Raadsvoorstel Gezondheidsagenda 2021-2024 ‘Samenwerken aan gezondheid’

Raadsvoorstel

Openbaar

Onderwerp Gezondheidsagenda 2021-2024 ‘Samenwerken aan Gezondheid’ Opsteller Programma Portefeuillehouder

Evelien te Rietstap Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg G. Visser

Collegebesluit 23 maart 2021 Behandeldatum Raad 28 april 2021 Status Openbaar

Samenvatting Met de Gezondheidsagenda 2021-2024 ‘Samenwerken aan gezondheid’ stellen we voor de huidige gezondheidsagenda te actualiseren. We zetten in op meer samenhang en we bundelen krachten met onze partners in de stad om gezondheidswinst voor alle Nijmegenaren te realiseren. Dit doen we aan de hand van de zeven speerpunten: 1. Gezond en veilig opgroeien 2. Gezond gedrag 3. Mentale gezondheid 4. Gezond ouder worden 5. Gezond met een beperkt budget 6. Gezond werkgeverschap 7. Gezonde leefomgeving Met het vaststellen van de gezondheidsagenda geven we richting aan de uitvoering van het gezondheidsbeleid. Hiermee borgen we ons beleid gericht op gezondheidswinst voor de inwoners van Nijmegen.

Voorstel 1. De gezondheidsagenda 2021-2024 ‘Samenwerken aan gezondheid’ vast te stellen. 2.

Het aangevraagde uitvoeringsbudget voor het lokaal preventieakkoord in 2021 van € 80.000, na toekenning door het Rijk, in te zetten voor uitvoering van de gezondheidsagenda en het Lokaal Preventieakkoord Nijmegen en de begroting hiervoor aan te passen bij de 1e of 2e voortgangsmonitor.

Aanleiding De Wet publieke gezondheid vraagt de gemeente om eenmaal in de vier jaar lokaal gezondheidsbeleid vast te stellen. Het bevorderen en verbeteren van de volksgezondheid is een langdurig traject waarvoor een lange adem nodig is. Het vraagt om een duidelijke koers en een continue inzet voor een periode langer dan vier jaar. Uit de terugblik (bijlage) van de gezondheidsagenda 2017-2020 komt naar voren dat wij goede stappen zetten als het gaat om gezondheidsbevordering en de preventiestructuren in stadsdelen en wijken. Door goed samen te werken is er veel bereikt en is er een breed netwerk opgebouwd in de stad met partijen die gezamenlijk werken aan een integrale aanpak. Dit voorstel gaat over de gezondheidsagenda voor de komende vier jaar waarin wij aangeven hoe wij verdergaan en de aanpak verstevigen.

Beoogde impact

B&W, Raad / sjab = Raadsvoorstel Opgesteld door Evelien te Rietstap, 38 78, e1.te.rietstap@nijmegen.nl

Raadsvoorstel

Met het vaststellen van de gezondheidsagenda 2021-2024 geven we richting aan de uitvoering van het brede gezondheidsbeleid. We realiseren en versterken de integrale aanpak op zeven speerpunten vanuit de gemeente samen met partners om zo gezondheidswinst te behalen voor alle Nijmegenaren. Argumenten 1. De gemeenteraad heeft de wettelijke plicht om periodiek een nota Volksgezondheid vast te stellen. Artikel 13.2 van de Wet publieke gezondheid schrijft voor dat de gemeenteraad iedere vier jaar een gemeentelijke nota Volksgezondheid moet vaststellen. Met de gezondheidsagenda 2021-2024 wordt aan die verplichting voldaan. 1.1. De gezondheidsagenda is tot stand gekomen met een brede vertegenwoordiging vanuit verschillende terreinen. Voor het actualiseren van de gezondheidsagenda 2017-2020 hebben we diverse gesprekken gevoerd en feedback gevraagd aan stakeholders. We hebben een stadspeiling gehouden over wat inwoners merken van de thema’s van Groen, gezond en in beweging in hun omgeving. Daarnaast hebben we wetenschappelijke inzichten benut over het bereiken van gezondheidswinst met een integrale aanpak. De opbrengsten samen resulteren in een breed gedragen gezondheidsagenda, zowel binnen de gemeente als bij de betrokken partners. 1.2. De gezondheidssituatie vraagt om blijvende aandacht en continuering van de ingezette koers en het verder versterken van de integrale aanpak.

Sinds 2008 werken we vanuit gezondheidsbeleid aan het bevorderen van de gezondheid van inwoners in Nijmegen. In elke beleidsperiode zijn er stappen gezet om gezondheid steeds breder en integraler aan te pakken. In 2017 heeft dat geresulteerd in de start van Wij zijn Groen, gezond en in beweging Nijmegen. Een beweging die steeds meer groeit, leeft en beweegt in de stad. Er liggen nog grote uitdagingen op het gebied van gezondheid, die door de huidige coronapandemie nog duidelijker zijn geworden. 1.3. We kiezen voor speerpunten met potentie voor gezondheidswinst. We maken de gezondheidsagenda concreet in zeven speerpunten: 1. Gezond en veilig opgroeien 2. Gezond gedrag 3. Mentale gezondheid 4. Gezond ouder worden 5. Gezond met een beperkt budget 6. Gezond werkgeverschap 7. Gezonde leefomgeving. De speerpunten zijn gebaseerd op onder andere: 1) wetenschappelijke inzichten van resultaten, opbrengen en/of input en betrokkenheid van partners; 2) de potentie voor gezondheidswinst vanwege de omvang van risicogroepen of maatschappelijke kosten op de korte en lange termijn; 3) inzichten over hoe je gezondheidsproblematiek positief kunt beïnvloeden; 4) partners die voldoende waarde hechten aan speerpunten om krachten op te bundelen; 5) de mogelijkheid om (samen met partners) invloed hierop uit te oefenen. 2.

De thema’s van het Lokaal Preventieakkoord Nijmegen (LPA) sluiten aan bij de gezondheidsagenda 2021-2024.

Gezondheidsagenda 2021-2024 ‘Samenwerken aan gezondheid’

Raadsvoorstel

Het Lokaal Preventieakkoord Nijmegen gaat over de thema’s roken, alcohol en overgewicht. Hier zijn de thema’s mentale fitheid, gezonde leefomgeving, vitaliteit werkt en infrastructuur van preventie aan toegevoegd. Door het uitvoeringsbudget in te zetten, wordt het mogelijk om een aanvulling te doen op wat er al gebeurt op het gebied van leefstijl en preventie in het kader van Wij zijn groen gezond en in beweging Nijmegen. Het LPA is getekend door 51 partijen die de ambitie hebben om zich in te zetten voor gezondere inwoners in een gezondere stad. Net als in de gezondheidsagenda zetten we samen onze schouders eronder. Kanttekeningen Met gezondheidsagenda geven we richting aan de uitvoering voor de komende vier jaar. De coronacrisis maakt duidelijk hoe belangrijk het is continu te blijven werken aan gezondheid, een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving. Hiermee moeten we rekening houden met, en inspelen op de effecten van de coronapandemie op de korte en langere termijn. Wat hiervan de effecten zijn en wat dit betekent voor de beschikbare inzet is op voorhand niet vast te stellen. Extra inzet binnen de huidige budgetten is niet mogelijk. Dat kan betekenen dat, bij extra inzet wegens corona-effecten, de uitvoering van bepaalde onderdelen prioriteit krijgen waardoor andere onderdelen tijdelijk op de achtergrond raken.

Vanaf 2014 is iedere gemeente verplicht een preventie- en handhavingsplan alcohol (PHA) te hebben (artikel 43a DHW). Het ‘Borgingsplan regionale samenwerking alcoholmatiging jeugd in de regio Nijmegen’ is vier jaar geleden tegelijkertijd met de gezondheidsagenda 2017-2020 vastgesteld door de gemeenteraad. Het plan moet elke vier jaar gelijktijdig met de vaststelling van de lokale gezondheidsagenda, bedoeld in artikel 13, tweede lid, van de Wet publieke gezondheid, worden vastgesteld. Gezien inhoudelijke en regionale afstemming zal dit plan naar verwachting pas in het najaar van 2021 worden opgeleverd. In de gezondheidsagenda is wel een verwijzing opgenomen naar dit plan bij het speerpunt Gezond en veilig opgroeien. Financiën Met het vaststellen van de gezondheidsagenda 2021-2024 zetten we de huidige budgetten die beschikbaar zijn voor gezondheid voort. In de programmabegroting zijn binnen het taakveld Volksgezondheid middelen beschikbaar voor de uitvoering van deze Gezondheidsagenda. Onderstaand overzicht geeft inzicht welke middelen worden ingezet voor de diverse onderdelen van de gezondheidsagenda. Het uniforme deel bestaat uit de taken uit de Wet publieke gezondheid, aan de hand van landelijke richtlijnen, die de GGD uitvoert voor alle gemeentes.

Zoals infectieziekten, jeugdgezondheidszorg, medische milieukunde, forensische geneeskunde, vangnet OGGZ zijn hier een onderdeel van. We overleggen met de GGD over lokale accenten in het uniforme deel.

Taakveld 7.1 Volksgezondheid

2021

2022

2023

2024

Uniformdeel basispakket GGD*

€ 6.430.159

€ 6.430.159

€ 6.430.159

€ 6.430.159

Gezondheidsagenda 2021-2024 ‘Samenwerken aan gezondheid’

Raadsvoorstel

Basisinfrastructuur

€ 1.188.066

€ 1.188.041

€ 1.188.016

€ 1.187.990

€ 678.541

€ 217.042

€ 217.042

€ 217.042

€ 8.296.766

€ 7.736.370

€ 7.622.183

€ 7.622.158

Gezondheidspreventie Ondersteuning gezondheidswinst Totaal

* Dit betreft alleen het uniforme deel GGD bij taakveld 7.1 Volksgezondheid

Aanvullende op het uniforme deel investeren we op taken waarvoor extra inzet nodig is en brengen we lokale accenten aan. De basisinfrastructuur voor gezondheidspreventie bestaat onder andere uit Gezond ouder worden, maatwerk GGD en inzet voor Groen gezond en in beweging. Het budget voor ondersteuningen gezondheidswinst is op dit moment vanaf 2022 lager vanwege de afloop van de middelen van Gezond In de Stad en Kansrijke Start. Er is nog onzekerheid over de toekomstige ontwikkelingen van deze decentralisatie-uitkeringen van GIDS en de impuls voor Kansrijke Start. Naar verwachting worden deze middelen verlengd, maar verandert de wijze van financiering. Naast de GIDS-middelen kunnen we voor de periode van 2021-2023 jaarlijks € 80.000 aanvragen om het LPA uit te voeren. De nota overstijgt het begrotingsonderdeel volksgezondheid. Het uitgangspunt is dat de ambities in de gezondheidsagenda worden gerealiseerd binnen de bestaande programmabegrotingen. Voor het speerpunt Gezonde leefomgeving zal, zoals in de nota is verwoord, vanuit verschillende programma’s gezamenlijk worden opgetrokken als het gaat om het realiseren van de Groene en gezonde stad. Daar waar dat noodzakelijk is en dit niet binnen bestaande projecten of op andere manieren gefinancierd kan worden, zal een investeringsclaim worden ingediend via de reguliere P&C-cyclus.

Vervolg De gezondheidsagenda 2021-2024 Samen werken aan gezondheid wordt na akkoord van het college ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Na vaststelling van de antwoordbrieven aan de adviescommissies, worden deze naar de commissies verzonden. Na vaststelling van de gezondheidsagenda door de gemeenteraad, informeren we alle partijen die betrokken zijn geweest bij de totstandkoming van het beleid en we delen de agenda met hen. We monitoren de resultaten via de gezondheidsmonitors van de GGD Gelderland-Zuid. Elke vier jaar herhaalt de GGD de kinder-, jeugd- en volwassenen/ouderenmonitor. Daarnaast gaan we met professionals en inwoners in gesprek. Bijlagen 1. Gezondheidsagenda 2021-2024 ‘Samenwerken aan gezondheid’.

Gezondheidsagenda 2021-2024 ‘Samenwerken aan gezondheid’