Raadsvoorstel Straatnaamgeving Mária Telkeshof

Raadsvoorstel

Openbaar

Onderwerp Straatnaamgeving Mária Telkeshof Opsteller Programma Portefeuillehouder

Tim Wachelder Cultuur en Cultureel erfgoed T.F.A. van Elferen

Collegebesluit 5 maart 2024 Behandeldatum Raad 24 april 2024 Status Openbaar

Samenvatting Voorstel om de straatnaam Mária Telkeshof vast te stellen.

Voorstel 1. Overeenkomstig bijgaande tekening met nummer 583163 aan de gekleurde openbare ruimte van het type ‘weg’ in de woonplaats Nijmegen de volgende naam te geven: Mária Telkeshof. 2. Het besluit in werking te laten treden op de dag na publicatie. Aanleiding Op het voormalige terrein van tuincentrum van Loosbroek, tussen de Heiweg en de Einsteinstraat, komt nieuwbouw. De toekomstige bewoners hebben voorgesteld om dit hof te noemen naar wetenschapper Mária Telkes. Beoogde impact Een goede naamgeving van de openbare ruimte in Nijmegen. Dit sluit aan op het volgende doel in de Stadsbegroting onder ‘Bereikbaarheid’: “1.5 We brengen en houden de kwaliteit van de infrastructuur, weginrichting en civiele kunstwerken op orde.” En op de activiteit: “We verwerken wijzigingen in het areaal (bijvoorbeeld nieuwe straten toevoegen).” Argumenten 1.1. Het wettelijk kader voor het vaststellen van naamgeving is geregeld in de Verordening naamgeving en nummering (adressen). 1.2. De naam past goed bij de omringende straatnamen die ook vernoemd zijn naar natuur- en scheikundigen. Mária Telkes (1900-1995) was een Hongaars-Amerikaanse biofysicus en uitvinder die werkte aan technieken om zonne-energie op te slaan en te gebruiken. Zo bedacht ze het systeem waarmee in 1948 het zogenaamde ‘Dover Sun House’, vlakbij Boston, verwarmd kon worden met behulp van zonne-energie.

Verder ontwikkelde ze tijdens de Tweede Wereldoorlog een hulpmiddel waarmee gestrande soldaten en zeelieden drinkwater uit zeewater konden destilleren. 1.3. Op deze manier komt er een vrouwennaam bij in een buurt waarin de straten voornamelijk naar mannelijke wetenschappers zijn genoemd. 1.4. De naamsuggestie is gedaan door toekomstige bewoners van het hof. Zij hebben gezamenlijk een voorstel ingediend waarin zij vragen om het hof te vernoemen naar Mária Telkes.

B&W, Raad / sjab = Raadsvoorstel Opgesteld door Tim Wachelder, 39 40, t.wachelder@nijmegen.nl

Straatnaamgeving Mária Telkeshof

Raadsvoorstel

1.5. Zij gaven bovendien aan dat hun nieuwe woningen met milieulabel A+++ goed aansluiten op de naam van de vrouwelijke wetenschapper. Want zij was een voorloper als het gaat om het ontwikkelen van duurzame technieken. 1.6. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor mensen met een beperking of voor het klimaat. 1.7. Dit voorstel heeft geen gevolgen op het gebied van inclusiviteit en toegankelijkheid. 2.1 Op deze manier beslist de raad over de inwerkingtreding van het besluit. Kanttekeningen 1.1. De adressen op de nieuwbouwlocatie zijn op dit moment genummerd aan de Einsteinstraat 76A t/m 76G en zullen dus hernummerd moeten worden als de nieuwe straatnaam aangenomen wordt.. Naar verwachting gebeurt dit echter voordat de nieuwe bewoners er wonen. 1.2. Het hernummeren betreft alleen de adressen van de bewoners die om de nieuwe straatnaam hebben gevraagd. Financiën De kosten met betrekking tot de uitvoering van deze naamgeving worden gedekt door het beschikbare budget binnen het taakveld Burgerzaken van het programma Bestuur en Organisatie en wat betreft het maken en plaatsen van naamborden door het beschikbare budget binnen het taakveld Verkeer en Vervoer van het programma Bereikbaarheid. Vervolg • Dit besluit wordt bekendgemaakt in het gemeenteblad op overheid.nl.

• Daarnaast is er een lijst van “afnemers” betreffende naamgeving, zoals de hulpdiensten, PostNL, de NUON en de kaartbeheerders van diverse (stads)plattegronden en navigatiesystemen. Deze worden eveneens geïnformeerd over de besluitvorming. • Het vervaardigen en aanbrengen van naamborden wordt gerealiseerd volgens de kwaliteitseisen die de Gemeente Nijmegen daarvoor hanteert. Bronnen • https://atria.nl/nieuws-publicaties/werk-en-zorg/vrouwen-in-techniek/lichtkogels-encirkelzagen-vrouwen-vinden-uit/ •

https://en.wikipedia.org/wiki/M%C3%A1ria_Telkes

•

https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-andmaps/telkes-maria

•

https://www.invent.org/blog/inventors/maria-telkes-the-sun-queen

•

https://energyhistory.yale.edu/eleanor-raymond-and-maria-telkes-dover-sun-housedover-massachusetts-1948-gallery/

Bijlagen • Besluit straatnaamgeving Mária Telkeshof • Tekening met nummer 583163

Straatnaamgeving Mária Telkeshof