Rapportage Kamerverhuur 2021

Rapportage Kamerverhuur 2021

Gemeente Nijmegen Februari 2022 Rapportage kamerverhuur 2021

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1. Rapport over heel 2021 1.2. Het rapport is geen beleidsevaluatie 1.3. Doelstelling beleid 1.4. Leeswijzer 2. Vergunningverlening 2.1. Cijfers vergunningverlening 2.2. Conclusie: er worden nog steeds kamers vergund maar we zien een dalende lijn. 3. Adviesgroep Woonruimte Omzetting/Onttrekking 3.1. Cijfers AWO 3.2. Conclusie: de cijfers AWO volgen het algemene beeld 4. Handhaving 4.1. Projectmatige aanpak illegale kamerverhuur is gestopt 4.2. In 2021 is 1 handhavingsverzoek ingediend 5. Meldingen van overlast kamerverhuur 5.1. Andere opbouw hoofdstuk 5.1. Totaal aantal kamerverhuurmeldingen stijgt 5.2. Meldingen via de Meld&Herstelapp 5.3. Meldingen bij de ODRN 5.2. Piek in de zomermaanden van 2021 5.3. Meldingen op kaart 5.4. Conclusie: aantal overlastmeldingen stijgt, maar volgt algemeen beeld overlastmeldingen.

1 2 2 2 2 2 3 3 4 5 5 5 6 6 6 7 7 7 8 9 9 10 10

1

1. Inleiding Ieder halfjaar presenteert de gemeente Nijmegen de kamerverhuurcijfers in een rapport. Hiermee geeft de gemeente inzicht in de prestaties van het kamerverhuurbeleid. Dit is in 2019 besloten op basis van de evaluatie van het kamerverhuurbeleid. Zo kan de ontwikkeling van het kamerverhuurbeleid gevolgd worden.

1.1.

Rapport over heel 2021

Dit rapport gaat over de cijfers van het kamerverhuurbeleid van heel 2021. Om een vergelijk met andere jaren te maken beslaat dit rapport een grotere periode. Het gaat hierbij om de periode 1-1-2018 tot en met 31-12-2021. De gemeente Nijmegen heeft geen rapport gemaakt over de 1e helft van 2021. Besloten is om dit niet te doen, omdat de evaluatie van het kamerverhuurbeleid (d.d. 30 augustus 2021) al genoeg inzicht gaf in de output van het beleid. We sluiten bij het presenteren van de cijfers aan bij de voorgaande rapportages over de kamerverhuurcijfers. Zo is iedere rapportage makkelijk te vergelijken met voorgaande rapportages. Met dit rapport hebben we moeten kiezen voor een andere opbouw als het gaat om vergunningverlening en meldingen van overlast. Dat komt doordat het voorbereidingsbesluit facetbestemmingsplan kamerverhuur een ander type vergunning introduceert. En omdat we in maart 2021 overgestapt zijn naar het gebruik van de Meld&Herstelapp voor meldingen van kamerverhuuroverlast. De Meld&Herstelapp levert ander type output op dan het meldpunt bij de ODRN.

1.2.

Het rapport is geen beleidsevaluatie

Het gaat hier om een tussenrapportage. Het geeft daarmee inzicht in de meest recente stand van zaken van het kamerverhuurbeleid. Het is geen evaluatie van het kamerverhuurbeleid.

1.3.

Doelstelling beleid

Het kamerverhuurbeleid heeft 3 doelstellingen:

1. Tegengaan van overlast We willen overlast tegengaan en een geordend woon- en leefmilieu (leefbaarheid) in de omgeving van kamerverhuurpanden behouden.

2. Goedkope woningen beschermen tegen verkamering We willen de samenstelling van de woonruimtevoorraad behouden. En meer specifiek behoud van de goedkope(re) zelfstandige woningvoorraad in Nijmegen voor starters en gezinnen met een kleine(re) beurs;

3. Voldoende kamerverhuur behouden We willen voldoende kamerverhuurpanden behouden, om studenten te voorzien in hun woonbehoefte.

1.4.

Leeswijzer

In dit rapport komen achtereenvolgens de vergunningverlening (hoofdstuk 2), de adviesgroep Woonruimte Omzetting/Onttrekking (hoofdstuk 3), de handhaving (hoofdstuk 4) en de meldingen van overlast (hoofdstuk 5) aan bod.

2

2. Vergunningverlening In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de cijfers met betrekking tot de vergunningverlening. We gaan hierbij in op de omzettingsvergunning en de omgevingsvergunning voor kamerverhuur. De ODRN is gemandateerd om namens het college te beslissen over een aanvraag voor een omzettings- of omgevingsvergunning. De gemeente Nijmegen kent 2 kamerverhuurvergunningen: • een omzettingsvergunning op basis van de Huisvestingsverordening gemeente Nijmegen 2020 voor woningen met een WOZ-waarde tot € 350.000,-. We verlenen geen omzettingsvergunning voor het verkameren van panden met een WOZ-waarde onder de € 220.000,-. • een omgevingsvergunning voor alle woningen. De gemeenteraad van Nijmegen heeft september 2020 besloten om ook het facetbestemmingsplan kamerverhuur in te gaan zetten voor het reguleren van kamerverhuur. Vanaf 7 oktober 2021 is het voorbereidingsbesluit facetbestemmingsplan kamerverhuur van kracht. Op 7 oktober 2021 is het ontwerpfacetbestemmingsplan kamerverhuur ter inzage gelegd. Op 14 december 2021 heeft het college het facetbestemmingsplan kamerverhuur aan de gemeenteraad aangeboden ter vaststelling. De gemeenteraad heeft het facetbestemmingsplan kamerverhuur op 2 februari 2022 vastgesteld.

2.1.

Cijfers vergunningverlening

Onderstaande tabellen geven een cijfermatig overzicht van de vergunningverlening over de periode 1-1-2018 t/m 31-12-2021.

2.1.1. Overzicht Huisvestingsverordening gemeente Nijmegen 2020 Onderstaande tabel laat alleen concrete acties / besluiten zien per tijdsperiode. Het kan hierbij gaan om vergunningsaanvragen die zijn ingediend in een eerdere periode.

Vergunningverlening ‘Huisvestingsverordening gemeente Nijmegen 2020’ Actie Verleend Geweigerd Vergunningsvrij Aanvraag niet ontvankelijk Ingetrokken door indiener Nog niet beschikt

2018 509 49 10 49 81 26

2019 54 33 2 10 11 42

2020 14 9 3 1 3 8

2021 16 1 5 1 4 3

Totaal

724

152

38

30

Tabel 1: Vergunningverlening ‘Huisvestingsverordening gemeente Nijmegen 2020’

In 2021 zijn van de 16 verleende vergunningen 13 vergunningen verleend op basis van de werkwijze n.a.v. de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 23 juni 2021. In 2021 heeft de ODRN 13 aanvragen voor een omzettingsvergunning ontvangen.

2.1.2. Aantal kamers Sinds 2019 wordt het aantal kamers bij geweigerde en vergunde omzettingsvergunningen bijgehouden. In 2021 zijn in het totaal 68 kamers vergund. Het gaat hierbij niet altijd om een feitelijke toevoeging van kamers. Er zijn ook kamers gelegaliseerd.

3

Aantal verleende en geweigerde kamers ‘Huisvestingsverordening gemeente Nijmegen 2020’ Jaar 2019 2020 2021 Totaal

Verleend 279 84 68

Geweigerd 173 40 4

431

217

Tabel 2: Aantal verleende en geweigerde kamers ‘Huisvestingsverordening gemeente Nijmegen 2020’

2.1.3. Cijfers vergunningverlening voorbereidingsbesluit facetbestemmingsplan kamerverhuur Vanaf 7 oktober 2021 is het voorbereidingsbesluit facetbestemmingsplan kamerverhuur van kracht geweest. Op 2 februari 2022 heeft de gemeenteraad het facetbestemmingsplan kamerverhuur vastgesteld. Gedurende de periode 7 oktober 2021 tot en met 31 december 2021 zijn 5 aanvragen op basis van het voorbereidingsbesluit binnengekomen. Deze aanvragen zijn nog in behandeling bij de ODRN.

2.2.

Conclusie: er worden nog steeds kamers vergund maar we zien een dalende lijn.

We willen voldoende kamers behouden en kamerverhuur niet onmogelijk maken. Uit de cijfers zien we dat nog steeds vergunningen voor kamerverhuur worden aangevraagd en verleend kunnen worden. Aanvragen voor kamerverhuur waarbij niet aan de regels kan worden voldaan, worden geweigerd. We zien een dalende lijn met betrekking tot het aantal aanvragen voor een kamerverhuurvergunning. Dat is in algemene zin herkenbaar met een landelijke trend1. Volgens Kences is in absolute aantallen te zien dat het aantal onzelfstandige kamers daalt. Landelijk is het aantal studio’s in 9 jaar tijd verdubbeld. Volgens Kences is dit een direct gevolg van de huidige huur- en subsidieregels. Die zorgen ervoor dat het bouwen van onzelfstandige kamers financieel niet uit kan. En het bouwen van studio’s juist financieel aantrekkelijk is. Bij de vergunningverlening gaat het sinds 2019 niet meer om het grote aantal van 2018. Dat komt omdat in 2018 nog een periode van overgangsrecht plaatsvond. In deze periode zijn veel vergunningen behandeld.

1 https://www.kences.nl/nieuws/grote-tekort-studentenwoningen-afgelopen-jaar-weer-verder-toegenomen/

4

3. Adviesgroep Woonruimte Omzetting/Onttrekking In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de output van de Adviesgroep Woonruimte Omzetting/Onttrekking. Een vergunningsaanvraag voor omzetting wordt getoetst op fysieke en leefbaarheidsaspecten. De ODRN verzamelt verschillende gegevens voor de leefbaarheidstoets die wordt beoordeeld door de Adviesgroep Woonruimte Omzetting / Onttrekking (AWO)2. Deze brengt op basis van de leefbaarheidstoets advies uit over het al dan niet vergunnen van de aanvraag voor omzetting.

3.1.

Cijfers AWO

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de adviezen van de AWO tot en met 2021. De AWO geeft het advies een vergunning te verlenen of te weigeren. Bij overige acties gaat het over het opschorten van een aanvraag, het op een later tijdstip behandelen van een aanvraag, of het toepassen van overgangsrecht.

Adviezen AWO Actie Vergunnen Weigeren Overige acties Totaal

2018 2019 2020 2021 86 49 13 3 10 14 3 1 7 6 16 4 103 69 32 8

Tabel 3: Adviezen AWO periode 2018-2021

3.2.

Conclusie: de cijfers AWO volgen het algemene beeld

We zien ten opzichte van voorgaande jaren een sterke afname van het aantal adviezen. Dat is een logische daling, omdat ook steeds minder vergunningen voor kamerverhuur worden aangevraagd. Het verschil tussen het aantal adviezen om een vergunning te verlenen en het aantal verleende omzettingsvergunningen, komt doordat 13 vergunningen verleend zijn op basis van de werkwijze n.a.v. de eerder genoemde uitspraak.

2 De AWO bestaat uit vier personen: twee medewerkers (vergunningverlener en juridisch adviseur) van de Omgevingsdienst, een

medewerker van de afdeling Stadsontwikkeling met expertise op het gebied van wonen en een voorzitter.

5

4. Handhaving Vanaf de zomer 2018 zijn de toezichthouders van de ODRN gestart met de actieve opsporing en aanpak van illegale kamerverhuur. De aanpak richtte zich op de straten met de meeste overlast die zijn aangewezen als prioriteitsgebied. Dit werd het project ‘aanpak illegale kamerverhuur’ genoemd.

4.1.

Projectmatige aanpak illegale kamerverhuur is gestopt

Op 23 juni 2021 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak gedaan over de Huisvestingsverordening gemeente Nijmegen. Op basis van deze uitspraak is besloten te stoppen met de projectmatige aanpak van illegale kamerverhuur. Het heeft daarom geen toegevoegde waarde meer om cijfers hierover te presenteren.

4.2.

In 2021 is 1 handhavingsverzoek ingediend

Bij meldingen van illegale kamerverhuur wordt nog steeds handhavend opgetreden. In 2021 is 1 handhavingsverzoek illegale kamerverhuur ingediend. Na een inspectie bleek het niet om een illegale situatie te gaan. De cijfers over meldingen van illegale kamerverhuur zijn terug te lezen in het volgende hoofdstuk.

6

5. Meldingen van overlast kamerverhuur In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de overlastmeldingen kamerverhuur. Sinds 1 juli 2018 is er een digitaal ‘meldpunt overlast kamerverhuur’. In eerste instantie is op de website van de ODRN hiervoor een digitaal formulier geplaatst. Sinds maart 2021 zijn we definitief overgestapt naar de Meld&Herstelapp voor kamerverhuurmeldingen. Op de website van de gemeente staat uitgelegd hoe meldingen ingediend kunnen worden en hoe de meldingen opgepakt worden. Het is nog steeds mogelijk om via de website van de ODRN meldingen over illegaal bouwen, constructieve veiligheid, handhaving en constructieve brandveiligheid in te dienen. Dit type meldingen horen bij de ODRN thuis.

5.1.

Andere opbouw hoofdstuk

Omdat in 2021 twee verschillende systemen zijn gebruikt, kent dit hoofdstuk een andere opbouw dan voorgaande jaren. We hebben ervoor gekozen om de meldingen die binnengekomen zijn bij de ODRN en de Meld&herstelapp uit elkaar te houden. Waarom hebben we dit gedaan? Het bij elkaar optellen van de meldingen geeft een vertekend beeld. Sommige meldingen worden zowel bij de Meld&Herstelapp als bij de ODRN geregistreerd. De ODRN stuurt ook meldingen die niet meer bij de ODRN horen door naar de gemeente. Daarnaast was het tot de zomer nog mogelijk om zowel bij de ODRN als via de Meld&Herstelapp een overlastmelding in te dienen.

5.1. Totaal aantal kamerverhuurmeldingen stijgt Onderstaand overzicht geeft per jaar het totaal aantal meldingen kamerverhuur in Nijmegen weer. Voor het jaar 2021 gaat het zowel over de meldingen bij de ODRN als Meld&Herstel. Het gaat hierbij niet alleen over overlastmeldingen (over bijvoorbeeld geluid en afval). Bij de ODRN vallen hier bijvoorbeeld ook de meldingen over illegaliteit onder. In 2021 zijn in totaal 454 meldingen in relatie tot kamerverhuur binnengekomen. Ter vergelijking, in 2021 zijn bij de politie 8.122 algemene overlastmeldingen binnengekomen3. We zien tussen 2019 en 2020 een stijging van het aantal overlastmeldingen kamerverhuur. We zien in 2021 een duidelijk effect van een zomer met coronabeleidversoepelingen4. Door de versoepelingen zijn er vermoedelijk meer feestjes e.d. gehouden die voor overlast hebben gezorgd. Meerdere vormen van overlast zijn sinds het begin van de coronacrisis verhoogd. Dit heeft ogenschijnlijk te maken met het feit dat mensen meer tijd thuis doorbrengen. Hierdoor veroorzaken en ervaren zij meer overlast van elkaar. Normaliter is er al een piek in bepaalde vormen van overlast in de zomermaanden. Deze piek is ten tijde van corona versterkt. De verwachting is dat sommige vormen van overlast af zullen nemen bij versoepelingen.

Een mogelijke aanvullende verklaring van de stijging in 2021 is dat het nu gebruiksvriendelijker is om een overlastmeldingen in te dienen en Meld&Herstel steeds breder bekend is bij inwoners. Het zou ook zo kunnen zijn dat bewoners in het verleden overlastmelding bij de Meld&Herstelapp niet direct koppelden aan kamerverhuur.

3 https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/politie/dashboard-overlast-in-de-buurt

4 https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-tijdlijn/juni-2021-de-samenleving-gaat-weer-open

7

Het label kamerverhuur wordt op basis van de omschrijving door medewerkers van toezicht op de overlastmelding geplakt5. Om een goede analyse te maken, moeten we over een langere periode monitoren.

Aantal kamerverhuurmeldingen per jaar Jaar Aantal meldingen ODRN Aantal meldingen Meld&Herstelapp

2018 2019 2020 2021 433 272 328 41 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 413

Totaal

433

272

328

454

Tabel 4: Aantal kamerverhuurmeldingen per jaar

5.2. Meldingen via de Meld&Herstelapp Onderstaande overzicht laat het aantal meldingen via de Meld&Herstelapp uitgesplitst naar categorie zien. Via de Meld&Herstelapp worden meer categorieën bijgehouden dan via het meldpunt van de ODRN. We hebben categorieën ondergebracht in een overlappend thema6. Om een vergelijking met voorgaande jaren te maken zijn de meest voorkomende categorieën aangevuld met gegevens van voorgaande jaren. Dit is indicatief, omdat de categorieën afwijken van voorgaande jaren. Duidelijk is dat de categorie geluid, afval en fietsen terug blijven komen als meest overlastgevend. De categorie personen springt er in 2021 duidelijk tussenuit. In die categorie zijn meldingen opgenomen die gaan over het gedrag van personen. Hier kunnen ook meldingen tussen zitten die voorheen aangemerkt werden als geluidsoverlast.

Overzicht meldingen Meld&Herstelapp (2021) in vergelijk met het meldpunt bij de ODRN (2018, 2019 en 2020). Categorie geluid personen afval fietsen vergunningen groen overig

Aantal 2021

Aantal 2018 153 138 79 9 6 5 23

Totaal

Aantal 2019

Aantal 2020

302

168

240

65 27

55 43

48 24

4 9

5 1

1 4

413

Tabel 5: Overzicht meldingen Meld&Herstelapp (2021) in vergelijk met het meldpunt bij de ODRN (2018, 2019 en 2020).

Er is geen aparte categorie kamerverhuuroverlast opgenomen in de Meld&Herstelapp. Bewoners kunnen melden via de categorie ‘Overlast’. We vragen melders wel duidelijk te omschrijven dat het over kamerverhuur gaat. Zo kunnen de behandelaars van de melding de melding categoriseren als kamerverhuuroverlast. Zie ook de brief aan de gemeenteraad d.d. 9 maart 2021 (D210689392). 6 Bij afval gaat het bijvoorbeeld onder andere om: grofvuil, verkeerd aangeboden huisvuilzakken, oud papier en afval algemeen. 5

8

5.3. Meldingen bij de ODRN Onderstaand overzicht laat het aantal meldingen bij de ODRN over 2021 zien. De ODRN stuurt meldingen die niet thuishoren bij de ODRN naar de gemeente. Die pakt de melding vervolgens op. Klachten/meldingen aantal aspecten* aantal meldingen Aantal in 2021 ontvangen meldingen opgepakt door ODRN 8 st. 5 st. Aantal meldingen brandveiligheid 0 st. Aantal meldingen constructieve veiligheid 0 st. Aantal meldingen illegale bouwwerkzaamheden 4 st. Aantal meldingen illegale kamerverhuur 4 st. Aantal in 2021 ontvangen meldingen niet opgepakt door ODRN 15 st. 10 st. Aantal meldingen brandveiligheid 1 st. Aantal meldingen constructieve veiligheid 1 st. Aantal meldingen illegale bouwwerkzaamheden 6 st. Aantal meldingen illegale kamerverhuur 7 st. Aantal in 2021 ontvangen niet voor de ODRN (doorgestuurd naar Nijmegen) 37 st. 26 st. Aantal meldingen niet voor ODRN (bijv. geluid, afval, fietsen,bestemmingsplan, etc.) 37 st.

Tabel 6: Kamerverhuurmeldingen bij de ODRN

*een ingediende melding kan één of verschillende aspecten bevatten.

5.2. Piek in de zomermaanden van 2021 Het aantal meldingen is niet over het hele jaar hetzelfde. Dat laat onderstaande figuur zien. Overlast van kamerverhuur piekt vaak in de zomermaanden en aan het eind van het jaar. Dit zien we ook terug in de meldingen kamerverhuur in 2021. Ook bij de overlastcijfers van de politie en de Meld&Herstelapp zien we een stijging van overlast in de zomer en een daling na de zomer. 2021 was een bijzonder jaar. Een deel van het jaar golden in verband met het coronavirus lockdownmaatregelen. In de zomer van 2021 zijn veel maatregelen afgeschaft7. Aan het eind van het jaar zijn weer maatregelen ingevoerd. Dat zien we terug in onderstaande figuur.

Aantal meldingen kamerverhuuroverlast per maand periode 2019-2021 60 50 40 30 20 10

rt19 m ei -1 9 ju l-1 9 se p19 no v19 ja n20 m rt20 m ei -2 0 ju l-2 0 se p20 no v20 ja n21 m rt21 m ei -2 1 ju l-2 1 se p21 no v21

m

ja

n-

19

0

Meldpunt ODRN

Meld&Herstelapp

Figuur 1: Aantal meldingen kamerverhuuroverlast per maand periode 2019-2021

7 https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-tijdlijn

9

5.3. Meldingen op kaart Onderstaan de hittekaart laat op een globale manier de verspreiding van overlastmeldingen over de stad zien. Het gaat hierbij om de meldingen die in 2021 binnen zijn gekomen via Meld&Herstel. Het aantal overlastmeldingen vertaalt zich in de warmte van de kleur. Een rode kleur betekent dus veel overlastmeldingen. We zien een herkenbaar beeld. Door heel Nijmegen wordt overlast gemeld. Het aantal meldingen van overlast is het sterkst in het stadscentrum en de 19e-eeuwse schil.

Kaart 1: Hittekaart overlastmeldingen kamerverhuur via Meld&Herstel in 2021

5.4. Conclusie: aantal overlastmeldingen stijgt, maar volgt algemeen beeld overlastmeldingen. We willen overlast door kamerverhuur tegengaan en een geordend woon- en leefmilieu (leefbaarheid) in de omgeving van kamerverhuurpanden behouden. We zien een toename van het aantal overlastmeldingen over kamerverhuur. We zien daarbij een duidelijke piek in de zomermaanden van 2021. Dat is verklaarbaar omdat die zomer minder tot geen coronamaatregelen golden. We zien dit ook terug in de algemene cijfers over overlast. We zien ook het effect van het gebruik van de Meld&Herstelapp. De Meld&Herstelapp is goed vindbaar en gebruiksvriendelijk en het is daarmee makkelijk om een melding over kamerverhuur in te dienen. Kamerverhuuroverlast gaat veelal over geluid, afval en fietsen. Over alle jaren zien we deze categorieën duidelijk terugkomen.

10