Regioplan Rijk van Nijmegen

•

Eerste voorstel – wordt verder uitgewerkt in 2024

53 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

4. Regio-afspraken A. Oplossingsrichtingen B. Governance

C. Monitoring D. Risico's en randvoorwaarden E. Werkagenda

54

D

Regio-afspraken: risico's en randvoorwaarden

Risico's bestaan onder andere op beschikbare personele capaciteit en conformering van organisaties aan gezamenlijke beweging Risico's Risico's

Mitigerende maatregelen

Beperkt zicht op voortgang op de prioritaire opgaven en de belangrijkste initiatieven uit het regioplan

In Q1 2024 worden concrete monitoring KPI's verder uitgewerkt en uitkomsten periodiek terug gekoppeld aan TO en/of BO NOEL om sturing te blijven geven aan uitvoering van het regioplan

Inwoners zijn onvoldoende aangehaakt en plannen sluiten beperkt aan op de behoeften van patiënten en cliënten

Inwoners, cliënten en patiënten blijven betrekken tijdens de uitvoering regioplan én de uitwerking van transformatieplannen en andere projecten – hier in Q1 2024 een plan van aanpak voor opstellen

Uitvoering van het regioplan loopt vertraging op door onvoldoende beschikbare personele capaciteit

Heldere planning vertaalt in concrete afspraken tussen partijen over benodigde uitvoeringscapaciteit – inzet transformatiemiddelen en eventueel aanstellen van extra programmaondersteuning

Verplaatsing zorg creëert ontlasting aan de ene kant, maar toenemende druk aan de andere kant (bijv. sociaal domein)

Inzichtelijk maken en monitoren van de (verwachte) verschuiving 'naar de voorkant' en duidelijke afspraken maken over rollen, verantwoordelijkheden en omvang verschuiving

Onvoldoende financiering beschikbaar om verschuiving naar 'de voorkant' en sociaal domein te kunnen maken (gemeente bijvoorbeeld verwacht grote tekorten, ‘ravijnjaar’)

In beeld brengen van benodigde capaciteit om verschuiving naar 'de voorkant' mogelijk te maken, waar de 'winst' en 'lasten' zitten van deze verschuiving en welke financiële ondersteuning daarbij passend is

Onvoldoende focus op impactvolle gezamenlijke initiatieven waardoor opgaven en toegankelijk verder onder druk staan

Concretisering van prioriteiten regio in Q1 2024 en vertaling naar transformatieplannen – impact plannen op toegankelijkheid wordt meetbaar gemaakt en vergeleken met waar de knelpunten zitten

Individuele organisaties houden zich in de praktijk niet aan de gezamenlijke visie en prioritaire opgaven

Bestuurlijk overleg NOEL spreekt bestuurders van organisaties indien nodig aan op verantwoordelijkheid – tijdens brede bijeenkomsten blijft op het belang van samenwerking gehamerd worden

1

2

3

4

5

6

7

55 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

D

Regio-afspraken: risico's en randvoorwaarden

Om succesvol invulling te kunnen geven aan het regioplan is een aantal randvoorwaarden noodzakelijk Randvoorwaarden Randvoorwaarden

Toelichting

Lokaal/regionaal Landelijk

Inwonerparticipatie

• Inbreng en betrokkenheid vanuit inwoners in de uitvoering van het regioplan en individuele transformatieplannen

✔

✔

Cultuur- en gedragsverandering

• Bewustzijn van zowel inwoners over eigen verantwoordelijkheid (zelf tenzij) en verantwoordelijkheid voor elkaar (mantelzorg) als professionals

✔

✔

Duidelijk taal gebruik

• Duidelijke en begrijpelijke taal, om toegang te verbeteren en onderwerpen bespreekbaar te maken

✔

✔

Structurele bekostiging

• Passende en structurele bekostiging om zorgtransformatie mogelijk te maken voor zorg én welzijn (dus zowel aan de 'voorkant' als 'achterkant')

✔

✔

Financiering

• Financiële ontschotting en passende financiering voor (integraal) samenwerken en "niet-doen" (minder gericht op behandelproducten, "wel-doen")

✔

✔

Wet- en regelgeving

• Wet- en regelgeving / overheidsmaatregelen o.a. t.b.v. gezonde leefstijl (bijv. suikertaks) en klacht- en tuchtrecht t.b.v. toekomstige manier van werken

Opleiden (zorg)professionals

• Aansluiting opleidingen aan vereiste kwaliteiten medewerkers

Data- en informatiebeschikbaarheid

• Gegevensdeling en informatievoorziening (in lijn met AVG)

Gebruik / ontwikkeling zorgtechnologieën

• Ontwikkeling van nieuwe zorgtechnologieën

• Mogelijkheden tot transmuraal opleiden én transmuraal werken • Gemeenschappelijke terminologie • Digitale vaardigheden inwoners en betrokkenen

✔

✔

✔

✔

✔

✔

✔ 56

Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

CONCEPT

4. Regio-afspraken A. Oplossingsrichtingen B. Governance

C. Monitoring D. Risico's en randvoorwaarden E. Werkagenda

57

E

Regio-afspraken: werkagenda

We committeren ons in dit regioplan aan de gezamenlijke doelen Wij nemen onze verantwoordelijkheid…

als individuele organisatie

in de samenwerking

als collectief Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

… en committeren ons aan de volgende afspraken

Regionale opgaven en afspraken

✓ We zetten in op onze gedeelde visie: we dragen bij aan ieders gezondheid ✓ We borgen nadrukkelijk de toegankelijkheid en kwaliteit van zorg en welzijn – hier monitoren we ook op ✓ Onze transformatieplannen en activiteiten dragen bij aan de doelstellingen op onze prioritaire opgaven

Inwonerparticipatie

✓ We betrekken inwoners actief in de uitwerking en -voering van onze transformatieplannen en gebruiken begrijpelijke en duidelijke taal ter bevordering van de participatie

Governance & monitoring

✓ We werken proactief samen, helpen en versterken elkaar ✓ We monitoren onze voortgang op regionaal, instelling en plan niveau, en houden elkaar op de hoogte van belangrijke ontwikkelingen ✓ We spreken elkaar aan waar nodig, maar hebben oog voor de context van individuele organisaties ✓ We gaan moeilijke discussies niet uit de weg ✓ We zorgen voor actieve communicatie en voldoende draagvlak bij de onze achterbannen en zoeken bredere verbinding (ook buiten zorg en welzijn) waar nodig

Randvoorwaarden

✓ We maken afspraken over structurele passende financiering voor succesvolle transformaties (‘best practices’) om continuïteit te borgen ✓ We zetten ons in om ondersteunende gedragsverandering te realiseren bij professionals en de samenleving 58

E

Regio-afspraken: werkagenda

Vanuit het gezamenlijke commitment definiëren we samen een bestuurlijke agenda Hoofdlijnen bestuurlijke agenda Mogelijke onderwerpen 2024 Regionale opgaven en afspraken

•

Aanjagen transformatieplannen en eventueel aanvragen financiering ‒ Gezamenlijke en individuele transformatieplannen ‒ Financiële middelen (IZA, GALA, WOZO, etc.)

Inwonerparticipatie

•

Bestendigen inwonerparticipatie ‒ Uitwerking en uitvoering plannen

•

Doorontwikkelen regionaal samenwerkingsverband ‒ Governance (BO, TO, coördinatiegroepen, etc.) ‒ Ondersteuningsorganisatie NOEL ‒ Monitoringsafspraken

•

Opbouwen draagvlak en verbinding ‒ Binnen eigen organisaties ‒ Achterban ‒ Lokale netwerken

•

Stimuleren van ondersteunende gedragsverandering ‒ Inwoners, patiënten en cliënten ‒ Aanbieders en professionals

•

Realiseren passende (structurele) bekostiging ‒ Niet Zvw-domeinen ‒ Structureel (voor succesvolle transformaties)

Governance & monitoring

Randvoorwaarden

Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

59

E

Regio-afspraken: werkagenda

Vanuit het gezamenlijke commitment definiëren we een werkagenda – deze werken we in 2024 verder uit Hoofdlijnen uitvoeringsagenda: TO Fase 1: Q1 2024

Regionale opgaven en afspraken

Inwonerparticipatie Governance

• Opstellen integraal actieplan en borgen van alignement over thema’s heen • Eventueel uitwerken van integrale oplossingsrichtingen (thema overstijgend)

• Uitwerken plan van aanpak inwonerparticipatie bij uitvoering regioplan

• Bijsturen van (transformatie)plannen waar nodig, o.b.v. inzichten uit monitoring, ontwikkelingen op toegankelijkheid en maatschappelijke ontwikkelingen

• Uitvoeren van plan van aanpak, o.a. organiseren bijeenkomsten, aanjaagteam en informatievoorziening

• Doorontwikkelen TO waar nodig, bijv. organiseren fysieke bijeenkomsten

• Definiëren welke data beschikbaar is en/of aanvullend nodig is • Vaststellen meetbare resultaatafspraken

Randvoorwaarden

• Overzicht houden en eventueel samenbrengen van transformatieplannen (bijv. bundelen van plannen in grotere aanvragen)

Fase 3: 2025 – 2026

• Uitvoeren governance conform vastgesteld in regioplan en aanhaken van nieuwe partijen en tafels waar nodig

• Concretiseren en vastleggen KPI's op voortgang, toegankelijkheid

Monitoring

Fase 2: Q2 – Q4 2024

• Aanvullen en uitwerken (landelijk en regionale) randvoorwaarden

• Inrichten monitoringsproces langs vastgestelde KPI’s, ook i.r.t. BO en coördinatiegroepen (wie heeft welke verantwoordelijkheid en wat komt waar terug)

• Continueren monitoring en bijsturen en/of bijstellen indien nodig

• Starten met monitoring en bespreken van eerste inzichten • Vaststellen actielijnen om randvoorwaarden te realiseren (hoe, door wie en wanneer) • Opstarten actielijnen (op instelling, regio en landelijk niveau) – evt. beleggen bij BO

• Continueren en bijsturen actielijnen

60 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

E

Regio-afspraken: werkagenda

Vanuit het gezamenlijke commitment definiëren we een werkagenda – deze werken we in 2024 verder uit Hoofdlijnen uitvoeringsagenda: coördinatiegroepen Fase 1: Q1 2024 Zie verdieping eerste initiatieven op volgende pagina's

• Verder uitwerken geselecteerde initiatieven (o.a. aanscherpen, aanvullen, verkennen bredere uitrol in de regio (juist ook buiten Nijmegen), etc.) • Evalueren lopende initiatieven (instelling-specifiek en overstijgend): verder, samenvoegen, stoppen?

Regionale opgaven en afspraken

• Aanvullen van initiatieven om toegankelijkheid te waarborgen (o.a. extra ronde langs de velden) • Samenbrengen en prioriteren van initiatieven, bijv. op basis van impact en haalbaarheid • Opstellen integraal actieplan/ uitwerken integrale oplossingsrichtingen (alignement over thema’s) • Inzichtelijk maken wat de verwachte verschuiving is 'naar de voorkant' van plannen die zorg verplaatsen

Inwonerparticipatie Governance

Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

• Starten met (of continueren van) uitvoering op de initiatieven conform de in Q1 geconcretiseerde werkagenda

• Uitvoeren en aanvullen van de opgestelde IZA transformatieplannen

• Onderzoeken welke oplossingen samengebracht kunnen worden in IZA transformatieplannen en welke overige financieringsbronnen passend zijn • Opstellen IZA transformatieplannen, incl. opstellen begroting en voorbereiden aanvraag voor financiering (waar wenselijk) • Starten met uitvoering opgestelde IZA transformatieplannen

• Actualiseren doelstellingen regionale opgaven en initiatieven/oplossingsrichtingen o.b.v. inzichten uit monitoring, ontwikkelingen op toegankelijkheid en maatschappelijke uitdagingen: ‒ Herijken opgaven en aanscherpen doelen ‒ Bijsturen koers oplossingen: welke nieuwe oplossingen, welke (verder) opschalen en welke niet voortzetten

• Uitvoeren governance conform vastgesteld in regioplan en aanhaken van nieuwe partijen en tafels waar nodig • Doorontwikkelen coördinatiegroepen, o.a. aanvullen groepen, organiseren fysieke bijeenkomsten met alle coördinatiegroepen (o.a. in Q1 2024)

• Definiëren welke data beschikbaar is en/of aanvullend nodig is • Vaststellen meetbare resultaatafspraken

Randvoorwaarden

Fase 3: 2025 – 2026

• Inwoners betrekken in uitwerking en uitvoering van (transformatie)plannen

• Concretiseren en vastleggen KPI’s op de prioritaire thema’s

Monitoring

Fase 2: Q2 – Q4 2024

• Inrichten monitoringsproces langs vastgestelde KPI’s, ook i.r.t. BO en TO (wie heeft welke verantwoordelijkheid en wat komt waar terug) • Starten met monitoring en bespreken van eerste inzichten

• Continueren monitoring en bijsturen en/of bijstellen indien nodig

• Randvoorwaarden op prioritaire thema’s en transformatieplannen identificeren en teruggeven aan TO (indien relevant dat het centraal opgepakt wordt)

61

E

Regio-afspraken: werkagenda

Een eerste selectie initiatieven is uitgewerkt: deze worden in Q1 2024 verder gedetailleerd en evt. aangevuld met andere initiatieven (1/3) Planning prioritaire initiatieven

Zie appendix voor meer detail per initiatief Q1 2024

Initiatief

1

Preventie: gezond leven 2 en wonen

3

4

GEM Jeugd

Verkleinen gezondheidsverschillen (Groen Gezond en in Beweging)

Leefstijlloketten

Lokale netwerksamenwerking

Zorgvraag: kwetsbare groepen 5

Q2 2024

Q3 2024

>2025

Huidige betrokken partijen Karakter, Gemeenten regio Rijk van Nijmegen, Buurtteams Jeugd (Oidos), Ixta NOA, GGD Gelderland Zuid

• •

Opschalen van initiatief naar ateliers in de 7 gemeenten van Rijk van Nijmegen Werven/aanwijzen van een verbinder per atelier

•

Evaluatie

•

Opschalen van initiatief in samenwerking met betrokken organisaties uit de regio

•

Evaluatie

•

Uitwerken van proces met betrokken partijen Opschaling vanaf maart 2024

Ruim 70 organisaties die samenwerken aan een gezonde regio NEO, Bindkracht10, Gemeenten RvN, Vitaal en Fitter, Beter Verwijs, Sint Maartenskliniek, CWZ, RadboudUMC en GGD Gelderland

Verdere opschaling van initiatief Aanvragen extra bekostiging voor opschaling middels uitwerking in een transformatieplan

•

Evaluatie

• • • • •

Verder implementeren lokale netwerkzorg en uitbreiden samenwerking (keten)partners Bestaande lokale netwerkzorg uitbreiden naar nieuwe doelgroepen Verspreiden van digitale tool en aanstellen van kartrekkers per netwerk Opzetten van gezamenlijke inhoudelijke trainingen Aanpassen bestaande organisatiestructuren om veranderingen te ondersteunen

•

Evaluatie

o.a. NEO, ZZG Zorggroep, Radboudumc, Pro Persona, Sterker/Bindkracht10

• •

Implementeren initiatief (waar mogelijk mei 2024) Aanpassen van huidig (zorg)proces t.b.v. transmurale samenwerking, veranderen taken en verantwoordelijkheden, ontschotting van kennis en inzetten van technologische middelen Aantrekken van een projectleider, communicatiemedewerker, projectleider sociaal domein en projectondersteuning voor implementatie

Evaluatie

ZZG namens 6 aanbieders wijkverpleging, CWZ, RadboudUMC, NEO, Apothekersvereniging, Kalorama, Netwerk100 en PZNL

•

Transmuraal proactief zorgpad •

• •

Startpunt en aan verandering onderhevig: wordt verder uitgewerkt in 2024 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

Q4 2024

•

bij regionale opschaling is betrokkenheid van andere (lokale) partijen nodig

62

E

Regio-afspraken: werkagenda

Een eerste selectie initiatieven is uitgewerkt: deze worden in Q1 2024 verder gedetailleerd en evt. aangevuld met andere initiatieven (2/3) Planning prioritaire initiatieven

Zie appendix voor meer detail per initiatief Q1 2024

Initiatief • 6

Verdieping Welzijn op recept

Voorbereiden van gefaseerde opschaling initiatief

Q2 2024 • • • • •

Q3 2024

Realiseren van gefaseerde opschaling realiseren Aanpassen zorgproces t.b.v. toeleiding zorg naar welzijn Centraliseren van aanmeldingen voor WOR en het vergroten van de naamsbekendheid bij zorgpartners Verkennen van de regionale inkoop overeenkomst WOR Ontwikkelen en inrichten van ICT-oplossingen • • • •

>2025

Huidige betrokken partijen

•

Evaluatie

Bindkracht 10 i.s.m. huisartsen en buurtteams

•

Evaluatie

Lentl, Sterker, VGZ, gemeente Nijmegen, NEO, ZZG Zorggroep en Buurtzorg

Q4 2024

Realiseren gefaseerde uitbreiding Starten uitbreiding naar de gemeenten Bijhouden kennis over SA Verkennen VIP samenwerken t.b.v. verminderen overlap dossiers

•

Uitbreiden van de scope Reorganiseren werkprocessen en samenwerking HA, POH en WVP Aantrekken van sociaal werkers

• • • •

Bevorderen kortere lijn tussen zorg, welzijn en wonen Aannemen van een sociaal werker voor dagelijkse werkzaamheden voorzorgcirkels Verder opschalen naar meer nieuwe cirkels Ophalen financiering

•

Evaluatie

Sterker sociaal werk en ZZG (met evt. uitbreiding naar de Waalboog en een woningcoöperatie zoals Talis)

9 VVT infrastructuur in de wijk

•

n.t.b.

•

Evaluatie

n.t.b.

10 Beleefhuis Zorgtechnologie

• • •

Aanwijzen plek als beleefhuis Ophalen financiering voor aanschaf van hulpmiddelen en technologie Opleiden vrijwilligers voor het voeren van gesprekken

•

Evaluatie

Welzijnsorganisatie, GGD, gemeente (Berg en Dal), ZZG Zorggroep. Mogelijk wooncorporatie

7 Verdieping sociaal arrangeren

Zorgvraag: kwetsbare groepen

8

Voorzorgcirkels

• •

Startpunt en aan verandering onderhevig: wordt verder uitgewerkt in 2024 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

63

E

Regio-afspraken: werkagenda

Een eerste selectie initiatieven is uitgewerkt: deze worden in Q1 2024 verder gedetailleerd en evt. aangevuld met andere initiatieven (3/3) Planning prioritaire initiatieven

Zie appendix voor meer detail per initiatief Q1 2024

Initiatief Acute zorg

11

12

Mentale gezondheid

Zorgaanbod: arbeidsmarkt

Zorgcoördinatie

Q2 2024

•

n.t.b.

•

•

Versnellen van de ontwikkelingen d.m.v. netwerkvorming, start deelprojecten Ontwikkelen van nieuwe elementen

Mentaal gezondheidsplein

Q3 2024

>2025

Huidige betrokken Betrokken partijen partijen

Evaluatie

n.t.b.

•

Evaluatie

Pro Persona, NEO, Gemeente Nijmegen, Iriszorg, RIBW, VG org., buurtteams, B10, GGD, andere GGZ aanbieders

Q4 2024 •

• •

Implementatie MGP 2.0 Aantrekken structurele financiering

13

Zorgpad over de keten voor probleemgedrag mensen met dementie

•

n.t.b.

•

Evaluatie

n.t.b.

14

Ontwikkelen loopbanen en leerpaden

•

n.t.b.

•

Evaluatie

n.t.b.

•

•

Evaluatie

NEO, ZZG Zorggroep, CWZ, Radboudumc, Maartenskliniek

•

Maken van samenwerkingsafspraken over de uitwerking van randvoorwaarden en een toekomstbestendige (kennis)infrastructuur Uitwerken randvoorwaarden m.b.v. expertise 5 aangesloten organisaties Opstellen en implementeren van transmurale werkafspraken o.a. door taken, rollen en verantwoordelijkheden te beschrijven o.b.v. het Canmed model Inrichten digitale ondersteuning en mogelijkheid tot beschikbaarheid en delen van gegevens tussen professionals van de zorgorganisaties Opschalen van specialistische zorg (dichtbij) huis o.b.v. randvoorwaarden

RSO-vorming

•

n.t.b.

•

Evaluatie

n.t.b.

Korte termijn optimalisaties

•

n.t.b.

•

Evaluatie

n.t.b.

Routekaart naar databeschikbaarheid

•

n.t.b.

•

Evaluatie

n.t.b.

15

Lerend zonder muren

• • •

16

Digitale 17 transformatie 18

Startpunt en aan verandering onderhevig: wordt verder uitgewerkt in 2024 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

64

Appendix 1. Toelichting prioritaire opgaven 2. Verdieping geselecteerde initiatieven 3. Status ketenaanpakken 4. Preventie infrastructuur 5. Inventarisatie cruciale GGZ

65

1

Appendix: toelichting prioritaire opgaven

Rijk van Nijmegen heeft systematisch de prioritaire opgaven bepaald Methodiek selectie prioritaire opgaven Het GALA en IZA geven de opdracht om een regiobeeld op te stellen met de belangrijkste feiten en cijfers op de IZA- en GALA-doelen

Het GALA en IZA hebben als doel de toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van het zorg- en welzijnsdomein te borgen

O.b.v. gesprekken met regionale partijen en de thema's uit het regiobeeld en regioprogramma zijn de belangrijkste regionale opgaven aangescherpt en doelen bepaald

In het regiobeeld staan de regionale knelpunten en belangrijkste thema’s beschreven

Het huis van Rijk van Nijmegen vormt de kern van de prioritaire opgaven

66 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

1

Appendix: toelichting prioritaire opgaven

1. Preventie: gezond leven en wonen: we voorkomen (her)instroom in het medisch domein (1/2) Regio-afspraken: doelen, subdoelstellingen en omschrijving Doel en subdoelstellingen

Toelichting

We voorkomen (her)instroom in het medisch domein door gezamenlijk te focussen op gezondheid i.p.v. zorg en werkende initiatieven in te zetten in samenhang tussen het sociaal en medisch domein en organisaties daarbuiten (bijv. onderwijs, woningcorporaties)

• Problematiek in de samenleving neemt toe en voor bepaalde groepen wordt het steeds moeilijker om gezond te leven en te wonen, zij hebben bijvoorbeeld zorgen over bestaanszekerheid, lage gezondheidsvaardigheden en een ongezonde leefstijl – er is te weinig aandacht voor de invloed van deze factoren op gezondheid. • De continuïteit en toegankelijkheid van zorg staat onder druk. Het medisch domein kan de zorgvraag niet (meer) aan. Zorg is echter niet de oplossing voor alles wat nu als probleem bestempeld wordt. We zoeken dan ook naar mogelijkheden om de zorgvraag op te splitsen in echte zorgvragen en vragen die in het sociaal domein opgelost kunnen worden. Om meer vragen in het sociaal domein op te kunnen lossen is een budgetverschuiving nodigd van zorg naar sociaal domein. • Mensen positief gezonder laten leven gaat echter niet vanzelf. Het vraagt een lange adem, focus op baten en het organiseren van structurele financiële middelen voor het sociaal domein. Het verbeteren van het zorgstelsel gaat dan ook gepaard met een gezamenlijke opdracht en gezamenlijke verantwoordelijkheden voor zowel rijksoverheid, gemeenten, zorgverzekeraars als zorgkantoren en zorg- en welzijnspartners. • Zorgvragen die ontstaan vanuit kansenongelijkheid, kunnen vaak niet (alleen) met zorg opgelost worden maar vragen om psychosociale, praktische of financiële ondersteuning.

• Uit het regiobeeld van het Rijk van Nijmegen is een vijftal preventiethema’s naar voren gekomen, namelijk vitaal ouder worden, leefstijl, kansenongelijkheid, mentale gezondheid en druk op dagelijks leven van jeugd en jongvolwassenen – deze thema’s gelden als de basis voor de subdoelstellingen van deze prioritaire opgave.

We realiseren een thuis in de wijk voor aandachtsgroepen en stimuleren dat ouderen zelfstandig en vitaal oud worden in een vertrouwde omgeving, waarbij de gemeenschap en samenredzaamheid nog belangrijker worden

• We anticiperen samen met ouderen op de veranderingen die komen kijken bij het ouder worden en welke leefstijlaanpassingen helpen om vitaal oud te worden en te blijven. En we verbinden activiteiten op dit vlak aan de activiteiten die voortkomen uit het WOZO. • We beïnvloeden de leefomgeving van de ouderen zodat gezond gedrag uitgelokt wordt • We zoeken actief naar mogelijkheden om de zelf- en samenredzaamheid van ouderen te vergroten zodat de behoefte aan professionele medische zorg daalt. • We investeren in de GALA-ketenaanpak valpreventie bij ouderen, zetten meer in op individuele preventie bij hoog risico-groepen en werken aan een mix van interventies voor de gehele doelgroep. • Daarnaast houden we de verbinding met de wijk om succesvolle initiatieven op te halen en op te schalen.

We bevorderen een gezonde en actieve leefstijl van inwoners, met de kennis dat de helft van chronische ziekten te herleiden is naar leefstijl

• In grofweg 5 van de 6 gevallen, bestaan complicerende factoren onderliggend een leefstijl zoals o.m. Licht verstandelijk beperktheid, Lage gezondheidsvaardigheden, armoede, lage computervaardigheden, verwardheid, verslaafdheid of motivatieproblemen. We bevorderen een beter de omgang met deze complicerende factoren zodat de juiste hulp bereikt wordt. • We stimuleren een gezondere leefstijl om de kwaliteit van leven te verbeteren en hulpvragen in de toekomst te kunnen voorkomen. Dit doen we o.a. door uitvoering te geven aan de GALA ketenaanpakken maar ook door aanvullende initiatieven die bijdragen aan de leefstijl van onze inwoners in de regio. Hierbij onderzoeken we manieren gericht op het individu zoals de ketenaanpakken rondom overgewicht kinderen en volwassenen. Maar ook onderzoeken we manieren waarop de omgeving aangepast kan worden om een betere leefstijl te bevorderen zoals bijv. beweegvriendelijke omgeving. • Samen met de zorgpartijen organiseren we een structuur waarmee patiënten vanuit een behandeling in verbinding kunnen komen met de eerder genoemde hulp of andere relevante interventies.

67 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

1

Appendix: toelichting prioritaire opgaven

1. Preventie: gezond leven en wonen: we voorkomen (her)instroom in het medisch domein (2/2) Regio-afspraken: doelen, subdoelstellingen en omschrijving Doel en subdoelstellingen

Toelichting

We verminderen kansenongelijkheid in de • Zorgvragen die ontstaan vanuit kansenongelijkheid, kunnen vaak niet (alleen) met zorg opgelost worden maar vragen om psychosociale of praktische regio met specifieke interventies voor ondersteuning. We bevorderen het vanuit zorg doorverwijzen naar mogelijkheden in de wijk. Denk hierbij bijvoorbeeld aan beweegaanbod, kwetsbare groepen, zoals o.m. ontmoetingsplekken, gezonde ontbijt/lunch op scholen en financiële hulpverlening. De uitdagingen liggen in het tijdig identificeren van deze zorgvragen en ze laaggeletterden, mensen in armoede, daarna toe leiden naar effectieve hulp. met lagere gezondheidsvaardigheden, • We onderzoeken of er regionaal kan worden gewerkt aan vermindering gezondheidsverschillen, kansrijke start en Aanpak gezondheidsvaardigheden. migranten en nieuwkomers • We stemmen af en werken samen met de NOEL-werkgroep Kwetsbare Groepen voor het voldoen aan deze doelstelling We verminderen de last van de toenemende druk uit het dagelijks leven bij de jeugd en jongvolwassenen

• We bevorderen de mentale veerkracht van de jeugd en organiseren een afname van de instroom in de jeugd GGZ. • We onderzoeken de factoren die leiden tot een verhoogde mate van stress bij jeugd en zetten gerichte interventies in om deze te doen afnemen. Hiertoe bevorderen we de samenwerking met partijen die dicht bij de jeugd en jongvolwassenen in de regio staan, bijvoorbeeld scholen, sportverenigingen, etc. • Verdere activiteiten op het gebied van mentale gezondheid worden geadresseerd in de NOEL-werkgroep Mentale Gezondheid.

We versterken de preventie infrastructuur, door brede regionale samenwerking en kennisdeling tussen sociaal en zorg domein en daarbuiten

• Er moet structureel en fors geïnvesteerd worden in de infrastructuur van de publieke gezondheid om gezondheidsbescherming, gezondheidsbevordering en gezondheidsbewaking te verstevigen

68 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

1

Appendix: toelichting prioritaire opgaven

2. Zorgvraag: kwetsbare groepen: we creëren ruimte voor de opvang van de groeiende zorgvraag in de toekomst Regio-afspraken: doelen, subdoelstellingen en omschrijving Doel en subdoelstellingen

Toelichting

We creëren ruimte voor de opvang van de groeiende zorgvraag in de toekomst in nauwe samenwerking tussen sociaal en zorg domein, zowel in kwantiteit als complexiteit en hebben oog voor eigen kracht van kwetsbare groepen

• De zorgvraag neemt sterk toe, o.a. door de vergrijzing. Met als gevolg een alsmaar groeiende instroom van patiënten en cliënten . In combinatie met de groeiende personeelstekorten komt de toegankelijkheid van zorg daarmee onder druk te staan (verwachte tekorten van 3.800 medewerkers in 2035) • Ook neemt de complexiteit van zorgvragen sterk toe met een verzwaring van de casuïstiek van patiënten. Deze complexe problematiek lijkt relatief groot in de regio Nijmegen door de relatief hoge vergrijzing (toename van 80-plussers). • De regio Rijk van Nijmegen is relatief een minder welvarende regio, met m.n. in de gemeente Nijmegen geldt een lage SES. Mensen met een lagere SES zijn bekend met lagere gezondheidsvaardigheden, laaggeletterdheid en lagere digitale vaardigheden en dat vraagt meer inspanningen van professionals. • Vanwege de arbeidskrapte neemt het risico toe dat tijdige en laagdrempelige doorstroom naar andere sectoren afneemt. (Zie: Kiezen voor houdbare zorg)

We versterken de zelf- en samenredzaamheid van onze kwetsbare groepen met focus op wat zij wel kunnen zodat zij vanuit hun eigen kracht zelf de regie over hun leven houden

• Het gaat daarbij ook om het versterken van de mantelzorgers, het informele netwerk, buren en de sociale cohesie in de wijk. • Verhoogde zelfredzaamheid van kwetsbare groepen voorkomt zorgvragen en geeft hen een groter welbevinden. Zo zetten we bij ouderen, één van de kwetsbare groepen, in op de actieve voorbereiding op ouder worden en het equiperen van onze ouderen zodat ze zo lang mogelijk thuis kunnen wonen en kwaliteit van leven ervaren. Dit leidt tot ouderen die zo goed en lang mogelijk eigen regie kunnen over hun gezondheid en daardoor alleen van professionele zorg gebruikmaken indien écht nodig.

We voorkomen instroom in de zorg o.a. door voorlichting, preventie, zelfredzaamheid, tijdige signalering en goede triage met een passend antwoord op hulpvragen

• Hierbij zetten we in op de beweging waarbij in een vroeg stadium wordt geanticipeerd op de veranderende (chronische) hulp-en/of zorgvraag van de cliënt. Dit doen we in teams en in nauwe samenwerking tussen o.a. de MSZ, huisartsen, de VVT en het sociaal domein waarbij we de cliënten met de juiste hulp in staat stellen zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. • Aandacht voor passend zorg, naast goede triage ook expliciet de vraag naar voren laten komen of een medisch interventie de juiste vervolg actie is

We optimaliseren het proces van in-, door- en uitstroom in de keten zodat patiënten en cliënten de juiste zorg op de juiste plek door de juiste professional krijgen, met oog voor complexiteit van kwetsbare groepen

• We streven naar een versnelde uitstroom voor patiënten en cliënten naar de plek waar zij thuishoren als het gaat om hun specifieke zorg- en/of hulpvraag. • De focus hierbij ligt op de logistieke inrichting en het afstemmen van capaciteit en transfers door de gehele keten zodat patiënten en cliënten zo snel mogelijk op de juiste plaats terecht komen voor passende zorg en de juiste behandeling. Een belangrijk onderdeel hiervan is tevens het voorkomen en verkorten van (her)opnames van kwetsbare ouderen in het ziekenhuis door een goede onderlinge samenwerking tussen o.a. HAP, SEH, VVT, sociaal domein en GGZ. • We hebben daarbij oog voor de complexiteit bij kwetsbare groepen

We organiseren netwerksamenwerking vanuit verschillende organisaties passend bij behoefte van de patiënt of clië

• We doen dat door de eerder toegepaste methodiek van netwerksamenwerking te verbreden. Deze methodiek betreft de effectief bewezen DementieNetaanpak. Hiermee verbeteren we de coördinatie en afstemming tussen organisaties rondom de cliënt. We beleggen duidelijker de regie en het eigenaarschap en zijn daardoor effectiever. We delen onze kennis, voeren samen onderzoek uit en bundelen onze krachten als het gaat om financiering.

We versnellen de inzet van digitale oplossingen en nieuwe technologieën middels een regionaal samenwerkingsverband

• Middels bewezen digitale oplossingen en slimme technische innovaties kunnen we veel zorg beter en eenvoudiger inrichten, zowel voor de professional als de patiënt. Bijvoorbeeld met behulp van digitale zorgpaden heeft de patiënt/cliënt eigen regie en kunnen zorgprofessionals in toenemende mate op afstand en in een veilige omgeving informatie verzamelen en delen, de gezondheidsstatus van de cliënt in de gaten houden en op de juiste momenten zorg leveren, domotica. Ook in o.a. de VVT en huisartsenzorg zijn deze oplossingen toepasbaar. De daadwerkelijke uitvoering stemmen we af en doen we in samenhang met de resultaten van de prioritaire opgave digitalisering en informatie-uitwisseling.

69 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

1

Appendix: toelichting prioritaire opgaven

3. Zorgvraag: acute zorg: we borgen de toegankelijkheid van de acute zorg door de (bestaande) regionale samenwerking te optimaliseren Regio-afspraken: doelen, subdoelstellingen en omschrijving Doel en subdoelstellingen

Toelichting

We borgen de toegankelijkheid van de acute zorg door de regionale samenwerking te optimaliseren, door voort te bouwen op wat er al is en aanvullende kansen te verkennen om zo de organisatie van de acute zorg zo optimaal mogelijk te organiseren

• De komende 10 jaar neemt de bevolking en de vergrijzing toe in de regio Rijk van Nijmegen – de vraag naar acute zorg stijgt vooral vanuit ouderen (leeftijd 75+, m.n. in de ambulancezorg en de spoedeisende hulp) en kinderen (0-4 jaar, m.n. bij de huisartsenposten). • Een toenemend deel van de vraag tijdens ANW uren is niet acuut, maar wordt door inwoners wel acuut beleefd. Dit leidt tot extra druk op de zorg • Aantallen klachten van pijn op de borst, beroerte, dementie en mono letsel (zoals heupfracturen) nemen toe waardoor ook de druk op de schakels in de keten wordt vergroot. • Tegelijkertijd staat ook het zorgaanbod onder druk met tekorten van o.a. triagisten, (cardiologie en obstetrie) verpleegkundigen en verzorgenden/specialisten in de ouderenzorg – hierdoor staan o.a. aanrijtijden van de ambulance en telefonische bereikbaarheid onder druk, maar ontstaat ook de noodzaak voor ziekenhuizen om een presentatiestop af te kondigen. • We zijn op dit moment in grote mate individueel georganiseerd/georiënteerd waardoor efficiency voordelen van samenwerking en mogelijkheden tot ontdubbelen niet benut worden.

We verkennen hoe de bestaande samenwerking tussen onder andere HAP en acute poort CWZ verder uitgebouwd kan worden met o.a. VVT, GGZ zodat het regionale netwerk acute zorg zo goed mogelijk aansluit bij de zorgvraag

• We verkennen met vertegenwoordigers van de acute poorten van CWZ en RUMC, HAP, acute wijkzorg, crisiszorg langdurige zorg, acute psychiatrie, ambulancezorg op welke wijze de samenwerking het meest optimaal kan worden georganiseerd vanuit het startpunt van de patiëntreis. • Dat kan een verdere ontwikkeling van samenwerking op een spoedplein zijn. Maar in de basis gaat het juist om het “samenwerken” en “samen doen” tussen professionals vanuit verschillende domeinen en organisaties. Hierdoor zorgen we voor betere aansluiting van aanbod op de vraag, leveren we zo veel mogelijk juiste spoedzorg meteen op de juiste plek, en bevorderen we de beschikbaarheid en bereikbaarheid van de acute zorg in de regio.

We optimaliseren de triage, zodat voorkomen wordt dat opgeschaald wordt als dat niet noodzakelijk is, en dat triage ervoor zorgt dat de juiste zorg wordt ingezet door de juiste zorgverlener

• We reduceren de instroom in de acute zorg o.a. door vroeg signalering, inzet van zelftriage, en nauwe samenwerking tussen zorgverleners. Daarnaast zorgen we ervoor dat de patiënten die wel in de acute zorg terechtkomen op de juiste plaats belanden. Hiervoor stemmen we de onderlinge samenwerking, informatie-uitwisseling en zorgpaden op elkaar af.

We optimaliseren de inzet van het arbeidskapitaal in de acute zorg door het voorkomen van acute zorgvragen, het optimaliseren van de samenwerking en het efficiënt inzetten van beschikbaar personeel 24/7

• Het optimaliseren van de samenwerking vraagt om kennis maken met elkaar, elkaar vertrouwen, en het overnemen van bijvoorbeeld triage zodat processen ontdubbeld kunnen worden. We onderzoeken tevens hoe we de personele capaciteit die er is zo efficiënt mogelijk kunnen inzetten en kunnen ondersteunen door de inzet van innovatie, o.a. AI.

70 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

1

Appendix: toelichting prioritaire opgaven

4. Mentale gezondheid: we reduceren de vraag met een preventieve, integrale, herstel-ondersteunende en wijk-/woonkerngerichte aanpak (1/2) Regio-afspraken: doelen, subdoelstellingen en omschrijving Doel en subdoelstellingen

Toelichting

We reduceren gezamenlijk de vraag naar (specialistische) geestelijke gezondheidszorg door te kiezen voor een preventieve, integrale, herstelondersteunende en wijk/woonkerngerichte aanpak en door mentale weerbaarheid en veerkracht te vergroten

• Vergeleken met de rest van Nederland is de mentale gezondheid een relatief groot knelpunt in de regio Rijk van Nijmegen: het aantal GGZ-patiënten daalt minder hard en de wachtlijsten groeien terwijl er een gebrek is aan een integrale aanpak voor mentale ondersteuning. • De mentale druk rondom het dagelijks leven lijkt steeds groter te worden wat in toenemende mate tot stress, angst en depressie leidt – mentale problemen leiden veelal tot een toenemende vraag naar zorg in de toekomst. • Psychische problemen worden daarnaast steeds bespreekbaarder gemaakt, wat zorgt voor een stijging van de instroom in de GGZ. En opgroeien in een prestatiemaatschappij zorgt daarnaast voor toenemende mentale druk onder de jeugd. • We zijn het als samenleving steeds normaler gaan vinden om (specialistische) zorg in te zetten, ook voor psychisch lijden dat vermindert zodra basisbehoeften op orde zijn • Door vergrijzing neemt bovendien het gevoel van eenzaamheid onder volwassenen en het aantal thuiswonende cliënten met probleemgedrag en psychiatrie toe.

We versterken de zelf- en samenredzaamheid en laten inwoners regie nemen over hun mentale gezondheid

• Preventieve interventies om mentale weerbaarheid en veerkracht te behouden/vergroten en mentale klachten te voorkomen. • Door eigen regie te vergroten, maar ook in te zetten op zingeving, en herstelondersteunende en wijk-/woonkerngerichte aanpak waarbij zelfredzaamheid en ondersteuning vanuit de omgeving wordt versterkt. • Maatschappelijk deelname en betekenisvol verbonden zijn met je omgeving op de manier die bij jou past.

We zetten in op een mentaal gezondheidsplein en verplaatsen specialistische GGZ-behandelingen naar een minder zware setting en brengen daarmee de wachttijden terug

• Middels het Mentaal Gezondheidsplein kiezen we voor een meer herstelondersteunende, integrale en wijk/woonkerngerichte aanpak in de zorg en ondersteuning aan mensen met een mentale kwetsbaarheid/psychische hulpvraag. Hierbij voorkomen we (specialistische) zorg voor psychisch lijden dat vermindert of verdwijnt zodra basisbehoeften op orde zijn. Middels een verkennend gesprek met de inwoner kan de hulp beter op de behoeften van de persoon en mogelijkheden in de woonomgeving worden aangesloten, zowel binnen als buiten de GGZ. Samenwerking tussen sociaal domein, huisartsen en GGZ-instellingen, is hierbij essentieel. Inzet van ervaringsdeskundigheid, welzijnsaanbod, aanbod in het publieke/sociale domein en betrekken van bewoners moet hierin een plek krijgen. Bijvoorbeeld door het sociaal domein vanuit de GGZ te ondersteunen met consultatie en MDO’s of kortdurende ondersteuning aan inwoners. Of door huisartsen te ondersteunen met een centrale triage/toeleidingsfunctie voor behandel-GGZ. Ook het borgen van een dekkend netwerk van herstelaanbod/peersupport is onderdeel van de transformatie naar een MGP. • Hierbij geldt de wijk/woonkern als basis (wonen in de wijk, tenzij…). We willen zorg en ondersteuning zoveel mogelijk in de wijk/woonkern organiseren en een nauwe samenwerking tussen sociaal domein – huisartsen – GGZ bewerkstelligen.

Hiermee willen voorkomen dat situaties in de wijk escaleren en een warme overdracht borgen als er toch zorg/ondersteuning vanuit (specialistische) GGZ nodig is.

We vergroten de mentale weerbaarheid en veerkracht van jongeren en jongvolwassenen en reduceren de druk op het dagelijks leven

• De mentale gezondheid van de jeugd behoeft aandacht. We moeten jongeren meer weerbaar maken. Hiervoor is een regionale aanpak nodig.

71 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

1

Appendix: toelichting prioritaire opgaven

4. Mentale gezondheid: we reduceren de vraag met een preventieve, integrale, herstel-ondersteunende en wijk-/woonkerngerichte aanpak (2/2) Regio-afspraken: doelen, subdoelstellingen en omschrijving Doel en subdoelstellingen

Toelichting

We bevorderen een gezonde leefstijl bij met name groepen die kansenongelijkheid en/of armoede ervaren – daar is de meeste (psychische) gezondheidswinst te behalen

• Mentale klachten, zoals stress en spanning, is vooral ook bij inwoners met geldzorgen of die in armoede leven een factor. Inzet is om o.a. stress te beperken of voorkomen bij deze groep inwoners. Hierin is ook de link met kwetsbare groepen belangrijk.

We zetten bestaande GGZ capaciteit in de regio zo doelmatig en efficiënt mogelijk is en werken samen over de domeinen heen (o.a. GGZ, VVT, MSZ) en maken gebruik van elkaars expertise

• Start met kleinschalige pilot samen met enkele huisartsenpraktijken met integrale toeleiding (zorg en welzijn)

72 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

1

Appendix: toelichting prioritaire opgaven

5. Zorgaanbod: arbeidsmarkt: we verlichten de druk op de personele capaciteit door anders te kijken, te denken en te doen (1/2) Regio-afspraken: doelen, subdoelstellingen en omschrijving Doel en subdoelstellingen

Toelichting

We verlichten de druk op de personele capaciteit door anders te kijken, te denken en te doen i.s.m. de maatschappij, zorgsectoren, onderwijsinstellingen, overheden en de zorgprofessionals

• Anders kijken! Anders denken! Anders doen! • Personele capaciteitsproblemen van (zorg)professionals nemen toe in alle sectoren van de gezondheidszorg door o.a. vergrijzing van de bevolking, met een toename van chronisch zieken en ouderdomsproblemen waaronder dementie. • Medische (technologische) ontwikkelingen in de curatieve zorg bieden meer mogelijkheden voor behandeling én vragen doorgaans verdere specialisatie van zorgprofessionals. Dit biedt ook mogelijkheden voor anders opgeleiden (bijvoorbeeld medische techniek). Tevens ontstaat er een toenemende behoefte aan generalisten i.v.m. veranderde patiëntenpopulatie (multiproblematiek). • De te verwachten uitstroom van zorgpersoneel door pensionering en de ontgroening van de maatschappij vraagt in de regio Rijk van Nijmegen bijzondere aandacht. • Het zorggebruik neemt jaarlijks toe in volume en de complexiteit van de zorg neemt toe. De toegankelijkheid van zorg komt steeds verder onder druk te staan – dit vraagt een maatschappelijke dialoog, om organisatie-inrichting over de zorgdomeinen heen (van WMO tot hoog specialistische curatieve zorg) en brede afstemming met opleidingsinstituten en zorgprofessionals werkzaam binnen de verschillende domeinen. • De ervaren werkdruk van zorgprofessionals is hoog en dit wordt breed in alle sectoren van de zorg sterk gevoeld.

Het werkplezier binnen de zorg staat onder druk en als gevolg hiervan kampt de sector met een negatief imago. • Het medewerkersprofiel (kennis en vaardigheden) sluit onvoldoende aan op de veranderende praktijk in de zorgsector en sluit niet aan bij de diversiteit van de sectoren.

We ontwikkelen loopbanen en leerpaden voor (multidisciplinair) werken binnen de regionale zorg- en welzijnssector, waar het kan leiden we samen en modulair op en zetten we mensen na de opleiding ook transmuraal in

• Waar het kan leiden we samen op (bijvoorbeeld acute zorg en spoedzorg), we leiden modulair op en we leiden partners in zorg/mantelzorgers/informele zorg op. • We zetten ons als regio gezamenlijk in voor aantrekkelijk werkgeverschap binnen de zorg; je hebt bij ons in de regio geen baan, maar een loopbaan in de gezondheidszorgsector. We geven inzicht in de diversiteit en mogelijkheden van de verschillende sectoren. We ontwikkelen leerpaden op maat in samenwerking met de WO/HAN/ROC…van de specialist tot verzorgende tot mantelzorger. • Samen opleiden creëert meerwaarde voor studenten en bevordert afstemming van capaciteit tussen instellingen. Met meerdere ziekenhuizen wordt momenteel al samengewerkt om personeel op te leiden voor de acute zorg en spoedzorg. Dit biedt mogelijkheden om op te schalen, ook richting andere opleidingen en onderwijsinstellingen (o.a. HAN en ROC) bijvoorbeeld transmuraal opleiden. Hierbij ontwikkelen we ook combinatiefuncties ('joint-appointments') en 'white label teams' waarbij personen of gehele teams bij meerdere organisaties (tegelijk) kunnen werken en/of meer de cliëntreis kunnen volgen. Het belang van gedifferentieerd aanbod binnen werkzaamheden en op verschillende plekken voor zorgprofessionals is evident. • We bieden maatwerktrajecten voor alle geïnteresseerden die willen werken binnen de zorg.

We nodigen nadrukkelijk mensen uit met een niet westerse migratie achtergrond, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en vrijwilligers voor diverse sectoren. Opleidingstrajecten passend bij de individuele medewerker en modulair onderwijs worden hiervoor aangeboden door opleidingsinstituten. Voor verschillende groepen (zorg)medewerkers wordt het vak expliciet in de praktijk geleerd met rolmodellen; denk aan vakscholen zoals binnen de sector techniek.

73 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

1

Appendix: toelichting prioritaire opgaven

5. Zorgaanbod: arbeidsmarkt: we verlichten de druk op de personele capaciteit door anders te kijken, te denken en te doen (2/2) Regio-afspraken: doelen, subdoelstellingen en omschrijving Doel en subdoelstellingen

Toelichting

We voeren de dialoog met de maatschappij op diverse manieren, verschillende plaatsen en met behulp van verschillende instrumenten zodat de verwachtingen van de professionele zorg helder zijn

• Binnen de regio zetten we elkaars kennis en kunde in om een hulpvraag niet altijd als vanzelfsprekend te laten uitmonden in een zorgvraag die beantwoord moet worden door een professional. We zullen programma’s zoals reablement en positieve gezondheid met elkaar binnen alle sectoren van de gezondheidszorg omarmen. Hiermee versterken we de samenredzaamheid in het (sociale) netwerk van de individuele inwoner dan wel in de wijk. • In samenspraak met gemeenten, het sociale domein en de 1ste lijn (huisartsen en wijkverpleging) starten we een dialoog met inwoners met instrumenten die hun diensten hebben bewezen zoals bijvoorbeeld de campagne “Denk vandaag over morgen” en gespreksvoering i.r.t. advanced care planning. • Met kennis over, inzicht in de gevolgen van chronische- en ouderdomsziekten en aanreiken van praktische instructies, vergroten we de draagkracht van mantelzorgers/netwerk en worden zij partners in zorg. Hiertoe richten we een mantelzorgacademie op.

We geven invulling aan de implicaties van het anders kijken naar het organiseren van en kwaliteit van zorg met als inzet het verlagen van de administratieve lasten en regeldruk (o.a. door inzet digitalisering en techniek)

• We ontwerpen een andere wijze van verantwoorden naar kader stellende instituten als inspectie, zorgverzekeraars, auditinstituten en financiers. Met als inzet het verlagen van de administratieve lasten en regeldruk voor onze professionals. • We reduceren rigoureus de administratieve lasten en regeldruk waar onze professionals nu relatief veel tijd aan kwijt zijn en het werkplezier aan verliezen. Dit vraagt om het herontwerpen van werkprocessen, zorgpaden en optimaliseren van de zorglogistiek. Zo kunnen we het werkplezier van professionals verhogen en hen inzetten waarvoor zij zijn opgeleid. We stroomlijnen bestaande werkprocessen en systemen zodat onze professionals meer tijd beschikbaar hebben voor het verlenen van zorg. De relatie met automatisering/digitalisering en technologie gericht op het genereren van data en algoritme t.b.v. het verbeteren van zorg en werkprocessen is hierbij leidend, om zo ook druk op personeel te verminderen.

We optimaliseren hulp, ondersteuning, zorg, begeleiding en behandeling rondom inwoners, cliënten en patiënten door te ‘ontschotten’ en leggen de regie zoveel mogelijk bij de inwoner

• We brengen de regio in beweging door transmurale samenwerking te organiseren door de specialistische (verpleegkundige) zorg goed te organiseren over de organisaties en domeinen heen, zodat steeds de juiste zorg op de juiste plek door de juiste professional verleend wordt. • Huidige schotten in de keten vanaf het eerste uur (bij een hulpvraag) zorgen voor frustratie bij inwoners, cliënten, patiënten én zorgprofessionals, onnodige of dubbele (medische) handelingen en in sommige gevallen te late signalering. Door vanuit het perspectief van de inwoner, cliënt en patiënt bij een hulpvraag, ondersteuningsvraag of zorgvraag te vertrekken, kan de keten nog veel beter gestroomlijnd worden. Het integraal benaderen van de mens vanuit de verschillende organisaties in de zorgsector, helpt om frustratie bij de zorgbehoevende te verminderen, kwaliteit van zorg te verhogen, en inefficiëntie of dubbele zorg te verminderen.

74 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

1

Appendix: toelichting prioritaire opgaven

6. Digitale transformatie: we pakken digitalisering aan d.m.v. informatievoorziening en fundament voor lange termijn architectuur (1/2) Regio-afspraken: doelen, subdoelstellingen en omschrijving Doel en subdoelstellingen

Toelichting

We brengen de informatievoorziening in de transmurale samenwerking op orde en faciliteren de digitale transformatieopgave van de prioritaire thema’s

• Professionals uit de regio, langs alle beroepsgroepen en domeinen, ervaren een gebrek aan effectieve digitale gegevensuitwisseling en communicatie – dit neemt veel tijd in beslag wat ten koste gaat van de capaciteit en energie die onze professionals kunnen steken in het verlenen van zorg aan de inwoners van de regio • Partijen zetten inmiddels, vaak afzonderlijk, in op digitalisering en oplossingen om informatie-uitwisseling te stroomlijnen, maar dit leidt in toenemende mate tot versnippering van toegepaste systemen en applicaties en het gebruik van veel “puntoplossingen” • We werken toe naar: • Een geïntegreerd ecosysteem, voor de regio NOEL, waarin databeschikbaarheid het mogelijk maakt passende, hybride oplossingen voor zorg, preventie en gezondheid in te zetten. Aangesloten bij een landelijk dekkend netwerk gebaseerd op internationale standaarden die voldoet aan (Europese) wet- en regelgeving. • Dit teneinde de zorgverleners en patiënten/cliënten maximaal te ondersteunen en hun werkgeluk/ gezondheid te verbeteren. Door het ondersteunen van samenwerking tussen zorgverleners over de zorgdomeinen heen, zodat netwerkzorg gerealiseerd kan worden met schaalvoordelen voor de regio. • Juiste informatie, op juiste tijdstip, bij juiste persoon beschikbaar. • Die als bron gebruikt kan worden voor Research en Opleiding

Informatievoorziening in de regio op orde •

We starten vanuit de behoefte van zorg of oplossingen als eOverdracht, gezamenlijke monitoring of andere centrale diensten

•

We gaan verkennen hoe we als regio kunnen toewerken naar brede databeschikbaarheid en een regionale gezondheidsomgeving

• Het voorbereiden van de regio om gegevensuitwisseling/ databeschikbaarheid tot stand te brengen. Denk hierbij aan het implementeren van de onderdelen van het uitwisselingskompas. Vindbaarheid verbeteren door het inrichten van een Regionaal Adressenlijst, wat uiteindelijk zal doorgroeien naar ZorgAB. Regionaal kiezen voor MITZ voor patiënttoestemmingen. • Maar ook projecten die toewerken naar verdere digitalisering: Uitfaseren Fax-verkeer, Opschalen gebruik LSP, Implementeren Secure mail-oplossing, Focus op DataKwaliteit/ Registratie aan de Bron, Implementeren ZIB’s • De programmalijn e-Overdracht bestaat uit het op korte termijn verbeteren van de Verpleegkundige Overdracht. Om uiteindelijk toe te werken naar de specificaties van het landelijke eOverdracht die in 2026 door iedereen gehanteerd dienen te worden. Verbeteren Overdracht zit in 3 componenten: Techniek, Proces en Mens. Onderdeel van deze programmalijn is ook het herstarten van de beweging die ZONE (ZorgOverdracht Nijmegen en Omgeving) heeft ingezet (inrichten regionaal adressenlijst zit in programmalijn 2) • Bij overdracht / verwijzing ook de context van de patiënt meegeven (o.b.v. positieve gezondheid – kwetsbaarheid / zorgvraag vooraf in beeld brengen • Een RGO is géén kant-en-klaar product.

Om tot die tijd de zorgverleners, op onderdelen, direct een verbetering aan te kunnen bieden kan er een “tussenoplossing” geïmplementeerd worden. Dit zal nooit een RGO worden, dus is geen toekomstvaste oplossing, maar levert wel snel resultaat. Voorbeeld daarvan is bijvoorbeeld cBoards voor specifieke zorgpaden, of Vitaly (OpenLine/Parsek) voor regionale MDO’s. Kies de ondersteunen zorgpaden in afstemming met andere pijlers (bijv. COPD, wondzorg, Advance Care Planning, etc.). Bij elke tussenoplossing die gekozen wordt dient vooraf een heldere exit-strategie te zijn vastgesteld: financieel, contractueel en functioneel (naar eindgebruikers toe)

75 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

1

Appendix: toelichting prioritaire opgaven

6. Digitale transformatie: we pakken digitalisering aan d.m.v. informatievoorziening en fundament voor lange termijn architectuur (2/2) Regio-afspraken: doelen, subdoelstellingen en omschrijving Doel en subdoelstellingen Faciliteren van de digitale transformatieopgave •

We zetten in op gebruiksvriendelijke en simpele digitale toepassingen, en leggen meer (digitale) regie bij de inwoner

Toelichting • Om digitale toepassingen succesvol in te zetten en te laten gebruiken door inwoners borgen we de gebruiksvriendelijkheid en overzichtelijkheid van deze oplossingen • Hierbij stellen we inwoners in staat om meer (digitale) regie te nemen over hun (zorg)proces en daarmee ondersteunen en versnellen we vanuit een digitaal perspectief de opgaven gerelateerd aan de overige prioritaire thema's – we zoeken hiervoor nadrukkelijk de samenwerking en dwarsverbanden op met de overige thema's

Regionale samenwerkingsorganisatie (RSO) •

We ontwikkelen een regionale samenwerkingsorganisatie met een geharmoniseerd proces en systeem waarin we goed werkende digitale oplossingen samen brengen, prioriteren, inkopen en opschalen incl. nodige bestuurlijke borging

• In deze regionale samenwerking brengen we innovaties en digitale oplossingen samen. Dit bevordert de toegankelijkheid tot en uniformiteit van het gebruik van verschillende oplossingen. Deze samenwerking beheert regio-systemen en biedt mogelijkheden om als consortium geïntegreerd in te kopen (o.a. ook de inkoop van middelen). Dit geldt voor zowel het zorgdomein als voor het sociale domein. Het streven hierbij is: geen “puntoplossingen”, tenzij… We richten een regionale samenwerkingsorganisatiestructuur op. Deze regionale samenwerkingsorganisatie zal de functie hebben zoals het woord het zegt gericht op regionale samenwerking (lees: niet alleen gericht op digitalisering) en ondersteunend zijn aan alle pijlers van NOEL

76 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

Appendix 1. Toelichting prioritaire opgaven 2. Verdieping geselecteerde initiatieven 3. Methodiek kwantificering 4. Status ketenaanpakken 5. Preventie infrastructuur 6. Inventarisatie cruciale GGZ

77

2

Appendix: verdieping geselecteerde initiatieven

Er zijn reeds een aantal initiatieven geïdentificeerd en uitgewerkt – deze vormen een startpunt voor mogelijke transformatieplannen Verdieping uitvoeringsagenda - initiatieven Verdieping prioritaire initiatieven/ oplossingsrichtingen

Verdieping initiatieven

De uitvoeringsagenda verdiept op de werkwijze en implementatie van een aantal initiatieven •

•

Omschrijving van het initiatief •

Probleem: beschrijving van het probleem waar het initiatief impact op heeft

•

Idee: beschrijving van het idee en hoe het ingrijpt op het probleem

•

Doelgroep: de doelgroep waarop het initiatief impact heeft

•

Impact: impact op kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid

•

Betrokken partijen: de kartrekkers van het initiatief en betrokken partijen

•

Start: op welke termijn het initiatief van start zou kunnen gaan

Randvoorwaarden voor succes •

Aanpassingen: benodigde aanpassingen in het proces, personeel en partners, ICT, vastgoed en materialen

•

Risico’s: Belangrijkste risico’s en gevoeligheden

•

Bekostiging: welke financiering nodig, waarvoor en voor hoe lang

Twee verdiepende uitvoeringsagenda pagina's per prioritair initiatief

Initiatieven zijn een startpunt en worden in Q1 2024 verder gedetailleerd, uitgewerkt en aangevuld 78 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

2

Appendix: verdieping geselecteerde initiatieven Preventie: gezond leven en wonen

GEM Jeugd: een andere manier van omgaan met psychische klachten van jeugd met oplossingen in het "gewone leven" Verdieping GEM Jeugd (1/2) Probleem

Overconsumptie van Jeugd-GGZ.

Idee

Een andere manier van omgaan met psychische klachten. Meer acceptatie van variatie waardoor zorg niet noodzakelijk is.

Doelgroep

Jeugd GGZ. Kwaliteit Oplossingen in het “gewone” leven in plaats van professionele hulp.

Toegankelijkheid Vermindering zorgvraag.

Betaalbaarheid N.v.t.

Impact

Betrokken partijen

Start

Kartrekker

Gemeente Druten Wijchen.

Betrokken partijen

Karakter, Gemeenten Regio Rijk van Nijmegen, Buurtteams Jeugd (Oidos), Ixta NOA, GGD Gelderland Zuid.

Is net gestart, zou per 1-1-2024 opgeschaald kunnen worden.

79 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

2

Appendix: verdieping geselecteerde initiatieven Preventie: gezond leven en wonen

GEM Jeugd: een andere manier van omgaan met psychische klachten van jeugd met oplossingen in het "gewone leven" Verdieping GEM Jeugd (2/2)

Proces

Het betekent voor zorgaanbieders meer van binnen naar buiten werken en zorg verbinden met werkende elementen uit het normale leven. Het voeren van een verkennend gesprek of netwerkintake aan de verwijzerskant. Meer kijken naar de context waarin het kind of de jongere zich bevindt. Wat zijn de belemmering die de ontwikkeling van de jeugdige in de weg staan. Hoe kunnen die worden overwonnen. Minder kijken in diagnose-denken.

Personeel & partners

We richten in de 7 gemeenten van het Rijk van Nijmegen ateliers in om deze beweging in gang te brengen. Deze ateliers worden gevoed door GEM Nederland. Per atelier is er een verbinder die het atelier draaiend houdt en de opbrengsten samenbrengt in de regio. De ateliers gaan er toe leiden dat zorg meer geïntegreerd wordt met het normale leven. Nabij en gebruikmakend van de natuurlijke hulpbronnen. Minder in een spreek- of behandelkamer.

ICT, vastgoed en materialen

N.v.t.

Risico’s

Continuïteit, automatiseren van handelen van goed werkende initiatieven, mismatchen van zorgvragen, financiën.

Bekostiging

€ 50.000 per atelier per jaar, komt neer op € 350.000 per jaar voor de duur van 4 jaar.

80 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

2

Appendix: verdieping geselecteerde initiatieven Preventie: gezond leven en wonen

Verkleinen gezondheidsverschillen: vanuit werkgeverschap stimuleren van gezonde keuzes en actief bijdragen aan gezondheid van inwoners Verdieping Verkleinen gezondheidsverschillen (Groen Gezond en in Beweging) Probleem

Groeiende gezondheidsverschillen en verslechterende leefstijl.

Idee

Vanuit werkgeverschap stimuleren van gezonde keuzes en actief bijdragen aan de gezondheid van alle inwoners. Zodat zij lekker in hun vel zitten, voldoende bewegen, gezonder eten en zodat de gezondheidsverschillen in de stad kleiner worden.

Doelgroep

Inwoners in kwetsbare positie met beperkte gezondheidsvaardigheden. Kwaliteit N.v.t.

Toegankelijkheid Een leefstijlverbetering zorgt voor een zorgvraagvermindering.

Betaalbaarheid N.v.t.

Impact

Betrokken partijen

Start

Kartrekker

Gemeente Nijmegen.

Betrokken partijen

De initiatiefnemers zijn Radboudumc, Gemeente Nijmegen, GGD Gelderland Zuid , Radboud universiteit en HAN. Er zijn ruim 70 organisaties die samenwerken aan gezonde Nijmegenaren in een gezonde stad.

Initiatief is al van start, het zou opgeschaald moeten worden (bijv. naar meer gemeenten)

81 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

2

Appendix: verdieping geselecteerde initiatieven Preventie: gezond leven en wonen

Leefstijlloketten: het verbeteren van leefstijl d.m.v. loket met doorverwijsmogelijkheden Verdieping leefstijlloketten (1/2) Probleem

Chronische ziekten, zoals diabetes type 2, hart- en vaatziekten en kanker, veroorzaken de meerderheid van de ziektelast in Nederland. De helft van deze chronische ziekten is te herleiden naar een ongezonde leefstijl.

Idee

Het verbeteren van leefstijl door doorverwijsmogelijkheden te creëren voor inwoners van de regio Rijk van Nijmegen specifiek gericht op leefstijl.

Doelgroep

Inwoners die baat hebben bij een verbeterde leefstijl.

Impact

Betrokken partijen

Start

Kwaliteit Huisartsen hebben nu geen betrouwbare partij waarnaar ze kunnen doorverwijzen. Dit initiatief richt die partij in.

Toegankelijkheid Een leefstijlverbetering zorgt voor een zorgvraagvermindering.

Betaalbaarheid Een leefstijlinterventie is minder kostbaar dan de professionele zorg die nodig is om de gevolgproblemen op de lossen.

Kartrekker

Radboud UMC en GGD Gelderland.

Betrokken partijen

NEO huisartsen, Bindkracht 10, gemeenten Rijk van Nijmegen, Vitaal en Fitter, Beter Verwijs, Sint Maartenskliniek, CWZ, Radboud UMC en GGD Gelderland.

Initiatief is nog pril, per 1 maart 2024 zou dit opgeschaald kunnen worden.

82 Regioplan Rijk van Nijmegen – concept finale versie

2

Appendix: verdieping geselecteerde initiatieven Preventie: gezond leven en wonen

Leefstijlloketten: het verbeteren van leefstijl d.m.v. loket met doorverwijsmogelijkheden Verdieping leefstijlloketten (2/2)

Proces

Dit moet nog verder uitgewerkt worden met de partijen die bij dit initiatief betrokken zijn.

Leefstijlexpertise en gespreksvoering met name richting de kwetsbare doelgroepen (zoals o.m. laaggeletterden, mensen in armoede, mensen met lagere gezondheidsvaardigheden, migranten en nieuwkomers).