Raadsbrief Reactie college op initiatiefvoorstel Nijmeegse Klimaatbegroting

Postadres Gemeente Nijmegen

Aan de gemeenteraad van Nijmegen

Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Onderwerp

Contactpersoon Leonie Braks l.braks@nijmegen.nl T 024 – 329 24 80

29 augustus 2023 Reactie college op initiatiefvoorstel Nijmeegse Klimaatbegroting

Ons kenmerk D230669207

Geachte leden van de raad, In deze brief reageren wij op het initiatiefvoorstel Nijmeegse Klimaatbegroting van de raadsfracties van GroenLinks en Partij voor de Dieren. We onderschrijven de urgentie en noodzaak van ‘doortastend en zorgvuldig’ klimaatbeleid. Wij willen de energietransitie graag versnellen, maar hebben daarvoor (deels) een andere route voor ogen dan is beschreven in het initiatiefvoorstel. Overkoepelende energievisie Onze ambitie is om als stad energieneutraal in 2045 te zijn. Dit willen wij bereiken via een drietal sporen: 1. Energiebesparing door onder meer woningen beter te isoleren. Hiervoor heeft u begin dit jaar het Programma Energie besparen woningen 2022-2030 vastgesteld. 2. Het aardgasvrij maken van de stad op basis van de door uw raad vastgestelde Warmtevisie (2018). De Warmtevisie wordt in 2023/2024 geactualiseerd, 3. Daarnaast zetten we in op duurzame opwek van energie en het verduurzamen van bedrijven. In het kader van de Regionale Energiestrategie zijn diverse winden zonneparken gerealiseerd binnen onze gemeentegrenzen. Voor bedrijven geldt de verplichting om energiebesparende maatregelen te nemen die zich binnen 5 jaar terug verdienen en we adviseren bedrijven over de energietransitie.

Met de komst van nieuwe wetgeving, krapte op het elektriciteitsnet (netcongestie), versnelde elektrificering van vervoer en (deels) warmte is het wenselijk om een overkoepelende energievisie op te stellen, waarin we een routekaart opnemen om te komen tot een duurzaam energiesysteem voor alle sectoren inclusief bedrijven en mobiliteit. Zo is CO2-vrije uitstoot van verkeer en vervoer grotendeels afhankelijk van schone elektriciteit. Vanwege netcongestie worden zowel grootschalige zon- en windparken als de uitbreiding van laadinfrastructuur de komende jaren beperkt. Ook de energietransitie op bedrijventerreinen is afhankelijk van de omvorming naar een nieuw energiesysteem dat is gebaseerd op schone elektriciteit, aardgasvrije warmtebronnen en waterstof. Wij willen daarom een integrale Lokale Energie Strategie opstellen, waarin we in

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 4

samenhang laten zien welke stappen we in welke tempo moeten en kunnen zetten om in 2045 te komen tot een energieneutrale stad die tevens aansluit bij de landelijke klimaatdoelen. In de visie nemen we op wat we afgelopen jaren hebben gedaan, wat we hebben bereikt en welke opgave resteert om onze (tussen)doelen te halen. Het verschil tussen een 5-jaarlijks Klimaatplan, waar in het initiatiefvoorstel om wordt gevraagd, en een Lokale Energie Strategie, is dat de focus bij de Lokale Energie Strategie ligt op de vraag hoe we komen tot een nieuw energiesysteem dat toekomstbestendig, duurzaam (CO2-vrij), flexibeler en lokaler is dan nu. Wij hebben het voornemen om aan de Lokale Energiestrategie een uitvoeringsprogramma voor de energietransitie op bedrijventerreinen koppelen. De totstandkoming van de Lokale Energiestrategie zal gelijk oplopen met de actualisatie van de Omgevingsvisie, zodat de planning van de omvorming naar een nieuw energiesysteem wordt afgestemd op andere ambities. Doelen In de Duurzaamheidsagenda (2011), de Routekaart Power2Nijmegen (2013) en de Warmtevisie (2018) is onze ambitie vastgelegd om in 2045 energieneutraal te zijn. In de Regionale Energiestrategie staat conform het landelijke klimaatbeleid als tussendoel 55% CO2- reductie in 2030 ten opzichte van 1990. In de Lokale Energiestrategie bezien wij of we onze (tussen)doelen herijken.

Reactie op beslispunten Hieronder geven we per beslispunt ons standpunt aan. We ondersteunen de intentie achter de beslispunten, maar adviseren om de beslispunten op een andere manier in te vullen. Daarnaast is een deel van de beslispunten uit het initiatiefvoorstel niet nieuw: deels doen we het al of hebben we het voornemen om het te gaan doen. De raad besluit dat… -

De doelstellingen uit de meest recente Klimaatwet door de gemeente overgenomen worden (ook wel: klimaatneutraliteit). De landelijke doelstellingen kunnen we lokaal niet overnemen, omdat we de CO2uitstoot van 1990 niet kennen voor Nijmegen; het einddoel in de Klimaatwet is 95% minder CO2-uitstoot in 2050 ten opzichte van 1990. Op dit moment is onze ambitie om in 2045 energieneutraal te zijn. Bij de voorbereiding van de Lokale Energie Strategie bepalen we of en op welke wijze we hier CO2-doelen voor Nijmegen aan kunnen toevoegen. Wat we wel al doen, is het jaarlijks monitoren van de CO2-uitstoot in Nijmegen via het convenant of Mayors waar gemeente Nijmegen aan deelneemt. De cijfers over CO2-uitstoot per sector zijn toegevoegd in de laatste energiemonitor 2008-2022, die binnenkort wordt vastgesteld door het college.

-

De doelstelling van een 100 procent uitstootvrije en 100 procent duurzame gemeentelijke organisatie in 2030 wordt gehanteerd.

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 4

Dit beslispunt is niet haalbaar gebleken. Op 27 april 2011 heeft de raad - als onderdeel van de duurzaamheidsagenda – het doel gesteld dat gemeente Nijmegen in 2030 een energieneutrale organisatie is. Afdeling Vastgoed heeft in 2022 ter voorbereiding op de begroting voor 2023 aangegeven dat dit doel gezien de financiële middelen niet uitvoerbaar is binnen de gestelde termijn. Daarom zijn extra middelen ter beschikking gesteld waarmee de gemeentelijke vastgoedportefeuille voor 2036 energievriendelijk én aardgasvrij gemaakt kan worden. Feitelijk is dit beslispunt een aanpassing van de doelstelling die 2011 is vastgesteld. De raad besluit het college opdracht te geven … -

Ook in onze gemeente 95 procent minder CO2-uitstoot en 100 procent duurzaam opgewekte energie in Nijmegen in 2050 te realiseren, waarbij de stad 55 procent minder CO2-uitstoot in 2030. We raden dit beslispunt af, omdat we geen CO2-doelen kunnen stellen die zijn gerelateerd aan 1990. We gaan in het kader van de Lokale Energie Strategie de CO2-doelen bepalen die enerzijds aansluiten bij de landelijke doelen en anderzijds passen bij een energieneutraal Nijmegen in 2045.

-

Vanaf 2024 vijfjarige klimaatplannen op te stellen, die voortvloeien uit de doelstellingen van de Klimaatwet, waarbij er tevens met jaarlijkse tussendoelen gewerkt wordt. De doelstellingen uit de Klimaatwet binnen iedere portefeuille van het college te verankeren, met een uitwerking per programma. Volgend uit de reactie op het vorige beslispunt, raden wij ook dit beslispunt af. De klimaatdoelstellingen per portefeuille jaarlijks uit te werken in een klimaatbegroting en deze, net als de financiële meerjarenbegroting, jaarlijks aan de Raad voor te leggen. Wij nemen deze drie beslispunten niet letterlijk over, de strekking ervan wel. Net als de initiatiefnemers zien we de behoefte aan een integraal klimaatplan, maar vullen deze anders in. In 2024 willen wij een overkoepelende Lokale Energiestrategie voor alle sectoren uit de Klimaatwet voorleggen aan de gemeenteraad, als bouwsteen voor de Omgevingsvisie. De frequentie van de Lokale Energiestrategie willen wij in een later stadium bepalen. Omdat het behalen van de CO2-doelen per sector afhankelijk van de totale ‘verbouwing’ van het energiesysteem, zullen we de (tussen)doelen en de uitwerking (route) in samenhang moeten bepalen en niet per portefeuille. Ook kost uitwerking van het klimaatbeleid per portefeuille extra personele capaciteit die niet beschikbaar is.

-

Na uitvoer van de klimaatbegroting, op hetzelfde moment en op dezelfde wijze als gebruikelijk bij de financiële begroting, verantwoording af te leggen over de behaalde resultaten, middels een rapportage aan de raad. Dit beslispunt raden we af, gelet op de ‘frapper toujours’-afspraken (geen extra verantwoordingsmomenten) en om de ambtelijke capaciteit niet onnodig te

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 4

belasten. We leggen in beginsel verantwoording af via de begroting en jaarrekening. Daarnaast stellen we jaarlijks een energiemonitor op, waarvan we de gegevens niet op tijd ontvangen om deze toe te voegen aan de jaarrekening. -

Het effect op CO2 bij alle raadsvoorstellen toe te voegen om de impact van beslissingen op het klimaat te laten zien (middels een duurzaamheidsparagraaf). Het standaard opnemen van het CO2-effect in raadsvoorstellen raden wij af. De ervaring leert dat als duurzaamheid bij de totstandkoming van een voorstel geen rol heeft gespeeld vanwege vastgesteld beleid, zo’n passage geforceerd is en leidt tot onnodig beroep op ambtelijke capaciteit. Waar het relevant is rapporteren we uiteraard over CO2-impact in raadsvoorstellen.

-

In alle aanbestedingen CO2-criteria toe te voegen. Dit beslispunt passen we reeds toe. Wij hanteren duurzaam inkoopbeleid, waaronder eisen aan het energiegebruik; in alle fasen van het inkoopproces worden de effecten op people (mensen), planet (planeet/milieu) en profit/prosperity (winst/welvaart) meegenomen.

Kortom, ook al staan wij er sympathiek tegenover, in de huidige vorm raden wij het initiatiefraadsvoorstel af. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

A.P.W. van de Klift gemeentesecretaris

H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 4 van 4