Raadsinformatiebrief Notitie ‘Tijdelijke (placemakings)initiatieven & werkproces Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG)
Tekst van het document
Postadres Gemeente Nijmegen
Aan de gemeenteraad van Nijmegen
Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl
Datum Onderwerp
Contactgegevens nijmegen.nl/contact
4 november 2025 Tijdelijke (placemakings)initiatieven & werkproces Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG)
Ons kenmerk D252725998 Bijlage(n) Bijgevoegd: Ja
Geachte leden van de raad, Met deze brief informeren wij u over de vastgestelde notitie ‘Tijdelijke (placemakings)initiatieven & werkproces Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG)’. De notitie verduidelijkt hoe tijdelijke (placemakings) initiatieven binnen de gemeente tot stand kunnen komen en hoe de gemeente deze ondersteunt. Ook herintroduceren we Tijdelijk Anders Gebruiken als instrument om tijdelijke (placemakings)initiatieven te ondersteunen. Aanleiding en doel Motie ‘Plaatsmaken voor Placemaking’ In de raadsvergadering van 29 januari 2025 heeft de gemeenteraad de motie ‘Plaatsmaken voor placemaking’ aangenomen. In deze motie constateert de raad dat placemaking niet alleen gaat over de fysieke inrichting van plekken, maar ook over het creëren van omgevingen waar mensen zich willen verbinden, verblijven en samenwerken. De raad heeft het college daarbij opgeroepen om een integrale visie voor placemaking op te stellen, waarin de mogelijkheden voor creatieve ondernemers en makers om actief bij te dragen aan de ontwikkeling van specifieke plekken in de stad worden benoemd. Omgevingsvisie De omgevingsvisie Nijmegen zet in op een aantrekkelijke, duurzame en leefbare stad voor alle inwoners. Daarbij gaat het niet alleen om de fysieke inrichting, maar ook om het stimuleren van sociale nabijheid, gemeenschapsvorming en ontmoeting.
Het stimuleren van tijdelijke (placemakings)initiatieven is hiervoor een belangrijke aanpak: hierin kunnen bewoners, ondernemers en maatschappelijke partners levendige en betekenisvolle plekken creëren. Deze aanpak heeft in Nijmegen al succesvolle voorbeelden opgeleverd, zoals initiatieven op het voormalige Honigcomplex en het NYMA-terrein. Doel Tijdelijke (placemakings)initiatieven spelen een belangrijke rol in het vormgeven van een stad die aantrekkelijk, inclusief en dynamisch is. Ze bieden ruimte voor experiment,
Gemeente Nijmegen
Pagina 1 van 4
creativiteit en betrokkenheid van bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Juist in transitiegebieden of op plekken waar nog geen definitieve invulling is, kunnen tijdelijke initiatieven zorgen voor levendigheid, sociale cohesie en het ontstaan van nieuwe netwerken. Ook is er een groeiende vraag naar ruimte voor tijdelijke en experimentele initiatieven. Bewoners en ondernemers, hebben vaak ideeën die al voor of tijdens gebiedsontwikkelingen waarde kunnen toevoegen. Door tijdelijke invullingen ontstaat levendigheid en worden bewoners van de stad ‘verbonden’ aan fysieke plekken. Dit draagt niet alleen bij aan de doelen uit de Omgevingsvisie, maar ook aan andere beleidskaders zoals het broedplaatsenbeleid 2025–2035. Tijdelijk Anders Gebruiken is een instrument met als doel initiatiefnemers te helpen en hun plannen gemakkelijker van de grond te krijgen. Tijdelijke (placemakings)initiatieven in Nijmegen Binnen de gemeente Nijmegen wordt op verschillende manieren gewerkt met tijdelijke (placemakings)initiatieven. Hierbij worden inwoners, ondernemers, creatieve makers en maatschappelijke organisaties actief uitgenodigd om plekken tijdelijk of experimenteel in te richten. In de notitie brengen we meer lijn in op welke manieren initiatiefnemers aan plekken bij kunnen dragen, gestimuleerd vanuit de gemeente.
De gemeente werkt al actief met tijdelijke (placemakings)initiatieven in zowel gebiedsontwikkelingen als binnen bredere uitvoering van beleid. In grootschalige projecten zoals het Stationsdistrict en de Winkelsteeg is placemaking een vast onderdeel van de gebiedsontwikkeling. Hierin worden initiatiefnemers actief betrokken bij het tijdelijk activeren van plekken, zoals bij de recente uitvraag voor Voor Anker en De Kleedkamers in Park Winkelsteeg. Vanuit de uitvoering van beleid worden tijdelijke initiatieven gestimuleerd via onder meer het Broedplaatsenbeleid 2025–2035, de Koers voor de Binnenstad, en bewonersinitiatieven via MijnWijkplan. Initiatieven uit Hartje Nijmegen (bijvoorbeeld Nimmarama) tonen hoe tijdelijk gebruik bijdraagt aan een aantrekkelijke, inclusieve en culturele stad. Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG) Naast de hierboven genoemde manieren waarop de gemeente tijdelijke initiatieven ondersteunt, willen we initiatiefnemers beter helpen bij het verder ontwikkelen van hun plannen. Daarom herintroduceren we het instrument Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG). Vanaf 2014 kwamen door de economische crisis gebouwen en terreinen binnen de gemeente Nijmegen leeg te staan. Bewoners begonnen deze plekken op een creatieve manier te gebruiken, een bekend voorbeeld hiervan is het voormalig Honigcomplex.
Dit succes zorgde ervoor dat de wens ontstond om TAG ook op andere plekken in de stad mogelijk te maken. TAG is daarbij een instrument van de gemeente Nijmegen om tijdelijke (placemakings)initiatieven met, voor en door de stad mogelijk te maken. In de jaren daarna zijn er verschillende TAG-projecten succesvol opgestart en gerealiseerd, mede door
Gemeente Nijmegen
Pagina 2 van 4
de creativiteit en het doorzettingsvermogen van initiatiefnemers vanuit de stad. Vanaf 2020 zijn er geen nieuwe initiatieven vanuit TAG meer opgestart. Werkproces Om tijdelijke initiatieven meer te kunnen ondersteunen, gaan we als gemeente weer werken met nieuwe TAG-initiatieven. Er is hiervoor een nieuw werkproces opgesteld waarbij we eerdere ervaringen met het werken met TAG hebben meegenomen. Belangrijke elementen van dit werkproces zijn de aanstelling van een TAG-coördinator als vast aanspreekpunt, de vorming van een kernteam met BRIKS, EZ en de omgevingstafel, en een persoonlijke benadering. TAG-initiatieven worden besproken binnen het omgevingstafelsoverleg en waar mogelijk wordt duidelijk gecommuniceerd over proces, tijd, kosten en verwachtingen. Initiatieven worden als maatwerk beoordeeld, waarbij de ‘8 van TAG’ als selectiecriteria dienen. Een belangrijk uitgangspunt is dat de verantwoordelijkheid voor het verder brengen van de planvorming bij de initiatiefnemer blijft. De gemeente ondersteunt waar mogelijk, maar een TAG-traject staat niet gelijk aan het definitief slagen of het verkrijgen van vergunning(en). Financiële ondersteuning Om initiatieven te stimuleren wordt eenmalig € 20.000 beschikbaar gesteld, afkomstig uit het programma Wonen en Stedelijke Ontwikkeling.
Per initiatief kan maximaal € 2.000 worden toegekend om planvormingskosten (waar mogelijk) te kunnen financieren. Hiermee wordt ruimte geboden aan circa tien projecten. Daarnaast geldt een korting op leges voor TAG-projecten en kunnen onder voorwaarden kosten van de Omgevingstafel worden kwijtgescholden. Vervolg en evaluatie De TAG-coördinator wordt aangesteld en het werkproces gaat vanaf december van start. Er komt vanaf dat moment informatie beschikbaar op de website van de gemeente voor initiatiefnemers over wat TAG inhoudt en wordt de manier om in contact te komen met de coördinator TAG uitgelegd. Met de initiatiefnemer wordt vervolgens bekeken of hun plannen voldoen aan de 8 van TAG en of het plan verder kans van slagen heeft door middel van een intake.
Gemeente Nijmegen
Pagina 3 van 4
Met de vaststelling van de notitie is invulling gegeven aan de opdracht uit de motie om een integrale visie op placemaking te ontwikkelen en de mogelijkheden voor creatieve ondernemers en makers om bij te dragen aan initiatieven te benoemen. Met de herintroductie van het instrument Tijdelijk Anders Gebruiken (TAG) biedt de gemeente een proces voor tijdelijke initiatieven. In 2027 vindt een evaluatie plaats om te beoordelen hoe TAG functioneert en of verbeteringen nodig zijn.
Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen
A.P.W. van de Klift gemeentesecretaris
H.M.F. Bruls burgemeester
Gemeente Nijmegen
Pagina 4 van 4