Reactie op Regioprogramma Jeugd namens adviescommissie JMG

Aan Ruth Molmans en Arvid Ernst, programmamanager en medewerker van het Regioteam Jeugd

Nijmegen, 30 augustus 2023

Geachte manager en medewerkers van het Regioteam Jeugd,

Hartelijk dank voor het toesturen van de consultatieversie van het Regioprogramma Jeugd Rijk van Nijmegen 2023-2028. Als leden van de Adviescommissie JMG van de gemeente Nijmegen maken wij graag gebruik van de gelegenheid om daar opmerkingen bij te maken. Het is een ambitieus stuk dat vrijwel alle aspecten van opgroeien en opvoeden bestrijkt en dat veel uitgewerkte voornemens en plannen omvat. Het concept Regioprogramma is een gedegen document geworden waaraan je kunt aflezen dat er veel werk en toewijding in is gestoken. Wij willen daarvoor graag onze complimenten uitspreken. Het is een hele prestatie om met zo veel partijen zo’n coherent en veel omvattend programma samen te stellen waarin ook nog eens de landelijke Hervormingsagenda Jeugd is verwerkt. Wij zien echter ook nog punten waarop het stuk verder kan worden verbeterd. Die leggen wij u in deze brief voor. We beginnen met een aantal algemene opmerkingen bij het programma; daarna volgen meer gedetailleerd commentaar en suggesties en tot slot hebben wij nog enkele verzoeken. U schrijft in het mailbericht dat u niet persoonlijk zult reageren op onze inbreng. Dat vinden wij jammer, hoe begrijpelijk dat ook is. Wij verzoeken u om toch op enige manier een reactie te geven op de punten die wij in deze brief naar voren brengen.

Coördinatie, afstemming en monitoring De omvang en reikwijdte van het programma zijn te prijzen, maar ze maken het ook kwetsbaar. Het programma omvat talrijke projecten en initiatieven en de commissie vraagt zich af hoe de coördinatie en onderlinge afstemming daarvan zal verlopen. Hoe kun je al die activiteiten organiseren zonder meteen een eindeloze hoeveelheid overleg in het leven te roepen? Hoe vind je het juiste midden tussen professionele autonomie binnen de verschillende onderdelen enerzijds en soepel verlopende samenwerking en afstemming met al die onderdelen (en met andere partijen) anderzijds? Zijn dit zaken die het Regioteam Jeugd op zich gaat nemen? En zijn er ideeën over de vormgeving daarvan? In het concept Regioprogramma kunnen wij daar geen informatie over vinden. Wij adviseren u om daar in de tekst een of meer paragrafen aan te wijden. Hetzelfde geldt voor het monitoren van de voortgang en de resultaten van de verschillende opgaven en onderdelen van het programma. Dat is niet alleen belangrijk voor de uiteindelijke verantwoording, maar vooral ook voor het tussentijds vaststellen of je op de goede weg bent en voor het eventueel bijstellen. Wij adviseren u om ook hierover een of meer paragrafen in het Regioprogramma op te nemen.

Arbeidsmarkt Een andere kwetsbaarheid van dit uitgebreide en veel omvattende programma is dat het welslagen ervan mede afhangt van de beschikbaarheid van voldoende goed gekwalificeerde medewerkers voor de uitvoering ervan, maar ook voor de aansturing en coördinatie. In de huidige krappe arbeidsmarkt is het niet vanzelfsprekend om snel de juiste mensen op de goede plekken te hebben. Wij adviseren u om ook hieraan aandacht te besteden in de tekst, onder meer in de disclaimer. Het verdient aanbeveling deze disclaimer verder uit te werken en er beheersmaatregelen aan te verbinden. Leren- en leerbijeenkomsten Leren is terecht een centraal begrip in het Regioprogramma. Wij adviseren u om voor leren en leerbijeenkomsten verbinding te maken met relevante kennisinstellingen en met het scholingsaanbod van BOEG. Het verdient aanbeveling om de effectiviteit van leren in de dagelijkse werkpraktijk te borgen. Ervaringsdeskundigheid Een laatste algemene opmerking betreft de inzet van ervaringsdeskundigheid. Die wordt nog ontwikkeld, schrijft u op p. 6 in de paragraaf Visie. Bij verschillende actielijnen staat nu al dat er inzet van ervaringsdeskundigen zal zijn. Maar wij missen een uitwerking van deze voorgenomen inzet: wat betekent die voor de verschillende opgaven en actielijnen en voor het programma als geheel? Wij adviseren u om daar meer aandacht aan te besteden.

Nu wordt de inzet van ervaringsdeskundigheid wel steeds genoemd, maar niet concreet gemaakt. Punten waarbij ervaringsdeskundigen kunnen worden ingezet zijn bijvoorbeeld het invoeren van de Storm-aanpak, de ontwikkeling van een VOteam en bij het verder ontwikkelen van pleegzorg en gezinshuiszorg. Wij wijzen u op de mogelijkheid om gebruik te maken van de inzichten van het Bovenregionaal Expertisenetwerk Jeugdhulp Gelderland (BOEG). Het is hoe dan ook de moeite waard om projecten van het BOEG te verbinden met onderdelen van het Regioprogramma, bijvoorbeeld bij de inzet rond het voorkomen van suïcide, en het dialooginstrument Laat geen kind achter van het netwerk Met Andere Ogen. Overige opmerkingen Wij hebben ook nog een aantal meer specifieke opmerkingen, die we hier noemen met vermelding van de paginanummers waarop ze betrekking hebben. -

-

-

1

Op p. 11 en 12 is sprake van een regionale ontwikkelagenda onderwijs. Wij wijzen u erop dat dit een punt is waarop bij uitstek ervaringsdeskundigen kunnen worden ingezet. Hetzelfde geldt voor de ontwikkeling van een VO-team op scholen die op p. 13 wordt genoemd. Wij vinden dit een goed plan en wij geven in overweging om op lokaal niveau de jongerenraad van de gemeente Nijmegen hierbij te betrekken. Op p. 17 e.v. gaat het over opgave 2, het versterken van mentale veerkracht. Dat is een positieve insteek die gericht is op de preventie van problemen. Wij wijzen u in dit verband op het begrip ‘amplitie’, dat de laatste jaren opgang maakt en dat mogelijk van toepassing is op bepaalde activiteiten in het Regioprogramma1. Met amplitie wordt bedoeld het bevorderen van positieve (psychologische) toestanden van iedereen (dus niet alleen van bepaalde groepen). Op p. 19: wordt melding gemaakt van de herstel-ondersteunende intake. Wij adviseren u om tevens gebruik te maken van verklarende analyse en om deze twee werkzame methoden met elkaar te verbinden. Maak daarbij ook gebruik van de expertise van BOEG Gelderland Leert.

Zie: Werken aan Amplitie: de toepassing van positieve organisatiepsychologie. Yrenee Koen, Seline van Keulen (2020) Uitgeverij SWP.

-

-

Op p. 24 en 25 komt het RET ter sprake. Wij adviseren om de ontwikkelkosten van het RET te benutten voor de inzet van ervaringsdeskundigen bij de RET. In de G7 zijn daarover goede ervaringen opgedaan. Zorg voor een passende financiering van de inzet. Daarvoor heeft BOEG een handreiking ontwikkeld. Op p. 31 en 32 gaat het over aanbesteden. De Adviescommissie JMG wordt conform afspraak graag tijdig betrokken bij de grote reeks aanbestedingen in 2025 e.v. en ontvangt eveneens graag evaluaties van de tussentijdse aanbestedingen. Dit is eerder al toegezegd door de gemeente Nijmegen.

Tot slot willen wij u vragen of onze Adviescommissie de jaarlijkse evaluaties van het regioprogramma kan ontvangen. Wij willen ook graag nader betrokken worden bij de algemene doorontwikkeling van het Regioprogramma Jeugd en meer specifiek bij de lokale ontwikkelagenda onderwijs. Wij wensen u veel succes bij het verder vormgeven van het Regioprogramma Jeugd.

Met vriendelijke groeten, Gert van den Berg en Levi van Dijk, leden van de Adviescommissie Jeugd, Maatschappelijke opvang en Gehandicapten Nijmegen