Oplegnotitie Voorstel voor vervolgoverleg Nijmegen West Weurt
Tekst van het document
Oplegnotitie behorend bij het voorstel voor vervolgoverleg Nijmegen-West en Weurt
Groesbeek, 5 juli 2021 H.J Beltman Docu: oplegnotitie Nijmegen-West en Weurt
Introductie In het onderzoek naar een mogelijk nieuw overleg met en tussen alle belanghebbenden rond Nijmegen-West en Weurt is een conceptvoorstel voorgelegd aan alle gesprekspartners Door meerderen is daarop gereageerd. Voor een deel zijn suggesties overgenomen en voor een deel ook niet. In het volgende worden alle binnengekomen reacties vermeld/weergegeven, alsmede de reactie van de opsteller van het voorstel. Daarmee wordt er enerzijds recht gedaan aan alle ontvangen reacties en anderzijds vormt het met het voorstel voor een vervolgoverleg het totaalbeeld van opvattingen en visies. Het moet alle belanghebbenden in staat stellen om tot en eigen finaal oordeel te komen te aanzien van het definitieve voorstel. Ontvangen reacties (in binnengekomen volgorde) 1. ODRN ODRN heeft in het conceptvoorstel in de kantlijn vragen en opmerkingen geformuleerd.
•
•
• •
•
•
Reactie: Jullie reactie heb ik in goede orde ontvangen. In het volgende reageer ik in het kort op de belangrijkste opmerkingen: jullie geven aan dat als het gewenst is dat jullie aan de diverse activiteiten van een nieuw overleg deelnemen, daarvoor wel de uren beschikbaar moeten zijn. Dat begrijp ik, maar sinds de gemeente Nijmegen zowel bestuurlijk al ambtelijk zo positief op mijn conceptvoorstel heeft gereageerd ga ik er van uit dat jullie daar samen uitkomen. Het lijkt mij geen aspect voor mijn taak. het Kronenburger Forum is toch redelijk onverwacht ter ziele gegaan. De sfeer is er niet naar geweest om in die periode gezamenlijk een evaluatie uit te voeren. Ik ga dat niet voorstellen. Dat lijkt me iets voor de gemeente. Na het indienen van mijn definitieve voorstel zit mijn taak erop en eindigt mijn betrokkenheid bij Nijmegen-West en Weurt. De naam ONW is met name voorgesteld door de gemeente Nijmegen. Als er een vervolgoverleg komt is het verstandig om samen die strijdigheid op te lossen. Jullie en ook de bewoners willen het wijkoverleg in stand houden. Ik vind dat nog steeds jammer en ik begrijp niet dat de bedrijven die aan de orde komen daarbij niet aanwezig kunnen zijn. Iedereen roept dat er invulling moet worden gegeven aan participatie.
Dat doe je dan toch met alle belanghebbenden? Kortom, mijn voorstel om het wijkoverleg in te voegen houd ik in stand, maar in de oplegnotitie naast het definitieve voorstel zal ik aangeven dat zowel de bewoners als jullie dat niet wenselijk vinden. De organisaties die jullie opnoemen die ook aan tafel zouden moeten komen zijn eerder ten tijde van het KroFo gevraagd te participeren. Dat heeft niet geleid tot deelname. De provincie Gelderland is aan het begin van mij opdracht gevraagd naar hun interesse tot deelname. Daarop is niet positief gereageerd. Bovendien heb ik de andere organisaties die jullie noemen niet gesproken. In mijn voorstel voor aanpak van het onderzoek naar een nieuw overleg en de bespreking daarvan zijn ze niet aan de orde geweest. Ik heb van de gemeente geen opmerkingen gekregen over aanbeveling 4
2
(participatie). Sterker nog ik denk dat het verstandig is om iedereen uit te dagen hun visie op dat punt te presenteren en niet op voorhand een door de gemeente besloten wijze van participatie op te leggen als “mal” voor een nieuw overleg. • ik heb bewust de titel “afgevaardigde" gekozen en niet vertegenwoordiger. Daar is een behoorlijk verschil tussen. Bij vertegenwoordiging zou er veel tijd nodig zijn voor terugkoppeling naar wie er vertegenwoordigd wordt, voordat er een besluit kan worden genomen. Dat zou een negatieve uitwerking hebben op de slagkracht van een nieuw overleg en tot onvrede leiden. • Natuurlijk kan er geen geheimhouding zijn, maar ik ga niet voorstellen dat er niet door afzonderlijke deelnemers met de pers gesproken mag worden. De “mores” daaromtrent zullen de toekomstige deelnemers met elkaar moeten/kunnen afspreken. 2. Gemeente Nijmegen- ambtelijke reactie Algemene reactie Een grondig en consistent rapport. Best vooruitstrevend. Wel jammer dat het Kronenburger Forum nooit is geëvalueerd want dat had mooi in het advies verwerkt kunnen worden. In de groep overheerst een positief gevoel.
Het advies is op hoofdlijnen akkoord en we werken er graag aan mee….maar er zijn punten waar misschien nog aandacht aan gegeven kan worden: Aandachtspunten/suggesties/vragen De naam ‘Omgevingsdialoog Nijmegen West Weurt’ kan tot verwarring leiden omdat er al een document (voorheen communicatieprotocol) met die naam bestaat. Een alternatieve naam zou bijvoorbeeld kunnen zijn ‘Omgevingstafel Nijmegen West Weurt’ ? De relatie tot het huidige document Omgevingsdialoog (voorheen communicatieprotocol) en het nieuwe overleg is onduidelijk. Expliciete uitleg van die relatie is wenselijk. Sommige onderwerpen (zoals luchtkwaliteit) lenen zicht niet voor bespreking in het ONW. Daar heb je veel meer tijd voor nodig. Hoe kan dit worden ondervangen? De Provincie zou toch ook moeten aanschuiven bij het ONW? En hoe zit dat met andere organisaties zoal waterschappen en de GGD? De frequent van 6 keer per jaar is wellicht te vaak. Vier keer per jaar is wenselijker omdat je dan beter aansluit op ‘ingesleten’ verwachtingspatronen (plan-do-check-act) en bijvoorbeeld de begrotingscyclus. Overigens is de manier van omgang belangrijker dan de frequentie J. Daarom is het goed om de kernwaarden expliciet te formuleren.
Zijn de 9 onderwerpen ook nog wel de juiste? Bijvoorbeeld zou de toegankelijkheid van het gebied (logistiek, fietsroutes, veiligheid) er niet een moeten zijn? Of mobiliteit? Is het mogelijk om beter te markeren waar het ONW wel of niet over praat? En wanneer we tevreden zijn? Duidelijkheid over de grenzen en kaders is gewenst want anders blijft de kans dat de dialoog niet van de grond komt…..bijvoorbeeld, de gebiedsvisie staat niet ter discussie. We onderschrijven unaniem het belang van een onafhankelijke kwartiermaker.
3
Reactie onderzoeker Een aantal opmerkingen is ook gemaakt door ODRN en daar als reactie meegenomen. Luchtkwaliteit is inderdaad geen onderwerp dat zich leent om “ontwikkeld” te worden in ONW. Maar evenals andere grote onderwerpen is een werkgroep een goede mogelijkheid om over dat onderwerp helderheid/inzicht te ontwikkelen. De (tussen)resultaten lenen zich naar mijn mening prima om besproken te worden in het plenaire overleg. De frequentie voor het plenaire overleg zal vanzelf uitkristalliseren. Het voorstel voor 5 à 6 x per jaar komt voort uit de gedachte dat zo’n frequentie makkelijker zal leiden tot onderlinge verbondenheid ten opzichte van alle (voorziene en onvoorziene) ontwikkelingen in en rond Nijmegen-West en Weurt. De in het voorstel opgevoerde onderwerpen komen enerzijds voort uit de gebiedsvisie, aangevuld met onderwerpen die van algemeen belang zijn. In het voorstel staat opgenomen om zsm een jaarplan te maken. De onderwerpen daarin zullen de instemming moeten krijgen van alle belanghebbenden om tot uitwerking te kunnen komen. Daarbij kunnen uiteraard ook andere onderwerpen worden opgevoerd. Overigens lijken de aangegeven onderwerpen van minder belang voor de waterschappen, RWS, etc. , althans in het plenaire overleg.
Gekozen kan worden om die organisaties te benaderen en voor te stellen agendalid te worden, zodat kan worden ingesprongen als er een onderwerp van belang voor hen aan de orde komt. Ik denk dan wel dat dit meer voor de werkgroepen moet gelden dan voor het plenaire overleg. 3. Reactie Leefmilieu Nijmegen Hierbij een reactie op jouw voorstel voor een nieuw overleg Nijmegen-West en Weurt. Eerst een stukje vooraf: Bedoeling is met dit overleg het vertrouwen van de burger naar de gemeente en de bedrijven weer te herstellen, maar ik denk dat hiervoor meer nodig is. Ik denk dat de gemeente een gebaar moet maken. Het afgelopen traject mbt de gebiedsvisie TPN-west is voor veel burgers teleurstellend verlopen en er staan dan ook besluiten in, waar veel burgers niet achter kunnen staan. Door deze "besmette" gebiedsvisie nu als uitgangspunt te nemen, neem je de burger opnieuw niet serieus. Dat geeft geen vertrouwen en is niet hoopgevend. Ook staan de burgers met deze gebiedsvisie ten opzichte van de gemeente en de bedrijven bij voorbaat ver op achterstand. Concreet voorbeeld is dat de gemeente in het nu vastgestelde plan een aantal ontwikkelingen bij voorbaat blokkeert, denk aan het terugleggen van de geluidscontour, het hanteren van een vestigingsbeleid, een alternatief gebruik van de kades.
Ik kan me voorstellen dat de gemeente het eng vindt dit soort zaken met burgers te bespreken, maar je moet de dialoog met de omgeving hierover niet bij voorbaat tot ver in de toekomst willen blokkeren. Het zou helpen als de gemeente deze blokkering zou opheffen en eventuele
4
initiatieven vanuit de omgeving hierover serieus zou nemen. De gevolgen van het handhaven of opheffen van deze blokkering zou dan ook een onderzoeksvraag voor de universiteit kunnen zijn. Paar opmerkingen inhoudelijk: - In de intentie en de doelen van het stuk kan ik me goed herkennen. Je zet wel een stevige organisatie neer, maar misschien is dat wel nodig. - Bij aanbeveling 7 zou ik bij "Doel en scope" toevoegen: ”Inbreng en bespreking van voorstellen en initiatieven”. Dat maakt het makkelijker voor burgers een voorstel of initiatief in te brengen. -
Bij de werving van een Kwartiermaker en in het kernteam is er ook plaats voor "een burger". Ik pleit voor "uit iedere wijk een burger", dat is goed voor de terugkoppeling per wijk en vormt getalsmatig een beter tegenwicht tegen de overige leden, die allemaal "professioneel" zijn.
Reactie onderzoeker Het is duidelijk geworden ten tijde van de ontwikkeling van de gebiedsvisie dat de 3 genoemde niet gehonoreerde onderwerpen tot onvrede en teleurstelling hebben geleid bij meerdere betrokkenen. Feit is dat de gebiedsvisie door de gemeenteraad is vastgesteld en ik kan en mag dat niet ter discussie stellen. Bovendien staan in de te behandelen onderwerpen het onderwerp pro-actief milieubeleid en vestigingsmogelijkheden. Al eerder is daar bestuurlijk positief op gereageerd en nog eens bevestigd in de op het voorstel binnengekomen bestuurlijke reactie van de gemeente Nijmegen. Dat bij de werving voor een kwartiermaker meer afgevaardigden van de omringende wijken worden betrokken kan geen bezwaar zijn ,mits andere belanghebbenden daarmee ook kunnen instemmen. 4. Gezamenlijke bewoners We hebben jouw mail met het bijgevoegde stuk NIJMEGEN-WEST EN WEURT voorstel voor vervolgoverleg in goede orde ontvangen. Je vraagt ons of we veel herkennen van wat we in ons gesprek hebben gewisseld. Dit is helaas niet het geval. In het stuk ontbreekt een aantal expliciete noties die we in het gesprek op 16 maart en ook in onze reactie op de samenvatting van het gesprek van jou met de bewonersorganisaties hebben aangegeven.
Ook hebben we nog geen reactie of accordering gehad van jouw kant op de door ons aangevulde samenvatting van het gesprek, dat Hans Sprangers naar jou heeft gestuurd. We hechten eraan dat dit verslag in een eindversie definitief wordt gemaakt en zo nodig gedeeld kan worden met betrokken. Wat ontbreekt in het stuk is de opmerking dat de gemeente Nijmegen zelf heeft besloten het Kronenburgerforum stop te zetten. Nu wordt weer onterecht de indruk gewekt dat de bewonersgroepen het overleg hebben beëindigd. Graag hier dus de juiste voorstelling van zaken aangeven. Een tweede notie betreft de onafhankelijke rol van de kwartiermaker. Hier hebben we expliciet als voorwaarde aan verbonden dat de toekomstige
5
kwartiermaker géén Kronenburgerforumverleden mag hebben. Zie onderstaande quote uit onze uitgebreide reactie aan jou: Om een écht goede nieuwe start te maken richting vervolgoverleg vinden we de rol van een kwartiermaker en daarna de voorzitter positief als deze juist los staat van beide gemeentes. Daarom stellen de bewoners als voorwaarde dat de rol van de kwartiermaker en de daaropvolgende voorzitter vervuld moeten worden door mensen die absoluut nieuw, onpartijdig en onafhankelijk moeten zijn naar alle partijen toe en dus ook geen Kronenburger Forumverleden hebben, of bij de voorbereidingen tot nu toe van een mogelijk nieuw op te richten overleg betrokken waren. Deze aanvulling missen we in de huidige tekst. Dan het opnemen van het ODRN-overleg in het toekomstige overleg. Hierover was geen overeenstemming met de bewoners, zoals door ons aangegeven in onze reactie. Inmiddels hebben we de wethouder laten weten dat de 5 wijkraden eraan hechten dat het ODRN-overleg én het overleg over luchtkwaliteit geen onderdeel worden van het toekomstig overleg Nijmegen West en Weurt. Het ODRN-overleg komt juist voort uit afspraken die zijn gemaakt (en geaccordeerd) bij opstellen van de gebiedsvisie. Het overleg luchtkwaliteit betreft het betrekken van de bewoners bij de uitvoering van de moties die door de raad zijn aangenomen.
Hiervoor is het nodig (en door de raad bevestigd) dat de gemeente direct in overleg treedt met de bewonersvertegenwoordigers. Luchtkwaliteit als onderdeel van een veel breder overleg met meerdere partijen is hier niet aan de orde. Bijgevoegd vind je de mail van 16 mei jl. aan de wethouder met nadere onderbouwing. Vervolgens gaan we kort, op hoofdlijnen, in op het stuk zelf. Zoals eerder aangegeven in onze reactie is het van het grootste belang eerst het vertrouwen te herstellen tussen met name de bedrijven en de bewoners. Daarvoor pleiten we voor een open overleg met betrokkenen over herstel van vertrouwen. Wat wordt het doel en de scope van dit overleg? Dat wordt nu helemaal niet duidelijk. Wat wil je ermee bereiken is dan de eerste vraag? We zien weinig heil in allerlei ingewikkelde vormen van participatie waarbij niet duidelijk is wie welke rol heeft, wat het uiteindelijke doel van het overleg is en wat met het resultaat wordt gedaan. Een voorbeeld: over vestigingseisen hoeven we voorlopig niet te praten, tot 2040 zal op dat vlak niets veranderen en wordt door de gemeente vastgehouden aan staand beleid, dat niet verder gaat dan Best Beschikbare Technieken. De bestaande geluidscontour wordt tot 2040 niet teruggelegd. Ook proactief milieubeleid wordt door de gemeente als het erop aan komt niet getolereerd.
Uitwisselen van ideeën met een duurzaamheidsambitie is op zich zinvol, maar wordt al gauw zonder waarde als adviezen bij voorbaat geen kans maken. Vooralsnog zien we onze rol vooral in de reflectie op plannen, die de gemeente ontwikkelt in het kader van de omgevingsvisie, zoals voor de kerninstrumenten programma en omgevingsplan. Daar hoeven we geen “Poolse landdag” voor op te tuigen en kunnen we adequaat reageren op wat er ligt. Een breder overleg met bedrijven, gemeenten, bewoners en milieugroeperingen heeft in onze ogen alleen zin als het gaat om gezamenlijk plannen te maken die écht kans van slagen hebben en als een advies aan het bevoegd gezag kan worden aangeboden.
6
De essentie ligt echter bij een samenwerkingsoverleg tussen bedrijven en bewoners, zoals we ook op 16 maart hebben aangegeven. Aangezien onze inbreng nauwelijks terugkomt in het voorstel, net zo goed als onze inbreng in het online-interview daarna nauwelijks terugkwam in het gemaakte verslag, lijkt het ons niet zinvol opnieuw in detail te reageren op de tekst van het huidige stuk NIJMEGEN-WEST EN WEURT voorstel voor vervolgoverleg. We kiezen ervoor op basis van het bovenstaande zelf een aangepast voorstel voor overleg te schrijven dat recht doet aan de essentie: de relatie tussen de bedrijven en de bewoners, gericht op de toekomst. Door direct overleg tussen beide échte belanghebbenden in West en Weurt, kunnen we vertrouwen herstellen en spijkers met koppen slaan. Alle andere partijen benaderen we op het moment dat we deze écht ergens voor nodig hebben. Dit voorstel gericht op een slagvaardig toekomstig bewoners-bedrijvenoverleg over West en Weurt is in de maak en volgt zo spoedig mogelijk, in ieder geval vóór 5 juli a.s.
Met vriendelijke groet, Namens de vertegenwoordigers van de wijken Waterkwartier, Hees, NeerboschOost, Kinderdorp Neerbosch en Weurt, De volgende reactie is naar de bewoners gestuurd Geachte bewoners, Zoals aangekondigd treffen jullie onderstaand mijn reactie aan op jullie commentaar op mijn conceptvoorstel tot invoering van een nieuw overleg Nijmegen-West en Weurt. Als eerste jullie reactie op mijn verslag. Ik zie dat jullie een aantal zaken hebben toegevoegd en uitgebreid waar we het niet (zo uitgebreid) over hebben gehad. Ik heb bij een paar ervan een andere opvatting. In dit verband noem ik de alinea over het opheffen van het Kronenburger Forum. Mijn beleving daarvan is een andere. Eens dat jullie ontevreden waren met het verloop van de totstandkoming van de gebiedsvisie. Maar dat had toch niets te maken met het Kronenburger Forum. Ik vind het jammer dat Jan Luijten en ik niet zijn ingelicht over jullie besluit om deelname aan het Forum op te schorten. Ook later zijn Jan en ik niet benaderd om aan te geven dat het Forum weer gestart zou kunnen worden. Toen daar alsmaar geen duidelijkheid over kwam hebben Jan en ik besloten het Forum te beëindigen. Dat besluit is telefonisch aan alle deelnemers meegedeeld. Overigens vind ik het absoluut niet zinvol om een veroorzaker van ons besluit aan te wijzen.
De beëindiging van het Kronenburger Forum is het gevolg van een samenloop van gebeurtenissen. Deel van die samenloop is immers dat ook in de nadagen van het Forum we worstelden met vragen als mandaat en positie en we minder toekwamen aan inhoudelijke, onderwerpgewijze discussies. In die zin past een herbezinning op een nieuw overleg. In jullie reactie op mijn verslag staat dat ik het eens ben dat eerst het vertrouwen moet zijn hersteld voordat er goed kan worden overlegd. Ik kan me niet herinneren dat ik dat zo uitgesproken heb, maar ik denk dat in zo’n nieuw overleg alle partijen op evenwaardige manier moeten bijdragen/acteren waardoor het vertrouwen geleidelijk weer hersteld kan raken. Gelet op o.a. deze verschillen lijkt het mij verstandig dat beide versies naast elkaar blijven bestaan. Beide zal ik in een oplegnotitie naast mijn definitieve
7
voorstel (mede op basis van de ingebrachte reacties en ook mijn ervaring en ideeën) aan alle gesprekspartners aanbieden. In het volgende geef ik nog, zonder volledig te willen zijn, een aantal korte reacties: - Het spijt mij dat jullie het voorstel afwijzen. Blijkbaar zien jullie de kansen niet die het voorstel biedt. Immers iedereen krijgt een gelijkwaardige positie. Geen bovenliggende partij, een onpartijdige voorzitter die die gelijkwaardigheid ook bewaakt, de bereidheid van de Radboud Universiteit om bij te dragen in de uitwerking van belangrijke onderwerpen, etc. - Ik vind het ook jammer dat jullie niet gevraagd hebben welke reactie de gemeente Nijmegen, zowel bestuurlijk als ambtelijk, op mijn voorstel hebben gegeven: positief en vooral ook met belangstelling de adviezen tegemoet zien van de onderwerpen die in/via het overleg worden opgesteld. Belangrijke onderwerpen die daarbij zijn genoemd zijn: o.a. pro-actief milieubeleid, vestigingsmogelijkheden, veiligheid, naast onderwerpen uit de gebiedsvisie. Zie ook die lijst met onderwerpen zoals die met de Radboud Universiteit zijn besproken. - De sturende en regisserende rol die het plenaire overleg in mijn voorstel krijgt, naast overigens de algemene info uitwisseling, heeft wat mij betreft weinig te maken met een “Poolse landdag”.
Het doen opstellen van startnotities voor uit te werken onderwerpen en de goedkeuring daarvan en het terugkrijgen van de door de werkgroepen opgestelde adviezen zouden alle deelnemers aan dat nieuwe overleg een belangrijke rol en positie geven. En als de gemeenten de startnotities ook onderschrijven zijn er prima kansen voor het overnemen van de adviezen. Ik zou dat “risico” wel aandurven. - Jullie opvattingen over participatie deel ik niet. Alleen met bedrijven overleggen in een nieuwe setting, zonder de andere belanghebbenden vind ik een verschraling van participatie. Datzelfde geldt wat mij betreft ook voor het wijkoverleg met ODRN. - Wat ik verdrietig vind is dat jullie blijkbaar zo scherp afstand nemen van het Kronenburger Forum als het gaat om een kwartiermaker die absoluut geen Kronenburger Forum verleden mag hebben. Het Forum heeft 20 jaar gefunctioneerd, waarvan een groot aantal jaren met goede discussies en adviezen. Kortom, wat mij betreft jammer dat jullie niet met het voorstel mee kunnen gaan. Maar goed, het is jullie besluit. Ik denk dat het een gemiste kans is. Ik rond nu binnenkort mijn taak om met een voorstel te komen af en dat betekent het einde aan mijn betrokkenheid. Die afronding gebeurt zoals ik dat eerder aan iedereen te kennen heb gegeven. NB.
In de bijlage staat mijn conceptverslag van het teams-gesprek aangegeven en eveneens de aangepaste versie van de bewoners. 5. Gemeente Nijmegen – bestuurlijke reactie Bedankt voor het toezenden van uw conceptvoorstel om te komen tot een nieuwe overlegvorm Nijmegen-West en Weurt. U heeft een reactie op dit conceptvoorstel
8
gevraagd aan alle gesprekspartners. Bij deze onze reactie. Zonder al te veel in details te treden onderschrijven wij het voorstel om te komen tot een brede overlegvorm waaraan de relevante partijen evenwaardig deelnemen zonder een bovenliggende partij. We denken dat dit de beste en misschien wel de enige mogelijkheid is om goed met elkaar in gesprek te komen. Op deze wijze kan relevante informatie gelijkelijk gedeeld worden en wordt miscommunicatie door informatieachterstanden vermeden. Tevens vinden we het een goed plan om het overleg een onafhankelijke adviesfunctie te geven op onderwerpen zoals die bijvoorbeeld in de gebiedsvisie zijn genoemd zoals proactief milieubeleid, vestigingsmogelijkheden, logistiek & bereikbaarheid en de energietransitie. Maar ook voor een onderwerp als veiligheid. De mogelijkheid voor het instellen van werkgroepen en het aanstellen van een kwartiermaker vinden we eveneens goede werkbare suggesties. Tot slot willen we u graag bedanken voor uw inzet. Want ondanks de complexiteit is het u gelukt om tot een constructief en consistent conceptvoorstel te komen waarin voor alle partijen goede kansen liggen. We zien met belangstelling het definitieve voorstel tegemoet. Reactie onderzoeker Het antwoord spreekt voor zich. 6. Bedrijvenvereniging TPN-West De bedrijvenvereniging heeft aangekondigd nog in een brief te reageren op het conceptvoorstel.
Vooruitlopend daarop is al de volgende reactie ontvangen om een idee te geven van hun belangrijkste punten: 1. Zoals jij weet ondersteunen wij de intentie om de dialoog die er altijd via KBF is geweest nieuw leven in te blazen 2. Wij vinden het voorstel ‘zwaar’, misschien wel te ‘zwaar’; hiermee bedoelen we dat we ernstige twijfel hebben of voorgestelde vergaderingen en werkgroepen wel bemenst kunnen worden; wij weten uit ervaring met de Bedrijvenvereniging hoe moeilijk het is om mensen te bewegen om naast hun dagelijkse werk voor het grotere goed significante tijd te besteden; ook wordt er nogal het nodige verwacht aan kwaliteit van voorbereiding van vergaderingen en is de lijst van nader uit te werken onderwerpen erg lang 3. Zoals eerder door mij/ons verwoord zien wij de opvolger van het KBF als een klankbordgroep, als opiniërend, als een forum waar eenieder zijn voordeel mee kan doen om opinies, standpunten, adviezen op te halen bij een brede stakeholdergroep; het voorstel lijkt verder te gaan dan deze insteek, misschien ingegeven door de wens van bewoners 4. Wij vinden dat het voorstel nog onvoldoende beantwoord aan onze wens om binnen de stakeholdergroepen een brede mobilisatie / interesse van mensen te bewerkstelligen; hoe krijgen we zowel kant bewoners als kant bedrijven een voldoende grote belangstelling voor het realiseren van de opgaves in het gebied? 9
Hoe bereiken we de stille meerderheid? Hoe bereiken we de jongeren? We moeten de omgevingsdialoog niet te veel ‘institutionaliseren’ en daarmee overlaten aan enkele vergadertijgers … De aangekondigde brief is ontvangen en luidt als volgt:
10
11
Reactie onderzoeker op beide ingekomen reacties: Het voorstel mag zwaar en ambitieus genoemd worden, maar de huidige situatie in en rond het bedrijventerrein en de opgaven die er voor de toekomst liggen (zie Gebiedsvisie) leiden tot grote opgaven die een stevige aanpak vereisen. De bemensing kan een probleem zijn. Het lijkt mij dat in de opstelling van jaarplannen en bemensing van werkgroepen daarmee rekening kan/moet worden gehouden. Als er alleen opiniërend overleg plaats gaat vinden, wat doe je dan met de grote onderwerpen? De onderwerpen die zijn opgevoerd komen voornamelijk voort uit de gebiedsvisie. En in het Kronenburger Forum zijn er vanuit unanimiteit 4 onderwerpen voorgesteld aan de beide gemeentebesturen om die te helpen uit werken: - Proactief milieubeleid - Vestigingsmogelijkheden - Circulariteit en energietransitie - Logistiek De wenselijkheid om een brede mobilisatie/interesse van mensen te bewerkstelligen is in het voorstel aan de orde gesteld, o.a. door aan een startbijeenkomst veel voorbereidende publiciteit te geven. Voor die mobilisatie is echter niet zo maar een kant en klaar format te geven. Bovendien is het voor het kweken van die interesse nodig dat alle belanghebbenden gezamenlijk en consistent het belang van de zorg voor de werk- en leefsituatie in en rond Nijmegen-West en Weurt uitstralen en conform met elkaar de dialoog daarover aangaan.
Is dat inmiddels het geval?
Bijlage 1: conceptverslag van het teams-gesprek met bewoners
Samenvatting van het teams-gesprek met bewoners uit 12
-
Waterkwartier (Vereniging Ons Waterkwartier) Hees (vereniging Dorpsbelang Hees) Neerbosch-Oost (Wijkraad Neerbosch-Oost) Weurt (Weurt+)
Datum : Deelnemers :
16 maart 2021 Hans Sprangers (Waterkwartier) Antoinette Doesborgh (Waterkwartier) Ton van Seters (Hees) Erik Fleuren (Neerbosch-Oost) Hans Janssen (Weurt) Jo Smits (Weurt) Hans Beltman, onderzoeker toekomstige overlegmogelijkheden TPN-West, Nijmegen
Tijdens het gesprek komen de volgende (deel)onderwerpen aan de orde: 1
Korte historie (en aanleiding tot onderzoek toekomstmogelijkheden overleg TPN-West) Het Kronenburger Forum (KF), dat als overlegplatform bijna 20 jaar heeft gefunctioneerd, is feitelijk “ter ziele”. Een van de laatste activiteiten is geweest dat een werkgroep uit het KF actief geparticipeerd heeft bij de ontwikkeling van een gebiedsvisie voor TPN-West. Dat proces is de ogen van velen teleurstellend verlopen. Bewoners herkenden zich niet in een aantal tekstvoorstellen en de procedure leidend tot de vaststelling van de gebiedsvisie geschiedde niet conform eerder in de vastgestelde startnotitie verwoord. In relatie hiermee hebben de gezamenlijke bewoners hun deelname aan het KF opgeschort. Deze feitelijke situatie leidt er toe dat er al enige tijd geen gezamenlijk overleg plaatsvindt tussen en met alle betrokkenen in en rond TPN-West en ook onderwerpen uit de gebiedsvisie krijgen geen uitwerking. Het leidt tot de vraag of er toch een nieuw gezamenlijk overleg moet komen en zo ja, welke rollen, taken, verantwoordelijkheden (status), spelregels, etc. dan overeen gekomen moeten worden. Na overleg met alle belanghebbenden, t.w. enkele bedrijven, de bedrijfsvereniging, bewoners, milieugroepen en de gemeenten Nijmegen en Beuningen, zal Beltman een concept voorstel met aanbevelingen opstellen dat eerst aan alle betrokkenen zal worden voorgelegd voor schriftelijke reactie.
De bewoners geven aan graag te zien dat er een nader teams-overleg kan plaatsvinden als daar wat hen betreft aanleiding voor is. Beltman zegt dat toe.
2 Onderlinge relaties/verhoudingen De bewoners geven aan dat zij graag zien dat het onderlinge vertrouwen tussen alle belanghebbenden hersteld wordt. Zij ervaren wel dat zij als buren in een ongelijke relatie zitten t.o.v. de bedrijven. Beltman geeft aan dat hij evenwaardigheid in een nieuw te vormen (algemeen) overleg (bijv. Platform TPN-West geheten) belangrijke voorwaarde vindt. 3 Een nieuw overleg (Platform TPN-West?) 13
In het teams-overleg wordt een aantal belangrijke aspecten benoemd die in het voorstel van Beltman uitgewerkt zouden moeten worden: - Info-voorziening Er kunnen vier informatiestromen worden onderscheiden: . door beide gemeenten . door bedrijven . door bewoners . door ODRN Belangrijke voorwaarde is dat informatie die wordt ingebracht tijdig, compleet en consistent is. De praktijk zal snel genoeg uitwijzen of daaraan wordt voldaan. Ook van belang is dat in voorkomende gevallen betrokkenheid bij de verdere uitwerking (bijv. door gemeenten) mogelijk blijft.
-
-
-
-
Het uitsluitend uitwisselen van informatie zal onvoldoende blijvende uitdaging opleveren voor participatie. Bespreking van de ingebrachte info zal tot diverse uitkomsten kunnen leiden: van “begrip tot adviezen”. Dat zal plenair kunnen gebeuren, maar het zal ook kunnen voorkomen dat onderwerpen in kleineren groepen met direct betrokkenen worden uitgewerkt. Spelregels Bewoners geven aan dat er verscheidenheid in spelregels kan zijn. Afhankelijk van de plaatsvindende discussies en de verschillen van opvatting daarin kan zo’n onderscheid dienstbaar zijn. Zij vragen Beltman daartoe met een uitwerking te komen in het op te stellen voorstel. Rollen en participatie Zoals benadrukt is evenwaardigheid uitgangspunt. Dat betekent dat er geen “bovenliggende” partij is en geen van de deelnemers zich zodanig mag gedragen. Dat leidt er ook toe dat het verstandig is het “platform” te laten leiden door een onpartijdige voorzitter, die dan vooral een procesrol heeft. Conform de komende omgevingswet moeten gemeenten aangeven wat zij met participatie voor hebben en wat zij met adviezen die voortvloeien uit participatie zullen doen. Dit zou als een van de eerste onderwerpen in het nieuwe algemene overleg aan de orde moeten komen. Daarbij moet ook worden gerealiseerd dat participatie in en bij ontwikkelingen een continu proces is.
(gewenste) deelnemers Naast deelname door bedrijven, bewoners, milieugroep(en) en beide gemeenten is het gewenst dat ook ODRN aansluit. Dan kan het nu functionerende wijkoverleg tussen ODRN en bewoners onderdeel worden. communicatie Het is van belang dat er een gezamenlijke communicatieaanpak wordt ontwikkeld, waardoor de resultaten van de besprekingen in het platform ruim beschikbaar komen. Binnen de Radboud Universiteit is Prof. Noelle Aarts deskundige op het gebied van o.a. communicatie en dialoog over complexe maatschappelijke vraagstukken.
- tijdaspecten
14
Beltman geeft aan dat hij vóór het opstellen van een concept voorstel eerst nog zal spreken met wethouders Vergunst en Tiemens. Dat zal op 16 april a.s. plaatsvinden. Het concept voorstel kan in relatie hiermee eind april begin mei a.s. verwacht worden. 4 Onderwerpen uit de gebiedsvisie In de eindfase van het KF zijn 4 onderwerpen uit de gebiedsvisie ter uitwerking “geadopteerd’ en voorgesteld aan Nijmegen en Beuningen. Wethouders Vergunst en De Klein hebben daarop positief gereageerd. Het betreft: - Proactief milieubeleid - Vestigingsmogelijkheden - Circulaire economie - logistiek De bewoners geven aan ook vergroening van het bedrijventerrein belangrijk te vinden. De provincie Gelderland kan subsidie verstrekken voor zo’n project. Vraag is op welke wijze onderwerpen uit de gebiedsvisie tot uitwerking kunnen worden gebracht. Dat kan in werkgroepverband waarbij de resultaten ingebracht worden in het platform en daar worden onderschreven. 5 Invoering Na acceptatie van het invoeringsvoorstel kan gedacht worden aan een onpartijdige kwartiermaker die tot opdracht krijgt het platform “op gang te brengen” met een gezamenlijk werkplan. Dat kan enige maanden vergen. Ondertussen kan een onpartijdige voorzitter worden geworven. Bewoners geven nog aan als eerste behoefte te hebben om met het platform te starten. Daarna kunnen onderwerpen uit de gebiedsvisie worden aangepakt.
Bijlage 2: door bewoners aangevuld verslag van het teams-gesprek met hen Begeleidende mail: Bijgaand tref je ons commentaar op jouw verslag van de meeting op 16 maart jl. in jouw mail gaf je aan dat je daarin ook al bevindingen uit andere gesprekken hebt opgenomen. We hechten er echter aan dat dit document ook een daadwerkelijke samenvatting is van wat we hebben besproken en de door ons ingebrachte aanvullingen en niet al een opmaat naar een conceptvoorstel. Om een écht goede nieuwe start te maken richting vervolgoverleg vinden we de rol van een kwartiermaker en daarna de voorzitter positief als deze juist los staat van beide gemeentes. Daarom stellen de bewoners als voorwaarde dat de rol van de kwartiermaker en de daaropvolgende voorzitter vervuld moeten worden door mensen die absoluut nieuw, onpartijdig en onafhankelijk moeten zijn naar alle partijen toe en dus ook geen Kronenburger Forumverleden hebben, of bij de voorbereidingen tot nu toe van een mogelijk nieuw op te richten overleg betrokken waren. Daarnaast hebben we aangegeven dat we eerst met betrokken partijen in overleg willen treden over de nieuwe opzet. We zijn van mening dat we pas in de opstartfase van een mogelijk nieuw overleg gezamenlijk (met alle betrokkenen) kunnen bepalen welke onderwerpen aan de orde moeten komen.
We willen ons niet nu al - voorafgaand aan de vorming van een mogelijk nieuw overleg - op vier oude onderwerpen uit het oude KF, toen bedoeld als actiepunten voor de korte termijn, of alleen onderwerpen uit de gebiedsvisie vastleggen.
15
Aangevuld verslag: Reactie, wijzigingen en aanvullingen 5 wijken op verslag 16 maart Samenvatting van het teamsgesprek met bewoners uit - Waterkwartier (Vereniging Ons Waterkwartier)- Hees (vereniging Dorpsbelang Hees)Neerbosch-Oost (Wijkraad Neerbosch-Oost) - Weurt (Weurt+) Datum : Deelnemers : 16 maart 2021Hans Sprangers (Waterkwartier)Antoinette Doesborgh (Waterkwartier)Ton van Seters (Hees)Erik Fleuren (Neerbosch-Oost)Hans Janssen (Weurt)Jo Smits (Weurt)Hans Beltman, onderzoeker toekomstige overlegmogelijkheden TPN-West, Nijmegen Tijdens het gesprek komen de volgende (deel)onderwerpen aan de orde: 1 Korte historie(en aanleiding tot onderzoek toekomstmogelijkheden overleg TPNWest)Het Kronenburger Forum (KF), dat als overlegplatform bijna 20 jaar heeft gefunctioneerd, is feitelijk “ter ziele”. Een van de laatste activiteiten is geweest dat een werkgroep uit het KF actief geparticipeerd heeft bij de ontwikkeling van een gebiedsvisie voor TPN-West. Dat proces is in de ogen van velen teleurstellend verlopen. Bewoners herkenden zich niet in een aantal tekstvoorstellen en de procedure leidend tot de vaststelling van de gebiedsvisie geschiedde niet conform eerder in de vastgestelde startnotitie verwoord.
In relatie hiermee hebben de gezamenlijke bewoners hun deelname aan het KF opgeschort, met als doel de eerder overeengekomen afspraken, vastgelegd in de verslagen, gehonoreerd te zien. Na aanbevelingen en het maar deels overnemen daarvan door de gemeente, vond er geen KF meer plaats waarbij de bewoners aanwezig waren. De gemeente Nijmegen heeft vervolgens met de bedrijven samen, (zonder de bewoners) de gebiedsvisie vastgesteld. Daarna heeft de gemeente Nijmegen zelf het KF opgeheven. Het einde van het KF betekende het einde aan overleg met alle betrokkenen (ook bewoners) in en rond TPN-West.Het leidt tot de vraag of er toch een nieuw gezamenlijk overleg moet komen en zo ja, welke rollen, taken, verantwoordelijkheden (status), bevoegdheden, spelregels, etc. dan overeengekomen moeten worden. Na overleg met alle belanghebbenden, t.w. enkele bedrijven, de bedrijfsvereniging, bewoners, milieugroepen en de gemeenten Nijmegen en Beuningen, zal Beltman een conceptvoorstel met aanbevelingen opstellen dat eerst aan alle betrokkenen zal worden voorgelegd voor schriftelijke reactie. De bewoners zagen deze eerste brainstormbijeenkomst als een eerste heel open gesprek over een mogelijk vervolgoverleg van het KF.
En dat als er een conceptvoorstel ligt dat ongeveer in de richting ligt van wat we allemaal willen we dan in een nieuw Teamsoverleg juist verder door willen praten over rollen, spelregels, onderwerpen enzovoort. Omdat de bewoners het heel belangrijk vinden dat het meer en breder en gedragen wordt. Beltman zegt dit gesprek toe. • 2 Onderlinge relaties/verhoudingen De bewoners geven aan dat het essentieel is 16
dat het vertrouwen tussen de gemeente, de bedrijven en de bewoners weer moeten herstellen, dat vertrouwen is aan het eind van het KF weggevallen en het is heel belangrijk om dat vertrouwen weer te herstellen voordat we goed kunnen overleggen over een nieuwe overlegstructuur. Beltman lijkt dat heel goed. Bewoners zien het overleg als een burenoverleg, waarin alle buren met elkaar overleggen om het goed met elkaar te kunnen vinden. Met één groot verschil, dat de bewoners in heel veel gevallen de vragende partij zijn, die iets willen van de bedrijven. Er is dus een ongelijke burenrelatie, daar moet iets mee. Er zullen de komende jaren vanuit de wijken actieve vragen (geluidsoverlast, luchtverontreiniging) zijn naar de bedrijven in TPN-West, andersom niet. En die ongelijkheid is onze grootste zorg. Om die gelijkheid te herstellen, is wel betrokkenheid nodig van de gemeentes of provincie. Beltman is het ermee eens dat die belangen niet gelijkwaardig zijn en begrijpt de zorg van de bewoners wel. Beltman zegt dat bedrijven erin geïnteresseerd zijn om een goede verhouding met de bewoners te hebben en dat de bedrijven op evenwaardige wijze informatie willen uitwisselen en kijken wat je daarmee moet en kunt doen.
Beltman geeft aan dat je vanuit een gevoel van ongelijkheid ook geen vertrouwen kunt hebben in elkaars goede bedoelingen.Dat betekent dat je het heel goed moet hebben over rollen, verwachtingen naar elkaar, spelregels, en wat je met de overlegresultaten doet, dat moet dan van tevoren helder zijnDe bewoners geven aan dat het belangrijk is dat je die punten goed moet afpellen, verkennen. Wat betekent dat precies? Wat is het doel van het overleg, wat de status van het overleg? Waar moet het toe leiden? • 3 Een nieuw overleg In het teams-overleg benoemt Beltman een aantal belangrijke aspecten die in het conceptvoorstel van Beltman uitgewerkt zouden moeten worden: - InformatievoorzieningEr kunnen vier informatiestromen worden onderscheiden:. Door beide gemeenten (zowel beleidsontwikkeling, (vage) plannen als uit het ambtelijk werkveld). Door bedrijven (plannen, ontwikkelingen, belemmeringen). Door bewoners (wensen, zorgen, klachten en visies). Door ODRN (vergunningen, toezicht en handhaving) Belangrijke voorwaarde is dat informatie die wordt ingebracht vroegtijdig, compleet en consistent is.Bewoners geven aan dat ze heel graag een vinger aan de pols houden. Om dit te kunnen doen, moet informatie zo vroeg mogelijk ter beschikking zijn. Tot nu toe is de ervaring dat bewoners te laat worden geïnformeerd en dat inspraak dan nauwelijks nog van invloed is.
Het is dus belangrijk om inzicht te hebben wanneer de informatie daadwerkelijk beschikbaar is, want anders kun je naderhand niet bepalen of je te laat bent geïnformeerd. Dan heb je alleen het moment waarop jij (als bewoners) die informatie krijgt als beschikbaarheidsmoment. Elke partij moet op tijd zijn informatie leveren, liefst al heel vroeg, zelfs als het nog maar vage plannen zijn. De ODRN-werkwijze zien de bewoners als goed voorbeeld. Beltman geeft aan dat Henk Westenend als gebiedsregisseur alle informatie over TPNWest binnen de gemeente (van alle afdelingen), bij elkaar brengt en deze beschikbaar komt zowel voor het nieuwe overleg, als ook tussen de overlegdata door. Interessante informatie komt, dan via het secretariaat, bij alle belanghebbenden, zodra het beschikbaar is.
17
De vrijblijvendheid, moet er vanaf d.m.v. een heldere agenda met duidelijk doel van de bespreking, en dit moet dan leiden tot standpunten en in sommige gevallen tot adviezen aan beide Colleges. Dat kan plenair gebeuren, maar het kan ook dat onderwerpen in kleinere groepen met direct betrokkenen worden uitgewerkt.De bewoners geven aan dat het nieuwe brede overleg dan zowel een regiefunctie als een toezichthoudende functie zou moeten hebben wat betreft het nakomen van de afspraken voor de deelprojecten, werkgroepen. En dat je in het op te starten vervolgoverleg hierover moet doorpraten over de invulling hiervan. - SpelregelsBewoners geven aan dat er afhankelijk van de onderwerpen al minstens 4 verschillende soorten spelregels moeten komen: a. Als bewoners en bedrijven het eens zijn, inhoudelijk (op onderwerp), dan samen regelen, bijvoorbeeld bij duurzaamheid op een bedrijventerrein, dan heb je geen verdere spelregels nodig; b. Als bewoners en bedrijven het eens zijn, maar de gemeente nodig hebben om iets uit te voeren, dan moet je afspreken op welke manier de gemeente een rol mag gaan spelen; c. Als bewoners en bedrijven het niet met elkaar eens zijn over zaken waar wel iets mee moet gebeuren, dan moet je afspreken hoe je de verschillende standpunten bij een club moet neerleggen die er een besluit over moet nemen, bijvoorbeeld bij terugdringen van verontreiniging, d.
Zaken waarbij de gemeente iets wil, waar bewoners en/ of bedrijven betrokken partij(en) zijn en die in elk geval gehoord moeten worden of in elk geval moeten participeren. Beltman biedt aan daartoe met een voorzet te komen, een uitwerking van de spelregels in het op te stellen conceptvoorstel. Hij wil graag dat daar dan “maximaal commentaar” op komt. - Rollen en participatieZoals benadrukt is gelijkwaardigheid uitgangspunt. Dat betekent dat er geen “bovenliggende” partij is en geen van de deelnemers zich zodanig mag gedragen.Beltman geeft aan dat het daarom verstandig is het “platform” te laten leiden door een onpartijdige voorzitter, die dan vooral een procesrol heeft. Bewoners geven in het gesprek aan dat de taken, verantwoordelijkheden én bevoegdheden heel belangrijk zijn, maar deze zijn in dit Teams-overleg niet verder besproken.Als het gaat over rollen, dan geven de bewoners aan dat ze heel graag betrokken willen worden bij plannen die de gemeente heeft en de rollen dus iets zijn waar je in het overleg samen voor bij elkaar rond de tafel gaat zitten.
Want er gebeurt dus al van alles en bewoners willen weten hoe dat past in een groter plan om met de wijken en de bedrijven rond de tafel te gaan zitten.Participatie: De gemeente zal dan moeten erkennen dat burgerparticipatie een gelijkwaardige inbreng kan leveren op beleidsvoornemens die vanuit de ambtelijke organisatie komen.In de komende omgevingswet moeten gemeenten voorafgaand aan het overlegproces aangeven wat zij de participatie behelst
18
en wat zij met adviezen die voortvloeien uit participatie zullen doen.Dit zou als een van de eerste bespreekpunten in het nieuwe algemene overleg aan de orde moeten komen. Participatie in en bij ontwikkelingen is wel een continu proces. - (Gewenste) deelnemersNaast deelname door bedrijven, bewoners, milieugroep(en) en beide gemeenten is het gewenst dat ook ODRN aansluit. Dan kan het nu functionerende wijkoverleg tussen ODRN en bewoners onderdeel worden. De bewoners geven aan dat de informatievoorziening en sfeer van het ODRN als goed voorbeeld voor andere partijen kan dienen.Er is geen overeenstemming tussen Beltman en bewoners over het invoegen van dit goed functionerende overleg in een breder nieuw overleg. Totdat er een goed functionerend nieuw breed overleg tot stand is gekomen, willen bewoners in ieder geval het huidige ODRN-NWW-wijkoverleg handhaven. Wat betreft de reeds lopende overlegstructuren, deze mogen en kunnen pas in het grotere overleg ingepast worden nadat dit grote overleg bewezen heeft te functioneren en alleen op aangeven door de deelnemers van de lopende overleggen. - CommunicatieHet is van belang dat er een gezamenlijke communicatieaanpak wordt ontwikkeld, waardoor de resultaten van de besprekingen in het platform ruim beschikbaar komen. Binnen de Radboud Universiteit is Prof. Noelle Aarts deskundige op het gebied van o.a.
communicatie en dialoog over complexe maatschappelijke vraagstukken. - TijdsaspectenBeltman geeft aan dat hij vóór het opstellen van een conceptvoorstel eerst nog zal spreken met wethouders Vergunst en Tiemens. Dat zal op 16 april a.s. plaatsvinden. Het conceptvoorstel kan in relatie hiermee eind april begin mei a.s. verwacht worden. 4 Onderwerpen uit de gebiedsvisie In de eindfase van het KF zijn 4 onderwerpen uit de gebiedsvisie ter uitwerking “geadopteerd’ en voorgesteld aan Nijmegen en Beuningen. Wethouders Vergunst en De Klein hebben daarop positief gereageerd. Het betreft: - Proactief milieubeleid- Vestigingsmogelijkheden- Circulaire economie/ energietransitie - Logistiek De bewoners geven aan ook vergroening van het bedrijventerrein belangrijk te vinden. De provincie Gelderland kan subsidie verstrekken voor zo’n project. Vraag is op welke wijze onderwerpen tot uitwerking kunnen worden gebracht. Dat kan in werkgroepverband waarbij de resultaten ingebracht worden in het platform en daar worden onderschreven. 5 Invoering Na acceptatie van het conceptvoorstel kan volgens Hans Beltman gedacht worden aan een onpartijdige kwartiermaker die tot opdracht krijgt het platform “op gang te brengen” met een gezamenlijk werkplan. Dat kan enige maanden vergen.
Ondertussen kan een onpartijdige voorzitter worden geworven De bewoners geven aan dat je eerst het vervolgoverleg van de grond moet zien te 19
krijgen en dat je vervolgens van daaruit gaat bepalen hoe je met welke onderwerpen aan de slag gaat.
20