Regionale arbeidsmarktprognose 2024-2025 Rijk van Nijmegen (UWV)
Tekst van het document
Regionale Arbeidsmarktprognose 2024-2025 Rijk van Nijmegen 4 juni 2024
Banengroei Rijk van Nijmegen stabiliseert, aanhoudende krapte vraagt om creatieve oplossingen UWV verwacht dat de werkgelegenheid in Rijk van Nijmegen in 2024 en 2025 in rustiger vaarwater komt. De arbeidsmarkt volgt hiermee de economie die terugkeert naar een gematigd groeipad. Ook aanhoudende personeelstekorten en hoge personeelskosten remmen de banengroei. De meeste sectoren laten lichte banengroei laten zien. De grootste bijdrage levert zorg & welzijn. De uitzendsector herstelt in 2025 licht na twee jaren van forse krimp. Deze sector herstelt in 2025 weer gedeeltelijk, na twee jaren van forse krimp. Hoewel de krapte op de arbeidsmarkt over een historisch hoogtepunt heen lijkt te zijn, blijven werkgevers de komende jaren last houden van personeelstekorten. Deze aanhoudende krapte vraagt om creatieve oplossingen om personeel te werven en behouden, maar ook om de arbeidsproductiviteit te verhogen.
Gestage banengroei in Rijk van Nijmegen in 2024 en 2025 Na de dip tijdens de coronacrisis in 2020 groeide de werkgelegenheid in Rijk van Nijmegen in 2021 met 2,5% en in 2022 met 3,4%. In 2023 vlakte de groei van het aantal werknemersbanen iets af tot 1,9%. Dat was het gevolg van de lagere economische groei, maar ook van de krapte op de arbeidsmarkt en aanhoudende personeelstekorten bij werkgevers. In februari 2024 verwachtte het Centraal Planbureau (CPB) een gematigde economische groei van 1,1% in 2024 en 1,6% in 2025. De arbeidsmarkt volgt met een gestage groei van de werkgelegenheid. De banengroei in Rijk van Nijmegen van 0,7% (+1.200 banen) in 2024 is gelijk aan het landelijk gemiddelde. In 2025 neemt het aantal werknemersbanen in Rijk van Nijmegen met 0,9% (+1.500 banen) zelfs iets sterker toe dan landelijk (+0,7%). Daarmee stijgt het aantal werknemersbanen in Rijk van Nijmegen gestaag tot 167.600 in 2025. Een verklaring hiervoor is de sterke aanwezigheid van zorg & welzijn in Rijk van Nijmegen. Het aantal werknemersbanen in deze sector groeit zowel in 2024 als in 2025.
Ontwikkeling werknemersbanen Rijk van Nijmegen, realisatie 2019 – 2023 en prognose 2024 – 2025 (absoluut, x 1.000)
170
165
160
155
150
145
2019
2020
2021
2022
Realisatie
2023
2024
2025
Prognose
Bron: realisatie CBS, prognose Bureau Louter in opdracht van UWV
Regionale Arbeidsmarktprognose 2024 – 2025 Rijk van Nijmegen
1
Lichte banengroei in meeste sectoren van Rijk van Nijmegen UWV verwacht dat het aantal banen van werknemers in Rijk van Nijmegen in 2024 en 2025 in de meeste sectoren groeit. De linker grafiek op deze pagina toont de procentuele ontwikkeling van het aantal werknemersbanen per sector van 2023 op 2024. De rechter grafiek toont die ontwikkeling van 2024 op 2025. In 2024 groeit het aantal werknemersbanen in de meeste sectoren ruim 1%. In 2025 komt de banengroei in de meeste sectoren niet boven de 1%. Grote uitschieters in positieve of negatieve zin komen minder voor dan in de afgelopen jaren. Een uitzondering hierop is de uitzendsector waar het aantal banen na een daling in 2023 ook in 2024 met 3,5% verder afneemt, om in 2025 met 2,6% te stijgen. In 2024 groeit de werkgelegenheid het sterkst in sectoren als specialistische zakelijke diensten (+2,6%), detailhandel (+2,1%) en financiële diensten (+1,9%). De sector specialistische zakelijke diensten groeit al jaren sterk. Deze sector bestaat onder andere uit organisatieadviesbureaus, consultants, accountants en juridische dienstverleners. Ook de gestaag doorgroeiende werkgelegenheid in zorg & welzijn is belangrijk voor Rijk van Nijmegen. Door het grote aandeel in de totale werkgelegenheid levert de banengroei in de zorgsector met 700 extra banen in 2024 en 400 extra banen in 2025 de grootste banengroei in de regio.
De bevolkingsgroei en de vergrijzing zijn belangrijke drijfveren voor de toenemende zorgvraag. In 2025 groeit het aantal banen in de meeste sectoren iets minder sterk dan in 2024. Dat komt mede door de aanhoudende personeelstekorten.
Procentuele ontwikkeling werknemersbanen per sector Rijk van Nijmegen, prognose 2023-2024 (links) en 2024-2025 (rechts) Totaal Specialistische zakelijke diensten Detailhandel Financiele diensten Zorg en welzijn Openbaar bestuur Informatie en communicatie Groothandel Overige diensten Overige zakelijke diensten Vervoer en opslag Industrie Onderwijs Horeca Landbouw en visserij Bouwnijverheid Uitzendbureaus en arbeidsbemiddeling -4%
Totaal Specialistische zakelijke diensten Detailhandel Financiele diensten Zorg en welzijn Openbaar bestuur Informatie en communicatie Groothandel Overige diensten Overige zakelijke diensten Vervoer en opslag Industrie Onderwijs Horeca Landbouw en visserij Bouwnijverheid Uitzendbureaus en arbeidsbemiddeling -3%
-2%
-1%
0%
1%
2%
3%
-4%
-3%
-2%
-1%
0%
1%
2%
3%
Bron: Bureau Louter in opdracht van UWV
Licht herstel uitzendsector in 2025 na 2 jaren van krimp Opvallend is de banenkrimp in 2024 bij de uitzendbureaus (-3,5%, -600 banen). De uitzendbranche maakt turbulente jaren door, met sterke schommelingen in de werkgelegenheid. Veel uitzendkrachten werken in horeca, industrie, transport, groothandel en landbouw. Daar vangen zij de pieken en dalen in de productie op. De uitzendbureaus vormen daarmee een conjunctuurgevoelige sector, die tijdens de coronacrisis hard werd getroffen en in 2021 en 2022 juist weer sterk herstelde. In 2023 nam de vraag naar uitzendkrachten echter af en daalde het aantal banen in deze sector. De vraag naar uitzendkrachten neemt in 2024 verder af door de beperkte economische groei. De sector heeft behalve van de zwakke economische groei ook last van de krapte op de arbeidsmarkt. Werkgevers zijn hierdoor eerder geneigd om personeel zelf in dienst te nemen. Daarnaast kunnen mensen die flexibel willen werken dat ook doen als zzp’er. Ook strengere wet- en regelgeving raakt de sector. Dat maakt uitzendwerk duurder en minder flexibel dan voorheen. In 2025 volgt met een iets sterkere economische groei, licht herstel van het aantal werknemersbanen in deze sector. In Rijk van Nijmegen is die groei met 2,6% (+400 banen) zelfs nog iets sterker dan landelijk (+2,3%).
Ondanks deze groei blijft het aantal werknemersbanen bij uitzendbureaus zowel landelijk als in Rijk van Nijmegen onder het niveau van 2023. Dat komt vooral doordat het moeilijker is om geschikte flexibele arbeidskrachten te vinden en te plaatsen, maar ook doordat werkenden vaker direct in dienst willen zijn bij een werkgever of juist kiezen voor de vrijheid die het ondernemerschap als zzp’er hen biedt.
Gestage groei in detailhandel Een sector waar de werkgelegenheid in Rijk van Nijmegen gestaag doorgroeit is de detailhandel. Met 9,1% van alle werknemersbanen is deze sector in Rijk van Nijmegen iets kleiner dan landelijk (10,4%). Maar over de afgelopen jaren groeide het aantal werknemersbanen in deze sector gestaag. In Rijk van Nijmegen groeit het aantal werknemersbanen in de detailhandel in 2024 met 2,1% (+300 banen) en in 2025 met 1,0% (+200 banen) zelfs iets harder dan landelijk (+1,8% in 2024 en +0,8% in 2025). Positief voor deze sector is dat de koopkracht naar verwachting herstelt en het consumentenvertrouwen wat toeneemt. Wel hebben werkgevers in de detailhandel te maken met onder andere stijgende kosten van arbeid, energie, inkoop en huur.
Regionale Arbeidsmarktprognose 2024 – 2025 Rijk van Nijmegen
2
Ondanks kleinere vraag blijft personeel nodig voor vervoer en opslag De sector vervoer & opslag staat onder druk. Het aantal banen van werknemers in vervoer & opslag groeit in Rijk van Nijmegen met 1,0% in 2024 en in 2025 nog maar met 0,5% tot 4.900 werknemersbanen. Die lichtere groei komt door afnemende vraag bij opdrachtgevers in onder andere de bouw en industrie. Daarnaast vormen personeelstekorten een knelpunt. In Rijk van Nijmegen is 18% van de werknemers in deze sector 60 jaar of ouder. Dat is het hoogste percentage 60-plus werknemers van alle sectoren. Deze mensen bereiken binnen 7 jaar de pensioengerechtigde leeftijd. Als al deze mensen moeten worden vervangen, ontstaan alleen daardoor al bijna 130 vacatures per jaar, ondanks de geringe banengroei. Door de krapte op de arbeidsmarkt is het maar de vraag of die vacatures allemaal ingevuld kunnen. Voor werkzoekenden betekent dit dat er nog steeds kansen zijn in deze sector.
Werkgelegenheid groeit vooral in Zuidoost-Brabant, Flevoland en Groot Amsterdam In Nederland groeit de werkgelegenheid in 2024 en 2025 met 0,7% per jaar en komt uit op 9,1 miljoen banen van werknemers. Daar naast zijn er dan nog eens 2,6 miljoen banen van zelfstandigen. In vrijwel alle regio’s groeit het aantal werknemersbanen. Alleen in Noord-Limburg en in Zuid-Limburg neemt het aantal werknemersbanen licht af. Nauwelijks enige banengroei is er in de Achterhoek, Midden-Limburg en Drenthe. De regio’s waar het aantal werknemersbanen het sterkst groeit zijn Zuidoost-Brabant, Flevoland en Groot Amsterdam. Een belangrijke verklaring voor het verschil in de regionale ontwikkeling van het aantal banen is het regionale verschil in de ontwikkeling van het aantal inwoners. De regionale bevolkingsgroei zegt enerzijds iets over de potentiële vraag naar producten en diensten, en anderzijds over het potentiële aanbod van werkenden en werkzoekenden. De ontwikkeling en samenstelling van de bevolking heeft effect op de ontwikkeling van de werkgelegenheid in sectoren als detailhandel, horeca, onderwijs, zorg en openbaar bestuur.
Andere factoren die van invloed zijn op de regionale werkgelegenheidsontwikkeling zijn bijvoorbeeld de regionale sectorstructuur, de ligging van de regio ten opzichte van landelijke en Europese economische centra, beschikbare ruimte, ligging ten opzichte van snelwegen en opleidingsniveau van de beroepsbevolking.
Landelijk neemt aantal ontstane vacatures beperkt toe in 2024 en 2025 Het aantal ontstane vacatures bereikte in 2022 met bijna 1,6 miljoen het hoogste niveau sinds 1997. Dat was te verwachten omdat 2022 een uitzonderlijk jaar was door de opheffing van de coronabeperkingen. Na dat sterke herstel daalde het aantal ontstane vacatures in 2023 met 7,6% tot ruim 1,4 miljoen. Dat jaar groeide de economie nauwelijks. Door de iets gematigde economische groei die wordt verwacht, stijgt het aantal vacatures dat in 2024 ontstaat met 0,7% en in 2025 met 0,8% tot 1,4 á 1,5 miljoen per jaar. Dat is ongeveer 15% meer dan in 2019, kort voor het uitbreken van de coronacrisis. De lichte stijging van het aantal vacatures leidt echter niet tot nog grotere personeelstekorten. Het CPB verwacht namelijk dat de werkloze beroepsbevolking in 2024 en 2025 toeneemt, waardoor ook het aanbod van werkzoekenden groeit. Doordat het aanbod van werkzoekenden sterker toeneemt dan de vraag naar personeel, neemt de krapte iets af.
Ruim 7 op de 10 inwoners tussen 15 en 75 jaar in Rijk van Nijmegen werkt De beperkte groei van de werkgelegenheid de komende jaren heeft deels te maken met de lagere economische groei. Ook personeelstekorten beperken de banengroei. Hoewel de krapte naar verwachting wel iets afneemt, blijft het in veel sectoren moeilijk om personeel te vinden. In 2023 bedroeg de netto arbeidsparticipatie in Rijk van Nijmegen 72,9%. Dat betekent dat ruim 7 op de 10 inwoners van Rijk van Nijmegen in de leeftijd tussen de 15 en 75 jaar betaald werk hebben. Dat is in historisch perspectief een hoog aandeel. Inwoners in deze leeftijdsklasse die geen betaald werk hebben, zijn voor een groot deel niet beschikbaar voor werk vanwege pensioen of om gezondheidsredenen. De mensen die wel beschikbaar zijn voor werk, zijn niet allemaal direct inzetbaar. Dat komt door de ‘kwalitatieve mismatch’: de kenmerken en wensen van werkzoekenden sluiten niet altijd goed aan op de eisen die werkgevers stellen en de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden die zij bieden. De hoge arbeidsparticipatie en deze mismatch zorgen ervoor dat er op de arbeidsmarkt weinig ruimte is voor verdere groei.
Personeelstekort remt groei en beperkt aanpak maatschappelijke uitdagingen Door de krapte op de arbeidsmarkt worden steeds meer vacatures niet of pas na lange tijd ingevuld. De personeelstekorten die daardoor ontstaan remmen de banengroei en de economische groei. Vacatures ontstaan echter voor het overgrote deel omdat een personeelslid is gestopt met werken of elders of in een andere functie is gaan werken (vervangingsvraag), en slechts voor een klein deel door uitbreiding van de activiteiten (uitbreidingsvraag). Daardoor is het zelfs voor werkgevers die niet groeien noodzakelijk om alternatieven te vinden voor het werven van nieuw personeel. Zo zetten werkgevers in sectoren met veel fysieke arbeid zoals de industrie, groothandel en vervoer & opslag in op automatisering en robotisering. Daardoor zijn er minder mensen nodig zijn om de zelfde hoeveelheid productie te behalen. In dienstverlenende sectoren waarin automatisering lastiger is door te voeren, zoals horeca, zorg & welzijn, onderwijs en specialistische zakelijke diensten, moet de productie vaak worden gerealiseerd met het beschikbare personeel. Dat kan leiden tot stijgende werkdruk en hoger ziekteverzuim.
Regionale Arbeidsmarktprognose 2024 – 2025 Rijk van Nijmegen
3
De krappe arbeidsmarkt beperkt verder de overheid in de aanpak van maatschappelijke opgaven. Nederland staat de komende jaren voor flinke uitdagingen op verschillende beleidsterreinen, denk bijvoorbeeld aan de energietransitie, zorg, onderwijs, defensie en veiligheid. Daarvoor is veel personeel nodig. Een groot deel van de werkzaamheden vindt niet binnen de overheidssector zelf plaats, maar bijvoorbeeld in de bouw of installatietechniek.
Aanhoudende krapte vraagt om creatieve oplossingen Veel werkgevers kampen met personeelstekorten. Er is veel werk te doen, maar er is vaak te weinig personeel. Deze personeelstekorten leiden tot lager productie en hogere werkdruk. Personeelstekorten zijn niet alleen lastig voor werkgevers. Ook de maatschappij heeft daar last van. Zo beperken veel winkels en restaurants hun openingstijden en vallen in het openbaar vervoer treinen en bussen uit. Basisvoorzieningen als de gezondheidszorg, veiligheid en onderwijs staan eveneens onder druk. Deze aanhoudende krapte vraagt om creatieve oplossingen om personeel te werven en behouden. Het aanbod van werkende en werkzoekenden groeit minder hard dan de gewenste groei van producten en diensten. Dat betekent dat er ook creatieve en innovatieve aanpakken nodig zijn om de arbeidsproductiviteit te verhogen. Voor mogelijke oplossingen kunnen werkgevers inspiratie opdoen in het rapport ‘Personeelstekorten aanpakken: 34 oplossingen voor werkgevers’. Daarnaast maakte UWV voor 14 beroepsgroepen overzichten met praktijkvoorbeelden van oplossingen waar werkgevers mee aan de slag kunnen. Deze oplossingen worden al met succes toegepast door sommige werkgevers of bieden kansen binnen de specifieke beroepsgroepen om daarmee aan de slag te gaan.
Regionale Arbeidsmarktprognose 2024 – 2025 Rijk van Nijmegen
4
Toelichting ▪
▪
▪ ▪
UWV publiceert jaarlijks de Arbeidsmarktprognose voor het lopende en het komende jaar. De UWV Arbeidsmarktprognose bestaat uit twee onderdelen: o een landelijke prognose van onder andere de aantallen banen en gewerkte uren in 19 sectoren van werknemers en zelfstandigen, plus een prognose van de vacatures; o regionale prognoses van het aantal werknemersbanen in 16 sectoren per arbeidsmarktregio. De werkgelegenheidsprognoses zijn in opdracht van UWV uitgevoerd door de onderzoeksbureaus: o SEOR (Paul de Hek, Arie-Jan van der Toorn, Mark den Hartog) o Bureau Louter (Peter Louter, Pim van Eikeren). De prognose van vacatures is uitgevoerd door UWV. Tegelijk met de UWV Arbeidsmarktprognose publiceert UWV op werk.nl het Dashboard ontwikkeling werknemersbanen. Dit dashboard toont het aantal werknemersbanen per arbeidsmarktregio per sector in de jaren 2016 tot en met 2025.
Colofon Uitgave UWV Afdeling arbeidsmarktinformatie en -advies Inlichtingen Jörgen Zegel 06 – 52 46 40 48 J.Zegel@uwv.nl Auteur Jörgen Zegel
Volg ons
Disclaimer Alles uit deze uitgave mag worden overgenomen, graag zelfs, maar gebruikt u wel de bronvermelding.
UWV © Juni 2024
Regionale Arbeidsmarktprognose 2024 – 2025 Rijk van Nijmegen
5