Raadsinformatiebrief programma 80 jaar Vrijheid_Market Garden

Postadres Gemeente Nijmegen RO10 Postbus 9105

Aan de raad van de gemeente Nijmegen Postbus 9105 6500 HG NIJMEGEN

6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

24 juni 2024 Programma 80 jaar Vrijheid / Market Garden

Contactpersoon Pieter Hermans p.hermans@nijmegen.nl T 06-21560114

Geachte leden van de raad,

Kenmerk D240556274

In december 2023 is het Regioprogramma 80 jaar Vrijheid Rijk van Nijmegen door het college vastgesteld. Om uitvoering van het regioprogramma mogelijk te maken hebben we daar ook de gelijknamige subsidieregeling aan gekoppeld. Daar hebben we de raad in december 2023 over geïnformeerd. In het Regioprogramma is in grote lijnen uiteengezet hoe het programma in (het Rijk van) Nijmegen is opgezet. Participatief herdenken en betekenisvol beleven zijn daarbij de kernbegrippen. We herdenken de gebeurtenissen van Operatie Market Garden, 80 jaar geleden, en we staan stil bij de waarde van vrijheid. Daarbij is de insteek dat een aantal bestaande evenementen wordt uitgebouwd en ook nieuwe activiteiten onderdeel zijn van het programma. Naast de officiële herdenking zijn de Sunset March XXL, het Festival ‘Peace by Peace’ en de Waalcrossing de in het oog springende evenementen die toegankelijk zijn voor een groot publiek. Met het programma, bestaande uit een tal van verschillende en bestaande activiteiten, bieden we een breed programma en daar zijn we erg enthousiast over. Opdrachten en aanbestedingen voor de Sunset March XXL en Free Future 2024 Op de avond van zaterdag 21 september vindt de Sunset March XXL plaats bij stadsbrug De Oversteek. Eerder die dag is ook Free Future 2024, onder de naam Festival Peace by Peace, van start gegaan.

Om er zeker van te zijn dat dit ook echt grote, goed georganiseerde evenementen worden, hebben we hier een opdracht voor uitgezet en heeft voor het Festival ‘Peace by Peace’ een aanbestedingsprocedure plaatsgevonden. De partijen die de opdracht hebben gekregen zijn inmiddels druk met de organisatie van deze evenementen. Free Future 2024 bestaat dit jaar uit twee onderdelen; het Festival Peace by Peace dat in september plaats vindt en het onderdeel Free Future College – een 4-daags programma voor middelbare scholieren – dat in oktober door de Lindenberg wordt georganiseerd. Free Future is voor de 3e keer op rij door Gedeputeerde Staten van Gelderland als Groot Gelders Evenement bestempeld. Daar zijn we erg trots op. Een andere bestaande activiteit die dit jaar wordt uitgebouwd tot een groot evenement is de nabootsing van de Waaloversteek. Deze is niet opgepakt in de vorm van een opdracht,

Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Brief

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 5

maar wordt uitgevoerd door een organisatie, Stichting Pontoongroup ’40-’45, die daarvoor een subsidie heeft aangevraagd bij gemeente Nijmegen. Subsidieaanvragen Rijk van Nijmegen. Voor het programma 80 jaar Vrijheid Rijk van Nijmegen hebben we tot nu toe tien subsidieaanvragen ontvangen. Vijf daarvan zijn maximaal € 10.000,- en mogen ambtelijk afgehandeld worden en vijf daarvan zijn boven de € 10.000,We informeren de raad in de raad over de tien toegewezen subsidies. Beoordelingscriteria Een belangrijk beoordelingscriterium is dat de gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog en de bewustwording van de waarde van vrijheid centraal staan. Verder vinden we het belangrijk dat onze bewoners en bezoekers kunnen deelnemen aan verbindende activiteiten die verbinden en uitnodigen tot reflectie over het verleden en het heden. Partij

Activiteit / evenement

Vorm

Gemeente Nijmegen

Officiële Herdenking Waaloversteek op de Oosterhoutsedijk. Datum: vrijdag 20 september

ACBN/ Press Play Opdracht van gemeente Nijmegen.

Sunset March XXL/ zaterdag 21 september. Datum: zaterdag 21 september.

Herdenking Deze organiseren we zelf. Opdracht

De Schoenfabriek, Opdracht van Gemeente Nijmegen

Free Future 2024 / 2 onderdelen 1-Festival ‘Peace by Peace’ Datum: zaterdag 21 - zondag 22 september.

Via stadsbrug De Oversteek lopen wandelaars via een indrukwekkende ‘belevingsroute’ langs het monument voor de 48 Amerikaanse soldaten die sneuvelden tijdens de oversteek van 20 september 1944. Net als in 2019 verwachten we veel deelnemers. Voorafgaand aan de XXL SSM is er een diner voor genodigden die vervolgens ook meelopen. Aanbesteding

Het festival ‘Peace by Peace’ start met een muzikale/ feestelijke parade door de stad naar de Vasim waar het festival plaats vindt. Daar kunnen bezoekers deelnemen aan een scala van activiteiten waarin de waarde van vrijheid centraal staat. Denk aan theater, gesprekken met veteranen, spoken word etc. Participatief herdenken en betekenisvol beleven zijn hierin de sleutelwoorden. Later op de avond, na de Sunset March gaat het festival van start. 2-Free Future College FFC start met een pre-programma in september in aansluiting op de herdenking Market Garden- en een 4-daags programma voor middelbare scholieren – dat in oktober door de Lindenberg wordt georganiseerd. Het programma voor scholieren bestaat uit workshops, activiteiten en excursies. Er

Gemeente Nijmegen

Subsidie € 190.000,-

Pagina 2 van 5

worden scholieren uit Nijmegen en ook uit heel provincie Gelderland uitgenodigd. Ook wordt een avondprogramma (4 avonden) met sprekers georganiseerd. 4-5 Mei Comité Nijmegen

Bevrijdingsconcert in Concertgebouw De Vereeniging. Datum: Zaterdag 21 september Het concert is door iedereen gratis te bezoeken en staat in het teken van de bevrijding van Nijmegen. • Productie 3 biografische filmpjes van Nijmegenaren die zijn vervolgd, vermoord door de Duitse bezetter. Te gebruiken in het Voortgezet Onderwijs.

Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Stichting Het Gilde Nijmegen

Stichting Pontoongroup ’40‘45

Subsidie € 12.300,Collegebesluit

Expositie 80 jaar Waalcrossing/ 10 jaar Sunset March Datum: gehele maand september. De expositie benadrukt het belang van de oversteek van 20 september 1944 voor de bevrijding van Nijmegen. Gekoppeld aan deze expositie is het 10-jarig bestaan van de (dagelijkse) Sunset March op stadsbrug De Oversteek. Daarin is aandacht voor de maatschappelijke impact van de Sunset March en de aandacht voor veteranen die over de hele wereld zijn ingezet bij vredesmissies. In de randprogrammering komen ook zij aan het woord.

Subsidie

Historische bus excursies door de regio en de Betuwe. Datum: gehele maand september. waarbij het verhaal van Market Garde wordt verteld en welke sporten daarvan nog zichtbaar zijn in het landschap.

Subsidie

€ 15.000,Collegebesluit

€ 13.000,Collegebesluit

Nabootsing waaloversteek door 250 vrijwilligers. Datum: vrijdag 20 en zaterdag 21 september.

Subsidie

250 vrijwilligers, waaronder leerlingen van het ROC-Nijmegen van de Veva opleiding, bootsen de waaloversteek na. Bezoekers ervaren wat een hachelijke en levensgevaarlijke actie het destijds geweest moet zijn. Meerdaags educatief programma voor basisscholen. Datum: 16 t/m 18 september.

Collegebesluit.

€ 120.000,-

Klassen komen naar het basiskamp leren ter plaatse over de waalcrossing en de bevrijding van Nijmegen. Ze bezoeken diverse locaties op Veur-Lent. Ze worden uitgenodigd om na te denken over de waarde van vrijheid en wat vrijheid voor hen betekent. Friendship Albany Nijmegen/ FAN

Deelname en uitwisseling Amerikaanse - (regio) Nijmeegse jongeren. Datum: 16 t/m 22 september

Subsidie € 7.500,Ambtelijk.

10-12 jongeren uit Albany gaan deelnemen aan diverse Market Garden herdenkingsactiviteiten. De jongeren ontmoeten Nijmeegse leeftijdsgenoten en hebben een gezamenlijk programma. Albany draagt flink bij om dit programma mogelijk

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 5

te maken voor deze jongeren. Jongeren worden uitgenodigd om over hun grenzen te kijken en over andere culturen en het belang van (internationale) vriendschap na te denken. Vrijheidsmuseum Groesbeek

Publieksavond met presentaties en interviews Waaloversteek Datum: 19 september. Een avond waarin de oversteek wordt herdacht en haar geschiedenis wordt toegelicht. Delgroep zijn bewoners van Nijmegen. Actualiteiten debat. Een debatavond waarin de gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog worden gekoppeld aan de actualiteit. Voor alle bewoners, maar vooral studenten worden uitgenodigd. Wetenschappelijk verantwoord verhalen doorvertellen over oorlog en bevrijding. Datum: september De RU organiseert een symposium en een publieksavond. In aanloop naar het symposium vinden scholenprojecten plaats waarin scholieren va het VO en wetenschappers gezamenlijk onderzoeken de waarde van het doorvertellen van levensverhalen over oorlog en bevrijding. Onderzocht wordt of het doorvertellen van andermans ervaringen bijdraagt aan het eigen nadenken over vrijheid, bevrijding en oorlog.

Subsidie

Filmavond over de bevrijding van Nijmegen, frontstad periode en Operatie Veritable. Datum: 18 september. Twee voorstellingen oude filmbeelden van de bevrijding van Nijmegen, de frontstad periode en Operatie Veritable. Een voorstelling is voor scholieren en leerkrachten van het VO en een publieksvoorstelling. De filmbeelden worden ingeleid en geduid door historicus Joost Rosendaal.

Subsidie

Radboud Universiteit Nijmegen / RU

Expositie Inheemse soldaten in de Tweede Wereldoorlog. Datum: gehele maand september.

Subsidie

Lindenberg

Programma Waalpainting Nijmegen In samenwerking met diverse partners; Hartebeest en Radboud Universiteit heeft de Lindenberg een programma opgezet rondom de Waalpainting Market Garden die de voorgevel van de Lindeberg siert. Spoken word, theater en Augmented Reality zijn onderdelen van dit programma.

Radboud Universiteit Nijmegen / RU

Nijmegen Blijft in Beeld/ NBIB

€ 4.800,Ambtelijk.

Subsidie € 10.000,Ambtelijk.

€ 8.550,Ambtelijk

€ 10.000,-

In het Vrijheidsmuseum organiseert de Radboud en expositie over de inzet van inheemse soldaten. Daarin wordt ingegaan op de vraag wat hun rol was in de strijd en of ze hun ervaringen die ze hier opdeden ook gebruikten in hun strijd voor gelijke rechten thuis. Subsidie Verleden Beleefd.

Krachtig totaalprogramma 80 jaar Operatie Market Garden.

Gemeente Nijmegen

Pagina 4 van 5

Net zoals bij de herdenking van het bombardement, waar we terugkijken op een uitgebreid programma met tal van kleinere en grotere activiteiten, geldt dat ook voor dit herdenkingsprogramma voor de herdenking van 80 jaar Operatie Market Garden. Met de organisatie van Free Future 2024, de Sunset March XXL en de nabootsing van de Waaloversteek denken we enkele echt grote, mooie en betekenisvolle evenementen op te tuigen die aantrekkelijk zijn voor een groot aantal bezoekers. Daarnaast wordt er een heel randprogramma opgezet voor verschillende doelgroepen. De uitvoering daarvan is vooral overgelaten aan het WO2 erfgoedveld. Net als bij de herdenking van het bombardement hopen we ook nu weer Nijmegen goed op te kaart te zetten met een krachtig en betekenisvol programma waarin de waarde van vrijheid centraal staat. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

A.P.W. van de Klift gemeentesecretaris

H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 5 van 5