Raadsinformatiebrief Evaluatie jaarwisseling 2025-2026

Postadres Gemeente Nijmegen

Aan de gemeenteraad van Nijmegen

Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

Contactgegevens nijmegen.nl/contact

24 maart 2026 Jaarwisseling 2025-2026

Ons kenmerk E26.000367

Geachte leden van de raad, Nijmegen beleefde een roerige jaarwisseling. Jongeren die zich moedwillig gericht hebben tegen hulpverleners, schade aan de openbare ruimte en als triest dieptepunt een dodelijk slachtoffer. Waar de jaarwisseling een feestelijke aangelegenheid hoort te zijn, is het dat al lang niet meer voor de mensen die dag en nacht aan het werk zijn voor onze veiligheid en voor de inwoners die overlast ervaren. Tegelijkertijd is er door diezelfde hulpdiensten en partners erger voorkomen, waardoor de jaarwisseling voor een groot deel van onze inwoners wel feestelijk is verlopen. Met deze brief informeren wij u over de aanpak en het verloop van de jaarwisseling 2025-2026.

Aanpak Aangezien de aanpak van voorgaande jaarwisseling 2024-2025 succesvol was, hebben we ervoor gekozen deze te continueren en te versterken waar mogelijk voor de jaarwisseling 2025-2026. Deze aanpak heeft als basis de kennis en expertise die we hebben in onze wijken (Document Nijmegen - Raadsinformatiebrief Jaarwisseling 2024-2025 iBabs Publieksportaal). De aanpak van de jaarwisseling 2025-2026 zag voornamelijk op: • Informatiegestuurd en preventief werken: Vanuit de samenwerking in onze wijkoverleggen is er een analyse gemaakt om zo de inzet voor iedere wijk te bepalen. Die analyse heeft geleid tot het bepalen van een aantal focuswijken. Ook was dit de basis om in de wijk preventief de inzet van de jongerenwerkers, jeugdcoaches, sleutelfiguren maar ook van toezicht, politie en DAR te bepalen. Dit geldt voor de dagen voorafgaand aan de jaarwisseling, maar ook voor tijdens de jaarwisseling. • De-escalerend werken: Jongerenwerkers en jeugdcoaches zijn in de wijk gepositioneerd om meldingen, waar mogelijk, als eerste op te pakken en zo escalatie tot een kat-en-muisspel tussen politie, toezicht en jongeren te voorkomen. Per melding is bekeken welke partner het beste de-escalerend te werk kan gaan en in contact kan gaan met overlastgevers. • Bewustwording: Inwoners zijn zo veel mogelijk betrokken bij de aanpak van overlast.

Zo is er een Meld Misdaad Anoniem campagne ingezet om grote partijen

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 5

•

illegaal vuurwerk uit woonwijken te halen, is er in contact met inwoners ingezet op alternatieve activiteiten en is er ingezet op voorlichting, onder andere op scholen. Sanctionerend waar nodig: In Nijmegen – Noord is er wederom gewerkt met gebiedsverboden voor overlastgevers. Wanneer preventief geen mogelijkheden meer overblijven, dient er repressief opgetreden te worden.

Focuswijken Vanuit de Veiliger Wijkteams is een informatiebeeld opgesteld met daarin: • De ervaringen van afgelopen jaarwisseling; • De ervaringen en informatie die is opgedaan in de rest van het jaar; • De verwachtingen voor komend oud en nieuw; Dit informatiebeeld heeft geleid tot extra inzet in de zogenaamde focuswijken. Evenals afgelopen jaarwisseling waren dat Nijmegen-Noord, Lindenholt en Meijhorst. Dit jaar is er naar aanleiding van de incidenten afgelopen jaar ook Neerbosch-Oost aan toegevoegd. Dit beeld vanuit de wijken is constant verrijkt met de meldingen die we ontvangen vanuit de Meld- en Herstelapp, ervaringen van de voorgaande jaren en politie-informatie. In de rest van de stad kreeg de aanpak vorm met de normale capaciteit. Qua capaciteit is het niet mogelijk om de extra inzet voor de hele stad te laten gelden. Vuurwerkverbod Voor het zesde jaar gold het lokale afsteekverbod uit de APV voor de uren waarin er wel volgens landelijke wetgeving vuurwerk afgestoken mag worden. Er zijn geen boetes uitgedeeld op basis van dit verbod in de APV. Het gevoel van de veiligheidsdiensten en partners is dat vooral de hoeveel illegaal vuurwerk en de impact van het vuurwerk blijven toenemen en dat er dus geen afname waar te nemen is van het gebruik van vuurwerk. Dit geldt zowel voor de aanloop naar de jaarwisseling als tijdens de jaarwisseling zelf.

Er zijn hier echter geen metingen naar gedaan. De afgelopen jaren is er actief gecommuniceerd over het vuurwerkverbod. Vanaf komend jaar geldt er, zoals het er nu naar uitziet, een landelijk vuurwerkverbod waardoor de regels in heel Nederland hetzelfde zijn en over lokale verschillen geen verwarring meer kan bestaan. Bovendien vergemakkelijkt dit algehele verbod ook de handhaving op vuurwerk omdat ook de verkoop en het bezit van vuurwerk niet toegestaan is.

Resultaten De aanpak en gezamenlijke inzet ten spijt, is de afdronk van afgelopen jaarwisseling negatief. Met name de gerichte agressie tegen hulpverleners en groepen jongeren die samen optrekken om brand te stichten of overlast veroorzaken, veroordelen wij. In de weken/maanden voorafgaand aan oud en nieuw leek de problematiek behapbaar en beheersbaar. Er zijn dan ook minder meldingen binnengekomen, minder gebiedsverboden (2 stuks) uitgeschreven en er is geen noodzaak geweest tot escalatie naar bijvoorbeeld andere bestuurlijke instrumenten.

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 5

Op de jaarwisseling zelf veranderde dat beeld echter. Waar andere jaren in Nijmegen het beeld voornamelijk bestond uit een aantal op zichzelf staande incidenten, bestaat het beeld dit jaar in Nijmegen, en op meerdere plekken in het land, vooral uit een trend waarbij een georganiseerde agressie tegen hulpverleners toeneemt. Met als gevolg dat zij hun werk niet veilig kunnen doen en moeten terugtrekken. Bovendien was het dodelijke vuurwerkincident in Lindenholt een ernstig en triest dieptepunt, met name voor familieleden, vrienden en buurtbewoners, maar ook voor aanwezige veiligheidsdiensten. Zoals verwacht vond een groot gedeelte van de overlast plaats in een deel van de vooraf bepaalde focuswijken. In veel gevallen werd zichtbaar dat er een grens zit aan de inzet van preventieve middelen. Wanneer jongeren op een georganiseerde manier kwaadwillend zijn, blijft alleen repressie over. Dan ontstaat er toch een beeld van politie-inzet, incidenten en vernielingen. De voorbereiding ten spijt. In de andere wijken was er geen sprake van grote excessen en vertoonde het beeld gelijkenissen met de andere jaren, daar zijn geen specifieke zaken om te benoemen in deze evaluatie. Het beeld in de focuswijken zag er als volgt uit: • In Lindenholt heeft overdag een langdurige opeenstapeling van ongeregeldheden plaatsgevonden.

Dat begon met een in brand gestoken scooter die voor jongeren diende om hulpdiensten naar die locatie te lokken, om hen vervolgens te bekogelen met zwaar vuurwerk. Deze groep, die gedurende de dag wisselde van samenstelling, was later ook verantwoordelijk voor de brandstichting en vernieling in sporthal Gildekamp. Gekleed in het zwart, met bivakmutsen, verspreidden zij zich vervolgens in de wijk om op meerdere plekken te zorgen voor confrontaties met elkaar, wijkbewoners en veiligheidsdiensten. Deze jongeren leken ook uit andere delen van de stad te komen om deel te nemen aan de ongeregeldheden. Politie, brandweer en boa’s zijn hier meermaals bekogeld met vuurwerk. Uiteindelijk hebben er zogenoemde kwaliteitsgroepen van de politie aan te pas moeten komen om de openbare orde te herstellen. Een van de jongeren is aangehouden en toen is de overlast ook opgehouden. De aanhouding heeft dus effect gehad. • In Neerbosch-Oost hebben ook meerdere jongeren de confrontatie gezocht met de hulpdiensten. Er zijn lantaarnpalen uit de grond getrokken en op de weg gelegd om de hulpdiensten te lokken en te hinderen. Ook zijn politieauto’s en boa’s bekogeld met vuurwerk. • In Meijhorst zijn er meerdere vernielingen gepleegd, waaronder een poging tot brandstichting in een klein facilitair gebouw van Talis. Bovendien zijn er meerdere auto’s in de brand gestoken.

Ook hier is politie bekogeld met vuurwerk. • Op het Potgietersplein is een groot vreugdevuur gebouwd. Politie en brandweer konden hier niet optreden vanwege het gevaar van het vuurwerk dat door wijkbewoners en bezoekers naar politie en brandweer is gegooid. Ook hier ging het om bewoners en bezoekers met gezichtsbedekking die zich richtten op de hulpdiensten. Bovendien is er vuurwerk afgestoken in een woning met brand als gevolg. De hulpdiensten zijn vervolgens bekogeld waardoor zij moesten terugtrekken.

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 5

•

In Nijmegen- Noord heeft de inzet met sleutelfiguren, jeugdcoaches en jongerenwerk goed gewerkt. Er hebben geen grote incidenten plaatsgevonden.

Schade De schade van afgelopen jaar is hoger dan andere jaren. We kijken dan naar een drietal cijfers: schade aan de openbare ruimte vanuit de gemeente (18.979 euro), schade aan de materialen van Dar (10.245 euro) en schade aan speeltuinen (0). De totale schade is 29.203 euro. Er is ook schade ontstaan aan speeltuinen vanwege vuurwerk dat daar is afgestoken maar omdat die niet hersteld zal worden is er geen kostenraming Vorig jaar zijn er wel herstelwerkzaamheden gepleegd aan twee Cruijff Courts in Hatert en Lindenholt en daarmee was de schade aan eigen speeltoestellen 40.000 euro. Andere jaren is de schade aan speeltoestellen niet meegenomen in het overzicht. In het totaal valt dan dit jaar ook negatief op in de zin van de schade die is ontstaan ten opzichte van voorgaande jaren: 2025-2026 29.203 2024-2025 22.256 (exclusief 40.000 schade aan speeltoestellen) 2023-2024 25.474 2022-2023 19.000 2021-2022 20.300 2020-2021 17.100 2019-2020 26.400 2018-2019 19.500 Meldingen overlast Het aantal meldingen van vuurwerkoverlast via Meld- en Herstel in de periode 1 september tot en met 1 januari is minder dan de afgelopen jaren. Dit is ook coherent aan de periode voorafgaand aan de jaarwisseling zelf, waarin de problematiek beheersbaar leek. 2025: 772 meldingen van vuurwerkoverlast (lokaal vuurwerkverbod) 2024: 854 meldingen van vuurwerkoverlast (lokaal vuurwerkverbod).

2023: 850 meldingen van vuurwerkoverlast (lokaal vuurwerkverbod) 2022: 762 meldingen van vuurwerkoverlast (lokaal vuurwerkverbod) 2021: 949 meldingen van vuurwerkoverlast (landelijk vuurwerkverbod) 2020: 693 meldingen van vuurwerkoverlast (landelijk vuurwerkverbod) 2019: 996 meldingen van vuurwerkoverlast (‘reguliere’ jaarwisseling)

Conclusie De jaarwisseling is al jaren voor een deel van de stad geen feestelijk einde van het jaar meer. De afgelopen editie kende echter meerdere dieptepunten met als uiterste dieptepunt een dodelijk slachtoffer van het vuurwerk. Wanneer inwoners moedwillig de straat op gaan om hulpdiensten, buurtbewoners of de openbare ruimte te schaden, ligt er nog een grote opgave om de jaarwisseling weer feestelijk te maken. Een van de eerste stappen daarvoor lijkt inmiddels gezet door de wetgever met het landelijke vuurwerkverbod. Laten we hopen dat dit landelijke verbod de regels verduidelijkt, handhaving vergemakkelijkt en dat dit een eerste stap wordt naar normverandering rondom de viering van de jaarwisseling. Uit de gezamenlijke evaluatie blijkt dat het vroegtijdig inzetten op verbinding in de wijk helpend kan zijn (zoals

Gemeente Nijmegen

Pagina 4 van 5

in Nijmegen-Noord). Tegelijk is het de vraag in hoeverre positieve beïnvloeding mogelijk blijft gedurende de jaarwisseling, bij wisselende groepen en wanneer bijvoorbeeld ouders of wijkbewoners zich niet uitspreken over het gedrag van hun kinderen, buren of wijkgenoten. Laten we het komende jaar dus gebruiken om elkaar te vinden, te verbinden en ervoor te zorgen dat een jaarwisseling zoals het afgelopen jaar niet meer voorkomt. Samen kunnen we eigenaarschap pakken over de veiligheid in onze eigen straten, wijken, en stad.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

A.P.W. van de Klift gemeentesecretaris

H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 5 van 5