Raadsvoorstel Nota actief bodembeheer

Raadsvoorstel

Openbaar

Onderwerp Nota Bodembeheer Opsteller Programma Portefeuillehouder

Sjaak Broekman Openbare ruimte J. Wijnia

Collegebesluit 2 november 2021 Behandeldatum Raad 22 december 2021 Status Openbaar

Samenvatting De nota bodembeheer 2012 is voor 10 jaar vastgesteld en moet nu opnieuw worden vastgesteld. De Nota bodembeheer Nijmegen beschrijft het beleid t.a.v. het toepassen van grond in het kader van het besluit bodemkwaliteit. Daarnaast zijn hierin de normen vastgelegd voor het begrenzen van gevallen van bodemverontreiniging (terugsaneerwaarden) en de normen voor de kwaliteit van een leeflaag bij sanering. Uit onze periodieke controle of de bodemkwaliteitskaart die onderdeel uitmaakt van de bodembeheernota nog actueel is blijkt dat het nodig is om de Nota op onderdelen te actualiseren. Met het vaststellen van deze nieuwe versie van de Nota Bodembeheer blijft het in Nijmegen mogelijk op een milieuhygiënische wijze licht verontreinigde grond opnieuw als bodem te gebruiken. Voor het grootste deel betreft het voortzetting van bestaand beleid.

Voorstel 1. Het deel van de Nota Bodembeheer 2021 vast te stellen voor wat betreft de regels voor hergebruik van grond volgens het Besluit bodemkwaliteit, onder intrekking van het overeenkomstige deel van de Nota bodembeheer 2012. Hiermee worden de normen voor lood, zink, barium en kobalt aangescherpt t.o.v. de nota uit 2012, en worden voor PFAS normen opgenomen die overeenkomen met de landelijke normen. 2. Het college van B&W van de gemeente Nijmegen te mandateren tot het tussentijds aanpassen en vaststellen van bodemkwaliteitskaarten conform het besluit Bodemkwaliteit Aanleiding De nota bodembeheer 2012 is voor 10 jaar vastgesteld en moet nu opnieuw worden vastgesteld. De Nota Bodembeheer beschrijft het beleid t.a.v. het toepassen van (licht verontreinigde) grond in het kader van het besluit bodemkwaliteit. Daarnaast zijn hierin de normen (terugsaneerwaarden) vastgelegd voor het begrenzen van gevallen van bodemverontreiniging en de normen voor de kwaliteit van een leeflaag bij sanering. Uit onze periodieke controle of de bodemkwaliteitskaart die onderdeel uitmaakt van de bodembeheernota nog actueel is, blijkt dat het nodig is om voor enkele stoffen de normen voor hergebruik, en de terugsaneerwaarden aan te passen. Ook de ontwikkelingen m.b.t. PFAS en nieuwe inzichten vanuit het RIVM en de GGD m.b.t.

de beoordeling van de risico’s ten gevolge van lood in de bodem waren aanleiding voor aanpassing. Tot slot zijn er enkele kleine aanpassingen doorgevoerd op basis van wijzigingen in de wet- en regelgeving.

B&W, Raad / sjab = Raadsvoorstel Opgesteld door Sjaak Broekman, 024-3292434, s.broekman@nijmegen.nl

vaststellen Nota Bodembeheer

Raadsvoorstel

De nadruk van het beleid in de Nota Bodembeheer 2021 ligt bij het vaststellen van gehaltes van stoffen in de grond waaraan wordt getoetst bij 1) het hergebruik van grond en 2) bij bodemsaneringen. De bodemkwaliteitsnormen van beide beleidslijnen hangen nauw met elkaar samen. Ze zijn op elkaar afgestemd en in één Nota beschreven. In hoofdstuk 4 zijn de bodemkwaliteitsnormen en uitvoeringsregels voor het hergebruik van grond beschreven. In hoofdstuk 5 is dat gedaan voor bodemsaneringen. De overige hoofdstukken zijn ondersteunend. In de wet is vastgelegd wie bevoegd is om die gehaltes en bijbehorende uitvoeringsregels vast te stellen. De Raad is bevoegd voor het hergebruik van grond in het kader van het Besluit Bodemkwaliteit. Het College van B&W is dat bij bodemsanering vanuit de Wet Bodembescherming. De Raad stelt hoofdstuk 4 van de Nota en de ondersteunende hoofdstukken 1, 2, 3, 6, 7, 8, 9 en 10 vast. De nu vast te stellen Nota Bodembeheer 2021 verschilt niet wezenlijk van de eerdere nota’s bodembeheer die door de Raad zijn vastgesteld. In de toekomst zal de Nota ook weer worden aangepast vanwege wijzigingen in de regelgeving of normgeving of inzicht in de bodemkwaliteit. In het Besluit bodemkwaliteit is voorgeschreven dat voor het nemen van het raadsbesluit gebruik moet worden gemaakt van de openbare voorbereidingsprocedure zoals beschreven in afdeling 3.4 vanuit de Awb.

Vanaf 25 januari 2021 heeft de Ontwerpnota Bodembeheer 2021 daarom 6 weken ter inzage gelegen. Er zijn in deze periode geen zienswijzen ingediend. Beoogde impact Dit besluit heeft een relatie met de ambitie Gezonde omgeving om in te wonen, werken en recreëren van het programma Openbare Ruimte. We hebben hierbij als doel gesteld om bodemverontreiniging te beheersen, voorkomen en verminderen conform vastgestelde normen. Daarnaast hebben we als doel om een circulaire economie te realiseren in onze regio. Met het vaststellen van de Nota Bodembeheer blijft het in Nijmegen mogelijk op een milieuhygiënische verantwoorde wijze (licht verontreinigde) grond als bodem her te gebruiken. Het voorkomt onnodig gebruik van primaire grondstoffen. De beleidsmatige keuzes zijn in de Nota toegelicht. Voor het grootste deel betreft het voortzetting van bestaand beleid. Argumenten 1.1 Het maakt het mogelijk (licht verontreinigde) grond in Nijmegen op een milieuhygiënische verantwoorde wijze opnieuw te gebruiken De nota beschrijft onder welke randvoorwaarden en eisen, onder andere dat de kwaliteit van de al aanwezige grond niet mag verslechteren, grond mag worden toegepast binnen de gemeente Nijmegen. Ook wordt onderbouwd waarop die eisen zijn gebaseerd. In Nijmegen is bij generiek (landelijk) beleid door de strengere landelijke normen weinig hergebruik van grond mogelijk.

Daarom is het gebiedsspecifiek kader uitgewerkt en neemt de Raad hierover een besluit (artikel 44 lid 1 Besluit bodemkwaliteit).

vaststellen Nota Bodembeheer

Raadsvoorstel

De normen blijven voor de meeste stoffen gelijk aan die in de Nota van 2012. Voor enkele stoffen zijn de normen aangescherpt (lood, zink, barium en kobalt). 1.2 Er zijn nieuwe inzichten ten aanzien van risico’s van lood in de bodem Door jarenlang menselijk handelen is, vooral in oude delen van steden, de bodem verontreinigd geraakt met onder andere lood. Het komt vaak verspreid over een groot oppervlak voor, waarbij duidelijke concentratiecontouren ontbreken. Het RIVM en de GGD hebben nieuwe inzichten m.b.t. tot het voorkomen van dit zogenaamde diffuus lood in de bodem en de gezondheidseffecten daarvan op met name jonge kinderen (het gaat om het optreden van nadelige effecten op de ontwikkeling van het leervermogen). We hebben onderzoek uitgevoerd of er in Nijmegen gebieden zijn waar lood in de bodem diffuus voorkomt in die mate dat maatregelen nodig worden geacht. De resultaten van dit onderzoek zijn afgestemd met GGD Gelderland-Zuid. Er blijken2 Gebieden te zijn waar lood diffuus in verhoogde gehalten voorkomt. De GGD adviseert om als daar sprake is van een onvoldoende bodemkwaliteit voor lood, om op die locaties waar kinderen er makkelijker mee in aanraking komen (wonen met tuin, volkstuinen en plaatsen waar kinderen spelen), maatregelen te treffen.

In de Nota bodembeheer 2021 wordt in de gebieden waar lood diffuus verhoogd voorkomt, de norm voor lood verlaagd voor toepassing van grond bij de functie wonen met tuin. Hierdoor wordt op termijn de bodemkwaliteit met betrekking tot lood verbeterd in de gebieden waar relatief hoge gehalten voorkomen. Voor volkstuinen en plaatsen waar kinderen spelen gold in de nota van 2012 al dat toe te passen grond moest voldoen aan de landelijke achtergrondwaarde. Dit is in de nota van 2021 gecontinueerd. 1.3 Het vergroot de mogelijkheden voor hergebruik van grond waarin PFAS wordt gemeten. In de loop van 2019 werd duidelijk dat in heel Nederland PFAS voorkomt. Dit leidde tot stagnatie en vertraging in grondverzet, omdat er geen normen bestonden voor PFAS. Er zijn inmiddels tijdelijke normen opgesteld voor toe te passen grond. Om efficiënt grond te kunnen blijven toepassen in Nijmegen moet de nota bodembeheer hierop worden aangepast. De normen voor PFAS uit de Gelderse Omgevingsverordening voor het hergebruik van grond in waterwin- en grondwaterbeschermingsgebieden zijn voor die gebieden overgenomen in de Nota Bodembeheer 2021.

2.1 Het maakt de procedure om kleine aanpassingen op de nota bodembeheer vast te stellen eenvoudiger Bij de inwerkingtreding van het Besluit Bodemkwaliteit in 2008 kreeg de Raad de bevoegdheid voor het vaststellen van de bodemkwaliteitskaarten (artikel 44 besluit bodemkwaliteit). In de Nota van toelichting van het besluit was toen niet aangegeven dat de Raad praktische procedure afspraken kan maken bij wijzigingen in Nota Bodembeheer. Bij de landelijk evaluatie van het Besluit Bodemkwaliteit werd dit als een gemis gezien. Er kunnen zich ontwikkelingen voordoen, zoals nieuwe inzichten met betrekking tot slechts één of enkel stoffen, die een beperkte aanpassing van de Nota wenselijk maken. Een voorbeeld is de stofgroep PFAS, in 2019. In de herziene versie van het Besluit bodemkwaliteit dit wel expliciet mogelijk gemaakt.

vaststellen Nota Bodembeheer

Raadsvoorstel

Het voorstel heeft geen gevolgen voor mensen met een beperking. De hergebruiksnormen hebben een positief effect voor het klimaat Door het voorgestelde beleid kan in Nijmegen vrijkomende grond weer in andere projecten in Nijmegen worden hergebruikt. De grond hoeft dan niet naar ver weggelegen hergebruiklocaties buiten Nijmegen te worden afgevoerd. Er hoeven in die zin minder kilometers met vrachtwagens te worden gereden (dus minder CO2 uitstoot). Omdat gevallen van ernstige bodemverontreiniging kleiner zijn, zullen minder graafwerkzaamheden nodig zijn en wordt de CO2 uitstoot beperkt. Ook zal aanvoer van schone grond van elders en gebruik van primaire grondstoffen minder nodig zijn. Kanttekeningen De vast te stellen Nota Bodembeheer 2021 is een actualisatie van het huidige beleid dat al 20 jaar wordt uitgevoerd. Intern is kennis en capaciteit in de loop der jaren opgebouwd. Extern wordt al jaar en dag naar tevredenheid gewerkt met de Nota. Voortzetting van het beleid zal daarom geen risico’s opleveren. Financiën De voorgestelde aanpassingen van het beleid kunnen budgettair neutraal plaatsvinden. Het leidt niet tot extra nieuwe taken en is een voortzetting van het bestaand beleid. Vervolg Na definitieve besluitvorming wordt de Nota bodembeheer gepubliceerd in het gemeenteblad.

Na publicatie staat er op de definitieve Nota binnen 6 weken beroep open bij de afdeling bestuursrecht van de Raad van State tegen het deel van het besluit, dat gaat over de voorwaarden voor hergebruik van licht verontreinigde grond in het kader van het Besluit Bodemkwaliteit. De Nota Bodembeheer wordt binnen 10 jaar geëvalueerd, waarbij de nota opnieuw wordt vastgesteld met eventueel bijgestelde lokale maximale waarden. Het Besluit en de Regeling bodemkwaliteit vervallen grotendeels bij het inwerkingtreden van de Omgevingswet. Een groot deel van hetgeen is geregeld in het besluit en de regeling bodemkwaliteit wordt onderdeel van de Omgevingswet. Met overgangsrecht is geregeld dat het bevoegd gezag tot uiterlijk 31 december 2029 de tijd heeft om het beleid over hergebruik van grond op te nemen in het omgevingsplan.

Bijlagen Nota Bodembeheer 2021

vaststellen Nota Bodembeheer