Raadsbrief bodycams voor gemeentelijke BOA’s van 29 oktober 2019

Postadres Gemeente Nijmegen VH10 Postbus 9105

Aan de gemeenteraad van Nijmegen

6500 HG Nijmegen Bezoekadres Mariënburg 30 6511 PS Nijmegen T 14 024 nijmegen.nl

Datum Betreft

29 oktober 2019 Bodycams voor gemeentelijke BOA’s

Contactpersoon Wim Engelen w.engelen@nijmegen.nl T 024 – 329 91 81

Geachte leden van de Raad, In een opiniërend op 11 september is in uw Raad op initiatief van de fracties van VVD en DNF gesproken over voorstellen tot aanvulling, c.q. aanpassing van het door uw Raad op 21 november 2018 vastgestelde Veiligheidsplan 2018-2022. Daarbij bleken de meeste fracties welwillend te staan tegenover de gedachte om onze gemeentelijke BOA’s uit te rusten met bodycams. De portefeuillehouder heeft namens ons de toezegging gedaan om tijdig vóór de behandeling van de Stadsbegroting 2020 uw Raad te informeren over de betekenis en over de kosten van zo’n maatregel. Met deze brief willen wij u de toegezegde informatie verschaffen. Zin en onzin van bodycams Een aantal gemeenten is inmiddels gestart met het verschaffen van bodycams aan BOA’s, onder andere: Amsterdam, Breda, Heerlen en Middelburg. Uit onderzoek dat heeft plaatsgevonden rondom het gebruik van bodycams bij de politie komt echter naar voren dat de de overtuiging dat dit hulpmiddel het verwachte effect zou sorteren nuancering behoeft. In de studie die twee jaar geleden door Politie & Wetenschap werd gepubliceerd, valt hierover de volgende conclusie te lezen: In de meeste onderzoeken wordt nauwelijks aandacht besteed aan mechanismen; meestal wordt er slechts achteraf gekeken of een effect zich voor heeft gedaan. Hóé de bodycam werkte, wordt dan echter niet duidelijk.

Maar dat is wel essentieel als je hetzelfde positieve resultaat elders wilt herhalen. We zien bijvoorbeeld dat bodycams in de Verenigde Staten vaak tot een daling van het aantal klachten tegen de politie leiden. Maar door welk mechanisme komt dat? Gaan politiemensen met bodycams zich netter gedragen omdat ‘vreemde ogen dwingen’ en dienen mensen

Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Brief

Gemeente Nijmegen

Pagina 1 van 3

daardoor minder klachten in? Wijst de politie burgers op de bodycam waardoor agressieve personen rustiger worden, de politie minder vaak geweld hoeft te gebruiken en er minder aanleiding is voor klachten over politiegeweld? Worden de opgenomen beelden gebruikt om onterechte klachten sneller te weerleggen waardoor mensen in het vervolg geen klachten meer indienen? Gaat de politie met bodycams riskante situaties uit de weg omdat ze bang zijn op het matje te worden geroepen door hun chef? 1 Het vaak veronderstelde de-escalerende effect dat bodycams zouden hebben is dus nog nooit overtuigend aangetoond. Wel kan dat dit hulpmiddel meerwaarde hebben in de volgende situaties:  als bewijsmateriaal;  bij de behandeling van klachten;  de opsporing of vervolging van strafbare feiten;  op verzoek van een BOA of agent voor evaluatie van zijn eigen handelingen. Pilot We willen voor de periode 1 januari 2020 tot 1 januari 2021 een proef met bodycams Uitvoeren, om te onderzoeken of ze voor het werk van onze BOA’s ook echt van toegevoegde waarde kunnen zijn. Daarbij vinden we het ook belangrijk om met de pilot na te gaan wat de uitstraling van het gebruik van bodycams is naar de burger. We willen immers dat onze BOA’s toegankelijk en publieksvriendelijk zijn in hun optreden. Daarom willen we de pilot onafhankelijk laten monitoren.

De conclusies daarvan zullen we dan begin 2021 met uw Raad bespreken, waarna we besluiten om bodycams al dan niet definitief te gaan gebruiken. De Nijmeegse politie heeft haar ondersteuning aangeboden bij het verwerken en opslaan van de beelden. Daardoor kan de pilot kostengunstig worden uitgevoerd en kunnen de kosten, die voor de pilot ook slechts eenmalig zijn, worden opgevangen in de reguliere bedrijfsvoering van Bureau Toezicht & Handhaving. De kosten voor de onafhankelijke monitor willen we opvangen in het programma Veiligheid. Het opnemen en vastleggen van beelden door middel van een bodycam is een verwerking van persoonsgegevens in de zin van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). We zullen ervoor zorgen dat we met het oog op de start van de pilot tijdig de maatregelen treffen die op grond van de AVG nodig zijn in relatie tot rechtmatigheid (doelbinding), proportionaliteit en zorgvuldigheid.

Zie: S. Flight – De mogelijke meerwaarde van bodycams voor politiewerk – een publicatie van Politie & Wetenschap (2017), pp. 133. 1

Gemeente Nijmegen

Pagina 2 van 3

Ook dient de ondernemingsraad advies te geven en in te stemmen met gebruik van bodycams door gemeentelijke BOA’s. Het instemmingsrecht ziet specifiek toe op het gebruik van het beeldmateriaal voor het gebruik van beoordeling en de behandeling van klachten, het verwerken en de bescherming van persoonsgegevens en het gebruik van bodycams op het gedrag en de prestaties van de BOA. Kosten bij definitief gebruik van bodycams Een eerste inventarisatie leidt tot de inschatting dat voor structureel gebruik van bodycams eenmalig een bedrag van € 30 duizend nodig is aan investeringskosten en dat het onderhoud van hard- en software jaarlijks € 25 duizend zal gaan kosten. Bij definitief gebruik van bodycams vragen deze kosten om een uitzetting in onze begroting vanaf 2021.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Nijmegen

mr. drs. A.H. van Hout gemeentesecretaris

drs. H.M.F. Bruls burgemeester

Gemeente Nijmegen

Pagina 3 van 3