Regio-analyse Rijk van Nijmegen

Regio-analyse Aandachtspunten voor programma voortijdig schoolverlaten regio Rijk van Nijmegen

Maart 2025

Inleiding

Aanleiding en resultaten Aanleiding

Resultaten

▪ In programma Jongeren Naar School Of Werk (JNSOW) 2021-2024 werken gemeenten, onderwijs en arbeidsmarkt in regio Rijk van Nijmegen samen om voortijdig schoolverlaten te voorkomen en kwetsbare jongeren te ondersteunen.

Rapportage met inzicht in:

▪ Wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’ zet in op betere begeleiding bij overgang van school naar werk en het behouden van werk. ▪ De regio bereidt zich voor op invoering van de wet en nieuwe programmaperiode, per 1 januari 2026

▪ Inzicht in de doelgroep

▪ Nieuw regionaal programma is gericht op voorkomen van voortijdig schoolverlaten en de overgang naar duurzaam werk.

→ De regio-analyse biedt inzicht in de huidige problematiek en aandachtspunten voor het nieuwe programma

▪ Grootste uitdagingen en kansen in de regio ▪ Analyse van doorstroom en uitval in het onderwijs ▪ Overzicht van huidig ondersteuningsaanbod ▪ Evaluatie programma JNSOW 2021-2024 met resultaten en ontwikkelpunten van de maatregelen ▪ Conclusies en aanbevelingen

Aanpak De regio-analyse is opgebouwd uit:

1. Kwantitatieve data • Analyse van data over doorstroom en voortijdig schooluitval in de regio Rijk van Nijmegen • Vergelijking met andere regio’s (benchmark en landelijk)

Kwantitatieve data

Vanwege de verouderde data en unieke positie van regio Rijk van Nijmegen t.o.v. benchmarkregio’s gebruiken we de data als richting. De kwalitatieve data geeft meer inzicht in de meest recente en regionale problematiek.

2. Kwalitatieve interviews • Inhoudelijke gesprekken met 21 trajectbegeleiders /studieloopbaanbegeleiders vo, pro/vso, mbo en doorstroompunt

Regioanalyse

Kwalitatieve interviews

Evaluatie programma

Aanbodanalyse

3. Aanbodanalyse • Overzicht bestaande ondersteuning vanuit gemeente, doorstroompunt, onderwijs en programma JNSOW • Inzicht in overlap en witte vlekken in huidige aanbod 4. Evaluatie huidig programma (JNSOW 2021-2024) • Resultaten en ontwikkelpunten van de maatregelen • Inzichten over werking en effectiviteit van de maatregelen • Verdeling van de financiële middelen over onderdelen en doelgroepen binnen het programma

Regio in cijfers

Data-analyse: opzet en disclaimer Opzet en gebruik data

Benchmarkregio’s

De data-analyse brengt het schoolsysteem in de regio Rijk van Nijmegen in beeld en biedt inzicht in de doorstroom en voortijdige schooluitval

Als referentiepunt vergelijken we onze regio met benchmarkregio’s. Dit geeft inzicht in specifieke uitdagingen en kansen in onze regio.

We maken gebruik van de regiotool van adviesbureau LPBL, opgesteld in opdracht van Ingrado en Ministerie OCW. De tool maakt gebruik van landelijke data 2021/2022/2023 (dashboard VSV, CBS, UWV, regioscanner OCW). Disclaimer: de data van het CBS is in sommige grafieken uit 2021. Dit geeft een verouderd beeld en is belangrijk om mee te nemen in de conclusies.

Selectie van regio’s op basis van drie criteria: ▪ Kwetsbaarheid bevolking (aandeel minimahuishoudens) ▪ Stedelijkheid (bevolkingsdichtheid) ▪ Spreiding huishoudens over regio (aandeel huishoudens in contactgemeente Nijmegen) Benchmarkregio's: Arnhem, Friesland-Noord, Zuid-Limburg, Haaglanden, Noord-Groningen, Oost-Groningen en Twente (zie bijlage 2 voor overzicht van data). Disclaimer: regio Rijk van Nijmegen heeft een unieke samenstelling in criteria (m.n. hoge stedelijkheid en spreiding). Hierdoor zijn de criteria opgerekt om wel een passende benchmark te krijgen. Deze regio’s geven gezamenlijk (0p basis van de analyse van LPB) een redelijke vergelijking in de voorspelling van schooluitval. In de analyse maken we daarom ook een vergelijking met het landelijk gemiddelde.

Instroom schoolsysteem Onderwijsadvies in regio lijkt passend, relatief weinig pro/vso-leerlingen en veel op theoretische onderwijsroute Schooladvies voortgezet onderwijs vanuit primair onderwijs (2021)

Saldo van aandeel over- en onderadvisering t.o.v. score eindtoets (2021)

Aandeel leerlingen tot 18 jaar in beroepsgerichte route (v)mbo (2022)

Aandeel pro/vso t.o.v. alle leerlingen in vo (2022)

NL = 8 NL = 51%

NL = 7%

NL = –6

Adviezen oplopend schaal 1 (pro) t/m 11 (vwo)

Negatieve score betekent meer onderadvisering dan over-advisering

▪ Het gemiddelde schooladvies in de regio is havo (adviesscore 8) Dit is iets hoger dan in de benchmarkregio’s ▪ Onder-advisering komt vaker voor dan over-advisering (saldo -3) Dit saldo is relatief laag en ligt ruim onder het landelijke gemiddelde en het gemiddelde van benchmarkregio’s ▪ Het onderwijsadvies lijkt aan te sluiten bij het niveau van de leerlingen ▪ Dit wijst op een verlaagd risico op uitval wegens een nietpassend onderwijsniveau

Restant = theoretische route (havo/vwo)

▪ Het aandeel leerlingen op pro/vso (7%) en op (v)mbo (44%) is lager dan in de benchmarkregio’s en landelijk ▪ Relatief veel leerlingen (55%) volgen de theoretische route

Doorstroom schoolsysteem Doorstroomroute onderwijs lijkt via vo te lopen, in regio hoge doorstroom van pro naar mbo, leerlingen uit vso kiezen minder vaak onderwijs Percentage leerlingen met vmbo-diploma dat doorstroomt naar havo (2022/2023)

Aandeel mbo-ers in de hbo-instroom

NL = 17%

Uitstroom pro-onderwijs naar vervolg

Uitstroom vso naar vervolg

NL = 38%

▪ 20% van de leerlingen stroomt na het behalen van hun vmbo-diploma door naar de havo. Dit aandeel is groter dan landelijk en in de benchmarkregio’s

▪ Relatief veel leerlingen stromen vanuit pro door naar mbo (66%). De helft van deze groep stroomt in op mbo1, de andere helft op mbo-2

▪ De instroom in het hbo vanuit het mbo is in de regio Rijk van Nijmegen lager (37%) dan in de benchmarkregio’s en landelijk het geval is

▪ Het aandeel leerlingen dat vanuit pro niet doorstroomt naar een vervolgopleiding (33%) is lager dan in de benchmarkregio’s

▪ Daarmee lijkt de route naar hoger onderwijs eerder via het voortgezet onderwijs gemaakt te worden dan via het mbo

▪ De doorstroom vanuit het vso naar mbo (27%) is lager dan in de benchmarkregio’s. Van deze groep stromen alle jongeren in op mbo-2, geen naar mbo-1. Mogelijke verklaring is dat leerlingen al binnen vso hun mbo-1 diploma behalen ▪ Relatief veel leerlingen stromen van het vso uit naar plekken buiten het onderwijs (73%), zoals de arbeidsmarkt of dagbesteding

Voortijdig schoolverlaten Het aantal vsv'ers stijgt maar volgt landelijke trend, ruim 40% is na één jaar nog vsv’er Ontwikkeling percentage nieuwe vsv'ers

▪ In schooljaar 2022-2023 waren er 549 nieuwe vsv’ers in de regio

▪ Het vsv-percentage is vergelijkbaar met de benchmarkregio’s en ontwikkelt zich zoals landelijk ▪ De lichte stijging in vsv is grotendeels toe te schrijven aan de gevolgen van de COVID-pandemie. Dit is een landelijk verschijnsel

▪ Blijven inzetten op herstelmaatregelen om de impact van de pandemie te minimaliseren en mogelijke langdurige effecten op vsv te voorkomen

Werkelijke vs. verwachte vsv’ers per gemeente

Verdeling uitkomst vsv’ers 1 jaar later (gem. 5 jaar)

▪ Vsv-percentage in de regio komt overeen met de verwachting op basis van de samenstelling van de populatie (aandeel minima-huishoudens)

▪ Ruim 40% van de uitgevallen jongeren is na één jaar nog steeds vsv’er. Dit is vergelijkbaar met de benchmarkregio’s

▪ In de gemeente Wijchen ligt het aantal vsv'ers in de peilperiode iets boven de verwachting. Dit betreft geen structurele trend. Er zijn geen eenduidige oorzaken aan te wijzen voor dit verschil.

▪ Jongeren keren iets minder vaak terug naar school en maken wat vaker de stap naar werk ▪ Deze trend is stabiel over de jaren 2017-2022. Er is geen sprake van uitschieters, het volgt de ontwikkeling in de benchmarkregio’s

Herkomst voortijdig schoolverlaten Relatief veel uitval op mbo-1, absoluut grootste aandeel vsv’ers op mbo-3 en -4, 40% vsv'ers woont buiten de regio Herkomst vsv: woonplaats of school in regio

Spreiding aandeel vsv’ers over opleidingsniveaus

Percentage vsv’ers per mbo-niveau (2023)

▪ 25% van de vsv’ers woont in de regio en volgt onderwijs buiten de regio

▪ In schooljaar 2022-2023 waren er op mbo 442 vsv’ers

▪ Slechts beperkte invloedsfeer van vsvmaatregelen op deze groep, doordat de onderwijsinstellingen zich buiten de regio bevinden en buiten de reikwijdte van het programma vallen

▪ Mbo-3 en -4 hebben het grootste aandeel vsv’ers ten opzichte van de totale groep vsv’ers.

▪ Mbo-1 heeft het kleinste aandeel vsv’ers ten opzichte van de totale groep vsv’ers

▪ 40% van de vsv’ers woont buiten de regio en volgt onderwijs in de regio ▪ Mogelijk verschillende afspraken over verzuim en uitval tussen de regio’s

▪ Het uitvalpercentage op dit niveau is het laagst (6%)

▪ Op mbo-3 en -4 relatief laag uitvalpercentage. Door grotere groep leerlingen op dit onderwijsniveau telt dit relatief zwaar mee in totaal aandeel vsv

▪ Het uitvalpercentage op dit niveau is het hoogst (38%). Dit is ruim boven de benchmark ▪ Op mbo-1 hoog uitvalpercentage, maar vanwege kleinere groep leerlingen op dit onderwijsniveau telt dit relatief minder zwaar mee in het totale aandeel vsv’ers

NEET-jongeren NEET: jongeren 15-27 jaar zonder opleiding, werk of training

▪ NEET (Not in Education, Employment or Training): jongeren van 15 tot 27 jaar zonder opleiding en zonder werk of training. Deze jongeren worden bestempeld als ‘buiten beeld’.

▪ In de praktijk zijn deze jongeren niet altijd buiten beeld. Ze zijn in beeld bij doorstroompunt, gemeente (afdeling Werk), UWV: ▪ NEET-jongeren zonder startkwalificatie zijn in beeld bij het Doorstroompunt ▪ NEET-jongeren mét een startkwalificatie zijn in beeld bij de school van herkomst en/of bij de gemeente, afdeling werk en inkomen ▪ NEET-jongeren die na verloop van tijd hun baan verliezen, kunnen zichzelf ook melden bij UWV ▪ Het is geen homogene groep: ▪ Sommige jongeren lukt het niet werk te vinden ▪ Jongeren met chronische ziekten of beperking ▪ Jongeren tussen twee opleidingen in (tussenjaar) ▪ Jongeren op zoek naar werk na opleiding

NEET-jongeren Twee derde van de NEET-jongeren heeft geen uitkering, de helft van de NEET-jongeren heeft geen startkwalificatie Verdeling jongeren 15-27: werk, opleiding, NEET

NEET: werkzoekend, uitkering

▪ 8,6% is NEET-jongere – dit is lager dan verwacht (9,3%) Dit is vergelijkbaar met de benchmarkregio’s

▪ Een derde van de NEET-jongeren ontvangt een uitkering. Zij zijn in beeld bij de afdeling werk en inkomen van de gemeente

▪ De NEET-jongeren zijn gelijk verdeeld over de leeftijdscategorieën 18-23 jaar en 23-27 jaar. Onder de leeftijd 18 jaar zijn er vrijwel geen NEET-jongeren

▪ Twee derde van de NEET-jongeren heeft geen uitkering. Deze groep is op papier buiten beeld. Dat wil niet zeggen dat ze in de praktijk nergens bekend zijn. Een deel van heen is in beeld bij het doorstroompunt of bij afdeling werk en inkomen ▪ Niet alle jongeren zoeken werk of willen daar ondersteuning bij

NEET zonder uitkering: inschatting verdeling

▪ De helft van de NEETjongeren beschikt niet over een startkwalificatie. Zij zijn in beeld bij het doorstroompunt. Dit is in lijn met landelijke cijfers ▪ De helft van de NEETjongeren heeft wel een startkwalificatie. Zij komen niet in beeld bij het doorstroompunt ▪ Een klein deel van de NEETjongeren behoort tot de nieuwe vsv-doelgroep

Doelgroep in beeld

Doelgroep in beeld: niet één vsv’er Kenmerken

Oorzaken

De meeste jongeren die voortijdig uitvallen zijn 18 jaar of ouder

Psychosociale problematiek

Het merendeel van vsv’ers is man

Niet-passend onderwijssysteem, opleidingsniveau of -richting

Relatief veel uitval op mbo-1. Absoluut meeste uitval op mbo-3 en -4

Problemen in de thuissituatie, beperkte betrokkenheid of ondersteuning.

Uitval vanwege multi-problematiek

Niet kunnen meekomen door een taalachterstand

Sommige uitgevallen jongeren maken overstap richting werk

Gedrag zoals verzuim is niet aangepakt waardoor dit zich herhaalt na afstroom

Vaak al op vo een hoog verzuim

Groter belang bij werken en geld verdienen

▪ Uit de interviews met begeleiders van jongeren kwam duidelijk naar voren dat er niet één specifieke vsv’er: elke casus is uniek. Vaak is er een combinatie van factoren of multi-problematiek wat maakt dat een jongere uitvalt uit school. Daarnaast kwam naar voren dat jongeren die bijvoorbeeld binnen het VO al een hoog verzuim lieten zien, dit gedrag bij een andere instelling (na afstroom) vaak ook laten zien. ▪ Ook zijn er verschillende oorzaken waarom jongeren uitvallen. Dit kan vanwege persoonlijke problematiek, maar ook motivatie of een groter belang om te gaan werken en geld te verdienen. De huidige arbeidsmarkt kan hierin een pullfactor zijn. Ook hebben veel jongeren na het voortgezet onderwijs behoefte aan een tussenjaar. Ook om een beter onderbouwde keuze te maken over de vervolgstudie.

Doelgroep in beeld: profielschets en achtergrondkenmerken

Uitval op Achtergrond

Mbo niveau 1

Mbo niveau 3

Mbo niveau 2

Afkomstig van vso

Afkomstig van vo

Gevlucht naar Nederland, last van trauma’s

Leer- en gedragsproblemen

Instabiele thuissituatie Weinig ouderlijke steun

Psychische problematiek

Beperkte cognitieve vaardigheden

Voelt zich niet gezien Moeite met zelfregulatie Veel verzuim

Praktische vaardigheden

Weinig motivatie

Mbo-1 niet passend: grotere zelfstandigheid en vermindering in begeleiding

Niet op haar plek binnen de opleiding Gebrekkige beroepsoriëntatie

Erg gemotiveerd Goede praktische vaardigheden, beperkte theoretische vaardigheden Taalachterstand

Overgang naar mbo-2 te groot, leerstructuur niet passend, theoretisch deel zwaar Wil werken en geld verdienen voor familie thuis

Trends en ontwikkelingen doelgroep Trends De complexiteit van problematiek van jongeren groeit

▪ Naast de kenmerken en oorzaken haalden we ook een aantal ontwikkelingen op uit de gesprekken.

Het onderwijssysteem ontwikkelt niet mee met de groeiende complexiteit

▪ Zo zien veel begeleiders dat de complexiteit van de problematiek van jongeren de afgelopen jaren (o.a. na corona) is toegenomen. Er speelt veel mentale problematiek bij jongeren. Dit maakt het volgen van onderwijs soms lastig.

Groep nieuwkomers (NT2-jongeren) wordt groter Steeds meer jongeren willen doorstromen van pro/vso onderwijs naar regulier mbo Jongeren oriënteren zich minder op vervolgopleiding Wachttijd externe hulpverlening lang waardoor school ook stagneert

▪ Het onderwijssysteem ontwikkelt niet mee met de problematiek van de jongere. Begeleiders proberen zoveel mogelijk in te zetten om een jongere binnen boord te houden. ▪ Er is een veelvoud aan opleidingen beschikbaar. Toch zien begeleiders dat jongeren zich steeds minder oriënteren.

Kritieke momenten voor doelgroep Vo of pro/vso

Mbo

Arbeidsmarkt

Kritieke momenten

Toelichting

Uitval vo

Als het regulier vo niet passend is maar speciaal onderwijs te zwaar, dan moet leerling wachten tot 16 jaar voor toegang entree

Overgang vso naar mbo

Verlaten van vertrouwde schoolomgeving naar grote mbo-school met minder ondersteuning en grotere zelfstandigheid is een struikelblok. Eenmaal uitgeschreven kunnen leerlingen niet terug naar pro of vso

Instroom entree

Entree is vanaf 16 jaar toegankelijk voor iedereen. Door drempelloze instroom is uitval hoog. Niveau kan te hoog zijn (door complexe ondersteuningsbehoefte) of juist te laag (door afstroom uit vo)

Overgang entree naar niveau 2

Verschil in tempo en begeleiding tussen entree en niveau 2 opleiding. Verplichting van vakken (o.a. Nederlands) is met name uitdagend voor NT2-doelgroep

Overgang pro/vso naar arbeid

Overgang van school naar werk is groot: andere structuur, verplichtingen en soms de volwassen omgeving voor jonge leerlingen. Fase na aflopen van contract vooral spannend

Aanbod in beeld

Aanbod onderwijsroute jongeren Vo of pro/vso

Mbo

Arbeidsmarkt

Ondersteuning tijdens onderwijsroute Alle jongeren doorlopen een gelijksoortige route door het onderwijs. Deze start in het vo of vso en gaat via vervolgonderwijs (zoals mbo of pro/vso) richting arbeidsmarkt of dagbesteding. In deze onderwijsroute hebben verschillende partijen een wettelijke taak en/of rol: Onderwijs Scholen verzorgen verzuimmeldingen, passend onderwijs/zorgplicht en zorgen voor loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB). Gemeenten Gemeenten monitoren en ondersteunen jongeren van 16 tot 23 jaar zonder startkwalificatie gericht op terugleiden naar school, werk of combinatie daarvan. Dit gebeurt in het regionale Doorstroompunt.

Programma Gemeenten, onderwijs en arbeidsmarkt geven met elkaar uitvoering aan een regionaal programma voortijdig schoolverlaten en kwetsbare jongeren. De maatregelen uit dit programma zijn aanvullend op de wettelijke taken. In de volgende pagina’s laten we zien welk aanbod er is binnen de stappen in het onderwijs en wat professionals hierover hebben gezegd.

Aanbod onderwijsroute jongeren Vo

Mbo

Aanvullend aanbod* Onderwijs • Begeleiding door docenten, mentoren en coaches • Aansluiting zorgstructuur op vo en doorverwijzing naar zorgprofessionals • Leerwerktraject voor leerlingen die meer baat hebben bij praktijkervaring en leren door praktische toepassing van hun kennis en vaardigheden

Programma • Time-out: jongeren voor wie het onderwijs (even) niet passend is • Pilot ziekteverzuim: vroeg signaleren van kwetsbare studenten voor snellere begeleiding

Arbeidsmarkt Wat zegt de professional over het aanbod?** Beperkte tijd docenten en mentoren is uitdaging voor begeleiding kwetsbare leerlingen Co-mentorschap tussen leerkracht en pedagogisch medewerker zorgt voor extra aandacht leerling, ook buiten les Vroegtijdig oppakken van signalen kan verergering van problemen en uitval voorkomen Langdurige zorgen buiten school maakt het lastig om leerlingen terug te krijgen. Time-out plekken in de school helpt bij het behouden van contact met de leerlingen

* Het overzicht vormt geen volledige weergave van het totale aanbod; maar licht het belangrijkste aanbod en ervaringen uit ** Dit betreft een samenvatting van de inzichten van meerdere professionals en geen letterlijk citaat

Aanbod onderwijsroute jongeren Pro/vso

Mbo

Aanvullend aanbod* Onderwijs Per school een verschillend aanbod. Veel gehoord: • Intensieve begeleiding door docenten en coaches • Flexibiliteit in leerroute: maatwerktrajecten met veel keuzevrijheid en aansluiting op behoeften en talenten

Programma • Pilot capaciteitsfinanciering zorg binnen onderwijs: collectieve financiering wat zorgt voor preventief en snellere inzet hulp • Pilot ziekteverzuim: vroeg signaleren van kwetsbare studenten voor snellere begeleiding

* Het overzicht vormt geen volledige weergave van het totale aanbod; maar licht het belangrijkste aanbod en ervaringen uit ** Dit betreft een samenvatting van de inzichten van meerdere professionals en geen letterlijk citaat

Arbeidsmarkt Wat zegt de professional over het aanbod?**

Leerlingen hebben baat bij maatwerk. Invulling van onderwijs dat aansluit bij hun talenten en motivatie

De vertrouwde omgeving en extra aandacht in het speciaal onderwijs is helpend voor kwetsbare leerlingen Het opdoen van praktijkervaring binnen de school is waardevol voor beroepsoriëntatie en het aanleren van vaardigheden voor de arbeidsmarkt

Aanbod onderwijsroute jongeren Vo of pro/vso

Mbo

Aanvullend aanbod* Onderwijs • Praktijkervaring en studievaardigheden voorbereidend op overstap mbo Programma • Overstapcoach: begeleiding van (kwetsbare en/of risicovolle) leerlingen bij overstap pro/vso naar mbo • Next Level: oriëntatie- en begeleidingsactiviteiten op pro/vso ter voorbereiding op mbo • Loopbaanoriëntatie en Begeleiding (LOB) • Warme overdracht en samenwerking tussen vo, vso en mbo-scholen. • Leerwerktraject

Arbeidsmarkt Wat zegt de professional over het aanbod?** Veelvoud aan opleidingen: keuze maken is lastig en oriëntatie wordt minder

Samenwerking tussen v(s)o en mbo is verbeterd, warme overdracht en zachte landing kan nog beter Jongeren zijn na uitstroom vaak uit beeld van oude school en nog niet goed in beeld bij nieuwe inschrijving Ontwikkeling van de benodigde praktische, sociale en studievaardigheden is cruciaal voor de overstap naar mbo

* Het overzicht vormt geen volledige weergave van het totale aanbod; maar licht het belangrijkste aanbod en ervaringen uit ** Dit betreft een samenvatting van de inzichten van meerdere professionals en geen letterlijk citaat

Aanbod onderwijsroute jongeren Vo of pro/vso

Mbo

Aanvullend aanbod* Onderwijs • Leerlingen doen praktijkervaring op tijdens de lessen • Excursies bij bedrijven, stages • Sollicitatietraining, aanleren competenties en vaardigheden voor werk • Begeleiding naar werk door trajectbegeleiders en jobcoaches • Pro/vso: nu 2 jaar nazorg na uitstroom Programma • Loopbaanteam vso: ondersteuning bij overstap naar werk, leerwerktraject of andere opleiding. Maatwerkbegeleiding en nazorg na de overstap. • Leerwerktraject voor bijstandsgerechtigden, jongeren <23 jaar, NUG

Gemeente • Begeleiding en ondersteuning voor jongeren bij werk en inkomen (verschillend per gemeente)

* Het overzicht vormt geen volledige weergave van het totale aanbod; maar licht het belangrijkste aanbod en ervaringen uit ** Dit betreft een samenvatting van de inzichten van meerdere professionals en geen letterlijk citaat

Arbeidsmarkt Wat zegt de professional over het aanbod?** Bedrijven kennen de doelgroep pro/vso onvoldoende, waardoor er beperkte banen voor hen beschikbaar zijn Goed en gevarieerd aanbod en vindbaarheid van beschutte werkplekken en werk- en stageplekken met intensieve begeleiding kan beter Gemeenten hebben verschillende werkwijzen waardoor het zoeken is naar de juiste weg Het zou fijn zijn als er tijdens de stage gebruik gemaakt kan worden van ondersteuningsmogelijkheden Werkbedrijf (zoals loonwaardebepaling)

Aanbod onderwijsroute jongeren Vo of pro/vso

Mbo

Aanvullend aanbod* Onderwijs • Aansluiting zorgstructuur op mbo en doorverwijzing naar zorgprofessionals • Succesklas: versneld traject voor behalen startkwalificatie Programma • Entree extra: extra taalondersteuning ISK-jongeren op entreeopleiding • Time-in aanpak niveau 2: procesbegeleiders pakken ondersteuningstaken en signalen van studenten op in de klas. • Inzet onderwijsondersteuner GGZ voor consultatie en begeleiding aan studenten en docenten • De Oversteek: tijdelijke opvangvoorziening uitgevallen mbostudenten. Begeleiding naar onderwijs, werk, dagbesteding of hulpverleningstraject.

* Het overzicht vormt geen volledige weergave van het totale aanbod; maar licht het belangrijkste aanbod en ervaringen uit ** Dit betreft een samenvatting van de inzichten van meerdere professionals en geen letterlijk citaat

Arbeidsmarkt Wat zegt de professional over het aanbod?** Er staan soms wel acht professionals om een jongere heen. Dan weet de jongere soms ook niet meer bij wie hij of zij moet zijn Er is geen speciaal mbo onderwijs. Dit zou wel helpend zijn voor leerlingen met complexe ondersteuningsbehoeften Er is vaak geen toets op instroom. Hierdoor heb je aan de voorkant geen filter op juiste opleidingsniveau en –richting. Ook om een faalervaring voor de jongere te voorkomen. Door de inzet van een pedagogisch medewerker of time-inner worden signalen beter en sneller opgepakt

Aanbod onderwijsroute jongeren Vo of pro/vso

Mbo

Aanvullend aanbod* Onderwijs • Leerlingen doen praktijkervaring op tijdens de lessen en stage Programma • Loopbaanteam: begeleiding bij overstap naar werk, leerwerktraject of andere opleiding. Een jaar nazorg na overstap. • Kies je job: netwerkevent voor studenten en werkgevers. • Stagemakelaar: ondersteunt jongeren bij vinden en behouden van een stage Gemeente • Jongerencoaches en jeugdconsulenten werk en inkomen • Leerwerktrajecten voor bijstandsgerechtigden, jongeren < 23 jaar en NUG • Jongerenloket (in gemeente Heumen) : centrale plek voor jongeren voor ondersteuning bij werk en inkomen

* Het overzicht vormt geen volledige weergave van het totale aanbod; maar licht het belangrijkste aanbod en ervaringen uit ** Dit betreft een samenvatting van de inzichten van meerdere professionals en geen letterlijk citaat

Arbeidsmarkt Wat zegt de professional over het aanbod?** Praktijkverklaringen en certificaten bieden waardevolle erkenning van praktische ervaring en competenties, als het halen van een diploma niet lukt

Het is fijn om jongeren te kunnen doorsturen naar het loopbaanteam voor hulp in de stap richting arbeid

Voor sommige jongeren is het beter om te gaan werken. Zij komen later misschien nog wel terug naar het onderwijs

Evaluatie Programma Jongeren naar School of Werk 2021-2024

Regionaal programma JNSOW 2021-2024 Het huidige programma loopt af in 2025 (na verlenging van één jaar). De maatregelen zijn geëvalueerd met de partijen uit het onderwijs en de gemeenten die betrokken zijn bij de uitvoering van het programma. De evaluatie biedt richting voor het bepalen van het nieuwe beleid. Doel, ambities en opgave 1

Samenwerken op instroom en doorstroom

2

Versterken zorgteams op school (vo en mbo)

3

Tijdelijke opvangvoorzieningen

4

Blijvend contact na onderwijs

5

Versterken jeugdwerkgelegenheid

6

Netwerk versterken en communicatie

VSV JWG

Doel: voorkomen van voortijdig schoolverlaten en ondersteunen van jongeren in kwetsbare positie Ambities: 1. Zoveel mogelijk jongeren behalen een startkwalificatie 2. Jongeren die voortijdig school verlaten, gaan duurzaam aan het werk of terug naar school 3. Ondersteuning van jongeren naar passend onderwijs, werk of zorg Opgave: samenwerking tussen voortgezet (speciaal) onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs, regionaal werkbedrijf Rijk van Nijmegen en alle gemeenten uit de regio Rijk van Nijmegen

Maatregelen

Financiën JNSOW In totaal heeft het programma JNSOW (excl. JWG middelen) een budget van € 1.078.960. Als we het budget verdelen onder verschillende categorieën, zien we de volgende opvallendheden:

Verdeling budget naar beleidsdoel € 510,070

Naar school

Naar werk

Voorkomen uitval

€ 769,000 € 310,070

€Kwetsbaar

▪ Mbo ontvangt meeste middelen. ▪ De verdeling over type maatregelen is relatief gelijk verdeeld.

€ 270,000

Verdeling budget naar beleidsgroep

▪ Meeste geld gaat naar het doel ‘naar school’. ▪ Kwetsbare jongeren krijgen meeste geld. Voor nieuwkomers is in regulier programma geen budget.

€ 299,000

Overbelast

Verdeling budget naar schooltype € 654,000 € 280,035

80% van het budget wordt rechtstreeks besteed aan jongeren. 20% zit in projectleiding.

€ 145,035 MBO

De kanttekening hierbij is dat sommige maatregelen in meerdere categorieën kunnen vallen. Ze gaan bijvoorbeeld over samenwerking tussen vo en mbo, waardoor ze bij beide schooltypes impact hebben.

Nieuwkomers

VO

VSO

Verdeling budget naar type maatregel € 310,070

€ 299,000

€ 270,000 € 200,000

P lusvoorziening Loopbaanbegeleiding

Sluitende aanpak kwetsbaar

Overstap

Financiën JNSOW, JWL en extra inzet Verdeling budget naar beleidsdoel JNSOW

JWL

Verdeling budget naar beleidsgroep

Extra inzet JNSOW 2024

€ 80,000

JNSOW

JWL

Extra inzet JNSOW 2024

€ 238,626

€ 57,000

€ 291,500

€ 259,000

€ 126,626 € 32,500

€ 510,070 € 299,000

€ 769,000 € 270,000 € 310,070 € 25,000

Naar school

Naar werk

Voorkomen uitval

Kwetsbaar

Overbelast

Nieuwkomers

Als we naar het totaal budget kijken inclusief middelen jeugdwerkgelegenheid én extra inzet in 2024 zien we: ▪ De overgang naar werk krijgt zoals verwacht extra aandacht. ▪ Voorkomen uitval heeft door extra inzet in 2024 extra aandacht gekregen. ▪ Ook voor nieuwkomers is er budget beschikbaar gesteld: deze doelgroep is in de afgelopen jaren gegroeid.

Financiën JNSOW, JWL en extra inzet Verdeling budget naar schooltype JNSOW

JWL

Verdeling budget naar type maatregel

Extra inzet JNSOW 2024

JNSOW

JWL

Extra inzet JNSOW 2024

€ 80,000 € 106,626

€ 259,000 € 57,000

€ 229,000

€ 200,000

€ 654,000

€ 100,000

€ 26,626

€ 270,000

€ 310,070

€ 299,000 € 32,500

€ 32,000 € 20,000

MBO

€ 280,035

€ 80,000

VO

€ 15,000 PRO

€ 15,000 € 145,035

€ 25,000

€ 32,500

VSO

IS K

Alle

Als we naar het totaal budget kijken inclusief middelen jeugdwerkgelegenheid én extra inzet in 2024 zien we: ▪ Met JWL en extra inzet ontvangen meer schooltypes aanvullend budget. ▪ In het totaal zetten we vooral in op loopbaanbegeleiding, gevolgd door de plusvoorziening. ▪ Van het totaal budget gaat 75% rechtstreeks naar jongeren, 25% voor projectleiding.

Evaluatie programma: algemeen Het huidige programma loopt af in 2025 (na verlenging van één jaar). De maatregelen zijn geëvalueerd met partijen uit het onderwijs en de gemeenten die betrokken zijn bij de uitvoering van het programma. De evaluatie biedt richting voor het bepalen van het nieuwe beleid. Maatregelen

Overkoepelende evaluatie

1

Samenwerken op instroom en doorstroom

2

Versterken zorgteams op school (vo en mbo)

3

Tijdelijke opvangvoorzieningen

4

Blijvend contact na onderwijs

5

Versterken jeugdwerkgelegenheid

6

Netwerk versterken en communicatie

• Het programma richtte zich afgelopen jaren vooral op de overgangsmomenten (vo – mbo, zorg – onderwijs en mbo – arbeidsmarkt). • Samenwerking tussen de partijen is door de opzet van het programma verstevigd. Partijen weten elkaar beter te vinden. De samenhang tussen en het zicht op de bestaande initiatieven kan beter. • Cijfermatige evaluatie van maatregelen blijkt lastig: het is ingewikkeld om per maatregel te laten zien hoeveel het bijdraagt aan het voorkomen van vsv. • Vanaf de start van het programma is borging van de maatregelen onderwerp van gesprek. Voor de verduurzaming is per maatregel besproken in hoeverre borging in het reguliere systeem mogelijk is. In de praktijk blijkt dat borging vanwege financiën niet altijd mogelijk is.

Evaluatie programma: maatregel 1 (1/2) 1

Samenwerken op instroom en doorstroom Doel: verbeteren van overgang v(s)o naar mbo of werk Overstapcoach Individuele begeleiding van kwetsbare overstappers van v(s)o/pro naar mbo

Resultaten • Samenwerking met vrijwel alle v(s)o/pro-scholen in regio • 16 coaches actief in vo/vso/pro en 6 in mbo. • Groei in aantal begeleide studenten en zicht op nieuwe doelgroepen • Studenten voelen zich gesteund en beter voorbereid op overstap naar mbo Ontwikkelpunten • Meer aandacht voor afstemming met mbo • Verdere bekendheid geven aan traject overstapcoaching

Loopbaanoriëntatie en Begeleiding (LOB)

Resultaten • Organisatie van informatieavonden voor ouders en mentoren • Sleutelmomentenspel beschikbaar voor alle v(s)o/pro scholen Ontwikkelpunten • Mentoren beter betrekken • Verhogen opkomst bij bijeenkomsten

Next Level Oriëntatie- en begeleidingsactiviteiten voor v(s)o/pro-leerlingen

Doorstroom vso naar entree Verbeteren van doorstroom

Resultaten • Uitgebreid pakket aan oriëntatie- en begeleidingsactiviteiten voor vso en pro leerlingen. • Hoge betrokkenheid mentoren. Samenwerking begeleiders Next Level en overstapcoaches v(s)o/pro en mbo. • Studenten ervaren duidelijke voorbereiding Ontwikkelpunten • Verkenning inzet van programma voor entree-leerlingen

Resultaten • Samenwerkingsovereenkomsten gesloten met v(s)o scholen Aventurijn en Werkenrode • Organisatie van meeloopdagen voor leerlingen en docenten Ontwikkelpunten • Mogelijke uitbreiding van aantal leerlingen en samenwerking met andere scholen

Evaluatie programma: maatregel 1 (2/2) 1

Samenwerken op instroom en doorstroom Doel: verbeteren van overgang v(s)o naar mbo of werk Doorstroom entree naar mbo niveau 2 Verbeteren doorstroom binnen mbo Resultaten • Inzicht in succesfactoren en knelpunten bij de doorstroom van entree naar niveau 2 Ontwikkelpunten • Organiseren van voorlichtingsmomenten en meeloopdagen voor entree-studenten • Trajectbegeleiders en slb’ers stimuleren opleidingsoriëntatie leerlingen • Intensivering van samenwerking en warme overdracht naar niveau 2

Entree extra Extra taalondersteuning voor ISK leerlingen

Resultaten • 10 jongeren die de overstap van ISK naar entree maakten ontvangen extra NT2-begeleiding • Goede samenwerking met ISK Ontwikkelpunten • Verkenning specifieke entree-opleiding voor ISK-leerlingen die na 2 jaar nog niet het vereiste taalniveau hebben

Evaluatie programma: maatregel 2 2

Versterken zorgteams op school (vo en mbo) Doel: versterking van aansluiting v(s)o en mbo met jeugdhulp Zorg Binnen Onderwijs Capaciteitsfinanciering zorg binnen onderwijs

Resultaten • Start van capaciteitsfinanciering op drie scholen: Tarcisius, De Kom en Mikado • Minder bureaucratie en meer duidelijkheid over zorginzet • Snellere en flexibelere inzet hulp en meer rust in de klassen Ontwikkelpunten • Collectieve werkwijze verduidelijken

Pilot ziekteverzuim Verminderen van ziekteverzuim en ondersteunen van thuiszitters Resultaten • Deelname van alle vo- en vso-scholen aan de pilot • Positieve geluiden over de voortgang van de pilot, maar druk op jeugdartsen blijft hoog Ontwikkelpunten • Onderzoeken van aanvullende maatregelen om de druk op jeugdartsen te verminderen Time-in aanpak Ondersteuning op entree en niveau 2

Aansluiting lokale teams op zorgstructuur vo Verbetering samenwerking tussen lokale teams en zorgstructuur op vo Resultaten • Ontwikkeling nieuwe werkwijze voor samenwerking tussen lokale teams en gemeenten • Aanscherping samenwerking en afspraken Ontwikkelpunten • Uitwerking van een regionaal VO-team met belangrijke rollen voor schoolmaatschappelijk werkers en gezinswerkers • Benaderen van scholen in Nijmegen om de nieuwe werkwijze te implementeren

Resultaten • Positieve ervaringen met Time-In aanpak bij ROC en Yuverta • Versterkt eerstelijns begeleiding • Snellere en betere signalering en aanpak van zorgvragen en problemen leerlingen Preventieve GGZ ondersteuner Onderzoek naar functie van GGZ-ondersteuner Resultaten • Inzicht in inzet GGZ-ondersteuner. Draagt bij aan ondersteuning complexe problematiek leerlingen. Ontwikkelpunten • Borging en financiering onderwijsondersteuner GGZ • Meer inzet op vroegsignalering en preventie

Evaluatie programma: maatregel 3 3

Tijdelijke opvangvoorzieningen Doel: betere aansluiting tijdelijke opvangvoorzieningen in v(s)o en mbo Tussenvoorziening De Oversteek Tijdelijke opvangvoorziening voor uitgevallen mbo-studenten, gericht op terugkeer naar onderwijs of andere passende plek

Resultaten • Ontwikkeling van maatwerktrajecten binnen school en verbinding met de werkpraktijk buiten school • De meeste trajecten worden afgerond met een passend vervolg, voornamelijk een nieuwe opleiding • 92 studenten meldden zich aan bij De Oversteek. Daarvan stroomden 42 door naar een nieuwe opleiding zijn, 3 naar arbeid, 5 naar hulpverlening en 8 zijn gestopt • Samenwerkingsafspraken tussen Yuverta en ROC Nijmegen voor het heroriëntatieprogramma • Nauw contact tussen docenten en leerlingen Ontwikkelpunten • Aanpakken van wachttijden bij hulpverlening, mogelijk door inzet van de GGZ-specialist vanuit Pro Persona • Verbeteren van tussentijdse instroommogelijkheden om wachttijden te verkorten • Meer inzetten op praktijkervaringen voor studenten door samenwerking met een nieuwe stagecoach • Nader inzoomen op studenten die niet geplaatst worden binnen De Oversteek om hun ondersteuningsbehoeften beter te begrijpen

Flex College Onderwijsvoorziening met intensieve ondersteuning voor leerlingen op vo

Resultaten • Onderwijs geboden aan ca. 30 leerlingen. Alle leerlingen die deelnamen aan de staatsexamens behaalden hun certificaat. 2/3 van de leerlingen behaalde een volledig vmbo-t of havo-diploma en is gestart aan een vervolgopleiding. • Start van onderzoek naar werkzame factoren voor het herstarten van de schoolgang van thuiszitters. • Enkele trajecten gestart met thuiszittende leerlingen om hen terug te leiden naar school Ontwikkelpunten • De samenwerking tussen onderwijs en lokale toegang/jeugdhulp blijft een uitdaging • Het Flex College is gesloten. VO-scholen versterken hun interne ondersteuningsmogelijkheden en samenwerking met andere v(s)o-scholen.

Evaluatie programma: maatregel 4 4

Blijvend contact na onderwijs Doel: begeleiding in de overstap van onderwijs naar werk of ander vervolgtraject Loopbaanteams mbo Ondersteuning mbo-studenten bij de overstap naar werk, leerwerktraject of andere opleiding Resultaten • Jongeren vroegtijdig begeleid en maatwerk geboden. • 157 jongeren aangemeld bij het Loopbaanteam mbo. 18,5% van de jongeren doorgestroomd naar werk • Bieden van nazorg aan jongeren na overstap. • Samenwerking met Leerrecht geïntensiveerd en geprofessionaliseerd.

Ontwikkelpunten • Verkenning verdere integratie loopbaanteams in onderwijsproces • Onderzoeken terugloop in aanmeldingen van entreestudenten en studenten buiten de regio

Loopbaanteams pro/vso Ondersteuning leerlingen pro/vso bij de overstap naar werk

Resultaten • Goede samenwerking met het loopbaanteam mbo • Resultaten loopbaanteam pro/vso nog niet geanalyseerd Ontwikkelpunten • Monitoring van de resultaten

Evaluatie programma: maatregel 5 5

Versterken jeugdwerkgelegenheid Doel: versterking van jeugdwerkgelegenheid en ondersteuning bij de overstap van onderwijs naar de arbeidsmarkt Stagemakelaar Ondersteuning jongeren bij het vinden en behouden van stageplekken, met als doel vergroting kansengelijkheid

Resultaten • 64 studenten begeleid bij Yuverta. 39 studenten bij ROC. • Positieve feedback van studenten over de begeleiding en persoonlijke ontwikkeling. Ook bedrijven reageren positief op de inzet van de stagemakelaar. • Jongeren en werkgevers worden actief met elkaar in contact gebracht. • Jongeren worden voorbereid op de stap naar de arbeidsmarkt en bouwen een professioneel netwerk op.

Ontwikkelpunten • Onderzoeken of de stagemakelaar breder ingezet kan worden. Uitbreiding naar meer opleidingen en meer werkplekken. • Meer individuele aandacht en begeleiding bij vinden van stage en tijdens stage. • Stagemakelaar nog niet geborgd binnen leerlijn ROC

Kies je job Netwerkevent voor laatstejaars studenten en werkgevers

Resultaten • Het evenement vond voor de derde keer plaats. Deelname van 435 studenten en 32 werkgevers. Toename ten opzichte van voorgaande jaren. • Actieve betrokkenheid van jongeren bij de voorbereiding van het evenement. • Communicatiecampagne om werkgevers (beter) te betrekken

Ontwikkelpunten • Integreren van Kies je Job in het curriculum als onderdeel van een jaarlijks terugkerende LOB-leerroute van ROC. • Verkenning bereiken en betrekken van afgestudeerde studenten

Evaluatie programma: maatregel 6 6

Netwerk versterken en communicatie Doel: versterking van het netwerk van professionals die zich bezighouden met jongeren in een kwetsbare positie Ontwikkeling tool Ontwikkeling interactieve tool voor professionals

Resultaten • inzicht in taken, rollen en het ondersteuningsaanbod voor kwetsbare jongeren in Rijk van Nijmegen • Ontwikkeling interactieve routekaart die ondersteuningsaanbod in kaart brengt passend bij de behoefte en loopbaan van de jongere Ontwikkelpunten • Afronden van de ontwikkeling en starten met het gebruik en de borging van de tool

Netwerkevent Informeren en verbinden van professionals vanuit verschillende domeinen en organisaties

Resultaten • Vier keer per jaar wordt er een nieuwsbrief uitgegeven • Organisatie jaarlijkse netwerkbijeenkomst Ontwikkelpunten • Vergroten van de input van partners voor de nieuwsbrief en LinkedIn-pagina. • Uitbreiden van het netwerk om de jongeren uit de doelgroep te laten participeren

Conclusies en aandachtspunten

Aanbevelingen

Conclusies

Conclusies en aanbevelingen Passend onderwijsniveau en -richting

Overstapmomenten binnen het schoolsysteem

Overgang naar arbeidsmarkt

• Mbo-1 is nu een ‘vangnet’ voor kwetsbare jongeren die binnen vo of mbo uitvallen. • Hoog uitvalpercentage op mbo-1, onder andere vanwege niet passende vaardigheden, motivatieproblemen en persoonlijke problematiek. • Loopbaanoriëntatie lijkt af te nemen; jongeren oriënteren zich minder goed en maken daardoor niet altijd de juiste keuze.

• Overstapmomenten zijn een risico: v(s)o naar mbo en mbo-1 naar mbo-2. Benodigde vaardigheden en grotere zelfstandigheid vormen vaak een struikelblok. • Jongeren zijn na uitstroom vaak uit beeld van oude school en nog onvoldoende in beeld bij nieuwe school. Dit maakt hen kwetsbaar. • Overdracht van v(s)o naar mbo is op orde, maar kan beter. Niet alle leerlingen hebben een warme overdracht: juiste ondersteuning vanaf start ontbreekt soms.

• Goede voorbereiding op overstap naar/binnen mbo en arbeidsmarkt is cruciaal; beschikking over benodigde vaardigheden en duidelijke verwachtingen. • Voor pro/vso leerlingen is overstap naar arbeid vaak groot. Kritiek moment is na één jaar, als eerste contract afloopt. • Er zijn niet altijd voldoende werkplekken (met passende begeleiding) beschikbaar. • De doelgroep vso/pro is relatief onbekend bij werkgevers.

• Zorg voor blijvend extra aandacht voor de kwetsbare doelgroep mbo-1 leerlingen. • Organiseer zorgvuldige loopbaanoriëntatie vanuit zowel het vo als mbo.

• Zet in op goede voorbereiding op de benodigde vaardigheden bij de vervolgstap binnen het onderwijs. • Zet in op zorgvuldige informatieoverdracht van onderwijs- en ondersteuningsbehoeften van de leerling tussen instellingen.

• Verbeter de samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt, met o.a. als doel extra werkplekken. • Vergroot de bekendheid en potentie van doelgroep vso/pro. • Continueer nazorg voor leerlingen van pro/vso voor zachte landing op de arbeidsmarkt.

Conclusies en aanbevelingen Ondersteuningsaanbod en samenwerking

Conclusies

Aansluiting onderwijs en zorg

• Begeleiding vanuit vo soms onvoldoende toegerust op complexe problematiek. • Uitdagingen, zoals motivatieproblemen en verzuim, worden niet altijd in een vroeg stadium gesignaleerd en aangepakt. • Afstroom zonder aanpak van oorzaak (zoals motivatie) zorgt vaak niet voor verbetering. • Door toename van complexiteit problematiek is het voor docenten steeds uitdagender de juiste begeleiding te geven.

• Bereikbaarheid en beschikbaarheid van jeugdzorg is een uitdaging. De wachttijden zorgen voor vertraging binnen school. • Samenwerking tussen onderwijs en zorg is van groot belang : door samenwerking kunnen jongeren goed geholpen worden en blijft jongere binnen schoolsysteem. • Langdurige zorg buiten schoolsysteem maakt het voor leerlingen lastig om terug in het systeem te komen.

• Er is voor jongeren in de regio een breed en passend ondersteuningsaanbod. • Het aanbod is versnipperd. Voor begeleiders is het soms zoeken welk aanbod er allemaal beschikbaar is. • De samenwerking tussen de partijen is verbeterd: uitvoerende partijen weten elkaar beter te vinden.

Aanbevelingen

Preventie en vroegsignalering

• Zet in op tijdige signalering en aanpak van risicofactoren, zoals verzuim, motivatieproblemen en problemen in de thuissituatie om uitval te voorkomen. • Zorg dat begeleiders voldoende zijn toegerust om problematiek te signaleren en aan te pakken.

• Organiseer ondersteuning zoveel mogelijk binnen het schoolsysteem. • Extra inzet van (pedagogische) hulp in de klas ontlast begeleiders en kan problemen (zoals verzuim) en hulpvragen van leerlingen eerder signaleren en oppakken.

• Denk goed na over opstart van nieuwe projecten: deze maken het landschap mogelijk nog meer versnipperd. • De verbinding tussen de verschillende projecten in het programma kan nog beter.

Aanbevelingen

Conclusies

Conclusies en aanbevelingen Maatwerk

Doelgroep

• Veel uitval wegens meervoudige, complexe problematiek. Geen situatie is hetzelfde. Structurele oplossing niet mogelijk. • Maatwerkondersteuning is gericht op individuele hulpvraag. • Flexibele leertrajecten dragen bij aan betere aansluiting op vaardigheden en motivatie • Combineren van onderwijs en praktijkervaring, zoals leerwerktrajecten of stages, helpt jongeren hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten.

• Problematiek bij jongeren lijkt afgelopen jaren te zijn toegenomen en casussen zijn complexer geworden. • Begeleiders benadrukken het belang van persoonlijke aandacht en jongeren het gevoel geven dat ze gezien en gemist worden bij verzuim. • Er is een toename van NT2jongeren die uitvallen binnen het onderwijs, omdat zij moeilijk kunnen meekomen op mbo-2 niveau en hoger vanwege taalachterstand.

• Zorg voor maatwerktrajecten en flexibele leertrajecten voor jongeren die binnen het huidige schoolsysteem hun plek niet vinden.

• Organiseer laagdrempelige en structurele ondersteuning om te zorgen dat jongeren in contact blijven met school en uitval voorkomen. • Zet in op extra taalondersteuning voor NT2-jongeren om uitval binnen onderwijs te voorkomen.

Bijlagen

1. Begrippenlijst In de regio-analyse worden de volgende afkortingen gebruikt: Havo Hbo

Hoger algemeen voortgezet onderwijs Hoger beroepsonderwijs

ISK NEET NT2 Mbo Mbo-1 Pro Slb’er Vavo Vmbo Vo

Internationale schakelklas Not in Education, Employment or Training Nederlands als Tweede Taal. Anderstaligen die Nederlands als tweede taal leren Middelbaar beroepsonderwijs Mbo niveau 1, entreeopleiding Praktijkonderwijs Studieloopbaanbegeleider Voortgezet algemeen volwassen onderwijs Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs Voortgezet onderwijs

Vso Vsv Vsv’er Vwo

Voortgezet speciaal onderwijs Voortijdig schoolverlaten Voortijdig schoolverlater Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs

2. Overzicht benchmarkregio’s Op basis van de LPBL tool zijn de volgende benchmarkregio’s naar voren gekomen. Vanwege de unieke positie van regio Rijk van Nijmegen (hoog percentage stedelijkheid en hoog percentage huishoudens in contactgemeenten) zijn er weinig tot geen vergelijkbare regio’s. Hierdoor zijn de criteria opgerekt om te komen tot een zevental regio’s die gezamenlijk een enigszins vergelijkbaar beeld geven als benchmark. Regio

% minima huishoudens

% stedelijkheid

Rijk van Nijmegen 11,3% Benchmarkgemeenten 11,1% (gemiddelde) Arnhem 10,9% Friesland Noord 11,3% Gewest Zuid Limburg 11,7%

43% 24%

% huishoudens in contactgemeente 57% 37%

20% 5% 28%

42% 51% 15%

Haaglanden/Westland 11,9% Noord-Groningen10,2% Eemsmond Oost-Groningen 11,6% Twente 10,2%

100% 0%

50% 50%

2% 15%

20% 28%

3. Lijst geïnterviewde personen Er zijn inhoudelijke gesprekken gevoerd met 21 studieloopbaanbegeleiders, trajectbegeleiders, studentcoördinatoren en stage- en uitstroomcoördinatoren van verschillende (onderwijs)instellingen en -niveaus Overzicht van het aantal gesprekken per type (onderwijs)instelling en -niveau: ▪ Pro: 1 ▪ Vso: 4 ▪ Vo: 3 ▪ Mbo: 9 ▪ Vavo: 1

▪ Doorstroompunt: 2 ▪ Kwalificatieplicht: 2

4. Aanbodanalyse: doorstroompunt Onderstaand schema toont de ondersteuningstaken vanuit het Doorstroompunt voor de gemeenten in de regio Rijk van Nijmegen.

4. Aanbodanalyse: gemeenten Onderstaand schema toont per gemeente het aanbod van ondersteuningsvoorzieningen voor jongeren die (dreigen) uit te vallen, zich niet goed kunnen redden op de arbeidsmarkt of op een andere manier kwetsbaar zijn.

Regionaal programma vsv & jeugdwerkgelegenheid