Raadsvoorstel Zienswijze kaderbrief 2022 GGD Gelderland Zuid

Raadsvoorstel

Openbaar

Onderwerp Zienswijze kaderbrief 2022 GGD Gelderland Zuid Opsteller Programma Portefeuillehouder

Y. Blijdorp Welzijn, Wijkontwikkeling & Zorg G. Visser

Datum voorstel Status

Openbaar

Samenvatting De GGD Gelderland Zuid heeft voor 2022 een kaderbrief ter zienswijze voorgelegd. In de kaderbrief schetst de GGD de inhoudelijke en financiële ontwikkelingen voor het jaar 2022. Deze ontwikkelingen zullen voorjaar 2021 in een (concept) begroting 2022 van de GGD worden verwerkt. Met dit voorstel stellen wij onze zienswijze vast.

Voorstel 1. 2.

Onze zienswijze over voorliggende kaderbrief begroting 2022 van de GGD Gelderland Zuid vast te stellen. De brief aan de GGD Gelderland Zuid betreffende de Nijmeegse zienswijze over de kaderbrief 2022 vast te stellen

Aanleiding De GGD Gelderland Zuid heeft met haar brief van 13 oktober jl. (kenmerk GGD/DIR/2020/2330/MP) uw raad een kaderbrief begroting 2022 voorgelegd. De deelnemende gemeenten aan deze Gemeenschappelijke Regeling worden verzocht hun zienswijze kenbaar te maken voor 15 januari 2021 opdat de GGD Gelderland Zuid een conceptbegroting 2022 kan gaan opstellen. Met dit voorstel leggen wij de Nijmeegse zienswijze vast. Beoogde impact De gemeenteraad van Nijmegen geeft haar zienswijze over de kaderbrief begroting 2022 middels dit voorstel. Wij vragen hiermee de GGD Gelderland Zuid onze aandachtspunten uit deze zienswijze te verwerken in haar conceptbegroting 2022. Argumenten De GGD beschrijft in haar kaderbrief de te verwachte inhoudelijke ontwikkelingen, de financiële uitgangspunten en de risico’s voor het jaar 2022. In onderstaande gaan we in op die verschillende thema’s waarop wij expliciet een inbreng willen hebben. 1. Inhoudelijke ontwikkelingen Vooropgesteld spreken wij onze waardering uit voor de GGD Gelderland Zuid over haar werk ten behoeve van de bestrijding van het coronavirus. Wij begrijpen dat de GGD haar taken op dit terrein continu door ontwikkelt en aanpast. Aanpassing aan de actualiteit brengt daarmee begrijpelijkerwijs ook onzekerheid met zich mee voor planning van reguliere werkzaamheden.

Toch vinden we het belangrijk dat de GGD haar reguliere taken zoveel mogelijk blijft uitvoeren. Wij verzoeken de GGD de effecten van hun werk inzake de coronacrisis op de reguliere werkzaamheden structureel af te stemmen met het AB GGD. Meerjarenstrategie 2020 – 2023 De GGD geeft aan dat de implementatie van de Meerjarenstrategie vertraging oploopt door Covid-19. Wij hebben hier begrip voor en willen de GGD de ruimte geven om nieuwe ambities vooralsnog te temperen. Er zijn immers in de kaderbrief al veel ambities verwerkt,

B&W, Raad / sjab = Raadsvoorstel Opgesteld door Yvonne Blijdorp, 25 77, y.blijdorp@nijmegen.nl

Zienswijze Begrotingswijziging Veilig

Raadsvoorstel

die goed aansluiten bij de Meerjarenstrategie 2020-2023. Eén leidend principe uit de Meerjarenstrategie willen we er wel uitlichten: het werken in gemeentelijke / stadsdeelteams. Het vormgeven van deze teams zal veel betekenen voor een goede aansluiting van de GGD op de lokale situatie en uitdagingen in het gemeentelijk sociaal domein. We vinden het van belang dat dit in de komende periode concreet vorm gaat krijgen. Data-gestuurd werken We onderschrijven het belang van data-gestuurd werken en de verbinding in het domein Zorg en Veiligheid. We stellen voor beide aan elkaar te koppelen. Het verbinden van de data van GGD, gemeenten en instellingen uit het zorg- en veiligheidsdomein verdient aanbeveling om zodoende meer maatschappelijk effect te kunnen bereiken voor gezinnen en huishoudens waar de problematiek het meest onveilig is. Wij vinden tot slot ten aanzien van dit thema dat de GGD de (analyse van de verzamelde) data expliciet toegankelijk moet maken voor gemeenten. Veilig Thuis De GGD geeft aan dat met de invoering van de meldcode in 2019 het aantal meldingen en adviezen bij VT nog steeds stijgt. Wij vinden het logisch dat deze wetswijziging de eerste jaren meer meldingen en adviezen met zich meebrengt. Meer professionals en burgers zullen van de meldcode gebruik maken bij signalen van huiselijk geweld. We vinden het onwenselijk dat deze stijging continu blijft doorgaan.

Indien blijkt dat toename van meldingen veroorzaakt wordt door zogenaamde “hermeldingen” vinden wij het belangrijker dat we een goede aanpak ontwikkelen voor het doorbreken van dit structurele geweld. Wij stellen als regiogemeenten op dit moment een nieuwe regio aanpak op voor huiselijk geweld en kindermishandeling. We maken ook op hoofdlijnen afspraken over de besteding van de extra middelen die we vanaf 2020 ontvangen van het Rijk. We maken daarbij een integrale afweging tussen Veilig Thuis en vormen van hulpverlening in de (jeugd)keten. In

de nieuwe regio-aanpak en in de uitgangspunten van de verbeteragenda wordt tot slot het Kwaliteitskader Werken aan Veiligheid, als uitgangspunt genomen en maken we afspraken hoe dit de komende periode verder wordt geïmplementeerd.

Invoering Omgevingswet We zien de aandacht voor een gezonde leefomgeving groeien. Ook in Nijmegen is in de Omgevingsvisie het thema gezondheid opgenomen als belangrijke waarde voor de verdere ontwikkeling van de stad. We vinden het belangrijk om de GGD te betrekken bij de ruimtelijke ontwikkelingen in de stad en gebruik te maken van hun kennis over de relatie tussen gezondheid en omgeving. Wij vragen de GGD bij de uitvoering van de wet samen op te trekken met de Omgevingsdienst en de Veiligheidsregio. We zijn ons er van bewust dat de invoering van de Omgevingswet iets extra’s en iets nieuws vraagt van de GGD en dat zij ook extra bevraagd wordt nu het thema gezondheid zo prominent in de wet staat. Tegelijkertijd is ook voor ons de precieze invulling van de implementatie van de wet nog gaande en op veel punten nog in ontwikkeling. We willen daarom graag ter voorbereiding van de begroting 2022 in overleg met de GGD om gezamenlijk te kunnen bepalen wat dit “extra” inhoudt en wat dit betekent in capaciteit. De komende jaren kunnen we gezamenlijk concretiseren wat de invoering van de wet in 2022 betekent voor de capaciteit en inzet van de GGD. Uitbreiding Rijksvaccinatieprogramma Wij vinden een hoge vaccinatiegraad bij (kwetsbare) kinderen van groot belang.

Voor de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma ontvangen wij (sinds 2019) als gemeentemiddelen van het Rijk via het gemeentefonds. Ons uitgangspunt voor deze taak is dat de GGD haar taken uitvoert binnen het budget dat gemeenten hiervoor ontvangen van het Rijk. Terugdringen Jeugdzorggebruik door inzet GGD

Zienswijze Begrotingswijziging Veilig Thuis 2019 GGD Gelderland

Raadsvoorstel

We onderschrijven de noodzaak om het jeugdzorggebruik in onze regio terug te dringen. We beseffen dat de toename van jeugdzorggebruik een gevolg is van een veelheid aan factoren. Het terugdringen daarvan vraagt daarom een palet aan maatregelen, zoals wij voor Nijmegen hebben vastgesteld in het Interventieplan ‘Sociale Stad’. Preventie, vroegsignalering en het meer op een normale manier leren omgaan met de uitdagingen en problemen in het opgroeien en opvoeden zijn belangrijke raakvlakken met het takenpakket van de GGD. We onderschrijven de noodzaak om de uitvoering van de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) door te ontwikkelen, zodat die beter aansluit op de uitdagingen in het gemeentelijk jeugddomein. We zien kansen in het werken met dedicated GGD-teams op stadsdeelniveau. In Nijmegen werken we aan preventieprogramma’s op stadsdeelniveau en zien de GGD daarin als essentiële partner. We vinden het nog te vroeg om te constateren dat dit de facto moet leiden tot een uitbreiding van de Jeugdgezondheidszorg. We denken dat het ook mogelijk moet zijn om anders te gaan werken en ook binnen de GGD meer integratie te bewerkstelligen tussen wat nu nog verschillende functionarissen zijn, zoals gezonde school-medewerkers, jeugdartsen en –verpleegkundigen en gezondheidsmakelaars.

Een versterkte en meer opgavegerichte netwerksamenwerking op wijk- en stadsdeelniveau zal de druk op het primaire proces van de JGZ op termijn kunnen verlichten en ook een antwoord kunnen bieden op mogelijk knellende kaders bij alle samenwerkingspartners in het domein jeugd en gezin. Tot slot zien we kansen in het meer benutten van de data en ervaring bij Veilig Thuis in relatie tot de Jeugdgezondheidszorg. We gaan graag met de GGD in gesprek over het implementatieplan. Doordecentralisatie Beschermd wonen / Maatschappelijke Opvang De doordecentralisatie heeft vooralsnog alleen betrekking op het thema Beschermd Wonen per 1-1-2022. Vooralsnog gaan wij ervan uit dat wij ook in 2022 de toegang tot Beschermd Wonen neerleggen bij de GGD Gelderland Zuid. Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGz) en Sterkere verbinding zorg & veiligheid Wij onderkennen het belang van vroeg-signalering en adequaat handelen bij risicogroepen en (psychisch) kwetsbare burgers. De GGD is één van de spelers die hierin een rol heeft. Wij onderstrepen, net als de GGD, het belang van samenwerking met OM, Politie sociale wijkteams etc. Het bieden van een vangnet, toeleiding tot zorg en stabilisatie van deze kwetsbare burgers heeft voor ons prioriteit. In het najaar van 2017 heeft de GGD een onderzoek uitgevoerd naar de OGGz-monitor.

Onderzocht is op welke wijze de OGGz monitor zinvol en haalbaar verbreed kon worden, gezien de ontwikkelingen in het sociaal domein. Wij zien graag terug op welke wijze de GGD de bevindingen uit het destijds uitgebrachte rapport (voor Centrumgemeenten) toe gaat passen bij de doorontwikkeling van de monitor. Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) Wij hebben de GGD-Gelderland Zuid opdracht gegeven om in het kader van de Wvggz de taakuitvoering van de zorgmachtiging én het horen in het kader van de crisismaatregel op zich nemen. Wij voeren in 2021 een evaluatie uit over de huidige werkwijze en taakverdeling. We hechten belang aan een zorgvuldige evaluatie van deze nieuwe taak. Daarom is op dit moment voor ons onbekend of continuering van de gekozen werkwijze en taakuitvoering binnen het uniforme takenpakket voor de GGD met ingang van 2022 mogelijk dan wel wenselijk is. Ons uitgangspunt blijft dat de GGD haar taak ook in 2022 uitvoert binnen het budget dat gemeenten hiervoor ontvangen van het Rijk. Wij vragen de GGD echter tijdig kenbaar te maken, aan ons als opdrachtgevers, indien de uitvoeringskosten afwijken van hetgeen bestuurlijk is afgesproken. Forensische geneeskunde De GGD geeft aan dat de eerder (2018) bekendgemaakte landelijke toekomstvisie ten aanzien van de forensische geneeskunde (uitvoering van de lijkschouw, het forensisch

Zienswijze Begrotingswijziging Veilig Thuis 2019 GGD Gelderland

Raadsvoorstel

medisch onderzoek, de medische arrestantenzorg en de forensisch medisch expertise bij kindermishandeling) nog geen follow-up heeft gekregen. Wij gaan er, net als de GGD, van uit dat eventuele uitvoeringsplannen geen financiële consequenties hebben voor de GGD Gelderland Zuid. Nieuwe wet- en regelgeving De GGD schrijft in haar brief dat zij als organisatie moet (gaan) voldoen aan nieuwe eisen op het gebied van informatiebeveiliging, digitale uitwisselingsmogelijkheden en toegankelijkheid en nieuwe eisen voor begroten en verantwoorden. Daarnaast dient zij een inhaalslag te maken ten aanzien van haar archief. Certificering, aanpassing van dossiers en websites etc. moeten hiervoor in orde zijn. Hiervoor moeten diverse (extra) taken uitgevoerd worden. Wij verzoeken de GGD een zorgvuldige afweging te maken in haar (administratieve) organisatie en de aangepaste eisen hierin in te passen. 2. Financiële uitgangspunten voor 2022 Ons uitgangspunt is dat de middelen die wij in het gemeentefonds of anderszins ontvangen voor taken die door de GGD worden uitgevoerd, niet uitsluitend leidend zullen zijn bij de beoordeling van de begroting. Wij maken voor onze gemeentelijke begroting allereerst een integrale afweging. Vervolgens maken we een afweging tussen enerzijds de reële kosten voor de uitvoering van GGD-taken en anderzijds de bestuurlijke keuzes die op deze taken worden gemaakt.

Loon- en prijscompensatie De GGD Gelderland Zuid heeft, met instemming van het AB GGD, m.i.v. 2019 gekozen voor een afwijkende loon- en prijscompensatie systematiek. Dit leidt voor 2022 tot een indexering van 2,21% (ten tijde van het schrijven van dit voorstel is de BRN-index voor de diverse Gemeenschappelijke Regelingen 2022 nog niet vastgesteld). Besparingen Op verzoek van de regiogemeenten Rijk van Nijmegen heeft de GGD besparingsvoorstellen gedaan die leiden tot een structurele korting oplopend tot 3% in 2023 op haar budget. Het AB GGD heeft de voorstellen goedgekeurd. Wij gaan ervan uit dat de GGD dit verwerkt in haar conceptbegroting 2022. Voor een eventuele uitbraak infectieziektebestrijding stond jaarlijks € 35.000 begroot. Deze bleef tot op heden onbenut. Wij realiseren ons dat het ten tijde van de huidige Coronacrisis vreemd lijkt een structurele bezuiniging door te voeren op deze taak van de GGD. Desondanks gaan wij er vooralsnog van uit dat een dergelijke uitbraak geen structureel verschijnsel is en wij hiervoor, indien dit zich voordoet, een astructurele oplossing zullen realiseren. 3. Risico’s voor 2021 Het coronavirus Wij zijn het met de GGD eens dat het coronavirus veel onzekerheden met zich meebrengt. Wij onderschrijven eveneens de verwachting dat het Rijk de meerkosten voor de GGD in de bestrijding van dit virus volledig vergoed.

Algemene Reserve De GGD meldt dat haar Algemene Reserves een aandachtspunt blijven. Over 2020 verwacht de GGD een positief resultaat zoals vermeld in haar MARAP jan t/m juni 2020. Indien deze wordt toegevoegd aan de huidige Algemene Reserve heeft deze de maximale streefwaarde bereikt. Wij tekenen aan dat bij een te hoge algemene reserve bij Gemeenschappelijke Regelingen het surplus dient terug te vloeien naar gemeenten. Arbeidsmarkt De COVID-19 crisis maakt inzichtelijk dat zorgmedewerkers schaars zijn. Wij roepen de GGD op het AB GGD te betrekken indien er (ingrijpende) keuzes gemaakt moeten worden in de dienstverlening door gebrek aan geschikt personeel.

Zienswijze Begrotingswijziging Veilig Thuis 2019 GGD Gelderland

Raadsvoorstel

Jeugdgezondheidszorg (JGZ) De GGD meldt dat alle ontwikkelingen binnen het sociaal domein leiden tot wachtlijsten bij (jeugd)zorginstellingen en dat hierdoor de JGZ overvraagd wordt.

We herkennen dat er wachttijden zijn bij de Jeugd-GGZ. Voor de Jeugd GGZ bereiden we komend jaar in de regio Rijk van Nijmegen een nieuwe aanbesteding voor die per 2022 zal ingaan. Daarnaast gaan wij ervan uit dat met de vorming van de nieuwe Brede Basis Teams Jeugd & Gezin per 1 juli 2021 de wachttijden bij het sociaal wijkteam voor jeugd teruggedrongen worden en wij eerder in staat zijn passende interventies in te zetten. Dit zou de druk bij de JGZ-afdeling (deels) moeten wegnemen. Wij vragen de GGD wel, op basis van hun kennis van de doelgroep jeugd, goed te participeren in de doorontwikkeling van de Brede Basis Teams Jeugd & Gezin. Pensioenpremies Wij nemen dit punt ter kennisgeving aan. Nieuwbouw Wij waarderen de inzet van de GGD om zoveel mogelijk rekening te houden met toekomstscenario’s ten aanzien van het gebruik van het gebouw. Wij gaan er vooralsnog van uit dat de nieuwbouw gerealiseerd zal worden binnen de gestelde financiële kaders.

Kanttekeningen Het Dagelijks Bestuur van de GGD Gelderland Zuid is verantwoordelijk voor het opstellen van een conceptbegroting en daarmee voor de verwerking van deze zienswijze in haar conceptbegroting. Zij zendt deze vóór 1 april voor het komende kalenderjaar aan de betrokken raden. Het Algemeen Bestuur van de GGD Gelderland Zuid is uiteindelijk het bevoegd orgaan om een besluit te nemen over een conceptbegroting. De Kaderbrief 2022 is opgesteld in oktober 2020. Dit betekent dat in een heel vroeg stadium vooruit gekeken wordt in een domein waar zeer veel in ontwikkeling is. Concretisering van specifieke doelen wordt hierdoor bemoeilijkt. Wij vragen de GGD in haar conceptbegroting 2022 zoveel mogelijk een concrete vertaalslag te maken naar doelen en resultaten op de terreinen waarop zij acteert. Financiën Wij gaan er op basis van deze kaderbrief van uit dat de conceptbegroting 2022 niet tot uitzetting van de begroting zal leiden, anders dan de indexering en mogelijk als gevolg van de begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis die in het eerste kwartaal van 2021 zal worden opgesteld. Wij merken echter hierbij nogmaals op dat de GGD Gelderland Zuid m.i.v. 2019 heeft gekozen voor een afwijkende loon- en prijscompensatie systematiek.

Binnen deze systematiek wordt gewerkt met voor- en nacalculatie en gaat de GGD, voor de verhouding personeelslasten versus materiële lasten, uit van een verhouding 78% - 22%. Dit leidt voor 2022 tot een indexering van 2,21% %. Voor de overige Gemeenschappelijke Regelingen adviseert de Adviesfunctie mogelijk een lagere indexering voor 2022. Qua systematiek kan deze wijze van indexeren toekomstproof genoemd worden, aangezien rekening wordt gehouden met reële loonkosten en materiële lastenstijgingen van de GR GGD. Een eventueel (nadelig) effect van deze keuze ligt echter bij gemeenten. Lagere vergoedingen in het gemeentefonds voor loon- en prijsstijgingen, dan wel andere effecten van de normeringssystematiek van het Rijk (bekend als 'samen de trap op, samen de trap af') worden bij deze indexeringsmethodiek niet doorberekend aan de Gemeenschappelijke Regelingen. Dit betekent dat de dan (extra) benodigde middelen vanuit de bestaande programmabegrotingen moeten komen.

Zienswijze Begrotingswijziging Veilig Thuis 2019 GGD Gelderland

Raadsvoorstel

Vervolg Het Dagelijks Bestuur van de GGD wordt door middel van bijgevoegde brief geïnformeerd over de zienswijze van de gemeente Nijmegen ten aanzien van de voorliggende kaderbrief 2022, nadat deze door de raad is vastgesteld. De GGD Gelderland Zuid zal komend voorjaar een conceptbegroting 2022 ter zienswijze voorleggen aan de raad. Het AB GGD GZ zal op haar vergadering van 1 juli 2021 een besluit nemen over de conceptbegroting 2022 op basis van alle ingebrachte zienswijzen. Bijlagen 1. Kaderbrief aan de raad van de GGD Gelderland Zuid 2022 (GGD/DIR/2020/2330/MP), 13 oktober 2020 2. Brief aan de GGD Gelderland Zuid betreffende de Nijmeegse zienswijze.

Zienswijze Begrotingswijziging Veilig Thuis 2019 GGD Gelderland