Rapport 'Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek, Evaluatie artikel 10 in het kader van verlenging van de maatregel'

Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek Evaluatie artikel 10 in het kader van verlenging van de maatregel

Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Over deze evaluatie 1.2 Leeswijzer 2 Evaluatie Zwanenveld 40-er straten 2.1 Samenvatting evaluatie Zwanenveld 2.2 Conclusie en motivering verlenging artikel 10 Wbmgp Zwanenveld 2.3 Beschrijving van de locatie Zwanenveld 40-er straten 2.4 Leefbaarheid, veiligheid en overlast Zwanenveld 40-er straten 2.5 Mutaties en huisvestingsvergunningen 2.6 Sociale en economische kwetsbaarheid 3 Evaluatie Teersdijk 3.1 Samenvatting evaluatie Teersdijk 3.2 Conclusie en motivering verlenging artikel 10 Wbmgp Teersdijk 3.3 Beschrijving van de locatie Teersdijk 3.4 Leefbaarheid, veiligheid en overlast Teersdijk 3.5 Mutaties en huisvestingsvergunningen 3.6 Sociale en economische kwetsbaarheid 4 Evaluatie Ackerbroekweg 4.1 Samenvatting evaluatie Ackerbroekweg 4.2 Conclusie en motivering verlenging artikel 10 Wbmgp Ackerbroekweg 4.3 Beschrijving van de locatie Ackerbroekweg 4.4 Leefbaarheid, veiligheid en overlast Ackerbroekweg 4.5 Mutaties en huisvestingsvergunningen 4.6 Sociale en economische kwetsbaarheid 5 De noodzaak tot (verlenging van) de aanwijzing 5.1 Motivering 5.2 Conclusie 5.3 Monitoring en evaluatie 5.4 Termijn en afstemming

1 2 2 3 4 4 4 4 5 7 7 9 9 9 9 10 12 12 14 14 14 14 14 16 17 18 18 19 19 19

1

1 Inleiding De Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp) biedt gemeenten de mogelijkheid om in aangewezen wooncomplexen, straten of gebieden selectieve woningtoewijzing in te zetten. Toepassing van de Wbmgp draagt bij aan een evenwichtige bevolkingssamenstelling en het beperken van overlast en criminaliteit in de buurt. Artikel 10 van de Wbmgp biedt de mogelijkheid om een huisvestingsvergunning te weigeren bij potentiele huurders na een screening op een verleden met (woon)overlast en/of crimineel gedrag. Het gaat om woningtoewijzing van sociale huurwoningen. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties kan op verzoek van de gemeenteraad een of meer complexen, straten of buurten aanwijzen waar deze maatregel toegepast wordt. Sinds 6 november 2017 wordt in Nijmegen gebruik gemaakt van artikel 10 van de Wbmgp bij een drietal aangewezen gebieden. Het gaat om de locaties Ackerbroekweg, Teersdijk en Zwanenveld 40-er straten (zie bijlage 1). Het zijn gebieden waar de leefbaarheid en veiligheid zwaar onder druk staan. Het instrument is onderdeel van een integrale wijkaanpak met maatregelen zoals een beter beheer van de openbare ruimte, overleg met bewoners, jongerenactiviteiten met normversterkend karakter en individuele trajecten om schooluitval tegen te gaan.

De aanwijzing beslaat een periode van vier jaar, van 6 november 2017 tot en met 5 november 2021. Afgelopen maanden is in het belang van een onafhankelijk advies door een extern adviseur geëvalueerd welk effect het inzetten van artikel 10 Wbmgp gehad heeft op de leefbaarheid en veiligheid. Een evaluatie is nodig voor een eventuele verlenging van de gebiedsaanwijzing voor het toepassen van artikel 10 Wbmgp. Op basis van de evaluatie is gekeken of verlenging van de maatregel noodzakelijk is voor een of meer van de locaties. De resultaten van de evaluatie zijn aanleiding voor het advies aan de gemeenteraad voor het aanvragen van een verlenging van het toepassen van artikel 10 Wbmgp in de eerder genoemde drie gebieden. De aanvraag voor de inzet van artikel 10 Wbmgp is een bevoegdheid van de raad. Op basis van de resultaten uit de evaluatie, is aan de raad voorgesteld om de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties te vragen om de gebiedsaanwijzing te verlengen.

1.1 Over deze evaluatie 1.1.1

Kwantitatieve en kwalitatieve evaluatie

Bij de aanvraag in 2017 is de leefbaarheid beschreven aan de hand van een aantal (kwantitatieve) indicatoren uit de Stadspeiling, de Stads- en wijkmonitor en politieregistraties. Het gaat om de waardering van het woon- en leefmilieu, onveiligheidsgevoelens en het aandeel mensen met een bijstandsuitkering. In voorliggende evaluatie zijn de indicatoren 'waardering van het woon- en leefmilieu en 'onveiligheidsgevoelens' opnieuw kwantitatief en kwalitatief beoordeeld. De indicator 'aandeel mensen met een bijstandsuitkering' is in de evaluatie verwoord onder 'sociale en economische kwetsbaarheid'. De kwantitatieve informatie uit de Stads- en Wijkmonitor en politieregistraties is aangevuld met kwalitatieve informatie van wijkmanagers, wijkagenten, toezichthouders en buurtbeheerders van woningcorporaties. Samen vormt dit een beeld van de leefbaarheid en veiligheid van de locaties. Leefbaarheid en (woon)overlast De evaluatie van leefbaarheid betreft de openbare ruimte en de manier waarop deze gebruikt wordt in relatie tot een schone leefomgeving en overlast in de openbare ruimte. Onderdeel van leefbaarheid is (woon)overlast. De evaluatie van (woon)overlast gaat om overlast tussen bewoners onderling (burenruzies, geluidoverlast) en overlast van bewoners naar de directe omgeving toe.

2

Veiligheid en criminele activiteiten De evaluatie van veiligheid is gebaseerd op scores die door bewoners gegeven zijn in de Stads- en wijkmonitor. De evaluatie van criminele activiteiten heeft plaatsgevonden op basis van politieregistraties van incidenten en criminele activiteiten van bewoners.

1.1.2

Kanttekeningen bij de evaluatie

Schaalniveau en cijfermateriaal Gegevens zijn niet altijd op het schaalniveau van de locaties aanwezig. De cijfers op het hogere wijkniveau weerspiegelen niet altijd de situatie op het lagere buurtniveau. Dit is een belangrijke beperking van de gepresenteerde cijfermatige overzichten en een van de redenen dat de cijfermatige analyse aangevuld is met kwalitatieve informatie uit de gesprekken met de diverse bij de locaties betrokken professionals. Invloed coronamaatregelen Het jaar 2020 was uitzonderlijk vanwege het coronavirus en de maatregelen die zijn getroffen om dit virus in te dammen. Het was, mede hierdoor, ook een uitzonderlijk jaar wat betreft criminaliteit. Er is landelijk een daling te zien van de criminaliteitscijfers. Inwoners hebben in 2020 relatief veel tijd thuis doorgebracht: veel mensen werkten vanuit huis, er waren weinig evenementen en de scholen, horeca en niet-essentiële winkels waren een (groot) deel van het jaar gesloten. Dit heeft hoogstwaarschijnlijk de dalende trend bij het aantal vermogens en geweldsdelicten veroorzaakt. Het is moeilijk te voorspellen in welke mate bepaalde trends zich zullen voortzetten wanneer de coronamaatregelen worden versoepeld. Het is in ieder geval van belang om in de toekomst voorzichtig om te gaan met vergelijking van de cijfers met die van 2020, omdat 2020 een uitzonderlijk jaar was.

1.2 Leeswijzer In de hoofdstukken 2, 3 en 4 zijn de evaluaties per locatie beschreven. De evaluatie is zowel kwantitatief als kwalitatief. De kwantitatieve analyse betreft de cijfers en een duiding bij deze cijfers. Bij de kwalitatieve analyse zijn diverse, bij de locaties betrokken professionals bevraagd. Elk hoofdstuk start met een samenvatting en conclusie met motivering waarom verlenging van de inzet van artikel 10 van de Wbmgp noodzakelijk is. Erna volgt een toelichting op de evaluatie. In hoofdstuk 5 zijn de eisen van noodzakelijkheid, geschiktheid, subsidiariteit en proportionaliteit beschreven. Dit is nodig volgens artikel 6, eerste lid, van de Wbmgp. In de laatste paragrafen van hoofdstuk 5 is ingegaan op de monitoring en evaluatie en op de toepassingstermijn en afstemming.

3

2 Evaluatie Zwanenveld 40-er straten 2.1 Samenvatting evaluatie Zwanenveld Thema's en toelichting

Voortgang

Waardering woon- en leefmilieu Het 'rapportcijfer' dat bewoners geven voor leefbaarheid is licht gedaald. De score is weliswaar voldoende maar nog altijd lager dan het Nijmeegse.

−

Onveiligheidsgevoelens Het onveiligheidsgevoel van de inwoners in Zwanenveld is behoorlijk gestegen en ook nog altijd hoger dan het Nijmeegse. Bij de politieregistraties is een daling van het aantal meldingen te zien tussen 2019 en 2020. Uitvoering van 'Zwanenveld leefbaar' is van invloed. Coronamaatregelen hebben ook geleid tot een daling.

− +

Economische en sociale kwetsbaarheid (aandeel mensen met een bijstandsuitkering) Zwanenveld, 40-er straten was en is nog altijd sociaal en economisch kwetsbaar. Dit is afgelopen jaren niet gewijzigd.

−

Screenings en afname aandeel bewoners met woonoverlast en/of criminele activiteiten Circa een kwart van de woningen is opnieuw verhuurd. Dit zijn inwoners die positief uit de screening op woonoverlast en criminele activiteiten gekomen zijn. Het aantal screenings met een negatief advies en het aantal ingetrokken aanvragen is op aan het lopen. Er wordt met de screening voorkomen dat mensen met een verleden van woonoverlast of criminaliteit in de wijk komen wonen.

+ −

2.2 Conclusie en motivering verlenging artikel 10 Wbmgp Zwanenveld Belangrijkste motivering voor een verlenging van de maatregel is de leefbaarheid in de buurt. De inzet van artikel 10 Wbmgp in combinatie met diverse andere maatregelen op het gebied van welzijn, zorg en leefbaarheid (aanpak 'Zwanenveld leefbaar') heeft geleid tot een stabilisatie van de leefbaarheid en een verandering in samenstelling van de bewoners. Het gevoel van onveiligheid is echter nog niet weg en zelfs toegenomen. Voortzetting van de maatregel kan na vier jaar leiden tot een omslag in de bevolkingssamenstelling. Als opnieuw een kwart van de woningen opnieuw verhuurd wordt, is na acht jaar de helft van de bewoners gescreend op (een verleden van) (woon)overlast en criminele activiteiten. In combinatie met de overige maatregelen ('Zwanenveld leefbaar') verwachten we een structurele verbetering van de leefbaarheid en veiligheid en een verdere daling van politieregistraties.

2.3 Beschrijving van de locatie Zwanenveld 40-er straten De wijk Zwanenveld maakt deel uit van stadsdeel Dukenburg en kent enkele rondlopende straten waaraan woningblokken zijn aangehaakt. De wijk is minder ruim opgezet dan elders in Dukenburg. 70% van de woningvoorraad bestaat uit huurwoningen. De mix tussen gestapeld en grondgebonden woningen is 50/50. Gezien de vastgoedwaarde en economische positie van bewoners behoort de wijk tot het laagste stedelijke woningmarktsegment. Een kwart van de huishoudens heeft een laag inkomen. De (leefbaarheids)problematiek in Zwanenveld concentreert zich rond de 40-er straten. Er zijn in dit gebied vooral problemen achter de voordeur door een geringe zelfredzaamheid en een lage sociaaleconomische status. Er is verder sprake van een rommelige woonomgeving door afval en vernieling. Er is veelvuldig sprake van ruzie/twist en overlast (geluid, verwarde personen, jeugd en drank en drugs), maar ook hennepteelt en mishandelingen komen voor.

4

Sinds begin 2019 is in de wijk Zwanenveld gestart met de uitvoering van het plan 'Zwanenveld leefbaar', een deelproject, volgend uit de 'Toekomstvisie Dukenburg'. De inspanningen richten zich met name op welzijn, zorg en leefbaarheid in nauwe afstemming met woningcorporaties en veiligheid. Er zijn vier doelen geformuleerd: 1. Verbeteren van de objectieve veiligheid en de veiligheidsbeleving in delen van de wijk waar dit problematisch is. 2. Verhogen van de verantwoordelijkheid van bewoners voor de leefbaarheid in eigen wijk of buurt en wederzijdse zorgzaamheid. 3. Verminderen van de noodzaak tot professionele zorginzet en verhogen van inzet eigen netwerk, zelfredzaamheid en zelfregie. 4. Verhogen van de participatie in werk en dagbesteding en deelname aan activiteiten in de eigen wijk of buurt.

2.4 Leefbaarheid, veiligheid en overlast Zwanenveld 40-er straten Onderstaande informatie over leefbaarheid, veiligheid en overlast is afkomstig uit de Stads- en Wijkmonitor van de gemeente Nijmegen. Het gaat om informatie over de hele wijk Zwanenveld waar Zwanenveld 40-er straten deel van uitmaakt.

2.4.1

Leefbaarheid

Bewoners in de wijk Zwanenveld waarderen het woon- en leefklimaat in hun wijk gemiddeld met een rapportcijfer 6,8. Deze ruime voldoende is wel lager dan het gemiddelde in stadsdeel Dukenburg (7,0) en duidelijk lager dan de gemiddelde waardering in Nijmegen (7,6). Het rapportcijfer voor de buurt schommelde over de lange termijn gezien enigszins en is de laatste jaren stabiel. Wijkmonitoring laat negatieve aandachtspunten in de wijkontwikkeling van de laatste jaren zien. Bewoners zijn kritisch en een grote groep geeft aan dat de buurt achteruit gaat. De ontwikkeling van de marktwaarde van woningen blijft achter. De Leefbaarometer ziet leefbaarheidsrisico's toenemen. Leefbaarometer.nl beoordeelt de leefbaarheid als zwak (2018). Daarvoor was deze geruime tijd voldoende. Behoorlijke delen van Zwanenveld zijn als aandachtsgebied met leefbaarheidsrisico's aangegeven (beeld 2018). Een relatief hoog aandeel inwoners (35%) ziet achteruitgang in de wijk. Ruim de helft ziet deze als stabiel (52%) en een kleiner deel zag vooral vooruitgang (4%). Negatieve ontwikkelingen in de woonomgeving die van invloed zijn op de leefbaarheid zijn in de ogen van wijkbewoners vooral veiligheid, vandalisme, criminaliteit, agressie, meer rotzooi/zwerfvuil en lawaai. De in de wijk werkzame professionals zien nog geen echte verandering van de leefbaarheid in de wijk.

De bevolkingssamenstelling is nog te eenzijdig met veel kwetsbare huishoudens. In onderstaande tabel zijn de rapportcijfers weergegeven. Dit is een indicatie van de waardering van bewoners voor de buurt. De scores zijn vergeleken met die van Nijmegen als geheel. Zwanenveld 40-er straten scoort op alle punten nog altijd minder goed dan de totale gemeente. rapportcijfer leefbaarheid Zwanenveld Nijmegen

2015

2017

2019

6,9 7,4

7 7,5

6,8 7,6

Tabel 'Rapportcijfer leefbaarheid 2015 -2019 op wijkniveau, Bron: Stads- en wijkmonitor 2020'

5

2.4.2

Veiligheid

Het veiligheidsbeeld (veiligheidsgevoel) ontwikkelt zich minder gunstig dan in andere delen van Nijmegen. Relatief veel wijkbewoners voelen zich vaak of soms onveilig: bijna 30% versus bijna 15% in geheel Nijmegen. Deze mensen geven diverse redenen en oorzaken aan. Veel genoemd zijn 'mensen in de buurt die ik vanwege hun gedrag niet vertrouw', drugsdealers en/of drugsverslaafden in de buurt en de criminaliteit in de buurt. In onderstaande tabel is het percentage bewoners weergegeven dat zich niet veilig voelt. De percentages zijn vergeleken met die van Nijmegen als geheel. Zwanenveld 40-er straten scoort op alle punten nog altijd minder goed dan de totale gemeente. Het percentage bewoners dat zich niet veilig voelt is niet alleen veel hoger dan in Nijmegen maar is de afgelopen jaren ook sterk gestegen. % onveilig gevoel Zwanenveld Nijmegen

2015

2017

2019

25 17

22 15

29,5 14,9

Tabel 'percentages bewoners met gevoel van onveiligheid 2015 -2019 op wijkniveau, Bron: Stads- en wijkmonitor 2020'

2.4.3

Overlast

Overlastsituaties komen hier vaker voor. Zo'n 15% van de inwoners geeft aan dat overlast van groepen jongeren vaak voorkomt (Nijmegen 10%). Ruim 13% van de inwoners geeft aan dat overlast van omwonenden vaak voorkomt (Nijmegen 8%).

2.4.4

Politieregistraties

Incidenten In het kader van leefbaarheid en veiligheid is recentelijk gekeken naar informatie die beschikbaar is gesteld vanuit de politie. Uit deze informatie blijkt dat het aantal incidenten in Zwanenveld 40-er straten vanaf 2017 een stijgende lijn kende. Er is veelvuldig sprake van ruzie/twist (zonder vervolg) en overlast (geluid, verwarde personen, jeugd en drank en drugs), maar ook hennepteelt en mishandelingen komen voor. In 2020 is het aantal incidenten, in tegenstelling tot eerdere jaren, afgenomen. Zoals eerder aangegeven kunnen de coronamaatregelen hier van invloed op zijn geweest. De incidenten die op de openbare weg plaatsvinden (openlijk geweld, vernielingen, jeugdoverlast, openbare orde verstoringen), zijn niet in de cijfers opgenomen, omdat deze niet terug te brengen zijn tot op straatniveau. Het aantal incidenten is in werkelijkheid dus hoger. Zwanenveld 40-er straten

2017

2018

2019

2020

Totaal aantal incidenten

158

203

232

125

Tabel 'Incidenten Zwanenveld 40-er straten'

Achter de daling in 2020 ligt een aantal verklaringen. De coronapandemie heeft, ook landelijk, een gunstig effect op de criminaliteitscijfers. Bewoners in deze wijk hebben zich in het algemeen echt goed aan de maatregelen gehouden. Meldingen van geluidsoverlast zijn, in tegenstelling tot landelijke cijfers, laag gebleven omdat burengeluiden geaccepteerd zijn. Specifiek in Zwanenveld speelt nog mee dat wijkagenten noodgedwongen minder vaak in de wijk zichtbaar geweest zijn terwijl meldingen vaak via/bij de wijkagenten gemaakt worden. Daarnaast is in 2019 gestart met de persoonsgerichte aanpak in het kader van 'Zwanenveld leefbaar'. Personen met crimineel, overlast gevend of sfeerbepalend gedrag worden met een persoonsgerichte aanpak benaderd. Daarbij wordt gekeken of de betreffende persoon kan verhuizen waarmee de 'angel' eruit gehaald wordt en er een

6

einde komt aan overlast en conflicten. Met deze aanpak zijn in 2020 twee en in 2021 ook al twee personen verhuisd en zijn meerdere conflicten beëindigd.

2.5 Mutaties en huisvestingsvergunningen 2.5.1

Mutaties

In onderstaand overzicht is het aantal mutaties in de periode 2018-2021 (tot 1 juni 2021) opgenomen. Locatie

Aantal woningen

Aantal mutaties

Zwanenveld 40er straten

358

81

Tabel 'Woningmutaties 2018-2021' (Bron: Corporatie Portaal)

Uit de cijfers blijkt een mutatiegraad van 7%. Stedelijk schommelt dit percentage rond de 6 à 7 procent. Sinds 2018 is bijna een kwart van de woningen van huurder gewisseld. Dat is een behoorlijke wijziging in de samenstelling van de bewoners in deze buurt. Alle nieuwe woningtoewijzingen zijn getoetst op artikel 10 van de Wbmgp. Deze bewoners zijn gescreend op (een verleden van) woonoverlast en/of criminele activiteiten.

2.5.2

Verleende en geweigerde huisvestingsvergunningen

In onderstaande tabel staat het aantal screenings. Het zijn meer screenings dan het aantal woningtoewijzingen. Dit komt omdat er bijvoorbeeld bij inwoning (wat dan geen mutatie is) ook gescreend wordt. Jaar

Aantal aanvragen

Resultaat positief

Resultaat negatief / ingetrokken

Resultaat voorwaarden / opm.

2018

29

25

3

1

2019

31

30

1

0

2020

30

23

6

1

2021 t/m 17 mei

15

12

3

0

Het aantal screenings met een negatief advies en het aantal ingetrokken aanvragen is op aan het lopen. In 2021 (bijna vijf maanden) zijn dit er al evenveel als in 2018 en 2020. In 2019 was dit aantal iets lager. De screening is nog altijd nodig om potentiele kandidaten met (een verleden van) criminele activiteiten en/of (woon)overlast te kunnen weren uit de wijk. Screening wordt vermeld bij de woningaanbieding. Vermoedelijk is dit voor een aantal mensen op voorhand aanleiding om niet te reageren op de aanbieding.

2.6 Sociale en economische kwetsbaarheid Cijfers over ondersteunende regelingen op het gebied van inkomen, werk, jeugd en zorg zijn een indicatie van de sociale en economische kwetsbaarheid van de inwoners. Het aandeel huishoudens in Zwanenveld met een inkomensregeling is met 54% beduidend hoger dan het stedelijk gemiddelde (17%) en de afgelopen jaren ook onverminderd hoog gebleven. Ook het aandeel zorgregelingen in Zwanenveld is hoog, zij het dat er een geringe afname door de jaren heen te zien is. Het gaat om 33% in Zwanenveld ten opzichte van een stedelijk gemiddelde van 16%.

7

Zwanenveld waarin 40-er straten 2018

2019

Nijmegen Totaal

2020

2020

Aantal huishoudens

324

323

326

75.690

% inkomensregelingen1

55%

55%

54%

17%

% werkregelingen2

14%

12%

10%

4%

% jeugdregelingen

16%

17%

14%

6%

% zorgregelingen

36%

34%

33%

16%

% 5 of meer klantrelaties

14%

14%

18%

4%

Bron: afdeling O&S, gemeente Nijmegen

1 Participatiewet, collectieve aanvullende ziektekostenverzekering en bijzondere bijstand. 2 Werkbedrijf en Wet sociale werkvoorziening.

8

3 Evaluatie Teersdijk 3.1 Samenvatting evaluatie Teersdijk Thema's en toelichting

Voortgang

Waardering woon- en leefmilieu

+

De leefbaarheid is stabiel na diverse ingrepen in de openbare ruimte Onveiligheidsgevoelens Er is weinig beeld van de onveiligheidsgevoelens van de bewoners. Het is een gesloten gemeenschap. Er is een stijging van het aantal geregistreerde incidenten bij de politie. Tevens bestaat het vermoeden dat incidenten lang niet altijd gemeld worden. De gesloten gemeenschap lost conflicten onderling op. Het aantal verdachten van misdrijven (van de afgelopen 4 jaar) is hoger dan in Nijmegen in totaal. Hoewel het aantal verdachten is gedaald, is het aantal strafbare feiten per verdachte gestegen.

+/− −

Economische en sociale kwetsbaarheid (aandeel mensen met een bijstandsuitkering)

−

Teersdijk was en is nog altijd sociaal en economisch kwetsbaar. Dit is afgelopen jaren niet gewijzigd. Screenings en afname aandeel bewoners met woonoverlast en/of criminele activiteiten

− +/−

Er zijn slechts 6 mutaties geweest. De bevolkingssamenstelling is hier niet structureel mee gewijzigd. Er is één negatief advies geweest en één met voorwaarden.

3.2 Conclusie en motivering verlenging artikel 10 Wbmgp Teersdijk Belangrijkste motivering voor een verlenging van de maatregel zijn de veiligheid en criminele activiteiten in de buurt. De inzet van artikel 10 Wbmgp is bij de Teersdijk met name van belang bij screening op criminele activiteiten. In een gesloten gemeenschap beïnvloeden bewoners elkaar en is 'erbij horen' belangrijk. Met een lage mutatiegraad duurt het langer tot de samenstelling echt gewijzigd is.

3.3 Beschrijving van de locatie Teersdijk De Teersdijk is een woonwagencentrum met 62 standplaatsen met woonwagens en 20 woonwagenwoningen. Dit woonwagencentrum is sinds 2013 op grote schaal in een aantal jaren geherstructureerd. Uitgangspunt bij deze herstructurering was om het woonwagencentrum brandveilig te maken en de openbare ruimte te verbeteren. Het betrof het verwijderen van een aantal woonwagens om brandgangen te maken en het aanpakken van illegale bijgebouwen die de brandveiligheid in gevaar brachten. De herstructurering is ook aangegrepen om andere aandachtspunten op het woonwagencentrum aan te pakken. Het bestemmingsplan is aangepast en geactualiseerd en er is een nieuwe speelvoorziening voor de kinderen gekomen. De in de herstructurering verdwenen standplaatsen zijn in overleg met de bewoners gecompenseerd door 20 (woonwagen-)woningen voor de doelgroep. Daarnaast wordt dit gebied regelmatig opgenomen in schouwrondes. De daarbij geconstateerde problemen worden vervolgens aangepakt. Waar nodig wordt handhavend opgetreden. Om de resultaten van deze fysieke aanpak te borgen en de leefbaarheid in dit gebied verder te verbeteren zijn er aanvullende maatregelen genomen met de inzet van de Wbmgp. Met artikel 8 van de Wbmgp is afgelopen vier jaar gestuurd op de instroom van bewoners met een inkomen.

Artikel 10 van de Wbmgp is ingezet om instroom van bewoners met een verleden van (woon)overlast en/of criminaliteit tegen te gaan.

9

Onderdeel van de integrale aanpak zijn persoonsgerichte maatregelen als blijkt dat dit nodig is en huishoudens aangeven behoefte te hebben aan ondersteuning. Jongeren die behoefte hebben aan ondersteuning van een jongerenwerker kunnen contact opnemen met een van de jongerenwerkers. In alle wijken zijn jongerenwerkers actief.

3.4 Leefbaarheid, veiligheid en overlast Teersdijk De Stads- en Wijkmonitor van de gemeente Nijmegen bevat informatie over leefbaarheid, veiligheid en overlast op wijkniveau. Teersdijk maakt onderdeel uit van de buurt Staddijk ten westen van de wijk Dukenburg. Over de buurt Staddijk is geen informatie in de Stads- en Wijkmonitor beschikbaar. De wijk Dukenburg is niet representatief voor de locatie Teersdijk. De locatie is te klein ten opzichte van de hele wijk Dukenburg en qua woonmilieu sterk afwijkend. De analyse van leefbaarheid en overlast is dan ook voornamelijk kwalitatief op basis van de gesprekken met betrokken professionals. Cijfers zijn voor de volledigheid wel in de rapportage opgenomen.

3.4.1

Leefbaarheid

Onderstaande tabel laat de cijfers op het hogere wijkniveau zien. Voor de locatie Teersdijk is dat de wijk Staddijk. Omdat de wijk weinig huishoudens kent, zijn deze indicatoren na 2015 niet langer bijgehouden. Voor de wijk Staddijk, met daarin de buurt Teersdijk, is door het ontbreken van gegevens voor deze indicatoren geen trend zichtbaar. rapportcijfer buurt Wijk

2015

2017

2019

Staddijk (w.o. Teersdijk) Nijmegen

6,4 7,4

7,5

7,6

Tabel 'Rapportcijfer leefbaarheid 2015 -2019 op wijkniveau, Bron: Stads- en wijkmonitor 2020'

In de Leefbaarometer (2018) scoort de Staddijk op het gebied van leefbaarheid goed. Professionals uit de wijk geven aan dat de locatie Teersdijk er qua buitenruimte goed uitziet en netjes blijft. Op dat punt is ook veel geïnvesteerd en dat is te zien. De Stichting Woonwagenbelangen heeft in haar document van 11 januari 2021 (bijlage bij de mail van 11 januari 2021 aan raadsleden) aangegeven dat de bewoners van de locaties Teersdijk en Ackerbroekweg geen leefbaarheidsproblematiek ervaren. Deze conclusie volgt uit veldonderzoek van de Stichting.

3.4.2

Veiligheid

In de tabel 'percentages bewoners met gevoel van onveiligheid' laat de cijfers voor de wijk Staddijk, met daarin de buurt Teersdijk, zien. Ook voor deze indicatoren geldt dat deze na 2015 niet meer bijgehouden zijn vanwege het te kleine aantal huishoudens. % onveilig gevoel Wijk

2015

2017

2019

Staddijk (w.o. Teersdijk) Nijmegen

25 17

15

14,9

Tabel 'percentages bewoners met gevoel van onveiligheid 2015 -2019 op wijkniveau, Bron: Stads- en wijkmonitor 2020'

Professionals geven aan dat conflicten vooral binnen de gesloten gemeenschap van de Teersdijk onderling opgelost worden. De politie wordt niet snel ingeschakeld ook al is de relatie met de wijkagenten in het algemeen goed.

10

3.4.3

Overlast

Teersdijk is een gesloten gemeenschap waar eventuele overlast tussen bewoners onderling opgelost wordt. Het afgelopen jaar is er, ook als gevolg van de coronamaatregelen, wel meer overlast geweest van jongeren met vuurwerk en scooters in de wijk.

3.4.4

Politieregistraties

Incidenten Het aantal incidenten in woonwagengebied Teersdijk was in 2017 en 2018 lager dan in 2019 en 2020. In de afgelopen vier jaar waren deze incidenten onder meer gerelateerd aan overlast (zoals geluidshinder), vernielingen en ruzie/twist (zonder vervolg).

Aantal incidenten

2017

2018

2019

2020

13

10

21

20

Tabel 'politieregistraties incidenten woonwagengebied Teersdijk'

Op basis van de systeeminformatie komt er geen grote veiligheids- of overlastproblematiek in het woonwagengebied naar voren. Er zijn echter wel kanttekeningen te plaatsen bij het incidentenpatroon. In dit woonwagengebied is een gesloten cultuur. Bewoners nemen het bij incidenten voor elkaar op. Er wordt niet over elkaar tegen de politie gepraat. De wijkagent bevestigt dit beeld. Het is dan ook de vraag in hoeverre het incidentenpatroon een reëel beeld geeft. Verdachtenregistraties Inwoners van woonwagengebied Teersdijk zijn de afgelopen vier jaar (2017 t/m 2020) relatief vaak geregistreerd als verdachte van een strafbaar feit. In totaal komen 17 van de 169 inwoners voor als verdachte (10%) van in totaal 44 strafbare feiten, waarvan 40 misdrijven en 4 overtredingen. Minimaal 8% van de inwoners staat dus als verdachte geregistreerd van een misdrijf3. Ter vergelijking: in Nijmegen totaal komt de afgelopen vier jaar maximaal 4% van de inwoners voor als verdachte van een misdrijf. De bewoners van Teersdijk komen onder ander voor als verdachte van geweldsdelicten, wapenbezit, rijden onder invloed, vervaardigen softdrugs en witwassen. Bij witwassen is het vermoeden dat bewoners hun vermogen (deels) halen uit de opbrengst van criminele activiteiten, die mogelijk elders (buiten woonomgeving) worden gepleegd. 2013 t/m 2016

2017 t/m 2020

Aantal verdachten van strafbare feiten

25 (16%)

17 (10%)

Aantal strafbare feiten

Totaal

47

44

Overtreding

5

4

Misdrijf

42

40

Tabel 'verdachtenregistraties misdrijven en overtredingen Teersdijk'

In de periode van 2013 t/m 2016 (4 jaar) kwamen 25 van de 157 inwoners voor als verdachte (16%) met in totaal 47 strafbare feiten, waarvan 42 misdrijven en 5 overtredingen. Dit onder andere in verband met het vervaardigen van softdrugs, mishandeling en diefstal.

3 Als er vanuit wordt gegaan dat de 4 overtredingen behoren tot 4 unieke verdachten, zijn er minstens 13 verdachten

gerelateerd aan één – of meerdere – misdrijven.

11

3.5 Mutaties en huisvestingsvergunningen 3.5.1

Mutaties

In onderstaand overzicht is het aantal mutaties in de periode 2018-2021 (tot 31 mei 2021) opgenomen. Locatie

Aantal woningen

Aantal mutaties

Aantal standplaatsen

Aantal mutaties

Teersdijk

20

2

62

4

Tabel 'Woning- en standplaatsmutaties 2018-2021' (Bron: afdeling Vastgoed Gemeente Nijmegen en corporatie Woonwaarts)

Woonwaarts heeft 20 woningen op de Teersdijk. Hier zijn de afgelopen vier jaar 2 mutaties geweest. Deze woningen zijn met toetsing aan artikel 10 van de Wbmgp weer ingevuld. De gemeente Nijmegen verhuurt standplaatsen voor woonwagens op de Teersdijk. Hier zijn in genoemde periode 4 mutaties geweest waarbij voor alle mutaties een huisvestingsvergunning is verleend na toetsing op artikel 10 van de Wbmgp. Uit de cijfers blijkt een uiterst gering aantal mutaties: 6 mutaties in 4 jaar bij 82 woonruimten (woningen en standplaatsen). Dat is een kleine 2% per jaar. Stedelijk schommelt dit cijfer rond 6 à 7%. Alle nieuwe woningtoewijzingen zijn getoetst op artikel 10 van de Wbmgp. Aanvragers hebben na toetsing een huisvestingsvergunning ontvangen. Het geringe aantal mutaties is een belangrijke verklaring dat er zeer langzaam via nieuwe instroom een bewonersprofiel met minder (woon)overlast en criminele activiteiten ontstaat.

3.5.2

Verleende en geweigerde huisvestingsvergunningen

In onderstaande tabel staat het aantal screenings. Het zijn meer screenings dan het aantal woningtoewijzingen. Dit komt omdat er bijvoorbeeld bij inwoning (wat dan geen mutatie is) ook gescreend wordt. Jaar

Aantal aanvragen

Resultaat positief

Resultaat negatief / ingetrokken

Resultaat voorwaarden / opm.

2018

4

4

0

0

2019

4

3

0

1

2020

1

1

0

0

2021 (t/m 17 mei)

2

1

1

0

Screening wordt vermeld bij de woningaanbieding. Vermoedelijk is dit voor een aantal mensen op voorhand aanleiding om niet te reageren op de aanbieding.

3.6 Sociale en economische kwetsbaarheid Cijfers over ondersteunende regelingen op het gebied van inkomen, werk, jeugd en zorg zijn een indicatie van de sociale en economische kwetsbaarheid van de inwoners. Het aandeel huishoudens met een inkomensregeling in Staddijk 01 waar Teersdijk onderdeel van uitmaakt, is met 28% hoger dan het stedelijk gemiddelde (17%) en de afgelopen jaren gestegen.

12

Staddijk 01 waarin Teersdijk 2018 Aantal huishoudens

2019

Nijmegen Totaal

2020

2020

87

91

92

75.690

25%

26%

28%

17%

% werkregelingen

2%

5%

4%

4%

% jeugdregelingen

13%

9%

10%

6%

% zorgregelingen

13%

16%

11%

16%

% 5 of meer klantrelaties

3%

3%

2%

4%

% inkomensregelingen

Bron: afdeling O&S, gemeente Nijmegen

13

4 Evaluatie Ackerbroekweg 4.1 Samenvatting evaluatie Ackerbroekweg Thema's en toelichting

Voortgang

Waardering woon- en leefmilieu Ondanks de maatregelen van afgelopen jaren, is de leefbaarheid niet verbeterd. Er is wel sprake van een stabilisatie.

+/−

Onveiligheidsgevoelens De onveiligheidsgevoelens van de inwoners in de wijk 't Broek, waar Ackerbroekweg onderdeel van is, is behoorlijk gestegen en ook nog altijd hoger dan het Nijmeegse. Het aantal incidenten is gestegen. Het aantal verdachten van misdrijven (van de afgelopen 4 jaar) is hoger dan in Nijmegen in totaal. Hoewel het aantal verdachten relatief is afgenomen, is het aantal strafbare feiten juist gestegen.

− −

Economische en sociale kwetsbaarheid (aandeel mensen met een bijstandsuitkering) Ackerbroekweg/'t Broek was en is nog altijd sociaal en economisch kwetsbaar. Dit is afgelopen jaren niet gewijzigd.

−

Screenings en afname aandeel bewoners met woonoverlast en/of criminele activiteiten Er is afgelopen jaren gemiddeld één mutatie geweest. Na vier jaar is de bevolkingssamenstelling nog niet ingrijpend gewijzigd en is het aantal positief gescreende inwoners een vijfde. Er is, bij vijf aanvragen, één negatief advies geweest. Naar verwachting zijn er mensen die vanwege de screening op voorhand niet reageren.

− +/−

4.2 Conclusie en motivering verlenging artikel 10 Wbmgp Ackerbroekweg Belangrijkste motivering voor een verlenging van de maatregel zijn de veiligheid en criminele activiteiten in de buurt. De inzet van artikel 10 Wbmgp is bij de Ackerbroekweg met name van belang bij screening op criminele activiteiten. In een gesloten gemeenschap beïnvloeden bewoners elkaar en is 'erbij horen' belangrijk. Met een lage mutatiegraad duurt het langer tot de samenstelling echt gewijzigd is.

4.3 Beschrijving van de locatie Ackerbroekweg De Ackerbroekweg is een woonwagencentrum met 13 standplaatsen met woonwagens en 7 woonwagenwoningen. Hier is een soortgelijke aanpak van kracht als op de Teersdijk. Er is een plan van aanpak gemaakt voor de (fysieke) leefbaarheidsproblematiek in dit gebied. Daarbij zijn in het kader van verbetering van de leefbaarheid ook hier artikel 8 en artikel 10 uit de Wbmgp ingezet, naast andere maatregelen zoals het herstellen en handhaven van de openbare ruimte, verbeteren van de bereikbaarheid door het doortrekken van een doodlopende weg en de integrale aanpak van geconstateerde illegale situaties (onder andere bouwwerken zonder omgevingsvergunning). Onderdeel van de integrale aanpak zijn persoonsgerichte maatregelen als blijkt dat dit nodig is en huishoudens aangeven behoefte te hebben aan ondersteuning. Jongeren die behoefte hebben aan ondersteuning van een jongerenwerker kunnen contact opnemen met een van de jongerenwerkers. In alle wijken zijn jongerenwerkers actief.

4.4 Leefbaarheid, veiligheid en overlast Ackerbroekweg De Stads- en Wijkmonitor van de gemeente Nijmegen bevat informatie over leefbaarheid, veiligheid en overlast op wijkniveau. Ackerbroekweg ligt ten westen van de wijk 't Broek. De informatie uit de Stads- en Wijkmonitor is echter niet representatief voor de locatie Ackerbroekweg. De locatie is zeer klein ten opzichte van de hele wijk 't Broek en qua woonmilieu sterk afwijkend. De analyse van leefbaarheid en overlast is dan ook voornamelijk

14

kwalitatief op basis van de gesprekken met betrokken professionals. Cijfers zijn voor de volledigheid wel opgenomen in de rapportage.

4.4.1

Leefbaarheid

Onderstaande tabel laat de cijfers op het hogere wijkniveau zien. Voor de locatie Ackerbroekweg zijn de cijfers van de wijk 't Broek opgenomen. De waardering voor de wijk ‘t Broek, met daarin de buurt Ackerbroekweg, is toegenomen. rapportcijfer buurt Wijk

2015

2017

2019

’t Broek (w.o. Ackerbroekweg) Nijmegen

6,7 7,4

7,2 7,5

7,3 7,6

Tabel 'Rapportcijfer leefbaarheid 2015 -2019 op wijkniveau, Bron: Stads- en wijkmonitor 2020'

De leefbaarheid op de Ackerbroekweg is niet veranderd na de diverse ingrepen zoals het doortrekken van de doodlopende weg. Iedereen heeft zich aangepast aan de nieuwe situatie. De Ackerbroekweg ziet er netjes uit op een standplaats na waar oud ijzer wordt verzameld. Er zijn nagenoeg geen meldingen van overlast en leefbaarheid. Professionals geven aan dat bewoners niet geneigd zijn zaken te melden, ook als er wel iets speelt. Bij de gemeente komen wel meldingen binnen van overlast, met specifieke informatie over het type en de veroorzaker van de overlast. De Stichting Woonwagenbelangen heeft in haar document van 11 januari 2021 (bijlage bij de mail van 11 januari 2021 aan raadsleden) aangegeven dat de bewoners van de locaties Teersdijk en Ackerbroekweg geen leefbaarheidsproblematiek ervaren. Deze conclusie volgt uit veldonderzoek van de Stichting.

4.4.2

Veiligheid

Onderstaande tabel laat de cijfers op het hogere wijkniveau zien. Voor de locatie Ackerbroekweg zijn de cijfers van de wijk 't Broek opgenomen. Het percentage dat zich onveilig voelt is flink gestegen. % onveilig gevoel Wijk

2015

2017

2019

’t Broek (w.o. Ackerbroekweg) Nijmegen

22 17

14 15

27,9 14,9

Tabel 'percentages bewoners met gevoel van onveiligheid 2015 -2019 op wijkniveau', Bron: Stads- en wijkmonitor 2020

De bewoners van de Ackerbroekweg zijn onderling niet altijd zo hecht als gedacht wordt. Er is veel afgunst en onderlinge problemen. Toch is er ook wel degelijk samenhang onder kampbewoners. Men komt voor elkaar op. We zien dat bewoners over het algemeen gesloten zijn en niet snel de politie bellen bij problemen. Professionals uit de wijk geven aan dat er meer aan de hand is dan het beeld op basis van meldingen. Daarbij is ook sprake van agressie en intimidatie. Informatie van verhuurders en wijkagent, brengt onderliggende problematieken in beeld, ook omdat de zichtbaarheid leidt tot meldingen aan de betreffende professional.

15

4.4.3

Overlast

Woonoverlast lijkt hier niet te spelen. Dit kan ook te maken hebben met de meldingsbereidheid. Daarbij speelt het motto van leven en laten leven. Er lijken weinig problemen te zijn op een burenruzie na. Dit speelt al langer en popt zo nu en dan op.

4.4.4

Politieregistraties

Incidenten Het aantal incidenten in woonwagengebied Ackerbroekweg is in 2020 fors hoger dan in 2019. Er zijn 8 incidenten in 2017, 10 incidenten in 2018, 2 incidenten in 2019 en 13 incidenten in 2020. Het meest voorkomende incident in de afgelopen vier jaar is ruzie/twist (zonder vervolg).

Aantal incidenten

2017

2018

2019

2020

8

10

2

13

Tabel 'politieregistraties incidenten woonwagengebied Ackerbroekweg'

Er komt weinig tot geen informatie naar buiten en men houdt ook het liefst de politie buiten de deur. Het is dan ook de vraag in hoeverre het incidentenpatroon een reëel beeld geeft. Verdachtenregistraties In woonwagengebied Ackerbroekweg komen 7 van de 34 inwoners de afgelopen vier jaar (2017 t/m 2020) voor als verdachte (21%) van in totaal 18 strafbare feiten, waarvan 16 misdrijven en 2 overtredingen. Minimaal 15% van de inwoners staat dus als verdachte geregistreerd van een misdrijf4. Ter vergelijking, in Nijmegen totaal komt de afgelopen vier jaar maximaal 4% van de inwoners voor als verdachte van een misdrijf. De bewoners van Ackerbroekweg komen onder ander voor als verdachte van geweldsdelicten, diefstal, rijden zonder rijbewijs en vervaardigen softdrugs. 2013 t/m 2016

2017 t/m 2020

Aantal verdachten van strafbare feiten

6 (25%)

7 (21%)

Aantal strafbare feiten

Totaal

10

18

Overtreding

3

2

Misdrijf

7

16

Tabel 'verdachtenregistraties misdrijven en overtredingen Ackerbroekweg'

In de periode van 2013 t/m 2016 (4 jaar) kwamen 6 van de 24 inwoners voor als verdachte (25%) van in totaal 10 strafbare feiten, waarvan 7 misdrijven en 3 overtredingen. Dit onder andere in verband met het vervaardigen van softdrugs, mishandeling en diefstal.

4.5 Mutaties en huisvestingsvergunningen 4.5.1

Mutaties

In onderstaand overzicht is het aantal mutaties in de periode 2018-2021 (tot xx mei 2021) opgenomen.

4 Als er vanuit wordt gegaan dat de 2 overtredingen behoren tot 2 unieke verdachten, zijn er dus minstens 5 verdachten

gerelateerd aan één – of meerdere – misdrijven.

16

Locatie

Aantal woningen

Aantal mutaties

Aantal standplaatsen

Aantal mutaties

Ackerbroekweg

7

1

13

3

Tabel 'Woning- en standplaatsmutaties 2018-2021' (Bron: afdeling Vastgoed Gemeente Nijmegen en corporatie Talis)

Talis verhuurt zeven woningen op de Ackerbroekweg met een toets op grond van de Wbmgp. Er is in genoemde periode 1 mutatie geweest. De gemeente Nijmegen verhuurt standplaatsen voor woonwagens op de Ackerbroekweg. Hier zijn in genoemde periode 3 mutaties geweest. Uit de cijfers blijkt een mutatiegraad van circa 5% per jaar. Stedelijk schommelt dit cijfer rond 6 à 7 procent. Nieuwe huurders zijn vaak zelf woonwagenbewoners of hebben affiniteit met deze wereld. Nieuwe bewoners worden mogelijk beïnvloed door, en betrokken bij, criminele activiteiten.

4.5.2

Verleende en geweigerde huisvestingsvergunningen

In onderstaande tabel staat het aantal screenings. Jaar

Aantal aanvragen

Resultaat positief

Resultaat negatief / ingetrokken

Resultaat voorwaarden / opm.

2018

1

1

0

0

2019

3

2

1

0

2020

1

1

0

0

2021 t/m 17 mei

0

0

0

0

Screening wordt vermeld bij de woningaanbieding. Vermoedelijk is dit voor een aantal mensen op voorhand aanleiding om niet te reageren op de aanbieding.

4.6 Sociale en economische kwetsbaarheid Cijfers over ondersteunende regelingen op het gebied van inkomen, werk, jeugd en zorg zijn een indicatie van de sociale en economische kwetsbaarheid van de inwoners. Het aandeel huishoudens met een inkomensregeling in Leuvenbroek 02 waarin Ackerbroekweg gelegen is, is met 26% hoger dan het stedelijk gemiddelde (17%). Ook het aandeel zorgregelingen in deze buurt is hoog waarbij door de jaren heen een toename te zien is. Het gaat om 26% ten opzichte van een stedelijk gemiddelde van 16%. Leuvensbroek 02 waarin Ackerbroekweg 2018

2019

Nijmegen Totaal 2020

2020

Aantal huishoudens

256

256

260

75.690

% inkomensregelingen

25%

26%

24%

17%

% werkregelingen

7%

4%

5%

4%

% jeugdregelingen

8%

10%

9%

6%

% zorgregelingen

21%

24%

26%

16%

% 5 of meer klantrelaties

5%

6%

7%

4%

Bron: afdeling O&S, gemeente Nijmegen

17

5 De noodzaak tot (verlenging van) de aanwijzing Een gebiedsaanwijzing moet, conform artikel 6, eerste lid, van de Wbmgp, voldoen aan de eisen van noodzakelijkheid, geschiktheid, subsidiariteit en proportionaliteit. In dit hoofdstuk is een motivering beschreven bij deze voorwaarden.

5.1 Motivering 5.1.1

Noodzakelijkheid

Uit de evaluatie blijkt dat de leefbaarheid in de drie aangewezen gebieden kwetsbaar blijft. De gebieden worden ook nog steeds gekenmerkt door onveiligheidsgevoelens. De kwalitatieve informatie via experts wijst in de richting van een zekere stabilisatie van de situatie maar met nog steeds een kwetsbare leefbaarheid. De aanpak vergt een lange adem. Het inzetten van de maatregel blijft noodzakelijk voor een (verdere) verbetering van de leefbaarheid en veiligheid van de locaties. Voor de locatie Zwanenveld 40-er straten is een verdere verbetering van de leefbaarheid reden tot aanvraag van de verlenging. Voor de locaties Teersdijk en Ackerbroekweg gaat het om veiligheid en criminele activiteiten. De leefbaarheids- en veiligheidsscores op gemeentelijk niveau worden hierbij als norm genomen. Deze scores zijn bij de drie locaties nog altijd beduidend slechter. Uit de evaluatie blijkt dat de leefbaarheid en veiligheid niet verbeterd is. Wel is een stabilisatie zichtbaar. De stabilisatie is ook het resultaat van de preventieve werking, het niet toelaten van bewoners met een verleden van (woon)overlast en/of criminele activiteiten.

5.1.2

Geschiktheid

Bij de locaties Teersdijk en Ackerbroekweg is het aantal nieuwe bewoners, na mutatie, is nog altijd klein in vergelijking met het aantal mensen dat er al woont. Een structurele wijziging in bevolkingssamenstelling zal een lange tijd in beslag nemen. Voor de locatie Zwanenveld 40-er straten is de mutatiegraad hoger maar is een echte omslag nog niet gehaald. Het inzetten van artikel 10 van de Wbmgp blijft noodzakelijk, en een van de weinige instrumenten, om de bevolkingssamenstelling te beïnvloeden en potentiele bewoners met een negatief gedrag voor wat betreft leefbaarheid en veiligheid preventief te weren.

5.1.3

Subsidiariteit

Het inzetten van artikel 10 van de Wbmgp is een ingrijpende maatregel. Er moet voldoende aangetoond zijn dat minder ingrijpende instrumenten zijn ingezet en dat het inzetten van dat instrumentarium alleen geen afdoende oplossing biedt voor de geconstateerde grootstedelijke problematiek. De inzet van artikel 10 van de Wbmgp maakt bij alle locaties onderdeel uit van een groter pakket aan maatregelen om de leefbaarheid en veiligheid te verbeteren. De diverse maatregelen en acties die genomen zijn en ook nu nog ingezet worden, zijn opgenomen in de paragrafen 'beschrijving van de locatie'. Het inzetten van artikel 10 van de Wbmgp blijft noodzakelijk ter aanvulling op alle overige instrumenten en maatregelen die ingezet zijn en worden om de leefbaarheid en veiligheid te verbeteren en kwetsbare inwoners te ondersteunen.

5.1.4

Proportionaliteit en voldoende mogelijkheden voor passende huisvesting binnen de regio

De Wbmgp geeft in artikel 6 eerste lid onder b, aan dat de gemeenteraad voldoende aannemelijk moet maken dat de inzet van de maatregelen voor selectieve woningtoewijzing proportioneel is.

18

Het aantal incidenten en verdachtenregistraties van misdrijven en overtredingen in de gebieden is nog altijd hoog en van invloed op het gevoel van onveiligheid en de leefbaarheid. Ook negatieve beïnvloeding van bewoners onder elkaar speelt een rol bij de meer gesloten gemeenschappen Teersdijk en Ackerbroekweg. Een verleden met criminele activiteiten is uitsluitend te achterhalen op basis van een politiescreening die mogelijk is met artikel 10 van de Wbmgp. De gemeenteraad dient op basis van artikel 6, tweede lid, van de Wbmgp voor de toepassing van artikel 5, eerste en derde lid, tevens voldoende aannemelijk te maken dat woningzoekenden voldoende mogelijkheden houden om binnen de regio passende huisvesting te vinden als zij niet toegelaten worden in de aangewezen gebieden. Regionaal (Rijk van Nijmegen) zijn er in totaal 173 standplaatsen en woonwagenwoningen voor de doelgroep van de Teersdijk en de Ackerbroekweg. In de hele woningmarkt Arnhem-Nijmegen zijn dat er 440. In Nijmegen worden 25 extra standplaatsen gerealiseerd. Regionaal wordt de vraag naar standplaatsen onderzocht met als doel om vraag en aanbod beter in overeenstemming te brengen. De locatie Zwanenveld 40-straten betreft 358 sociale huurwoningen. Om in aanmerking te kunnen komen voor een sociale huurwoning in de regio Arnhem-Nijmegen dient men zich in te schrijven bij Entree.nu.

Dit is een samenwerkingsverband van twintig woningcorporaties met in totaal ruim 90.000 woningen. Voor bewoners die na screening niet in aanmerking komen voor een woning in Zwanenveld 40-er straten, is er voldoende ander aanbod in de regio. Met het toepassen van artikel 10 van de Wbmgp is het mogelijk om van tevoren te screenen op een verleden van criminele activiteiten. Hier zijn geen andere instrumenten voor. Voor potentiele kandidaten die geweigerd worden is er nog voldoende aanbod in Nijmegen en in de regio.

5.2 Conclusie Op basis van de evaluatie is de conclusie dat de inzet van artikel 10 van de Wbmgp een verdergaande negatieve spiraal op het punt van leefbaarheid en veiligheid deels heeft gestopt. Tegelijkertijd is op wijkniveau het gevoel van onveiligheid, na een daling, recent weer gestegen. De evaluatie toont aan dat de maatregel effect heeft in combinatie met andere maatregelen en als onderdeel van een bredere aanpak. De leefbaarheid en veiligheid staan echter nog steeds onder druk en de scores op het gebied van leefbaarheid en veiligheid zijn nog onder het gemiddelde van Nijmegen. Een verlenging van de gebiedsaanwijzing voor de inzet van artikel 10 Wbmgp op de locaties Teersdijk, Ackerbroekweg en Zwanenveld 40-er straten voldoet aan de eisen van noodzakelijkheid, geschiktheid, subsidiariteit en proportionaliteit. Om bereikte resultaten te borgen en de leefbaarheid en veiligheid verder te verbeteren, tot minimaal het niveau en de scores op Nijmeegse schaal, blijft de inzet van artikel 10 van de Wbmgp de komende jaren nog noodzakelijk. De integrale aanpak is een kwestie van lange adem.

5.3 Monitoring en evaluatie Een verandering c.q. verbetering van de situatie zal in de eerste plaats zijn af te lezen aan gewijzigde scores. Een kritische waarde is het stedelijke gemiddelde op die scores. Alleen dan is zinvolle vergelijking mogelijk. Daarbij wordt opgemerkt dat bij monitoring en evaluatie ook de kwalitatieve informatie in de vorm van nadere duiding van de cijfers door professionals noodzakelijk blijft en nadrukkelijk mee wordt gewogen.

5.4 Termijn en afstemming Termijn

19

De Raad vraagt de verlenging van de gebiedsaanwijzing voor de toepassing van artikel 10 uit de Wbmgp in de locaties Zwanenveld 40-er straten, Teersdijk en Ackerbroekweg aan voor een volgende periode van vier jaar. De huidige aanwijzing loopt tot en met 5 november 2021. De maatregel maakt het mogelijk om grip te blijven houden op de instroom van mensen die (woon)overlast veroorzaken en/of crimineel gedrag vertonen. Daarmee worden bereikte resultaten geborgd en verder gewerkt aan een verbetering van leefbaarheid en veiligheid op de locaties. Afstemming De woningcorporaties Woonwaarts en Talis verhuren de woonwagenwoningen op de locaties Teersdijk en Ackerbroekweg. Portaal is de verhuurder van Zwanenveld 40-er straten. De corporaties werken mee aan de uitvoering van de maatregel. Daarnaast blijft samenwerking en afstemming met de andere partners in deze gebieden bestaan.

20

Bijlage 1 Overzicht locaties Ten behoeve van de aanvraag verlenging gebiedsaanwijzing artikel 10 Wbmgp Nijmegen

Teersdijk Het aan te wijzen gebied betreft de locatie zoals begrensd op de luchtfoto. Postcodes: 6537 TX, 6537 TS, 6537 TT, 6537 TR, Streekweg uitgezonderd, 6537 TE en 6537 TZ Daarin vallen in ieder geval de volgende adressen: (Woonwagen-)woningen: 20 met de adressen: Tolgeldstraat 1-10 Tolhekstraat 2-10 (even nummers) Tolwachterstraat 1-9 (oneven nummers) Standplaatsen: 62 met de adressen: Tolgrensstraat 2 en 4 Tolboekstraat 1-59, oneven nummers Tolrechtstraat 2-60 even nummers

Teersdijk

Ackerbroekweg Het aan te wijzen gebied betreft de locatie zoals begrensd op de luchtfoto. Postcode: 6546 HX, Ackerbroekweg 1-49 uitgezonderd, en 6546 HZ Daarin vallen in ieder geval de volgende adressen: (Woonwagen)woningen: 7 met de adressen (peildatum 1 juni 2021): Ackerbroekweg 51-63 Standplaatsen: 13 met de adressen: Ackerbroekweg 52-80

Ackerbroekweg

Zwanenveld 40-er straten Het aan te wijzen gebied betreft de locatie zoals begrensd op de luchtfoto. Daarin vallen in ieder geval de volgende adressen: Woningen: 358 Met de adressen (peildatum 1 juni 2021): Zwanenveld 4002-4042, 4240-42-80, 4520-4560 (62 woningen) Zwanenveld 4270 (1 woning) Zwanenveld 6501-6550 even en oneven nummers (50 woningen) Zwanenveld 4001-4082, 4102-4174, 4201-4238 (106 woningen) Zwanenveld 4302-4362, 4401-4448, 4501-4557, 4601-4658, 4702-4728 (139 woningen)

Zwanenveld

21