Raadsvoorstel suppletie aanvraag ontplofbare oorlogsresten 2026

Raadsvoorstel

Openbaar

Onderwerp suppletie aanvraag ontplofbare oorlogsresten 2026 Programma Portefeuillehouder

Wonen en Stedelijke ontwikkeling N.P. Vergunst

Collegebesluit 27 januari 2026 Behandeldatum Raad 11 maart 2026 Status Openbaar

Samenvatting De gemeente Nijmegen heeft in 2024 en 2025 bij verschillende projecten kosten gemaakt betreffende het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog. Via de zogeheten 'bommenregeling' van het Gemeentefonds kunnen gemeenten een suppletie-uitkering aanvragen van het Rijk voor 68% van de gemaakte explosievenopsporingskosten (excl. btw). Hiervoor dient vóór 1 april een raadsbesluit te worden verzonden naar het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Voorstel Een suppletie-uitkering uit het Gemeentefonds voor de gemaakte kosten in het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten bij het Rijk aan te vragen. Aanleiding De gemeente Nijmegen heeft in 2024 en 2025 bij verschillende projecten kosten gemaakt betreffende het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog. Via de zogeheten 'bommenregeling' van het Gemeentefonds kunnen gemeenten een suppletie-uitkering aanvragen van het Rijk voor 68% van de gemaakte explosievenopsporingskosten (excl. btw). Hiervoor dient vóór 1 april een raadsbesluit te worden verzonden naar het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Relevante besluitgeschiedenis De suppletie kan jaarlijks aangevraagd worden met een raadsbesluit. Bij raadsbesluit d.d. 27 maart 2024 is de suppletie aanvraag 2024 vastgesteld. Document Nijmegen - Raadsvoorstel Suppletie aanvraag ontplofbare oorlogsresten 2024 iBabs Publieksportaal Beoogde impact: evaluatie Impact van dit collegevoorstel en het aansluitende Raadsvoorstel, is het vergoed krijgen van 68% van de gemaakte kosten (excl. btw) bij het opsporen en ruimen van explosieven uit de Tweede Wereldoorlog voor verschillende projecten binnen de gemeente Nijmegen.

Dit voorstel draagt bij aan de ambitie ‘We verbeteren de ruimtelijke kwaliteit van onze stad door nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen te ondersteunen dan wel zelf te initiëren en te (laten) realiseren om zo de ambities uit de Omgevingsvisie te kunnen realiseren’ in het programma Wonen en stedelijke ontwikkeling.

Overleggen / sjab = Raadsvoorstel Evaluatie

suppletie aanvraag ontplofbare oorlogsresten

Raadsvoorstel

Argumenten 1. hoogte van de kosten In 2024 en 2025 heeft de gemeente Nijmegen bij verschillende projecten kosten gemaakt voor het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten(OO) uit de Tweede Wereldoorlog. Zie de bijlage voor een specificatie van deze projecten. Voor deze projecten zijn OO-kosten gemaakt in de vorm van historische onderzoeken, voorbereiding, administratie en toezicht, advisering, planstudies, risicoanalyses, detectiewerkzaamheden en explosievenruimingen. Deze kosten bij elkaar opgeteld leveren een bedrag op van € 7.647.180,62. Een gedeelte van deze kosten wordt vergoed door het Rijk via de zogeheten 'Bommenregeling’. 2. veiligheidsoverwegingen Uit veiligheidsoverwegingen is het noodzakelijk om, voorafgaand aan bodemroerende werkzaamheden in de gemeente Nijmegen, onderzoek te laten uitvoeren naar de aanwezigheid van OO in de bodem. Deze aanwezigheid van explosieven binnen de gemeentegrenzen valt te verklaren door de zware gevechten die plaatsvonden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hierbij springen vooral Operatie Market Garden (september 1944) en de aansluitende periode dat Nijmegen in de frontlinie lag in het oog. Kanttekeningen Het Rijk besloot in 1986 dat de financiële verantwoordelijkheid voor de opsporing van ontplofbare oorlogsresten(OO) bij gemeenten of derden ligt, maar in uitzonderlijke gevallen kan het Rijk een tegemoetkoming in de kosten geven.

Dit Bijdragebesluit werd in 2009 omgezet in de zogenaamde ‘bommenregeling’, die via het Gemeentefonds loopt. In 2014 is deze regeling aangepast op twee belangrijke punten: • Waar voorheen onderscheid werd gemaakt tussen gemeenten met een vaste vergoeding, maatstafgemeenten en vangnetgemeenten, gelden vanaf 2015 voor alle gemeenten dezelfde regels. Namelijk dat alle gemeenten in geval van opsporing en ruiming van explosieven een bijdrage van 68% in de gemaakte kosten (excl. Btw) van het Rijk kunnen ontvangen door het indienen van een raadsbesluit bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties(BZK), waarin de gemaakte kosten zijn opgenomen. Er hoeft geen verdere onderbouwing overlegd te worden aan het Rijk. • Het ontvangen van een suppletie-uitkering via de bommenregeling wordt beperkt tot de werkelijk gemaakte kosten. De mogelijkheid om op basis van toekomstige kosten een bijdrage te ontvangen is vervallen1 In 2020 is in de decembercirculaire het vergoedingspercentage verlaagd naar 68%. Dit is gebeurd naar aanleiding van de oprichting van het Kenniscentrum Ontplofbare Oorlogsresten(KOO). Het KOO helpt gemeenten bij het beantwoorden van vragen. Het risico bestaat dat het huidige vergoedingspercentage van 68% lager uitvalt, of dat deze regeling is komen te vervallen.

Fatale termijn Via de zogeheten 'bommenregeling' van het Gemeentefonds kunnen gemeenten een suppletie-uitkering aanvragen van het Rijk voor 68% van de gemaakte

1

Zie Septembercirculaire gemeentefonds 2014, paragraaf 2.4.4 Bommenregeling

suppletie aanvraag ontplofbare oorlogsresten 2025

Raadsvoorstel

explosievenopsporingskosten (excl. btw). Hiervoor dient vóór 1 april een raadsbesluit te worden verzonden naar het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Gesprek met de stad Er heeft geen gesprek met de stad plaatsgevonden. Financiën Door het Raadsbesluit met de gemaakte kosten voor explosievenopsporing te verzenden aan het ministerie van BZK kan 68% van de gemaakte kosten (excl. btw) worden teruggekregen vanuit de bommenregeling van het Gemeentefonds. Voor de gemeente Nijmegen gaat het in dit geval om kosten gemaakt bij verschillende projecten (zie bijlage). In totaal is voor deze projecten € 7.647.180,62 aan kosten gemaakt voor het opsporen van ontplofbare oorlogsresten. Van dit bedrag kan € 5.200.082,82 worden vergoed vanuit het Gemeentefonds. De kosten zijn gemaakt binnen verschillende taakvelden. Het gaat dan bijvoorbeeld om de taakvelden wonen en bouwen, grondexploitaties, verkeer en vervoer. Vervolg Wanneer dit voorstel positief besloten wordt kan vervolgens dit raadsbesluit ingestuurd worden naar het ministerie van BZK, directie Financieel-Economische Zaken (FEZ). Deze aanvraag dient vóór 1 april 2026 bij het Ministerie te zijn ontvangen. Op basis van het raadsbesluit zal de suppletiebijdrage uit de bommenregeling, bestaande uit 68% van de aangegeven kosten, in de meicirculaire 2026 van het Gemeentefonds worden toegekend aan de gemeente Nijmegen.

Ten slotte zal de gemeente Nijmegen een deel van de ontvangen suppletie van in totaal € 11.230,20 aan een drietal particulieren ter beschikking stellen. Bijlage Kosten ontplofbare oorlogsresten 2024 en 2025

suppletie aanvraag ontplofbare oorlogsresten 2025