ook gebruik maken van de mogelijkheden die de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen biedt. Bijvoorbeeld door te kiezen voor een gemeenschappelijke adviescommissie of het gebruik van zienswijzen door gemeenteraden.
Wat kost het? Financieel overzicht taakvelden Bedragen * €1 mln
Rekening Begroot 2021 2022
2023
2024
2025
2026
Baten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead
1,1 3,0 7,0 11,1
0,0 2,5 6,4 8,9
0,0 2,6 6,6 9,2
0,0 2,5 6,5 9,1
0,0 2,5 6,5 9,1
0,0 2,5 6,5 9,1
5,7 7,1 55,6 68,4 57,2 N
6,3 7,2 57,5 71,0 62,1 N
6,9 6,8 62,3 76,1 66,9 N
6,8 6,5 61,1 74,4 65,3 N
6,8 6,5 59,8 73,2 64,1 N
6,8 6,5 59,5 72,8 63,7 N
lasten
saldo
Lasten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead Saldo van lasten en baten V=voordeel; N=nadeel
Financieel overzicht ambities ambitie/doel; bedragen * € 1 miljoen; jaarschijf 2023 Transparant en slagvaardig stadsbestuur In control op beleid en uitvoering Sturen op belangrijke opgaven uitvoeringskosten
baten 0,0 0,2 0,0
0,3 2,1 4,7
-0,3 -1,9 -4,7
Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening Democratische rechten uitvoeringskosten
2,6 0,0
1,5 5,4
1,1 -5,4
Betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie uitvoeringskosten
6,4
62,1
-55,7
Totaal Bestuur en organisatie
9,2
76,1
-66,9
18
Veranderingen in de begroting Bedragen * € 1.000 Accountantskosten AVG-proof maken van Corsa Invoeren van IRMA als digitale identiteitsvoorziening Lobbyagenda MijnWijkplan doorontwikkelen Minder leges VOG Verbeteren van de dienstverlening Verhogen van de cyberveiligheid Verschuiving: programma Beveiliging IRVN Vervallen generieke korting IRVN
2023 -140 -150 -270 -100 -25 -65 -500 -163 -203 -130
2024 -140 -150 -20 -100 -25 -65 -500 -480 73 -130
2025 -140 -150 -20 -100 -25 -65 -500 -480
2026 -140 -150 -20 -100 -25 -65 -500 -480
-130
-130
Taakmutaties gemeentefonds, IU's en DU's Actielijn 2 Robuust rechtsbeschermingssysteem Actielijn 3 Systeemleren Actielijn 5 Impuls integraal werken Versterking dienstverlening gemeenten: Systeemleren
-280 -57 -80 -48
-280 -59
-292 -60
-301 -62
-48
-50
-51
-2.211
-1.924
-2.012
-2.024
Totaal Bestuur en organisatie (bedrag met '-' is een uitzetting van het budget en nadelig voor het gemeentelijk saldo)
Accountantskosten Op basis van het contract wat de gemeente met de accountant heeft gesloten kan er meerwerk in rekening gebracht worden. De laatste 3 jaar heeft er steeds meerwerk plaatsgevonden dat leidt tot een overschrijding van ongeveer € 140.000 per jaar. Een aantal posten die de oorzaak zijn van het meerwerk op de accountantskosten zijn: grondexploitaties binnenstedelijke projecten (o.a. Winkelsteeg en Stationsgebied), toename aantal Sisaregelingen (van 9 naar ruim 40), Waalfront en het niet kunnen steunen op IT. Hierdoor ontstaat er een tekort op het budget. AVG-proof maken van Corsa In Corsa worden vrijwel alle bestuurlijke documenten opgeslagen van de gemeente Nijmegen en de organisaties waarvoor zij gastheer is. In Corsa zijn te veel persoonsgegevens in te zien voor niet bevoegde medewerkers. Dit is naar aanleiding van een Data Protectie Impact Assessment aan het licht gekomen, waarna een advies is geschreven over de wijze waarop Corsa anders ingericht zou moeten gaan worden. Naar aanleiding van dit advies is een scrumteam gestart om de problemen op te gaan lossen. Hierbij is aan het licht gekomen dat de problematiek groter is dan verwacht en een andere aanpak vergt. Als onderdeel van deze veranderende aanpak is een aantal interventies nodig: • Een structurele extra inzet op het scrumteam Corsa AVG-proof ten aanzien van kennis, competenties en capaciteit.
De extra kosten hiervan schatten wij in op € 150.000. • Het verbreden van het Corsa AVG-project door het ontwikkelen van een visie op documentair informatiemanagement en het aanpassen van de bedrijfsvoering op dit aspect. • Het accepteren van tijdelijke productierisico’s door privacy-bevorderende ingrepen. We concentreren ons bij het AVG-proof maken niet alleen op verhelpen van het datalekken, maar proberen ook een zodanige inrichting te maken dat ze in de toekomst ook privacy-proof blijft (meer standaard, minder complex,meer automatisch). Hier hoort ook een organisatie bij die tijd en competentie heeft om informatiebeheer privacyproof te kunnen uitvoeren en daar denken we dat extra inzet op nodig is. Dit is in tegenstelling tot de noodzakelijke onderhoudsmaatregelen niet eenmalig. Invoeren van IRMA als digitale identiteitsvoorziening We willen dat alle Nijmegenaren kunnen mee ¬ doen en kunnen vertrouwen op veilige, ethische en efficiënte dienstverlening en gegevensverwerking door de gemeente Nijmegen. Ook willen we dat Nijmegenaren meer grip krijgen op hun eigen digitale identiteit(en) en persoonsgegevens. Daarom gaan we IRMA gebruiken om de
19
dienstverlening te verbeteren, zonder dat er onnodig persoonsgegevens worden gebruikt. Met IRMA kunnen gebruikers zelf hun inloggegevens beheren. Zo laten gebruikers alleen die dingen van zichzelf zien die nodig zijn voor bijvoorbeeld een subsidieaanvraag. Voor het invoeren van IRMA als digitale identiteitsvoorziening voegen we eenmalig €250.000 toe; en jaarlijks € 20.000 voor de extra uitlevering van BRP -gegevens aan IRMA. Lobbyagenda Om uitvoering te geven aan de lobbyagenda en de lobbydossiers (bestuurlijke opdracht) is jaarlijks € 100.000 aanvullend nodig. Het gaat hier om taken die niet eerder op een dusdanig herkenbare wijze zijn georganiseerd binnen onze organisatie. Door deze professionaliseringsslag (lobby zien we niet meer als een “hobby”) vergroten we onze (interne) slagkracht, werken we aan de concretisering en uitvoering van onze lobbyagenda en borgen we relevante netwerken en posities, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Hiermee geven we mede vorm aan de inhoudelijke ambities van de gemeente Nijmegen door vergroten van “regelruimte” of het aantrekken van middelen ten aanzien van de majeure uitdagingen die de stad heeft. MijnWijkplan doorontwikkelen Wij gaan MijnWijkplan verder ontwikkelen waarmee we participatieplannen en ruimtelijke initiatieven in de stad met elkaar delen.
Niet alleen kunnen inwoners hun initiatieven delen, ook bieden wij onze plannen actief op Mijnwijkplan aan om te toetsten bij de inwoners. Mijnwijkplan wordt hiermee het digitaal platform waarop inwoners alle ruimtelijke initiatieven kunnen bekijken, er alle nodige informatie over vinden en erover meedenken en meepraten. Minder leges VOG In het verleden kon men alleen een VOG aanvragen aan de balie bij Burgerzaken. Tegenwoordig kan dit ook digitaal rechtstreeks bij het Rijk. Dit wordt dan ook steeds meer gedaan. De gemeente Nijmegen loop hierdoor Lege inkomsten mis. Jaarlijks is dit tekort € 65.000. Verbeteren van de dienstverlening Hiermee brengen we de capaciteit en kwaliteit van onze dienstverlening op orde. Daarmee zijn we weer opnieuw toegerust voor de toegenomen vragen door groei van de stad, wetgeving en internationalisering. Verhogen van de cyberveiligheid en Verschuiving: programma Beveiliging IRVN Binnen iRvN bestaat veel aandacht voor (informatie)beveiliging, die zoals bekend vanuit jaarlijkse IT-audit blijvend aandacht vraagt. iRvN heeft samen met de regiogemeenten de ambitie om de weerbaarheid verder te verhogen t.a.v. cybercriminaliteit omdat die zich steeds weer in nieuwe vormen en technieken ontwikkelt. De iRvN heeft laten onderzoeken hoe zij van de huidige situatie naar een steviger weerbaarheidsniveau kan blijven groeien op dit gebied.
IRvN heeft mede op basis van advisering door tactische en strategische regionale i-overleg geadviseerd om een bepaalde variant uit te gaan voeren. Hierbij hoort een stevige investering met jaarlijkse verhoging van de exploitatiekosten bij. Deze investering start in 2022 en groeit uiteindelijk tot totaal € 885.500 per jaar vanaf 2025.hiervan heeft €480.000 betrekking op Nijmegen. Door het regionale i-overleg is aangegeven dat dit onvermijdelijk en onuitstelbaar is en als zodanig voorgelegd aan de portefeuillehouders (PFO) ICT. In het coalitieakkoord is rekening gehouden met de juiste structurele bijdrage vanaf 2025. Echter voor de opbouw er naartoe is een aanpassing nodig op de bedragen in 2023 en 2024. Vervallen generieke korting IRVN De regiogemeenten Rijk van Nijmegen hebben in het PFO van 7 oktober 2019 afgesproken om na indexering van de GR-budgetten (op de bijdrage gemeenschappelijke regelingen) een generieke korting structureel toe te passen van 1% in 2021, 2% in 2022 en 3% vanaf 2023. In het PFO financiën van 29 november 2021 is het bovenstaande besluit als volgt herzien: de generieke korting maakt geen onderdeel meer uit van de BRN-richtlijnen 2023. Daarmee is de laatste korting van 1% vanaf 2023 voor iRvN (onderdeel automatisering) komen te vervallen in de MGR begroting.
Bij gemeente Nijmegen is de laatste 1% korting vanaf 2023 voor een bedrag van € 130.000 al structureel in de
20
begroting verwerkt. Hierdoor is de begroting op concernpost I-deel DVO iRvN bij afdeling PIF vanaf 2023 structureel niet meer toereikend. Mutaties gemeentefonds: Actielijn 2 Robuust rechtsbeschermingssysteem In de decembercirculaire 2021 heeft het rijk middelen beschikbaar gesteld om de gemeentelijke dienstverlening toegankelijker te maken en de juridische ondersteuning te versterken. Actielijn 3 Systeemleren In de decembercirculaire 2021 heeft het rijk middelen beschikbaar gesteld om de dienstverlening structureel te verbeteren door systeemleren in te richten. Actielijn 5 Impuls integraal werken In de decembercirculaire 2021 heeft het rijk middelen beschikbaar gesteld aan gemeenten om een impuls te kunnen geven aan het ontwikkelen van een integrale dienstverlening. Voor de aanpak van meervoudige problematiek in het sociaal domein krijgen gemeenten deze extra middelen om methoden voor integraal werken te ontwikkelen en geleerde lessen beter met elkaar te delen. Versterking dienstverlening gemeenten: Systeemleren Bestaande taakmutatie
Indicatoren 2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
9,3
9,2
8,8
8,3
8,2
8,2
8,1
8,1
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
8,8
8,8
8,4
8,1
8,2
8,0
8,1
8,1
Apparaatskosten (kosten per inwoner in €)
778
751
711
688
610
674
747
765
Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom plus kosten inhuur externen)
8,1%
6,5%
5,7%
11,3%
10,2%
11,2%
9,0%
11,1%
Overhead (% van totale lasten)
6,3%
7,1%
7,6%
5,8%
6,4%
Percentage bewoners dat tevreden is over de dienstverlening door de gemeente
74%
74%
70%
Toelichting x Formatie (fte per 1.000 inwoners) Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van de ambtelijke organisatie, ongeacht of die worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling of een tijdelijke aanstelling of nog openstaan in de vorm van een vacature. x Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is. x Apparaatskosten (kosten per inwoner) Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. x Overhead (% van totale lasten) Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Voor meer onderzoeksuitkomsten/statistieken over bestuur en organisatie: https://swm2022-nijmegen.pcportal.nl/p53217/kerncijfers
21
Veiligheid Wat zijn onze ambities en doelen? Ambitie
We willen een actieve burger die verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen veiligheid en die van zijn omgeving
Doelen * We respecteren de autonomie van de burger en treden op als wet- en regelgeving ons daartoe verplicht of als de vrijheid en zelfbeschikking van anderen in het gedrang komt. * We sturen op een integrale programmering van Omgevingsdienst (ODRN) en regionale brandweer (VRGZ) in relatie tot fysieke veiligheid, waarbij de eigen verantwoordelijkheid van de burgers en ondernemers expliciet tot uitdrukking komt. Ambitie
We zijn een lokaal bestuur dat binnen het veiligheidsdomein regie neemt, kaders stelt en partijen bij elkaar brengt
Doelen * We spannen ons in om georganiseerde criminaliteit zoveel als mogelijk uit Nijmegen te weren, waarmee we ondermijning van de rechtsorde tegengaan en voorkomen dat kwetsbare burgers misbruikt worden. * We nemen regie bij de persoonsgerichte aanpak door de samenwerking en afstemming tussen zorg- en strafrechtinterventies in het Veiligheidshuis te organiseren. * We nemen regie bij veiligheidsvraagstukken op straat-, buurt- en wijkniveau door de inzet van de Veiliger Wijkteams. * Wij kijken bij interventies en maatregelen altijd of ze te verantwoorden zijn zowel met het oog op de kosten voor de burger als gelet op de opbrengst in termen van daadwerkelijke veiligheidswinst. Ambitie
We zorgen voor een sterke informatiepositie en voor de samenwerking die hierbij nodig is, zodat tijdig en gericht optreden mogelijk is alvorens een veiligheidsprobleem ontstaat of escaleert.
Doelen * We versterken de strategische en tactische informatiepositie van de gemeente en zijn partners om zo fenomenen en achtergronden in beeld te brengen.
Wat willen we komend jaar bereiken? We gaan in 2023 concreet aan de slag met de volgende nieuwe activiteiten: We zetten extra in op de aanpak van overlasthotspots Overlast is een hardnekkig probleem dat telkens weer op een andere plaats de kop op kan steken. Door structureel extra in te zetten op de aanpak van overlasthotspots, kunnen we sneller tot integrale oplossingen komen. We zetten daarbij vooral in op preventie, informatie-uitwisseling en pakken overlast op maat en bij de bron aan. We betrekken bewoners meer bij de aanpak van veiligheidsproblematiek in hun wijk In de Veiliger Wijkteams werken verschillende wijkprofessionals al op een goede manier samen om veiligheidsproblemen aan te pakken in de wijk. Deze manier van werken versterken we verder door de betrokkenheid van bewoners te vergroten. Wij vinden het belangrijk dat bewoners zich sterk betrokken voelen bij hun straat, hun buurt en hun wijk en daar trots op kunnen zijn. Om die betrokkenheid ook breed te organiseren, is het belangrijk dat we bewoners stimuleren om hun verantwoordelijkheid te pakken, met eigen initiatieven te komen en invloed te nemen op vraagstukken die voor de veiligheid van hun woon- en leefomgeving belangrijk
22
zijn. Daarmee investeren we in weerbaarheid. Daarnaast helpen betrokken bewoners ons op hun beurt om onze informatiepositie te versterken. Zo snijdt het mes aan twee kanten. We bouwen de aanpak van ondermijning uit Criminele netwerken en structuren waarvan een ondermijnende invloed uitgaat op de samenleving en onze rechtsstaat gaan we allereerst proactief tegen. Het is daarom belangrijk dat we zowel de samenleving als de gemeentelijke organisatie weerbaarder maken. Om onze samenleving weerbaar te maken tegen de invloed van ondermijning, zetten we vooral extra in op bewustwording en handelingsperspectief bij bewoners en in specifieke branches van onze lokale economie. Om onze organisatie weerbaar te maken, stellen we heldere kaders en prioriteiten waar het ondermijningsrisico’s betreft. In dat opzicht is het van groot belang om, naast de inzet van de Wet Bibob en het analyseren kwetsbaarheden in werkprocessen, multidisciplinaire (integrale) handhaving te organiseren om vormen van georganiseerde criminaliteit tijdig te kunnen verstoren. We besteden meer aandacht aan de preventie van digitale criminaliteit De lokale overheid kan hierbij tijdelijk een aanjaagfunctie vervullen met als belangrijkste doelgroepen: jeugd, ouderen en kleine en middelgrote ondernemers. Uit onderzoeken, ook in Nijmegen, blijkt dat dit de gebruikers zijn die online het hoogste risico lopen.
Het versterken van risicobewustzijn en handelingsperspectief zijn de speerpunten van een preventieve aanpak op maat. Daarbij kunnen we volop gebruikmaken van initiatieven en programma’s die reeds op de markt zijn. We zetten extra in op het tegengaan van jonge aanwas in de criminaliteit We drukken overlast door jeugd zo vroeg mogelijk de kop in. Daarmee voorkomen we overlast én houden we jongeren weg van een loopbaan in de criminaliteit. Vroegsignalering en vroeginterventie zijn hierbij cruciaal. Deze aanpak bestendigen we en bouwen we verder uit. We blijven werken aan (nieuwe) oplossingen voor problematiek op het raakvlak van zorg en veiligheid Veel Nijmegenaren weten zich gelukkig prima zelf te redden, maar er zijn ook inwoners die daar niet toe in staat zijn en van wie de problematiek tevens leidt tot maatschappelijke onveiligheid. In deze situaties kiezen we voor een individu- en/of systeemgerichte aanpak. We zetten daarbij in op het tegengaan en voorkomen van ernstige overlast en crimineel gedrag van personen of groepen. Daarbij kijken we met name naar de diepere oorzaken om herhaling en terugval te voorkomen. We breiden de doorbraakaanpak uit Met de doorbraakaanpak realiseren we onorthodoxe oplossingen die per persoon verschillen. Vanwege de successen van deze aanpak zetten we hier structureel extra op in.
In onze jaarlijkse veiligheidsbrief rapporteren wij uitgebreider over deze en andere ontwikkelingen in het veiligheidsdomein. Daarnaast stellen we dit jaar het nieuwe Integrale Veiligheidsplan vast, waarin we beschrijven wat onze veiligheidsplannen voor de komende vier jaar zijn.
Samenwerkingen en verbonden partijen Bij de aanpak van ondermijningscriminaliteit zijn de belangrijkste samenwerkingspartners het Openbaar Ministerie, de politie en de Belastingdienst. Op het terrein van fysieke veiligheid werken we samen met de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) en de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). De aanpak van sociale veiligheid wordt voornamelijk vormgegeven in het Zorg- en veiligheidshuis, waarin we met een groot aantal partijen samenwerken: naast de partners in de strafrechtketen Openbaar Ministerie, politie en (jeugd)reclassering, onderhouden we werkrelaties met GGD Gelderland-Zuid, ggz en Veilig Thuis. Op het veiligheidsdomein werken we samen met drie verbonden partijen: de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ), Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) en GGD Gelderland-Zuid. De VRGZ verricht voor ons vooral taken
23
op het terrein van brandweerzorg en crisisbeheersing. De ODRN voert toezichthoudende en handhavende taken uit voor een veilige leefomgeving. Met de GGD Gelderland-Zuid werken we samen waar het taakveld maatschappelijke zorg de sociale veiligheid raakt. De GGD is daarmee een belangrijke partner in de verbinding tussen zorg en veiligheid.
Wat kost het? Financieel overzicht taakvelden Bedragen * €1 mln
Rekening Begroot 2021 2022
2023
2024
2025
2026
Baten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid
0,0 0,7 0,7
0,0 0,6 0,7
0,0 0,7 0,7
0,0 0,7 0,7
0,0 0,5 0,6
0,0 0,5 0,6
16,0 5,1 21,1 20,4 N
15,4 6,0 21,4 20,8 N
16,4 8,0 24,4 23,7 N
16,1 7,9 24,0 23,4 N
16,0 7,6 23,6 23,1 N
16,0 7,6 23,6 23,1 N
Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Saldo van lasten en baten V=voordeel; N=nadeel
Financieel overzicht ambities ambitie/doel; bedragen * € 1 miljoen; jaarschijf 2023 Actieve burger met verantwoordelijkheid voor veiligheid Zorgplicht o.b.v wet- en regelgeving Integrale Regionale Programmering uitvoeringskosten
baten
lasten
saldo
0,1 0,0 0,0
15,8 0,0 0,8
-15,7 0,0 -0,8
Lokaal bestuur dat regie neemt, kaders stelt en verbindt Bestrijding ondermijning Max.veiligheid tegen min. kosten Integrale aanpak wijkveiligheid uitvoeringskosten
0,1 0,3 0,0 0,2
0,3 0,0 1,2 6,3
-0,2 0,3 -1,2 -6,1
Totaal Veiligheid
0,7
24,4
-23,7
Veranderingen in de begroting Bedragen * € 1.000
2023
2024
2025
2026
Taakmutaties gemeentefonds, IU's en DU's Anti discriminatie voorzieningen DU Versterken dienstverlening gemeenten: personen met verward gedrag Experiment gesloten coffeeshopketen (DU) Landelijke structuur
-50 -284 -196 -44
-52 -284 -196 -48
-53 -284
-53 -284
-49
-49
-574
-580
-386
-386
Totaal Veiligheid (bedrag met '-' is een uitzetting van het budget en nadelig voor het gemeentelijk saldo)
Mutaties gemeentefonds Anti discriminatie voorzieningen Het kabinet heeft structurele middelen vrij gemaakt voor de aanpak van discriminatie, waaronder de versterking van de antidiscriminatievoorzieningen (ADV). De gemeente is verplicht te voorzien in een ADV. DU Versterken dienstverlening gemeenten: personen met verward gedrag Voor de aanpak van personen met verward gedrag en een hoog veiligheidsrisico heeft het kabinet middelen toegekend aan centrumgemeenten.
24
Experiment gesloten coffeeshopketen (DU) Aanpassing van reeds bestaande taakmutatie. Landelijke structuur In de Landelijke structuur interventieteams (LSI) werk gemeenten samen met andere overheidsorganisaties ter voorkoming en terugdringing van belasting- en premiefraude, toeslagenfraude, uitkeringsfraude, overtredingen van arbeidswetgeving en daarmee samenhangende misstanden zoals door de LSI aangeduid.
Indicatoren 2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
8,1
7,2
7,1
6,3
6,3
5,5
5,6
5,1
Gemiddelde benchmark
8,1
7,5
7,3
6,9
6,8
6,6
6,1
5,5
Aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners
5,0
4,0
3,9
3,3
2,5
2,8
1,9
1,5
Gemiddelde benchmark
5,8
4,8
3,9
3,1
2,8
2,6
2,0
1,5
Aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
5,3
4,2
4,1
3,7
3,8
3,6
3,4
2,7
Gemiddelde benchmark
4,5
4,1
3,8
3,7
4,0
4,0
3,4
2,7
Aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners
8,8
8,0
8,1
7,0
6,3
6,7
6,9
7,5
Gemiddelde benchmark
9,7
9,1
8,7
7,7
7,1
8,0
8,1
7,9
Aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar
15
12
11
10
8
10
9
9
gemiddelde benchmark
18
17
18
17
15
17
16
12
Percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) met een delict voor de rechter
2%
1%
1%
1%
1%
1%
1%
Gemiddelde benchmark
2%
1%
1%
1%
1%
1%
1%
Rapportcijfer voor veiligheid in buurt
7,1
7,1
7,2
7,2
7,2
7,3
Gemiddelde benchmark
6,9
6,9
7,1
7,1
7,2
7,3
Percentage tevreden over functioneren politie in buurt
37%
Gemiddelde benchmark
37%
Percentage ontevreden over functioneren politie in buurt
8%
Gemiddelde benchmark
7%
Aantal casussen regieteams Aantal Nijmeegse casussen veiligheidshuis
140
158
173
187
384
401
361
284
268
325
Toelichting x Rapportcijfer voor veiligheid in buurt en tevredenheid over functioneren politie in buurt De bron is de landelijke Veiligheidsmonitor, die vanaf 2017 met tweejaarlijkse in plaats van jaarlijkse metingen werkt. Door wijzigingen in de methodiek bij de meting in 2021 zijn de uitkomsten voor het functioneren van de politie in de buurt niet vergelijkbaar met die van eerdere metingen. x Aantal casussen regieteams Het gaat om de casussen die in het betreffende jaar opgestart zijn plus de casussen die in eerdere jaren opgestart zijn en nog lopen. x Aantal casussen veiligheidshuis Het gaat om de Nijmeegse casussen die in het betreffende jaar opgestart zijn plus de casussen die in eerdere jaren opgestart zijn en nog lopen. Het gaat om de casussen Top X aanpak, Top X plus aanpak (gestart in april 2019), Jeugdbeschermingstafel (gestart in januari 2019) en MDA++ (aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling; gestart in 2019).