Reactie brief JMG

Postadres Gemeente Nijmegen Maatschappelijke Ontwikkeling (MO10) Postbus 9105 6500 HG Nijmegen

Adviescommissie Jeugd-, Maatschappelijke opvang- & Gehandicaptenbeleid Postbus 9105 6500 HG NIJMEGEN

Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen

Datum Onderwerp

Contactpersoon A. van Gaal T 024-3299848

15 oktober 2024 Reactie op uw advies inzake Woonzorgvisie

Ons kenmerk D240858872

Geachte mevrouw de Vries,

Op 16 september 2024 ontvingen wij het advies van uw adviescommissie Jeugd-, Maatschappelijke opvang- & Gehandicaptenbeleid (JMG). Wij willen u bedanken voor het advies. Wij onderschrijven uw constatering dat het hier om meer gaat dan alleen een woon- of zorgvraagstuk. Het betreft een breed maatschappelijk vraagstuk dat speciale aandacht verdient, ook in de woonzorgvisie van de gemeente. In deze brief reageren we op uw advies, waarbij we kort reageren op ieder adviespunt. Advies 1. VN-verdrag voor de rechten van mensen met een handicap • Vergelijk de aanbevelingen uit het VN-rapport met de Nijmeegse situatie Onze reactie: Het rapport waar u naar verwijst is van Het College voor de Rechten van de Mens en is gericht aan de Nederlandse regering. Qua onderwerpen en abstractieniveau van aanbevelingen zien wij in het rapport geen directe relatie met de voorliggende woonzorgvisie. Advies 2. Focus en beleidsterreinen • Verduidelijk hoe deze samenhang en afstemming met andere beleidsterreinen als mobiliteit, openbare ruimte, voorzieningen, ontmoeting en gezondheid wordt gerealiseerd. Onze reactie: U geeft aan dat het verstandig is om de focus van de woonzorgvisie te beperken, maar benadrukt het belang tussen verschillende beleidsterreinen. En het is voor u onduidelijk hoe de onderlinge afstemming wordt gewaarborgd.

In de inleiding van de uitvoeringsagenda hebben we dit, naar aanleiding van uw vraag, scherper gemaakt. De gemeente stelt een opgavetrekker beschikbaar. De opgavetrekker draagt verantwoordelijkheid voor de implementatie van de woonzorgvisie binnen de gemeentelijke organisatie en de verbinding met de partners in de stad. De opgavetrekker zorgt er tevens voor dat wonen en zorg mee wordt genomen in de ontwikkeling van

Versturen / sjab = Brief

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 6

aangrenzende beleidsterreinen en is hierbij integrale verbinder in het kader van wonen en zorg.

Advies 3. Beleidsdoelen • De visienota en uitvoeringsagenda bevatten veelal termen zoals 'stimuleren', 'versterken', 'verbeteren', en 'onderzoeken'. Zorg ervoor dat de beleidsvoornemens in zowel de visienota als de uitvoeringsagenda SMART worden geformuleerd. •

De financiële paragraaf verdient meer specifieke uitwerking, zodat er een beter inzicht ontstaat in de kosten en benodigde middelen om de ambities te realiseren. Onze reactie: We hebben naar aanleiding van uw constatering de nota en uitvoeringsagenda op onderdelen aangescherpt. Tevens hebben we uw advies ter harte genomen en de financiële paragraaf in de definitieve versie nader uitgewerkt. Advies 4. Integrale aanpak– koppeling met welzijn • Wij zien in deze visie en uitvoeringsnotitie hele goede stappen om een antwoord te geven op de vraagstukken die op ons afkomen. Echter, wij denken dat er nog meer nodig is om hierop een adequaat antwoord te geven bijvoorbeeld in een relatie met het welzijnsdomein. Werk ook aan deze koppeling. Onze reactie: Wij erkennen het belang van deze koppeling, zie ook onze inzet en reactie bij advies 2. In bijlage 2 van de woonzorgvisie hebben wij deze koppeling met welzijn samengevat en toegevoegd. Advies 5. Integrale aanpak – koppeling met maatschappelijke opvang • Ons advies hierin is met ketenpartners prestatieafspraken te maken die evident bijdragen aan de doelstelling uit het ‘Nationaal Actieplan Dakloosheid’: in 2030 geen daklozen meer in Nederland. Onze reactie: Met input van ketenpartners hebben we in de Groene Metropool Regio (GMR) het ‘Regionaal Afsprakenkader huisvesting Aandachtsgroepen’ opgesteld.

In de uitvoeringsagenda staat kort weergegeven, dat we deze afspraken van het regionaal afsprakenkader laten landen in de meerjarige prestatieafspraken met woningbouwcorporaties. Advies 6. Resultaten van de ETHOS telling • Advies is de definitie van dak- en thuisloosheid zoals vastgesteld ten behoeve van het onderzoek expliciet te maken in de Woonzorgvisie. Hiermee wordt dan ook de aansluiting gemaakt bij het nationaal Actieplan Dakloosheid gemaakt. Onze reactie: er zijn meerdere definities en kaders mogelijk. We kiezen ervoor om de definities van het ‘Regionaal Afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen’ te hanteren. Deze zijn op landelijke definities gebaseerd. Tevens is er op deze wijze regionale eenduidigheid. We nemen de resultaten van de ETHOS-telling mee als we aan de slag gaan met de uitvoeringsagenda. Advies 7. Zorgen over zorg

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 6

•

Wat is reëel haalbaar en realiseerbaar dat mensen voor elkaar doen en onder welke condities? En wat gebeurt er als er zowel geen professionele zorg als informele zorg beschikbaar is? Is er dan nog een vangnet? Onze reactie: U geeft aan dat het een bekend gegeven is, dat veel mantelzorgers nu al overbelast zijn en dat het beroep op een informeel netwerk maar beperkt een oplossing is. Zeker als het gaat om langdurige, omvangrijke, complexe en/of structurele hulp. Bovendien brengt het een risico op afhankelijkheid, ongelijkwaardigheid en misbruik met zich mee. U heeft daarom zorgen over onze boodschap, dat zorg niet meer vanzelfsprekend is. Wij kunnen helaas niet (allemaal) uw vragen beantwoorden of zorgen wegnemen; ook wij weten niet wat in de toekomst haalbaar en realiseerbaar is. Het is de grote uitdaging om samen met inwoners, zorg -en welzijnspartijen en corporaties, de samenwerking en condities te organiseren om informele zorg te stimuleren, technische hulpmiddelen in te voeren, en woongemeenschappen te stimuleren waar naar elkaar wordt gekeken én de noodzakelijke zorg voor onze inwoners beschikbaar blijft. Advies 8. Woningen voor aandachtsgroepen • Waarom neemt dat percentage in deze visie niet toe, terwijl duidelijk is dat de aantallen mensen in de aandachtsgroepen wel flink gaan toenemen (vergrijzing, langer thuis wonen, minder mensen in instellingen)? •

Wij vragen ons af welke rol projectontwikkelaars kunnen vervullen in het uitvoeren van deze visie.

•

In hoeverre zijn in de nieuwe bouwplannen concrete cijfers opgenomen voor het bouwen van voldoende van de genoemde woningen voor de diverse doelgroepen en de benodigde voorzieningen in de buurt?

Onze reactie: Ongeveer dertig procent van de vrijkomende woningen worden verhuurd aan urgentiegroepen én aandachtsgroepen. Senioren vallen daar nu én in de toekomst niet onder. Tevens lijkt de omvangrijkste extramuraliseringopgave gerealiseerd te zijn. Projectontwikkelaars, zowel in de private sector, bij corporaties en gemeente kunnen zeker een belangrijke bijdrage vervullen in het uitvoeren van deze visie. Wij sluiten hen waar mogelijk dan ook aan. Er zijn meerdere, lopende nieuwbouwplannen die ten goede komen aan de huisvesting van diverse aandachtsgroepen en senioren. De lopende nieuwbouwplannen zijn onvoldoende om aan de volledige behoefte te voldoen. Onze uitdaging is om, zoveel als mogelijk, alsnog woningen en voorzieningen in bestaande en nieuwe plannen te verwerken. Advies 9. Aantal (rolstoel)geschikte woningen • Op basis van het onderzoek van Compaenen adviseren wij om meer dan 50 rolstoelgeschikte woningen bij te bouwen. Het onderzoek toont aan dat er momenteel al een tekort is van 180 rolstoelpluswoningen (draaicirkel 1.80/1.90 cm). In de totale huursector moeten er 375 rolstoelwoningen zijn, maar dat zijn er 235. Bovendien wordt in dit onderzoek opgemerkt dat een deel van de rolstoelwoningen verouderd is. De voorgestelde toevoeging is

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 6

onvoldoende om aan de huidige en toekomstige vraag te voldoen. We raden daarom aanvullend aan het aantal nieuw te bouwen rolstoelgeschikte woningen significant te verhogen om het tekort beter te kunnen opvangen. •

Er zijn ook mensen met een beperking zijn die niet geclusterd willen wonen, een gezin hebben ed. Ook voor hen dienen er geschikte woningen te zijn.

•

De resultaten op het gebied van daadwerkelijk geschikte woningen, met voldoende zorg, in een toegankelijke omgeving willen we graag concreet benoemd zien in de uitvoeringsagenda. De begroting willen we graag verder gespecificeerd zien met de benodigde bedragen. Onze reactie: Uit het onderzoek naar rolstoelgeschikte woningen in Nijmegen blijkt dat er niet zozeer een tekort is aan woningen maar dat het huidige aanbod niet altijd geschikt is voor alle woningzoekenden. Uit cijfers over woningzoekenden op Entree blijkt dat er tussen 2020 en 2022 regionaal gezien 17 rolstoelgeschikte woningen zijn verhuurd. Naar aanleiding van deze conclusies zetten we in op 40-50 extra rolstoelwoningen o.a. voor rolstoelen met een grote draaicirkel en voor gezinnen. We monitoren hoe de verhuur gaat van de nieuwe rolstoelgeschikte woningen. Mocht blijken dat het aantal niet toereikend is, dan herzien we dit. Naast deze rolstoelgeschikte woningen zijn er in de totale opgave ook 175 zorggeschikte sociale huurwoningen nodig en 175 vrije sector zorggeschikte woningen. Ook deze woningen zijn rolstoelgeschikt. Naast een passende woning is de leefomgeving ook belangrijk. In hoofdstuk 4 laten we zien bij welke beleidsterreinen we aansluiten. Toegankelijkheid en nabijheid van voorzieningen zijn daar onderdeel van. Om woningen met extra kwaliteitseisen te realiseren is er een miljoeneninvestering nodig.

Dit geven we aan bij hoofdstuk 2.1. Van deze investering kunnen we geen gespecificeerde begroting laten zien. Advies 10. samenwerkings- en/of prestatieafspraken in relatie tot maatschappelijke opvang • Advies is hier nadere samenwerkings- en/of prestatieafspraken over te maken. Resultaat hiervan zou moeten zijn dat meer inwoners kunnen uitstromen en het druk wegneemt bij voorzieningen die afhankelijk zijn van een jaarlijks quotum. Onze reactie: Voor de huisvesting van (een deel van de) aandachtsgroepen wordt een beroep gedaan op urgentie en/of bijzondere woonbemiddeling (Wbb). Burgers met een huisvestingsvraag die gebruik maken van de maatschappelijke opvang of hieraan gerelateerde zorgvraag hebben zijn voor een deel afhankelijk deze kansen op (begeleid-) zelfstandig wonen. Met woningcorporaties gaan we meerjarige prestatieafspraken maken, waarin we het regionale afsprakenkader en onze prioritering verwerken. Advies 11. Zorgopleidingen • Nijmegen heeft diverse opleidingen op dit gebied, waarop de gemeente invloed kan uitoefenen. Daarnaast zou het gemeentelijk arbeidsmarktbeleid extra aandacht kunnen besteden aan dit vraagstuk.

Gemeente Nijmegen

Pagina 4 van 6

Onze reactie: U geeft terecht aan dat onderwijs niet genoemd wordt, terwijl opleidingen voor verpleegkundigen en verzorgenden een belangrijke rol spelen. Wij erkennen het belang van deze opleidingen en zullen, als er kansen voordoen, samen met de zorgsector ons hiervoor hard maken. We hebben in de visie hier een zin over opgenomen. Advies 12. Preventie door voorlichting • Gemeente en welzijnsorganisaties benaderen doelgroepen bij bijvoorbeeld: de eerste aanschaf van een hulpmiddel, verlies van partner, verhuizing, ziekenhuisopname, niet meer verlengen van het rijbewijs. •

Een forse inzet op het stimuleren van digitale vaardigheden bij ouderen en mensen met beperkingen zal hun zelfstandigheid versterken.

Onze reactie: U adviseert wat preventie betreft om in te spelen op ‘transitiemomenten’. Wij zien de meerwaarde van voorlichting en advies; reden waarom we inzetten op bewustwordingscampagnes en ontwikkelen een informatiepunt. Maar we vinden bovenstaande voorbeelden van doelgroep benadering niet realiseerbaar. Uiteraard continueren we via meerder (gesubsidieerde) partijen zoals bibliotheek en welzijnspartijen onze huidige inzet om digitale vaardigheden bij ouderen en mensen met beperkingen te stimuleren. Advies 13. Faciliteer samenwerkingsverbanden • Niet alleen tussen huisarts en wijkverpleegkundigen maar deze uit te breiden met tandarts, apotheek, fysiotherapeut, diëtist e.d. • Het verdient aanbeveling om wijkverpleegkundige ook de rol van indicatiesteller te geven waar het gaat om WMO-voorzieningen. Dit is toegestaan volgens art 2.6.3 van de WMO. Onze reactie: U adviseert ons om bovenstaande samenwerkingsverbanden te stimuleren. Wij hebben regelmatig afstemming met samenwerkende Nijmeegse huisartsen, sluiten aan bij netwerk Nonna en zijn actief in bewustwordingscampagnes. Bij gebiedsontwikkelingen zoals Winkelsteeg houden we rekening met commerciële ruimtes voor (para)medische beroepen zoals tandarts, apotheek, fysiotherapeut, diëtist e.d. Wij zien geen mogelijkheid en noodzaak om hier aanvullend acties op uit te zetten.

Ten aanzien van indicatiestelling door een wijkverpleegkundige; wij zien zeker meerwaarde om deze samenwerking te versterken. Het advies om de wijkverpleegkundige de rol van indicatiesteller te geven, nemen we niet over. Belangrijkste redenen hiervoor zijn: • de wijkverpleegkundige heeft kennis van door Zorgverzekeringswet gefinancierde zorg en beschikt over andere expertise en positie dan de gemeentelijke consulenten. • door marktwerking is er een groot aantal aan zorgorganisaties ontstaan, die (onderdelen van) de wijkverpleegkundige functie vervullen. Door hen de rol van indicatiesteller te geven, vermindert het overzicht op de toegang tot de Wmo.

Gemeente Nijmegen

Pagina 5 van 6

Advies 14. Evalueer jaarlijks • Gezien het grote belang van dit beleid op het gebied van wonen en zorg adviseren wij om jaarlijks te evalueren. Onze reactie: Wij zien geen meerwaarde om het beleid op het van wonen en zorg jaarlijks te evalueren. Wel informeren wij de raad jaarlijks met een informatiebrief én evalueren we na twee jaar de uitvoeringsagenda. Vervolg De Nijmeegse Woonzorgvisie wordt op korte termijn ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Daarmee zal de Nijmeegse woonzorgvisie worden vastgesteld. Hopende u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

A.P.W. van de Klift gemeentesecretaris

H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 6 van 6