Raadsinformatiebrief update samenwerking met de stad
Tekst van het document
Postadres Gemeente Nijmegen
Aan de gemeenteraad van Nijmegen
Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl
Datum Onderwerp
Contactgegevens nijmegen.nl/contact
11 november 2025 Update Samenwerken met de Stad
Ons kenmerk E25.001387
Geachte leden van de raad, Regelmatig brengen wij u op de hoogte van de stand van zaken van ’Ons samenwerken met de Stad’. Een eerste brief hierover ontving u van ons in januari. In deze brief vindt u een recent overzicht van participatie in onze projecten en initiatieven. We hebben toegezegd twee keer per jaar een update te sturen. Echter merken we dat die frequentie te hoog is om relevante initiatieven en plannen te verzamelen in een brief. Daarom stellen we voor om u voortaan één keer per jaar te informeren. Net als de vorige keer is het geen compleet overzicht van álles wat we doen. Dat zou wat te veel zijn voor een brief. Een selectie van grote én kleine waardevolle updates van onze samenwerking met de stad is daarom hieronder, in een willekeurige volgorde, beschreven. a.
Ruimtemakers Dit voorjaar zijn zeven Ruimtemakers geplaatst. Een parkeerplaats in de straat krijgt voor een periode van een jaar een andere invulling: een groene ontmoetingsplek met zitgelegenheid. Het doel is om inwoners te laten ervaren hoe meer groen en ruimte voor ontmoeting het straatbeeld kan veranderen. Inwoners konden zelf een aanvraag indienen. Hier werd actief gebruik van gemaakt. Draagvlak voor een toediening was wel noodzakelijk: de hele straat moest het initiatief steunen. Ervaringen met de eerste zeven Ruimtemakers laten zien dat de plekken bijdragen aan meer gezelligheid, ontmoeting en een groener straatbeeld.
b.
Ruimte voor jongeren in Noord Nijmegen Noord is een stadsdeel met een groeiend aantal jongeren. Ze hebben behoefte aan plek voor ontmoeting en samen sporten. Het realiseren van meer en kwalitatief betere faciliteiten hiervoor is één van de actiepunten uit de uitvoeringsagenda Bewegen Ontmoeten Spelen en sporten (BOSS).
Gemeente Nijmegen
Pagina 1 van 9
In september spraken ongeveer 25 jongeren met de gemeente over de inrichting van openbare ruimte bij o.a. Park Zuiderveld, Spoorstraat/Urban Fit Track en concrete verbeteringen voor bewegen en ontmoeten voor sportpark Nieuw Balveren in Oosterhout. Jongeren gaven aan dat ze praktische voorzieningen willen zoals watertappunten, prullenbakken en comfortabele plekken met bankjes, tafels en beschutting die ruimte bieden aan kleine én grotere groepen. Ook uitstraling en onderhoud spelen een grote rol: de plek moet schoon, mooi en uitnodigend zijn, met groen voor sfeer. Tot slot vroegen ze om meerdere ontmoetplekken met variatie en voldoende afstand tussen de verschillende groepen, zodat iedereen zich prettig voelt. c.
Autodeelcoöperaties en Townmaking Voor het opzetten van autodeelcoöperaties werken we in drie wijken met de Townmaking aanpak: we voeren met interviews en gesprekken een diepteonderzoek uit in de wijk om te achterhalen waar de gemeenschap behoefte aan heeft. Hoewel de nadruk ligt op mobiliteit, kunnen de uitkomsten ook leiden tot bredere initiatieven die de sociale samenhang en leefbaarheid van de wijk versterken. -
In Nijmegen-Oost is een autodeelcooperatie opgericht. In Bottendaal is de onderzoeksfase grotendeels afgerond en is er binnenkort een bijeenkomst om de resultaten te bespreken. In het Willemskwartier start dit najaar het onderzoek.
d.
Actualisatie omgevingsvisie Recent is onze herziene Omgevingsvisie vastgesteld. In de totstandkoming hiervan is op verschillende manieren met inwoners, bedrijven en andere gebruikers in de stad gesproken. We voerden stads(deel)gesprekken en hielden stadspeilingen om belanghebbenden een stem te geven, plannen beter te maken, creativiteit en uitvoeringskracht aan te boren en inhoudelijke besluitvorming te verbeteren. De uitkomsten zijn opgetekend in een participatieverslag wat als bijlage opgenomen is in de Omgevingsvisie.
e.
Digitaal platform Onze Stad Voor ons nieuwe digitale participatieplatform Onze Stad zijn afgelopen half jaar twee pilotprojecten uitgevoerd. Het eerste richtte zich op de Ruimtemakers (zie punt hieronder). Via het platform dachten bewoners mee over geschikte locaties. In een tweede pilot dachten inwoners van de Edisonstraat mee over de herinrichting van de straat (naar aanleiding van een geplande rioolvervanging). Naast een informatieavond werd Onze Stad gebruikt voor informatie en interactie. Bewoners gaven aan dat ze zich echt gehoord en betrokken voelden. Het proces leidde tot meer onderling contact en het gevoel dat de gemeente openstaat voor inbreng. In de evaluatie werd deze aanpak dan ook van harte aanbevolen voor toekomstige projecten.
Gemeente Nijmegen
Pagina 2 van 9
Op dit moment richten we het platform verder in voor meer participatieprojecten én voor bewonersinitiatieven. Ook worden spelregels opgesteld voor het gebruik. Het doel is dat Onze Stad inwoners straks op een laagdrempelige manier inzicht geeft in hoe inwoners mee kunnen doen in participatieprojecten. In de ontwikkeling zijn inwoners en de SpinN (stichting participatie Nijmegen) betrokken. We streven ernaar om het platform vanaf februari 2026 breder in te zetten. f.
Natuur- en groenprojecten Uit de vele laagdrempelige participatiemomenten rondom groen en natuur kunnen we stellen dat groen verbindt. Een kleine greep uit recente voorbeelden: Er is een kerngroep opgericht om de samenwerking te versterken tussen partijen die zich actief inzetten voor een groen en natuurrijk Nijmegen. Lid zijn: Hortus Nijmegen, Radboud/UMC, de Bastei, DAR, IVN Rijk van Nijmegen, KNNV Nijmegen en natuurlijk de gemeente. Doel van het netwerk is om meer samen te werken, beweging op gang te brengen en een podium te bieden aan acties en initiatieven. Samen met Lentekracht en de Bastei organiseerden wij in ieder stadsdeel Wijksafari’s voor meer bewustwording en natuurbeleving. We betrokken Nijmegenaren bij het vergroten van het aantal verblijfplaatsen voor huismussen, vleermuizen en gierzwaluwen door het verstrekken van 400 nestkasten. Al eerder werden 50 nestkasten in Lent opgehangen door inwoners. Verder telden vrijwilligers mee bij kraamverblijven en hielden studenten van Yuverta 10 weken lang een wildcamera-onderzoek naar zoogdieren.
g.
Buurtfonds Nijmegen heeft een nieuw fonds om bij te dragen aan sociale cohesie en om kleine initiatieven van inwoners te laten groeien: Buurtgroei. Vorig jaar werden ook buurtbudgetten uitgekeerd, maar dit jaar is het fonds geformaliseerd en het nieuwe platform gelanceerd. Vlak voor de zomer heeft een commissie van actieve inwoners, waaronder twee uit de jongerenraad, 32 aanvragen uit de stad beoordeeld. Er zijn 15 initiatieven uitgekozen voor een bijdrage van € 1.000,-. De eerste zijn inmiddels ook al uitgevoerd. Een van de toegekende initiatieven zijn de zero-waste diners van de Voedselhub. Met steun van Buurtgroei konden zo onder meer borden, bestek, een muziekinstallatie en kruiden bekostigen.
h.
Energietransitie De proeftuin Buurt Energie Systeem (BES) Hengstdal in Bomenbuurt-Oost is in voorjaar 2024 gepauzeerd. Bewoners van de wijk hebben een voorstel gedaan voor alternatief plan: de Buurt Warmte Coöperatie (BWC). Op dit moment zijn we met de BWC in gesprek over de volgende fase. Specifiek voor de verduurzaming van panden van Vereniging van Eigenaren (VvE's) hebben wij informatiebijeenkomsten georganiseerd, die door 358 inwoners zijn
Gemeente Nijmegen
Pagina 3 van 9
bezocht. 47 VvE leden (er is een wachtlijst) hebben vervolgens de door ons aangeboden cursus van drie dagdelen gevolgd. In deze cursus komen alle technische, financiële en juridische zaken aan bod die van belang zijn voor een VvE-besluit en daadwerkelijke uitvoering van isolatiemaatregelen. VvE's kunnen na de training gebruik maken van een coach die hen verder begeleidt in de besluitvorming. Samen met bewoners- en vrijwilligersinitiatieven op het vlak van energie (het Steunpunt Energietransitie, Windpark Nijmegen-Betuwe (WPN) en Huis voor Compassie) zijn we een verkenning gestart naar de ontwikkeling van een lokale beweging of uitvoeringsorganisatie voor en door bewoners. Tot slot zijn en blijven we in gesprek met inwoners van Dukenburg over de wijze waarop zij willen participeren in het publieke warmtebedrijf Nijmegen Warmte dat op 9 juli 2025 is opgericht. i.
Versterking Sturen op een sterke sociale basis Omdat het huidige systeem van professionele ondersteuning en zorg niet langer houdbaar is zullen inwoners meer zelf en voor elkaar moeten gaan doen. Dit vraagt om een sterke sociale cohesie en nieuwe vormen van samenwerking en voor gelijke kansen voor inwoners in de stad. Een voorbeeld hiervan is participatie via stadsdeelprogrammeren in Lindenholt: een verlaten jeu de boules baantje is opgeknapt en ingericht als ontmoetingsplaats. Een aantal inwoners heeft de verantwoordelijkheid overgenomen en organiseert zelfstandig activiteiten voor andere inwoners. Een ander voorbeeld is een challenge rondom ‘ontmoeten’ waarin samen met kennisinstellingen en vijftien inwoners gewerkt is aan ideeën om ontmoeting te versterken.
j.
Sensemaking in Dukenburg Ook in het kader van een Sturen op een sterke sociale basis zijn in Dukenburg 20 ouders geworven als verhalenbegeleider. Zij halen verhalen op bij andere ouders over opgroeien en opvoeden van hun kinderen (0-12 jaar). 172 (!) verhalen zijn door inwoners en professionals samen geduid en vertaald naar concrete activiteiten en oplossingen. Op basis van onder andere deze ervaring zetten we Sensemaking in in andere gebieden, waaronder Zwanenveld / Lankforst, Nijmegen-Noord en Lindenholt. Sensemaking is een instrument dat inwonersparticipatie, impactmonitoring én ontmoeting/verbinding combineert.
k.
Broedplaatsmakelaar Broedplaatsen zijn fysieke locaties die ruimte bieden aan een clustering van activiteiten. In de eerste plaats kunst en cultuur, aangevuld met diverse andere functies zoals creatieve bedrijven, ambachten of horeca. Naast het experimenteren en creëren zijn ook het ontmoeten en presenteren een essentieel onderdeel. Juist waar deze aspecten samenkomen ontstaat vernieuwing.
Gemeente Nijmegen
Pagina 4 van 9
Als onderdeel van de uitvoering van ons broedplaatsenbeleid hebben we een broedplaatsmakelaar aangesteld, die helpt culturele of creatieve partijen te koppelen aan vastgoedeigenaren. Deze kan de juiste partijen op het juiste moment aan met elkaar verbinden en initiatiefnemers helpen om de juiste stappen te zetten om een broedplaats mogelijk te maken.
l.
Testdagen ID-wallet (Digitale identiteit) Samen met inwoners en onder andere gemeente Amsterdam en het UWV, heeft Nijmegen een nieuwe vorm van dienstverlening in het sociaal domein met de inzet van ID-wallets uitgetest. In totaal zijn er vijf testdagen georganiseerd. Voor een representatieve groep zijn jongeren van het ROC en belanghebbenden van het Zelfregiecentrum, Pluryn en Sterkplaats Nijmegen betrokken. Ook zijn gesprekken gevoerd met studenten via een informatiemarkt op de HAN. De uitkomsten worden gebruikt voor verbetering van de nieuwe dienstverleningsprocessen en voor een advies aan het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor de doorontwikkeling van de NL-wallet.
m. Expertmeeting naoorlogs erfgoed In Nijmegen werken we aan beleid voor naoorlogs erfgoed. Om een goed beeld te krijgen van het belang van, de verhalen over en de parels in dit Nijmeegse erfgoed is gesproken met een grote groep Nijmeegse deskundigen en belanghebbenden. Aanwezig waren onder andere architecten van het eerste uur (zij die werkzaam waren in de jaren ’70-’90), organisaties als Erfgoedvereniging Heemschut en Stichting Nijmegen Wederopbouwstad en Nijmeegse cultuurhistorisch onderzoekers. De bijeenkomst is samen met het Architectuurcentrum Nijmegen georganiseerd. n.
Visie op dienstverlening Dit najaar wordt de visie op dienstverlening aangeboden aan de gemeenteraad. Voor het maken van deze visie zijn wij op verschillende manieren in gesprek geweest met Nijmegenaren: er is onderzoek uitgevoerd waarin Nijmegenaren hun behoeften, meningen en ideeën konden delen en aan ondernemers is hun mening gevraagd via een Ondernemerspeiling. Bovendien halen we relevante informatie uit onze (doorlopende) klanttevredenheidsonderzoeken, de samenwerking met ervaringsdeskundigen met een licht verstandelijke beperking (LVB) en uit gesprekken met samenwerkingspartners als de Stips, het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO), de cliëntenraad Participatiewet en de adviescommissie Jeugd, maatschappelijke opvang- en gehandicaptenbeleid.
o.
Beleidskader Inclusie Nijmegenaren, belangengroepen (voor Nijmegenaren met een beperking, met een migratieverleden en LHBTIQ+ personen) en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties hebben in mei hun reactie gegeven op het voorgenomen beleid. De mix van achtergronden van de deelnemers leverde waardevolle gesprekken en feedback op. Niet alleen beleidsinhoudelijk, maar ook organisatorisch: de toegankelijk van de eerste sessie bleek, door de mix van
Gemeente Nijmegen
Pagina 5 van 9
achtergronden én de onverwacht grote opkomst, niet voor iedereen optimaal. De feedback hebben we gebruikt om de vervolgsessies te verbeteren. In totaal zijn er negen inloopsessies georganiseerd. Daarnaast hebben de commissie Kleurrijk Samenleven Nijmegen, de RegenboogRaad, de Seniorenraad en de Cliëntenraad participatiewet Nijmegen ook advies uitgebracht. p.
Ov-visie en de participatiebakfiets Om zo goed mogelijk contact te komen met de Nijmegenaar die we niet treffen op een gemiddelde informatieavond trokken we er in april en mei op uit met de participatiebakfiets. Bij winkelcentra, het Radboud ziekenhuis en in de binnenstad vroegen we mensen wat ze van het OV vinden en waar wij volgens hen in moeten investeren. Dit deden we samen met onze OV-ambassadeurs. Wat er door de mensen werd gezegd gebruiken we voor de nieuwe gemeentelijke ovvisie. De participatiebakfiets is onderdeel van een breed participatieplan met onder andere ondernemers, belangenorganisaties, wijkraden en (buur) overheden.
q.
Stationsdistrict Met 28 deelprojecten in verschillende stadia en een zeer groot aantal gebruikers is participatie bij de ontwikkeling van het gebied cruciaal. In het Westerkwartier staat een stevige participatiestructuur met het omgevingsberaad, reguliere contacten met de wijkraden en klankbordgroepen rondom Duet, fietsstraat Koninginnelaan en de Groene Corridor. In januari 2025 was er de jaarlijkse inloopavond Westerkwartier waar alle projecten de revue passeerden. Buurtbewoners waren uitgenodigd voor de feestelijke opening van de tijdelijke fietsenstalling in de Tunnelweg en voor het startbouw-evenement Nimwest waarbij minister Keijzer het startsein gaf. Aan de centrumkant van het station werken we aan het opzetten van een vergelijkbare participatiestructuur, nu aan die zijde de komende jaren de ontwikkelingen in een stroomversnelling zullen komen. In de afgelopen maanden zijn er diverse project participatiemomenten geweest zoals voor de renovatie van de Stadsschouwburg, de oversteek voor het Stationsplein en ontwikkeling van de Talislocatie aan de Van Schaeck Mathonsingel. Bijzondere aandacht is er voor de toegankelijkheid van het gebied waartoe een pilot met het Zelfregiecentrum Nijmegen is opgezet.
r.
Professor Langen Wendelsstraat Samen met omwonenden hebben we het grasveld in de Professor de Langen Wendelsstraat aangepakt. Er zijn nu extra bomen en groen geplant, waardoor het bij heet weer iets koeler blijft en er meer verblijfsruimte is voor dieren.
s.
Vernieuwingsgolf openbare ruimte In de Spoorbuurt, Rechters- en Kanunnikenbuurt en Kinderdorp vernieuwen we de openbare ruimte. Na veelvuldig overleg met inwoners van de Spoorbuurt is daar nu
Gemeente Nijmegen
Pagina 6 van 9
de uitvoering gestart. In de Rechters- en Kanunnikenbuurt hebben we samen met bewoners, ondernemers, sportverenigingen en andere betrokkenen een toekomstvisie en een voorlopig ontwerp van de openbare ruimte gemaakt. Hiervoor organiseerden we meerdere bijeenkomsten, werksessies en wandelingen door de buurt. In Kinderdorp zijn de mogelijke verkeersscenario’s met betrokkenen besproken. Inwoners gaven feedback op verschillende scenario’s en ontwikkelden extra scenario. Later dit jaar gaan we verder in gesprek over het schetsontwerp voor het gebied. t.
Woonwagenstandplaatsen In mei gingen we met geïnteresseerden voor nieuwe woonwagenstandplaatsen aan de Teersdijk in gesprek over een nieuw voorlopig ontwerp voor het gebied, de kavelafmetingen, de speeltuin, het inschrijfproces, de planning en de maatregelen voor de dassen. De sfeer was prettig en veel aanwezigen deelden hun mening.
u. Park Zuiderveld In 2025 hebben we verschillende momenten georganiseerd voor volwassenen, kinderen en jongeren actief te betrekken bij de ontwikkeling van Park Zuiderveld, het toekomstige groene hart ten noorden van de Keizer Hendrik VI-singel. Het begon in maart met een plenaire toelichting over de ambities voor het park. Snel daarna, in april, deelden bewoners bij een bijeenkomst hun ideeën voor het park. In mei was er een tweede bijeenkomst, waarin onze landschapsarchitect een aantal ontwerpideeën presenteerde, elk met een eigen thema zoals spelen, ontmoeten, bewegen, school, ecologie en archeologie. In juni kregen de jongste bewoners een speciale kans om hun stem te laten horen tijdens de Nationale Buitenspeeldag. Meer dan 30 kinderen tussen de 3 en 10 jaar gingen in groepen langs verschillende onderdelen en gaven hun voorkeuren aan voor speeltoestellen, van tokkelen en klimmen tot waterspelen en schommelen. De kinderen wisten precies wat ze leuk vonden en hun ideeën zijn direct meegenomen in het ontwerp. Ook de oudere jeugd werd betrokken: recent vond een jongerenbijeenkomst plaats voor ongeveer 30 jongeren van 13 tot 23 jaar. Zij deelden hun wensen voor ontmoetingsplekken in het park, met aandacht voor verlichting, zit- en speelmogelijkheden, comfort en uitstraling.
Belangrijk voor hen was dat de plek flexibel en uitnodigend is, zodat ook toekomstige gebruikers er graag verblijven. De jongeren gaven bovendien aan dat ze betrokken willen blijven bij vervolgstappen in de inrichting. Door deze diverse participatiemomenten hebben we waardevolle inzichten verzameld van kinderen, jongeren én volwassenen. Zowel positieve ervaringen als leerpunten worden meegenomen in de verdere uitwerking, zodat Park Zuiderveld straks een plek wordt waar iedereen zich welkom voelt.
Gemeente Nijmegen
Pagina 7 van 9
v.
Nimma Sportzomer De Nimma Sportzomer 2025 draaide helemaal om sport en beweging in de openbare ruimte. Van het Goffertpark tot het NYMA-terrein: overal in Nijmegen konden inwoners deze zomer gratis meedoen aan sportieve activiteiten. De Nimma sportzomer is georganiseerd in nauwe samenwerking met bewonersorganisaties, sportaanbieders en woningcorporaties.
w. Binnenstad De ontwikkelingen uit de Koers van de Binnenstad betekenen veel voor de bewoners en de ondernemers maar ook voor andere Nijmegenaren en voor bezoekers aan onze stad. We richten de nodige participatie daarom breed in en tegelijkertijd ook specifiek gericht op de belangrijkste doelgroepen. Voor het traject Burchtstraat/Augustijnenstraat/Grote Markt/(bus)Plein1944 organiseerden we aparte bijeenkomsten voor zowel bewoners en ondernemers. Na deze bijeenkomsten verspreidden we op onze socials filmpjes met bewegende toekomstbeelden. De vele reacties hierop geven waardevolle informatie. Op een informatieavond en (aansluitend) tijdens individuele gesprekken over het Kelfkensbos spraken we met ondernemers en bewoners over de inrichting van het plein en hun logistieke wensen tijdens de uitvoering. Bij het Joris Ivensplein hebben we de directe aanwonenden en ondernemers in twee actieve middagen bevraagd over hoe het plein er straks uit moet zien, maar ook bezoekers en overige gebruikers van dit plein (waaronder ‘hangouderen’ en skaters). Daarnaast hebben wij een gericht sociale media campagne op Instagram en Facebook gevoerd, waardoor we meer jongeren dan gebruikelijk de enquête vragen hebben ingevuld. Ook op de Gruijtberg hebben we niet alleen de omwonenden en ondernemers geïnterviewd maar ook passanten en bezoekers.
Wederom persoonlijk, met een koffiekar, waardoor we gemakkelijk een praatje konden maken en onze enquêtevragen konden stellen. Ook dit leverde zinvolle informatie op. x.
Sportcentrum Winkelsteeg In Winkelsteeg wordt een nieuw sportcentrum gebouwd. Om te komen tot een nieuwe naam, is er een namenwedstrijd uitgezet. Er zijn maar liefst 1192 namen binnengekomen. Aankomende tijd wordt er een naam geselecteerd.
y.
Bereiken van Nijmegenaren met lage basisvaardigheden In Nijmegen zijn er naar schatting 13.000 mensen die moeite hebben met lezen, schrijven en/of het gebruik van internet en computers, dit noemen we beperkte basisvaardigheden.
Gemeente Nijmegen
Pagina 8 van 9
Van taalambassadeurs (ervaringsdeskundigen op het gebied van beperkte basisvaardigheden) weten we dat mensen met lage basisvaardigheden vaak geen krant lezen of gebruik maken van sociale media. Zij luisteren naar de radio en kijken tv. Daarom hebben we samen met vrijwilligers van de Stips en een taalambassadeur twee spotjes gemaakt, die binnenkort te zien en te horen zijn op Rn7. Een gaat over een moeilijke brief en de ander over de meedoenregeling. Sinds kort worden ook onze medewerkers bij het klantcontactcentrum (KCC) getraind op het herkennen en helpen van mensen met beperkte basisvaardigheden. z.
Inwonersberaad Als laatste een korte update over het inwonersberaad Schone Stad. Drie van de vijf dagen zijn nu klaar en de stemming zit er goed in. U ontvangt in dezelfde periode als deze brief een informatiebrief over hoe het beraad tot nu toe verloopt. Hier kijkt u alvast naar een beeldverslag van dag 1 en dag 2.
Zoals gezegd is dit een greep uit de werkzaamheden die we verrichten om het samenwerken met de stad uit te voeren en te verbeteren. En omdat het mensenwerk is gaat het natuurlijk niet altijd in één of twee keer goed. In die gevallen spannen we ons in om het contact met betrokken inwoners en organisaties te herstellen en te leren van wat er misging. Volgend jaar ontvangt u een nieuw actueel overzicht. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen
A.P.W. van de Klift gemeentesecretaris
H.M.F. Bruls burgemeester
Gemeente Nijmegen
Pagina 9 van 9