Raadsvoorstel Verordening toekomstbestendig wonen lening

Raadsvoorstel

Openbaar

Onderwerp Verordening toekomstbestendig wonen lening Programma Portefeuillehouder

Openbare ruimte Wonen en Stedelijke ontwikkeling T.F.A. van Elferen en G. Visser

Collegebesluit

28 oktober 2025

Behandeldatum Raad 17 december 2025 Status Openbaar

Samenvatting Sinds 2019 bestaat de stimuleringsregeling 'Toekomstbestendig wonen’ (verder: regeling) van de provincie Gelderland, waar verschillende gemeenten aan deelnemen, waaronder Nijmegen. Deze regeling biedt de mogelijkheid voor huiseigenaren en verenigingen van eigenaren (Vve's) om met de deelnemende gemeente geld te lenen voor duurzame aanpassingen in een woning. De verschillende mogelijkheden die wij als gemeente bieden zijn opgenomen in de “Verordening Toekomstbestendig Wonen, gemeente Nijmegen – B" (verder: verordening). In maart 2025 werd duidelijk dat het provinciaal budget voor de lening was uitgeput en kort daarna heeft het college besloten om deze regeling tijdelijk zonder cofinanciering voort te zetten. Uw raad is hierover geïnformeerd met een raadsinformatiebrief. Op 2 juli 2025 heeft de provincie Gelderland besloten opnieuw budget beschikbaar te stellen voor deze regeling, waardoor cofinanciering voor de toekomstbestendig wonen leningen weer mogelijk is. Op 23 september 2025 heeft het college besloten om € 7.5 miljoen beschikbaar te stellen voor de toekomstbestendig wonen lening en € 7 miljoen voor de starterslening. Dit zorgt ervoor dat de leningen kunnen worden gecontinueerd. Om te voorkomen dat het beschikbaar gestelde budget snel door de verschillende gemeenten wordt verbruikt, heeft de provincie een aantal wijzigingen in de regeling doorgevoerd.

Als gevolg hiervan en om cofinanciering weer mogelijk te maken is er een nieuwe provinciale verordening vastgesteld. Gelet hierop is het noodzakelijk dat onze gemeentelijke verordeningen in overeenstemming met de provinciale wijzigingen worden gebracht en opnieuw worden vastgesteld. Onder ‘argumenten’ worden de wijzigingen toegelicht.

Voorstel 1.

2.

De verordening ‘Toekomstbestendig Wonen 2026’ vast te stellen onder gelijktijdige intrekking van de verordening ‘Toekomstbestendig Wonen Gelderland’ gemeente Nijmegen - B, zoals vastgesteld op 26 april 2025. De verordening ‘Toekomstbestendig Wonen Vve’s 2026’ vast te stellen onder gelijktijdige intrekking van de verordening ‘Toekomstbestendig Wonen Vve’s’, zoals vastgesteld op 14 maart 2023.

Aanleiding

Overleggen / sjab = Raadsvoorstel Kaderstelling

Verordening toekomstbestendig wonen

Raadsvoorstel

De regeling maakt het mogelijk voor huiseigenaren en (vanaf 2023 ook voor VvE's) een lening af te sluiten om energiebesparende en levensloopbestendige maatregelen in een woning te treffen. Tot maart 2025 droegen provincie en gemeenten beiden 50% bij aan de financiering van de lening. Vanaf 25 maart 2025 is de cofinanciering stopgezet door een tekort aan budget bij de provincie. Sindsdien voert de gemeente Nijmegen de lening tijdelijk zonder cofinanciering uit. Op 2 juli 2025 heeft provincie besloten om € 24 miljoen beschikbaar te stellen voor de toekomstbestendig wonen lening voor alle deelnemende gemeenten in Gelderland. Dit bedrag is verdeeld naar grondgebonden woningen (€16 miljoen) en Vve’s (€8 miljoen) en beschikbaar t/m 2027. Alhoewel het positief is dat de provincie opnieuw budget beschikbaar heeft gesteld voor deze regeling, kan de inzet van dit budget snel gaan omdat alle deelnemende gemeenten in de provincie Gelderland hiervan gebruik kunnen maken. Om hierop in te spelen voert de provincie wijzigingen door in beide verordeningen (voor grondgebonden woningen en Vve's). Enerzijds is er zo meer grip op het budget, anderzijds is er inhoudelijk ook meer focus aangebracht.

Relevante besluitgeschiedenis Sinds 2019 bestaat de regeling Toekomst bestendig wonen en deze is opgenomen in de Verordening Toekomstbestendig Wonen, gemeente Nijmegen – B, zoals vastgesteld door uw raad op 26 april 2025. De verordening ‘Toekomstbestendig Wonen Vve’s’, is door uw raad op 14 maart 2023 vastgesteld. In maart 2025 werd duidelijk dat het provinciaal budget voor de lening was uitgeput en op 25 maart 2025 heeft het college besloten om de toekomstbestendig wonen lening tijdelijk zonder cofinanciering voort te zetten. Uw raad is hierover geïnformeerd met een raadsinformatiebrief. Op 2 juli 2025 heeft Provinciale Staten besloten nieuw budget beschikbaar te stellen en op 2 september 2025 is er een nieuwe provinciale verordening vastgesteld. Hierdoor moet de gemeentelijke verordening worden aangepast. Zo kan er ook weer gebruik worden gemaakt van de cofinanciering. Op 23 september 2025 heeft het college besloten om € 7.5 miljoen beschikbaar te stellen voor de toekomstbestendig wonen lening en € 7 miljoen voor de starterslening. Dit zorgt ervoor dat de leningen worden gecontinueerd.

Beoogde impact: wijziging kaders Dit voorstel draagt bij aan de volgende ambities: - We zijn een stad met een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de vraag van alle nieuwe en bestaande bewoners - We zijn een duurzame en energie neutrale stad, waarin we inwoners en bedrijven ondersteunen bij de energie- en warmte transitie en duurzame inwoners initiatieven stimuleren.

Verordening toekomstbestendig wonen lening

Raadsvoorstel

Argumenten 1.1 Maximaal leenbedrag verlagen van € 50.000 naar € 35.000, zodat we meer mensen kunnen ondersteunen Om er ervoor te zorgen dat het budget minder snel is uitgeput wordt het maximaal leenbedrag verlaagd. Dit geldt voor Vve's en woningen. Uit onderstaande tabel blijkt dat de gemiddelde lening waarde voor woning eigenaren in 2025 ca € 16.900 bedraagt. Het nieuwe maximale leenbedrag (€ 35.000) is dus nog steeds ruim voldoende om maatregelen te treffen. Voor de meeste VvE's is het maximale leenbedrag ook voldoende. Mocht dit in specifieke gevallen, zoals bij zeer omvangrijke projecten, toch niet toereikend zijn, dan bestaat de mogelijkheid tot een combinatiefinanciering met het Nationaal Warmtefonds (NWF). Op deze manier kunnen ook grote VvE's hun verduurzamingsmaatregelen financieren.

Jaar

Aantal verstrekte leningen

Totaal verstrekte bedrag

Gemiddelde waarde per lening

2021

30

€

332.383,00

€

11.079,43

2022

172

€

1.740.382,98

€

10.118,51

2023

240

€

2.645.519,43

€

11.023,00

2023 (VVE's)

0

-

2024

130

€

2.217.891,92

€

2024 (VVE's)

3

€

4.255.874,00

€ 1.418.624,67

2025 tm maart*

25

€

208.021,00

€

8320,84

2025 april tm augustus

34

€

789.003,00

€

23.205,97

2025 (VVE’s) tm maart

2

€ 1.700.000,00

€

850.000,00

2025 (VVE’s) april tm augustus

5

€ 2.179.768,00

€ 435.954,00

17.060,71

Tabel 1. Overzicht verstrekte leningen toekomstbestendig wonen. * Vanaf 25 maart 2025 financiert de gemeente Nijmegen de toekomstbestendig wonen lening tijdelijk zonder cofinanciering van de provincie.

1.2 Het verhogen van het rentepercentage, omdat deze sinds 2019 nooit zijn aangepast. Meze wijziging worden de rentepercentages geactualiseerd. Voor woningen geldt dat de consumptieve lening stijgt van 1,6% naar 2,6%, De verzilverlening lening behoudt een rentepercentage van 1,7% en de maatwerklening heeft een rente van 0,0%. Deze laatste lening wordt alleen onder bepaalde voorwaarden verstrekt. Voor kleine Vve's met NHG (tot 8 appartementen) is de rente verhoogd van 1,80% naar 2,60%. Voor kleine Vve's zonder NHG en grote Vve's is de rente verhoogd van 1,80% naar 2,80%.

1.3 Versimpeling door beperking van leenvarianten, zodat de regeling overzichtelijker is Voor de inwoners is de beperking van de leenvarianten overzichtelijker. Daarbij werden de afgeschafte leenvarianten weinig gebruikt. In 2024 ging het om 13% van de totaal aantal verstrekte leningen (130 leningen totaal). Met de beperking van de leenvarianten bestaan er nog steeds voldoende mogelijkheden van de toekomstbestendig wonen lening.

Verordening toekomstbestendig wonen lening

Raadsvoorstel

1.4 Stapeling van leningen wordt beperkt, waardoor het budget minder snel raakt uitgeput Hierdoor kunnen er meer inwoners van de toekomstbestendig wonen lening gebruik maken. Deze wijziging geldt voor beide verordeningen (woningen en vve's). 1.5 Aanscherping doelgroep, zodat de lening zich richt op woningen die het slechtst geïsoleerd zijn. Hierdoor richt de regeling zich nu op woningen met een energielabel C of lager. Zo wordt het budget ingezet voor woningen die het slechtst geïsoleerd zijn. Er blijven nog wel uitzonderingen mogelijk, bijvoorbeeld wanneer de lening wordt ingezet voor voornamelijk levensloopbestendige maatregelen, dan mogen ook huiseigenaren met energielabel B een lening aanvragen. Deze wijziging geldt voor beide verordeningen (woningen en vve's). 1.6 We gaan netcongestie tegen door netbewuste toepassing Dit helpt het tegengaan van netcongestie: de dreigende overbelasting van het stroomnet op piekmomenten in het gebruik en de teruglevering van elektriciteit. De netbeheerders en provincie geven aan dat maatregelen tegen netcongestie urgent blijven, nu het verzwaren van het hoogspanningsnet langer duurt dan voorzien. Het stimuleren bij bestaande woningen van hybride, in plaats van volledig elektrische warmtesystemen is zo’n maatregel, passend bij de gemeentelijke warmtevisie en de Lokale Energiestrategie.

Deze wijziging geldt voor beide verordeningen (woningen en vve's). 1.7 We hebben grip op het budget door het beschikbaar stellen van financiële middelen door de gemeente Tot nu toe werd er, als het gemeentelijke budget op dreigde te raken, extra gemeentelijk budget beschikbaar gesteld. Door het toevoegen van dit artikel in de verordeningen, geven we aan dat er alleen budget is als dit ook beschikbaar wordt gesteld. Op die manier is er dus sprake van een limiet. Zo is er meer grip. Daarbij kan de lening ook worden verstrekt als het provinciale budget niet toereikend is (zolang het gemeentelijk budget beschikbaar is). Dit jaar bleek het provinciale budget uitgeput. Doordat de gemeente Nijmegen in staat was de lening tijdelijk zonder cofinanciering te verstrekken hebben inwoners toch hun woning kunnen verduurzamen. Deze wijziging geldt voor beide verordeningen (woningen en vve's). 1.8 Mogelijk maken van cofinanciering Met het vaststellen van de nieuwe verordening is cofinanciering met de provincie weer mogelijk. Zo dragen beide 50% bij aan de toekomstbestendig wonen lening. Deze wijziging geldt voor beide verordeningen (woningen en vve's). 2.1 Vve kan maximaal € 2.500.000 lenen, in plaats van € 5.000.000 Met het verlaagde maximale leenbedrag is er meer grip op het budget en kunnen er meer vve’s worden geholpen.

Naar verwachting dekt het verlaagde maximale leenbedrag de financieringsbehoefte van de meeste Vve's. Voor de gevallen waarin dit bedrag ontoereikend is, bijvoorbeeld bij zeer grote of complexe verduurzamingsprojecten, biedt een combinatie van de lening van het Nationaal Warmtefonds (NWF) en de toekomst bestendig wonen lening een uitkomst. Grote Vve's kunnen via deze gecombineerde constructie alsnog de benodigde financiële ruimte creëren om hun maatregelen te realiseren.

Verordening toekomstbestendig wonen lening

Raadsvoorstel

2.2 Toewijzing vindt plaats na bevestiging budget door Svn Met leningen die worden verstrekt aan Vve's gaan grote bedragen gemoeid. De controle bij Svn zorgt ervoor dat er zekerheid is over voldoende budget voor het verstrekken van een lening. Vve's worden ook geïnformeerd dat pas na deze controle de toewijzing plaatsvindt. Kanttekeningen De voorgestelde wijzigingen hebben geen invloed op de doelstellingen van de verordening en de voorwaarden waaronder een lening kan worden verstrekt, zoals bepaald door de provincie in de stimuleringsregeling. Fatale termijn Om op korte termijn weer gebruik te kunnen maken van cofinanciering is het belangrijk dat de nieuwe verordeningen spoedig worden vastgesteld, uiterlijk op 1 januari 2026. Gesprek met de stad Voor de totstandkoming van de Nijmeegse Woonagenda 2024-2029 is via stadsgesprekken en gesprekken met woningcorporaties, huurdersorganisaties, marktpartijen en regiogemeenten input opgehaald. In de Nijmeegse Woonagenda wordt het belang van de toekomstbestendig wonen lening onderstreept en aangegeven dat we dit continueren. Financiën De verordening betreft revolverende leningen. Dit houdt in dat aflossingen op de al verstrekte leningen van de ene inwoner worden gebruikt voor het verstrekken van nieuwe leningen aan een andere inwoner.

Het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) continueert het beheer van deze fondsen en geeft hier uitvoering aan. De gemeente Nijmegen heeft een overeenkomst met Svn gesloten waarin de wederzijdse (financiële) rechten en plichten tussen Svn en de gemeente zijn omschreven. Vervolg Na vaststelling door de raad worden de verordeningen en de nadere regels gepubliceerd op Overheid.nl. De eerste dag na bekendmaking treden deze Verordeningen en de hiervan deel uitmakende nadere regels in werking. Ook worden de verordeningen en de bijbehorende nadere regels geplaatst op de website van de gemeente Nijmegen. Bijlagen 1. Verordening ‘Toekomstbestendig Wonen 2026’. 2. Verordening ‘Toekomstbestendig Wonen Vve’s 2026’.

Verordening toekomstbestendig wonen lening