Presentatie Stad- en Wijkmonitor 2026
Tekst van het document
Presentatie Stads- en Wijkmonitor 2026
Stads- en Wijkmonitor: beeld van staat van en ontwikkelingen in stad en wijken Wat is er geactualiseerd in SWM 2026? • Verhalen over alle thema’s: economie, cultuur, zorg en welzijn, veiligheid, wonen en stedelijke ontwikkeling, bevolking, enz. • Onderdeel ‘wijken’
• Onder meer zijn de uitkomsten van de Burgerpeiling verwerkt (najaar 2025 uitgevoerd; tweejaarlijks onderzoek; 4.000 respondenten)
Onderdelen presentatie 1. Stand van zaken m.b.t. brede welvaart 2. Overige onderwerpen: opvallende ontwikkelingen
Deel 1: Brede welvaart thema’s Brede welvaart staat voor zaken die van belang zijn voor de kwaliteit van leven
• Welzijn • Materiële welvaart • Gezondheid • Werk en opleiding • Vrije tijd • Wonen • Contact met de samenleving, sociale cohesie • Veiligheid • Natuur en milieu
Welzijn percentage tevreden over het leven dat men leidt 90,0 88,0 86,0 84,0 82,0 80,0 78,0 76,0 74,0 72,0 70,0
83,0 82,3
2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Nijmegen
gemiddelde benchmarksteden
• CBS 2024: 83% volwassenen tevreden over leven dat men leidt • Burgerpeiling 2025: rapportcijfer voor geluk = 7,6 (stabiel sinds 2019); 5% geeft onvoldoende (jongvolwassenen scoren slechter) • Gezondheidsmonitor jeugd 2023: 79% meestal gelukkig (herstel na corona; 84% in 2019, 76% in 2021)
Materiële welvaart percentage personen in armoede 12,0 10,0 8,0 6,0
4,6
4,0
4,2
2,0 0,0 2018
2019
2020
Nijmegen
2021
2022
2023
2024
gemiddelde benchmarksteden
• CBS 2024: personen in armoede: 4,2% • Aantal huishoudens met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum daalde van 22,4% in 2018 naar 19,4% in 2024
Gezondheid
percentage voelt zich goed gezond 90,0 85,0 80,0 74,1
75,0
73,5
70,0 65,0 60,0 2012
2016 Nijmegen
2020
2022
2024
gemiddelde benchmarksteden
• Gezondheidsmonitor volwassenen 2024: 73,5% voelt zich goed gezond • Burgerpeiling 2025: 77% voelt zich goed gezond (sinds 2017 weinig veranderd) (jongvolwassenen scoren slechter) • Gezondheidsmonitor jeugd 2023: 82% voelt zich goed gezond (herstel na corona; 85% in 2019, 78% in 2021) • Grote verschillen naar opleidingsniveau en sociaaleconomische positie
Werk en opleiding werkloosheidspercentage 12,0 10,0 8,0 6,0
4,7
4,0
4,5
2,0 0,0 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Nijmegen
gemiddelde benchmarksteden
• CBS 2025: 4,5% werkloos • Aandeel werkenden onder 15- tot 75-jarigen: 74% (stijgende trend)
Vrije tijd percentage tevreden over hoeveelheid vrije tijd 85,0 83,0 81,0 79,0 77,0 75,0 73,0 71,0 69,0 67,0 65,0
75,7 74,8
2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Nijmegen
gemiddelde benchmarksteden
• CBS 2024: 76% tevreden over hoeveelheid vrije tijd • Hoge cultuurdeelname in 2023: 69% bezoekt 1 of meer gesubsidieerde podia (ongeveer even hoog als in 2019) • Sportdeelname volwassen en jongeren hoger dan voor corona • Grote verschillen naar opleidingsniveau en sociaaleconomische positie
Wonen: oordeel over woonomgeving rapportcijfers voor woonbuurt en stad 8,0 7,9 7,8 7,7 7,6 7,5 7,4 7,3 7,2 7,1 7,0
7,8 7,6
2013
2015
2017
2019
woonbuurt
2021
2023
2025
stad
• Burgerpeiling 2025: rapportcijfer voor woonbuurt = 7,6 • CBS 2024: - 81% tevreden over woonomgeving (79% voor benchmarksteden) - 83% tevreden over woning (79% voor benchmarksteden) • Veiligheidsmonitor 2025: - rapportcijfer voor woonbuurt in Nijmegen 7,7 (7,5 voor benchmarksteden) • Burgerpeiling 2025: rapportcijfer voor stad = 7,8
16%
Wonen: met voorrang aan te pakken buurtproblemen In 2025 meer genoemd dan in 2023 en 2021: - rommel, zwerfvuil - jongerenoverlast - onderhoud voetpaden - afvalinzameling - criminaliteit/onveiligheid
rommel, zwerfvuil
12% 12%
onvoldoende parkeerplaatsen, parkeeroverlast
10% 10% 9%
verkeersveiligheid, hard rijden
10% 8% 10% 8%
jongerenoverlast
5% 5% 7%
onderhoud voetpaden onvoldoende
4% 3% 7% 8%
onderhoud wegen onvoldoende
2025
5%
2023
6%
afvalinzameling
2021
4% 4% 5% 5% 6%
groenonderhoud onvoldoende
4%
criminaliteit, onveiligheid
3% 2%
groenvoorzieningen, hoeveelheid
4% 4% 3%
trage verkeersdoorstroming, druk verkeer
4% 3% 4%
drugsoverlast
4% 4% 4% 4% 4%
geluidsoverlast
6% 4% 4%
overlast van dakloze mensen
2%
0%
2%
4%
6%
8%
10%
12%
14%
16%
Wonen: met voorrang aan te pakken stadsproblemen overlast van dakloze mensen
16% 8% 3%
In 2025 meer genoemd dan in 2023 en 2021: - overlast dakloze mensen - rommel, zwerfvuil - verkeerveiligheid, hard rijden - criminaliteit/onveiligheid
12% 13%
tekort (betaalbare) woningen
20% 10%
rommel, zwerfvuil
7% 6%
2025
8% 8%
trage verkeersdoorstroming, druk verkeer
2023
10%
2021
6%
verkeersveiligheid, hard rijden
4% 4% 5% 5% 4%
te weinig groen
5%
criminaliteit, onveiligheid
3% 3%
drugsoverlast
5% 5% 4%
onvoldoende parkeerplaatsen, parkeeroverlast
4% 4% 3% 4%
jongerenoverlast
2% 4%
0%
5%
10%
15%
20%
Wonen: beschikbaarheid woningen Beschikbaarheid woningen • Burgerpeiling 2025: woningtekort nummer 2 in ranglijst stadsproblemen volgens bewoners • ABF 2025: relatief hoog woningtekort in woningmarktregio Nijmegen • Nog steeds veel druk op woningmarkt (koop- én huurwoningen) huurmarkt: gemiddelde zoektijd 1,8 jaar (aaneengesloten intensief zoeken) koopmarkt: prijzen verder gestegen (gemiddelde verkoopprijs in 2025: €454.000) veel huizen boven vraagprijs verkocht (76% in 4e kwartaal 2025) • Aandeel woningvoorraad in bezit van investeerders na 2024 licht gedaald (11,6% begin 2026)
Contact met de samenleving, sociale cohesie percentage tevreden over sociale leven 90,0 85,0 80,0
79,2 77,6
75,0 70,0 65,0 60,0
2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Nijmegen
gemiddelde benchmarksteden
•
CBS 2024: 79% volwassenen tevreden over sociale leven
•
Gezondheidsmonitor volwassenen 2024: 13% sterk eenzaam (9% in 2020 en 17% in 2022) Gezondheidsmonitor jeugd 2023: 11% vaak eenzaam (13% in 2021)
• • •
Burgerpeiling 2025: toename vrijwillige inzet voor organisaties en voor woonbuurt 58% zich in de vrije tijd in voor organisaties, mantelzorg, mensen buiten het eigen huishouden of de woonbuurt.
Veiligheid aantal geregistreerde diefstallen en inbraken per 1.000 inwoners van 15 jaar en ouder 80,0 70,0 60,0 50,0 40,0
34,2
30,0
32,1
20,0 10,0 0,0
2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Nijmegen
gemiddelde benchmarksteden
• Geregistreerde diefstallen en inbraken: laatste jaren stabiel (lager dan voor corona) • Geregistreerde geweldsdelicten: laatste jaren gedaald (lager dan voor corona) • Geregistreerde overlast: laatste jaren redelijk stabiel (hoger dan voor corona). Overlast verwarde personen t.o.v. 2019 meest gestegen. • Geregistreerde cyber-/gedigitaliseerde criminaliteit: laatste jaren gedaald (lager dan voor corona) • Toename onveiligheidsgevoelens in buurt bij vrouwen
Natuur en milieu • CBS (cijfers t/m 2023): afname emissies fijnstof naar lucht tot 2020, daarna 3 jaar stabiel • CBS (cijfers t/m 2023): afname broeikasgasemissies • Burgerpeiling 2025: 5% ervaart vaak stankoverlast in buurt (stabiel) 15% ervaart vaak geluidsoverlast in buurt (geen duidelijke trend in afgelopen 10 jaar) • Burgerpeiling 2025: 27% ervaart regelmatig warmteoverlast in eigen woning ervaart (eerder gestegen van 19% in 2017 naar 31% in 2023) • Burgerpeiling 2025: tevredenheid over groen in buurt en stad licht toegenomen (na daling in 2021 en 2023)
Samenvattend (brede welvaart) Trends afgelopen tien jaar: afname armoede (cijfers vanaf 2018 beschikbaar) Toename arbeidsparticipatie, afname werkloosheid Toename aandeel met startkwalificatie Toename sportdeelname Toename druk op woningmarkt Afname geregistreerde delicten Toename geregistreerde overlast Afname fijnstof- en broeikasemissies Toename warmteoverlast in woningen
Samenvattend (brede welvaart) Vergelijking met benchmarksteden: Meer personen met bijstandsuitkering Minder huishoudens met geregistreerde problematische schulden Meer personen met startkwalificatie Hogere sportdeelname, minder overgewicht Oordeel over woonbuurt iets gunstiger Aandeel tevreden over huidige woning iets hoger Cijfers over contact met de samenleving en sociale cohesie iets gunstiger Meer fijnstof emissies Minder broeikasgasemissies
Brede welvaart: verschillen tussen wijken Op basis van Burgerpeiling 2025:
Over alle brede welvaart thema’s zijn vragen gesteld Berekening: % Nijmegenaren dat op minstens 4 van de 9 brede welvaart thema’s ongunstig scoort = 16% In 15 van de 36 woonwijken is dit percentage bovengemiddeld (tussen 20 en 36%) In de SWM is per stadsdeel aangegeven op welke brede welvaart thema’s ze relatief (on)gunstig scoren
Op welke thema’s scoren de stadsdelen relatief (on)gunstig? Voorbeeld: Nijmegen-Oud-West Boven het gemiddelde: - werk - voldoende contacten met andere mensen Onder het gemiddelde: - veiligheidsgevoel - groenvoorzieningen Voorbeeld: Nijmegen-Zuid Onder het gemiddelde: - materiële welvaart - ervaren gezondheid - werk - sportdeelname - rapportcijfer voor woonbuurt
Deel 2: overige onderwerpen
Ontwikkeling bevolking, woningen Procentuele groei bewoners sinds begin 2017 tot begin 2025: +9,4% Procentuele groei woningen sinds begin 2017 tot begin 2025: +13,5% Steeds meer eenpersoonshuishoudens (ruim 40% van huishoudens, exclusief de kamerbewoners). Groei bevolking en woningen sinds 2017 iets hoger dan gemiddeld in benchmarksteden Aantal 70+ gaat nog flink stijgen: +28% in 2040 Aantal hbo- en wo-studenten wat gedaald en zal verder dalen; geen afname van in Nijmegen wonende studenten
Ontwikkelingen m.b.t. economie Aantal banen in 2024: 116.590 (sterke stijging vanaf 2021; cijfer voor 2025 nog niet bekend) Aandeel Nijmeegse werknemers dat binnen gemeentegrenzen werkt: 52% (was 48% in 2020) Monitor ondernemingsklimaat 2024:
Rapportcijfer voor ondernemingsklimaat gedaald: 6,2 in 2024 (6,6 in 2018, voor de coronapandemie) Ook landelijk is er sprake van gedaalde waardering voor ondernemingsklimaat Meest aangekruiste aandachtspunten voor verbetering ondernemingsklimaat: - bereikbaarheid van de stad (42%) - gemeentelijke regelgeving (32%) - voldoende en goed aanbod van vestigingsplaatsen (23%) - dienstverlening van de gemeente Nijmegen aan ondernemers/instellingen (23%) - lokale lasten (22%) - veiligheid (afwezigheid overlast en/of criminaliteit) (21%)
Ontwikkelingen m.b.t. binnenstad Stadscentrummonitor 2025: - rapportcijfer bezoekers voor binnenstad: 7,7 (net als in 2022 en 2018) - waardering gestegen voor fietsparkeermogelijkheden en groen - waardering gedaald voor parkeertarief Raming aantal weekbezoekers: 272.000 in 2024, hoger dan voor corona 2024: - 3.090 banen in horeca in binnenstad (hoger dan voor corona) - 2.480 banen in detailhandel in binnenstad Begin 2026: - 321 verkooppunten in de sector horeca, cultuur en vermaak; - dit aantal komt steeds dichter bij dalend aantal winkels (350). Leegstand verkooppunten fluctueert, in 2025 iets gedaald: (8,6% begin 2026; gemiddeld 7,9% in afgelopen 10 jaar) Hotelovernachtingen op pre-coronaniveau: 302.000 in 2024
Ontwikkelingen m.b.t. jeugdzorg 2025: 3.950 cliënten maatwerkvoorziening jeugdhulp (12,8% van inwoners tot 18 jaar) Afname in laatste 3 jaar (-6%) Heeft te maken met buurtteams jeugd en gezin (1.900 cliënten op jaarbasis) Cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp over het jaar 2025: Oordeel jongeren (15+): - rapportcijfer voor kwaliteit jeugdhulp: 7,5 - 66% voelt zich beter door hulp
Oordeel ouders/verzorgers van cliënten tot 15 jaar: - rapportcijfer voor kwaliteit jeugdhulp: 7,8 - 80% kind voelt zich beter door hulp
Ontwikkelingen m.b.t. Wmo 2025: 12.010 cliënten maatwerkvoorziening Wmo (7,5% van volwassenen Afname in 2023 en 2024 door van start gaan buurtteams volwassenen (3.650 cliënten in 2025) Lichte stijging in 2025 (huishoudelijke hulp, vervoersvoorzieningen) Cliëntervaringsonderzoek over het jaar 2025: Voor meeste Wmo-voorzieningen geldt dat tussen 73 en 85% er tevreden over is Circa 60% tevreden over beschermd wonen en maatschappelijke opvang (vaker ‘neutraal’ en ‘weet niet’) Gemiddeld rapportcijfer voor ondersteuning buurtteams volwassenen in 2025: 7,9
Ontwikkelingen m.b.t. duurzaamheid Geleidelijke toename woningen die geen gebruik maken van gasaansluiting: - 11% stadsverwarming (was 6% in 2017) - 6% (hoofdzakelijk) elektrisch verwarmd (was 1% in 2017) Lichte stijging in 2024 van gemiddeld gas- en elektriciteitsverbruik in woningen, na sterke daling in 2022 en 2023 Aandeel woningen met zonnepanelen gestegen naar 29% in 2025 Energiebesparing in de periode 2008-2024: -38% (vooral door afname verbruik bedrijven, ook door afname gasverbruik in woningen)
Ontwikkelingen m.b.t. cultuur Recordaantal bezoeken aan gesubsidieerde podia in 2025: 799.100 (versus 683.800 in 2019) Burgerpeiling 2025: 26% maakt maandelijks of wekelijks gebruik van de bibliotheek (versus 20% in 2019 en 2023) Recordaantal bezoekers De Bastei: 63.250 Recordaantal bezoekers Stevenskerk in 2025: 240.700 Recordaantal cursisten bij De Lindenberg in 2025: bijna 5.200
Ontwikkelingen m.b.t. sport Burgerpeiling 2025: - groei percentage dat bij sportvereniging sport (28%) - sterkere groei percentage dat bij andere sportaanbieder sport (39%) Sportdeelname volwassen en jongeren hoger dan voor corona Monitor sportverenigingen en –aanbieders 2025: sportverenigingen scoren beter op vitaliteit dan in 2022, 2020 en 2018 Deelname aan loopevenementen de laatste jaren flink gestegen
Meld & Herstel meldingen door bewoners • Stijging aantal meldingen over: - afval en vervuiling - overlast - parkeeroverlast - vuurwerk
19168
Afval & vervuiling
19179 12415 11880
Overlast
10767 9042 5297
Parkeeroverlast
4777 3343
Wegen, paden & pleinen
4824
2025
4979
2024
3787
• Aandeel inwoners dat Nijmegen schone stad vindt (56%) vertoont een dalende trend (was 66% in 2017). • Geldt in minder mate ook voor percentage dat buurt schoon vindt.
2023
4145
Groen
4433 3986 3355
Straatverlichting
4925 3920 1780
Vuurwerk
931 115 1777
Verkeerslichten & verkeersborden
3047 1483 1557
Straatmeubilair & paaltjes
1523 1278 1511
(Dode)dieren, ongedierte & hondenpoep
1175 1076
0
5000
10000
15000
20000
Ontwikkelingen m.b.t. bestuur Burgerpeiling 2025:
Interesse in de lokale politiek: van 54% in 2017 naar 63% in 2025 40% (veel) vertrouwen in stadsbestuur (35% in 2019 en 2021) 13% weinig of geen vertrouwen
Tot slot Van samenvatting komt er een PDF-versie Totale Stads- en Wijkmonitor is een digitale rapportage, die wordt opgenomen in planning en control portaal