Onderzoeksprogramma O&S 2026

Onderzoeksprogramma O&S 2026

15 januari 2026 Opgesteld door: Team Onderzoek en Statistiek, gemeente Nijmegen

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

1

In het kort Vanuit de afdeling VJB (Veiligheid, Juridische Zaken en Bestuursondersteuning en -advies) levert het Team Onderzoek en Statistiek (O&S) relevante en betrouwbare informatie voor gemeentelijk beleid, uitvoering en bestuur: • Bestuursprioriteiten zijn leidend; de hoofdonderwerpen in het coalitieakkoord 20222026 bepalen voor een belangrijk deel het programma (Nijmegen als stad van iedereen, Nijmegen duurzamer maken en Nijmegen als stad die de komende jaren verder zal blijven groeien). Ook monitoren we relevante maatschappelijke thema’s en dragen we bij aan het verder ontwikkelen van datagedreven werken. • Informatie- en datagedreven werken vormen een belangrijk kader. O&S levert een substantiële bijdrage aan de samenwerking binnen de gemeentelijke netwerkorganisatie ‘Datahuis Nijmegen’. Enkele O&S-medewerkers zijn een deel van de week werkzaam in gemeentelijke Enterprise Intelligence teams, gericht op het leveren van sturingsinformatie op basis van actuele data. Via het netwerkMT Datahuis en frequent overleg met de andere bureaus en teams, die zich met data bezighouden, worden deze werkzaamheden geprioriteerd. In het voorliggend Onderzoeksprogramma zijn specifiek de werkzaamheden van O&S opgenomen: beleidsonderzoek, monitoring, ondersteuning en advisering met betrekking tot beleid, bijhouden van statistieken, data-analyse en data science.

2

Inhoudsopgave In het kort Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Hoofdlijnen Onderzoeksprogramma 2.1. Hoofdopgaven als aangrijpingspunt 2.2. Stadspanel 2.3. Datagedreven werken 2.4. Inzet data science-expertise 3. Uitvoering Onderzoeksprogramma en producten O&S 3.1. Uitvoering Onderzoeksprogramma 3.2. Producten 4. Werkwijze samenstelling Onderzoeksprogramma Bijlage: Projecten per thema (begrotingsprogramma)

2 3 4 5 5 10 10 11 12 12 13 15 16

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

3

1. Inleiding Informatie- en kenniscentrum Onderzoek en Statistiek (O&S) is het gemeentelijk informatie- en kenniscentrum voor het bestuur, de gemeentelijke organisatie en de samenleving. Door het uitvoeren van onderzoeken en het ontsluiten van statistieken (uit eigen huis en van andere instanties) leveren we bruikbare en betrouwbare informatie voor beter beleid, uitvoering en bestuur. Team O&S bestaat begin 2026 uit elf medewerkers (9,5 fte) en richt zich vooral op onderzoek en data-analyse. Samenwerking datagedreven werken Naast de taken beleidsonderzoek, monitoring, ondersteuning en advisering met betrekking tot beleid en het bijhouden van statistieken, werkt O&S met andere gemeentelijke bureaus en datateams samen in de netwerkorganisatie ‘Datahuis Nijmegen’. Deze organisatie is gericht op het verder ontwikkelen van het datagedreven werken binnen de gemeente Nijmegen. Deze samenwerking leidt onder meer tot sturingsinformatie op basis van data, die in het gemeentelijke datawarehouse dagelijks of wekelijks geactualiseerd worden. Denk bijvoorbeeld aan data over jeugdzorg en Wmo. In Enterprise Intelligence teams wordt gewerkt aan het slim combineren en visualiseren van data, vooral in dashboards. Onderzoeksprogramma In het voorliggend Onderzoeksprogramma zijn alleen de werkzaamheden van O&S opgenomen.

De werkzaamheden voor Datahuis Nijmegen en in de Enterprise Intelligence teams worden aangestuurd via het netwerkMT Datahuis en via frequent overleg met de bureaus en teams die zich met data bezighouden. Vanzelfsprekend is er daarbij aandacht voor de samenhang met de projecten van O&S. Door de opbouw van het gemeentelijke datawarehouse groeien de mogelijkheden voor verdiepende analyses en prognoses door O&S met behulp van data science technieken. Vragen waarbij inzet van data science technieken nodig is, worden door O&S opgepakt. In 2026 zal onze data science inzet onder meer gericht zijn op de volgende projecten: herhaling prognose ID-kaart- en paspoortaanvragen, inspectie van de riolering, updates van de Wmoen jeugdhulpprognoses, ontwikkelen van een voorspelmodel voor de buurtteams en boomkenmerkdetectie. Bestuursprioriteiten leidend In hoofdstuk 2 geven we een beeld van de hoofdlijnen van het Onderzoeksprogramma O&S 2026. Veel projecten sluiten aan op hoofdonderwerpen in het coalitieakkoord 2022-2026: Nijmegen als stad van iedereen, Nijmegen duurzamer maken en Nijmegen als stad die de komende jaren verder zal blijven groeien. In 2026 vindt als vervolg op de gemeenteraadsverkiezingen een collegewisseling plaats. Afhankelijk van de wensen van het nieuwe college kan er mogelijk in de loop van 2026 een herijking van het onderzoeksprogramma nodig zijn.

In hoofdstuk 3 geven we aan hoe we het Onderzoeksprogramma uitvoeren en wat voor soorten producten O&S oplevert. In hoofdstuk 4 schetsen we een beeld van de totstandkoming van dit programma voor 2026. De bijlage tenslotte bevat een lijst met uit te voeren projecten.

4

2. Hoofdlijnen Onderzoeksprogramma 2.1.

Hoofdopgaven als aangrijpingspunt

Bij de prioritering van onderzoeksprojecten speelt de betekenis voor speerpunten van beleid een belangrijke rol. Het programma voor 2026 levert veel informatie op die past binnen de hoofdonderwerpen van het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Ons Nijmegen – Stad van iedereen’. Hieronder is in grote lijnen beschreven wat O&S gaat doen in relatie tot de hoofdonderwerpen Nijmegen van iedereen, Nijmegen duurzaam en Nijmegen groeistad. Eerst noemen we een aantal projecten, die te maken hebben met meer thema’s/opgaven: • We leveren de jaarlijkse update van de Stads- en Wijkmonitor op. Daarin beschrijven we de staat en ontwikkeling van de stad en wijken, met als doel een signalerende functie voor bestuur en beleid. Naast vele andere bronnen verwerken we in de Stadsen Wijkmonitor de uitkomsten van de Burgerpeiling 2025, waarin vragen over de woonbuurt, de stad, de bereikbaarheid, de vrije tijd, het welzijn en het gemeentebestuur opgenomen zijn. Aan de Burgerpeiling 2025 hebben ongeveer 4.000 inwoners deelgenomen. • O&S speelt een belangrijke rol bij het aanleveren van de cijfers bij de indicatoren die zijn opgenomen in de Stadsbegroting en Stadsrekening. Ook geven we advies als er tussentijds vragen komen over indicatoren voor andere doeleinden. In 2026 voeren we daarnaast een evaluatie van de huidige begrotingsindicatoren uit.

Nijmegen van iedereen Zorg en welzijn • We volgen ontwikkelingen betreffende: de Buurtteams Jeugd en Gezin, de Buurtteams Volwassenen, de Wmo, beschermd wonen, jeugdhulp, stapeling van het gebruik van regelingen op het vlak van zorg, inkomen, werk en jeugdzorg, de financiële positie van bewoners, het welzijn, de gezondheid en de leefstijl van bewoners, de sociale samenhang, de vrijwillige inzet van bewoners (inzet als mantelzorger, andere vormen van hulp bieden, inzet voor organisaties, inzet voor de wijk) en onderwijsachterstanden. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • Voor diverse van de genoemde onderwerpen blijven we bijdragen aan de informatieopbouw om ontwikkelingen goed te kunnen volgen. Deels verloopt dat via het Enterprise Intelligence team dat focust op het sociale domein. Verder dragen we bij aan de informatievoorziening over diverse onderwerpen binnen zorg en welzijn richting beleidsmedewerkers, contractmanagers en medewerkers van de afdeling Financiën door analyses op de data te verrichten. Denk bijvoorbeeld aan cijfers en analyses over beschermd wonen. • We leveren een bijdrage aan de uitvoeringsagenda duurzame jeugdhulp. • We gaan aan de slag met de monitoring van de nieuwe werkwijze voor dagbesteding voor volwassenen.

• We leveren een bijdrage aan de opgave ‘een sterke sociale basis’ en leveren gegevens die gebruikt worden voor stadsdeelprogrammering. • In 2026 vindt een update plaats van de prognosemodellen voor jeugdhulp en Wmo. Ook gaan we aan de slag met de ontwikkeling van een prognosemodel voor de buurtteams. • We voeren de jaarlijkse klantervaringsonderzoeken Wmo en jeugdhulp uit. • Via het Sociaal Statistisch Bestand (SSB) blijven we inzicht geven in de omvang en spreiding van het gebruik van voorzieningen op het vlak van zorg, werk, inkomen en

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

5

• •

• •

jeugdzorg, met speciale aandacht voor de stapeling van het gebruik binnen huishoudens. In het kader van de inclusiemonitor voeren we een meting uit onder migrantengroepen. Op het vlak van inburgering stellen we een rapportage op van het vragenlijstonderzoek over het welzijn van alleenstaande minderjarige vluchtelingen en gaan we aan de slag met vragen over de ondersteuning van het werkbedrijf aan statushouders. Cijfers uit verschillende bronnen over gezondheid gaan we samenbrengen in een dashboard. We reserveren tijd voor een bijdrage aan diverse zaken: project Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, wijkendashboard Radboud UMC mentale gezondheid, opzet voor het monitoren van de regionale aanpak voor maatschappelijke opvang en onderzoek onder vrijwilligers t.b.v. beleidsevaluatie.

Wonen • De verwachting is dat de uitkomsten van het regionaal woonbehoefteonderzoek tot nadere/verdiepende vragen zullen leiden en we maken ruimte om daarmee aan de slag te gaan. • We reserveren tijd voor diverse zaken: bijdrage aan evaluatie woonfonds, analyse woningverkopen, advisering over dashboards over onder meer woningsplitsing en leegstand en advisering volkshuisvestingsprogramma. Werk en inkomen • We volgen ontwikkelingen m.b.t. inkomen, armoede, ondersteuning van mensen met een laag inkomen, uitkeringen, beroepsbevolking en werkgelegenheid. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • Voor diverse van de genoemde onderwerpen blijven we bijdragen aan de informatieopbouw om ontwikkelingen goed te kunnen volgen. Deels verloopt dat via het Enterprise Intelligence team dat focust op het sociale domein. Verder dragen we bij aan de informatievoorziening over onderwerpen op het vlak van werk en inkomen richting beleidsmedewerkers, contractmanagers en medewerkers van de afdeling Financiën door analyses op de data te verrichten. Denk bijvoorbeeld aan cijfers en analyses voor de jaarbrief Werk en Inkomen. • We gaan de mogelijkheden verkennen voor de opzet van een panel van mensen met een laag inkomen. • Voor het team geldzorgen gaan we aan de slag met een verdieping op het klanttevredenheidsonderzoek.

• We gaan aan de slag met een verdiepende analyse op het vlak van schuldhulpverlening. • We reserveren tijd voor betrokkenheid bij diverse onderwerpen: aanpassing armoederegelingen/ondersteuning ontwikkeling meedoenbudget, financiële bestaanszekerheid, analyse BUIG-cijfers, wijzigingen in Participatiewet in Balans en cijfers van het Werkbedrijf. Onderwijs • We volgen ontwikkelingen m.b.t. het onderwijsaanbod, de deelname aan onderwijs, de kwaliteit van het onderwijs en onderwijsachterstanden. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor.

6

• • •

We leveren een bijdrage aan de onderbouwing van onderwijshuisvesting en leerlingprognoses, onder meer voor grote nieuwbouwlocaties. We produceren informatieoverzichten over jongeren bedoeld om scholen inzicht te geven in de omvang van zorgbehoefte bij leerlingen. We leveren een bijdrage aan het project Child Friendly Cities.

Cultuur • We volgen ontwikkelingen m.b.t. cultuurdeelname, het gebruik van culturele voorzieningen, de waardering van het cultureel aanbod en cultureel erfgoed. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We reserveren tijd voor vragen m.b.t. de volgende onderwerpen: infrastructuur podia, cultuureducatie bij de Lindenberg en de bibliotheek. Sport • We volgen ontwikkelingen m.b.t. sportdeelname, sporten bij verenigingen en commerciële aanbieders, ongeorganiseerd sporten en sportinfrastructuur. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We stellen de rapportage op van de in 2025 uitgevoerde meting voor de monitor sportverenigingen en andere sportaanbieders. Met deze monitor houden we zicht op hoe het met de sportverenigingen en andere sportaanbieders gaat, wat hun maatschappelijke rol is, met welke partners wordt samengewerkt en en hoe de samenwerking met de gemeente wordt ervaren. • We rapporteren over onderzoek m.b.t. Triavium. Via de Burgerpeiling 2025 hebben we aan inwoners vragen over het Triavium gesteld en in het schaatsseizoen 2025/2026 wordt aan bezoekers gevraagd een enquête in te vullen. • We voeren een peiling uit over sporten en bewegen in de openbare ruimte.

• We reserveren tijd voor een bijdrage aan de volgende onderwerpen: monitoring/evaluatie pilot open sportparken en advisering onderzoek over sportsubsidies (uitvoering door Stadscontrol). Wijkontwikkeling • We actualiseren twee dashboards die we ontwikkeld hebben ten behoeve van het datagedreven wijkgericht werken: 1. het dashboard gebiedsverschillen, waarin per onderwerp de verschillen tussen stadsdelen en wijken bekeken kunnen worden, en 2. het wijkendashboard, waarin voor iedere afzonderlijke woonwijk de statistieken over diverse onderwerpen bekeken kunnen worden. • We reserveren uren voor vragen die voortkomen uit het wijkgericht werken. Veiligheid • We volgen ontwikkelingen m.b.t. diefstal en inbraak, geweldsdelicten, overlast, cybercrime en veiligheidsbeleving. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • Samen met Bureau Veiligheid leveren we maandrapportages op over geregistreerde misdrijven en incidenten. • We houden een peiling over onveilige plekken in de buurt en stad. Deze combineren we met vragen over de meldingsbereidheid als het gaat om overlast. • We leveren een bijdrage een het project Preventie met Gezag (inventarisatie van bestaand onderzoek naar de invloed van de digitale wereld op het ingroeien van jongen

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

7

•

in de criminaliteit en produceren van een overzicht van cijfers rondom jeugd, zorg en veiligheid/criminaliteit). We voeren een onderzoek uit onder ondernemers in de binnenstad over de overlast van demonstraties.

Openbare ruimte • We volgen ontwikkelingen m.b.t. de beleving van de openbare in de stad en buurt door inwoners, ondernemers en bezoekers. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We zijn betrokken bij een nieuwe methode om de staat van de riolering te inspecteren. • We gaan verder aan de slag met het onderwerp boomkenmerkdetectie (wat kunnen we op basis van beschikbare databronnen geautomatiseerd in beeld brengen als het gaat om de kenmerken van bomen in de stad). Bereikbaarheid • We volgen ontwikkelingen m.b.t. de bereikbaarheid van en binnen de stad, hoe mensen zich verplaatsen, deelvervoer, verkeeroverlast, parkeren en de tevredenheid over het openbaar vervoer. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We reserveren uren voor diverse onderwerpen: onderzoek naar de ervaren verkeersveiligheid, 0-meting ervaring/beleving invoering GOW-30 (van 50 naar 30 km per uur), tevredenheidsonderzoek bus/openbaar vervoer, onderzoek m.b.t. pilot Brakkenstein (parkeertarief), onderzoek naar ervaringen van bewoners over mogelijkheden om hun fietsen te parkeren, verdiepingsonderzoek P+R's en onderzoek naar ervaringen met betaald parkeren. Nijmegen duurzaam • We volgen de ontwikkelingen m.b.t.

energie, klimaat, leefmilieu en grondstoffen/afval (onder meer energieverbruik, gebruik van duurzame energie door burgers, afvalscheiding, deeleconomie, duurzame mobiliteit, stank- en geluidsoverlast en oordeel over groenvoorzieningen). We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • Bij het ondernemerspanel voeren we een peiling uit over de energietransitie. • We houden peilingen over de warmtetransitie en de stadsnatuur. • We reserveren uren voor de volgende zaken: bijdrage onderzoek warmtenet Dukenburg, bijdrage ontwikkeling dashboard klimaatadaptatie, advisering kernindicatoren Omgevingsprogramma Stadsvergroening, drempels voor het vergroenen van tuinen (literatuurstudie), advisering milieujaarverslag, doorontwikkelen prognose stikstofdioxide (NO2) en bijdrage onderzoek naar regulering plekken voor elektrisch laden. Nijmegen groeistad Wonen en stedelijke ontwikkeling • We volgen de ontwikkelingen op het vlak van wonen (woningvoorraad, nieuwbouw, de koopmarkt voor bestaande woningen, de huurmarkt, corporatiebezit, de

8

•

• • •

betaalbaarheid van huurwoningen, het woningtekort) en rapporteren daarover in onze Stads- en Wijkmonitor. We leveren de actualisatie van onze demografische verkenningen op (prognose van bevolkingsontwikkeling in Nijmegen en de Nijmeegse stadsdelen). Deze maken we toegankelijk via onze Stads- en Wijkmonitor. We reserveren uren voor vragen die te maken hebben met (verwachte) demografische ontwikkelingen. We leveren een bijdrage aan de monitoring van de Omgevingsvisie. En we houden een peiling die past binnen de participatie van inwoners m.b.t. de Omgevingsvisie. We houden een peiling over het thema beeldkwaliteit.

Economie en toerisme • We volgen de ontwikkelingen m.b.t. werkgelegenheid (banen, zelfstandigen), kansrijke groeisectoren, beroepsbevolking, werkloosheid, vestigings- en ondernemingsklimaat, ruimte voor bedrijvigheid, vrijetijdseconomie en de binnenstad. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We reserveren tijd voor enkele peilingen bij het Ondernemerspanel, dat sinds 2025 bestaat. • Voor het citymarketingbeleid herhalen we het imago-onderzoek onder Nederlanders. • We reserveren tijd voor de volgende zaken: oriëntatie op dashboard economische staat Nijmegen, analyse cijfers kantoor-/bedrijfsruimte, verdieping analyse sectoren Hightech en Health, in kaart brengen stijgers en dalers bedrijven en banen; bijdrage aan Toekomstbeeld Economie 2040, bijdrage aan vrijetijdseconomie/beleid verblijfsrecreatie, bijdrage aan nieuwe horecavisie, bijdrage aan inspiratiesessie economie en effectmeting cruiseschepen. Binnenstad • We leveren de rapportage op van de in 2025 uitgevoerde meting in het kader van de Stadscentrummonitor. Met de Stadscentrummonitor volgen we ontwikkelingen in de attractiewaarde en economische positie van de binnenstad. • We leveren een bijdrage aan de monitor Koers voor de binnenstad. Enkele andere onderwerpen • We zijn ieder jaar betrokken bij enkele onderzoeken onder de medewerkers van de gemeente.

Bij onderzoeken onder medewerkers, die door andere onderdelen van de organisatie worden uitgevoerd, spelen we een adviserende rol. • We gaan in de organisatie een vooronderzoek uitvoeren ten behoeve van het opzetten van doorlopend klantenonderzoek binnen de gemeente. We gaan we adviseren m.b.t. hoe dat doorlopend klantenonderzoek opgezet kan worden en ook m.b.t. gewenste indicatoren op het vlak van dienstverlening, onder meer naar aanleiding van een motie hierover van de raad. • We gaan het media-onderzoek onder inwoners herhalen. Om effectief met de inwoners van de stad te kunnen communiceren is kennis over het mediagebruik en mediawensen van de inwoners noodzakelijk. • We gaan de prognose herhalen voor het aantal te verwachten paspoort- en IDkaartaanvragen. • We gaan weer een meting uitvoeren in het kader van de Evenementenmonitor, namelijk bij het Novio Magica Fantasy Festival. De Evenementenmonitor geeft voor de

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

9

•

•

onderzochte evenementen zicht op de samenstelling van het bezoek, de waardering en de economische en promotionele meerwaarde. We leveren een bijdrage aan het participatieproject voor de visie op digitaal Nijmegen en gaan ten behoeve van die visie een beknopte trendanalyse van de maatschappelijke impact van digitalisering uitvoeren (op basis van bestaande kennis hierover). Naar aanleiding van de motie ‘Onderzoeken zonder oordeel’ gaan we een terugmelding doen. Deze motie gaat over formuleringen in vragenlijsten die insinuerend kunnen werken en woorden bevatten die als stigmatiserend of discriminerend kunnen worden ervaren.

2.2.

Stadspanel

In 2005 is O&S begonnen met de werving voor een stadspanel, een groep Nijmegenaren die we vragen om een aantal keer per jaar een korte internetvragenlijst in te vullen over een onderwerp dat binnen de gemeente speelt. Begin 2026 telt het panel ongeveer 6.000 leden. De meeste leden zijn geworven via ons tweejaarlijkse grootschalige bevolkingsonderzoek (Burgerpeiling). Ook kunnen bewoners zich via de gemeentelijke website aanmelden. Voor 2026 zullen we onder meer peilingen houden over: • sporten en bewegen in de openbare ruimte; • onveilige plekken in de buurt en stad en de meldingsbereidheid m.b.t. ervaren overlast; • de omgevingsvisie; • beeldkwaliteit; • warmtetransitie; • stadsnatuur.

2.3.

Datagedreven werken

Naast de taken beleidsonderzoek, monitoring, ondersteuning en advisering met betrekking tot beleid en het bijhouden van statistieken, werkt O&S samen met andere gemeentelijke bureaus en datateams in de netwerkorganisatie ‘Datahuis Nijmegen’. Deze organisatie is gericht op het verder ontwikkelen van het datagedreven werken. Via het gemeentelijk datawarehouse hebben we inzicht in actuele data op verschillende terreinen, bijvoorbeeld Wmo, jeugdhulp, veiligheid en meldingen openbare ruimte. De Enterprise Intelligence teams (EI-teams) hebben op basis van deze data dashboards met sturingsinformatie gebouwd, die door de gemeentelijke organisatie veel gebruikt worden. O&S levert een belangrijke bijdrage aan het werk in deze EI-teams. In het Onderzoeksprogramma is daarvoor een aanzienlijke urenpost opgenomen. Via het netwerkMT Datahuis en frequent overleg tussen de zes bureaus/teams, die zich met data bezighouden, wordt gekeken of en door wie nieuwe vragen in het kader van het datagedreven werken opgepakt kunnen worden. Voor 2026 zijn er diverse onderwerpen, waarvoor samenwerking tussen O&S en de EI-teams nodig is, onder meer: • Hackathon 2026: intensieve meerdaagse samenwerking tussen datateams gericht op een data science-vraagstuk. • Boomkenmerkdetectie (vervolg op in 2025 gehouden hackathon hierover).

10

• • •

2.4.

Doorontwikkeling uitwisseling data met externe partijen (huisartsendata, data GGD, buurtteams). Ontwikkeling dashboard klimaatadaptatie (advisering door O&S). Ontwikkeling dashboards op het vlak van wonen (o.a. woningsplitsing, leegstand) (advisering door O&S).

Inzet data science-expertise

Datavragen kunnen ook gaan over verdiepende analyses op de data of het opstellen van prognoses, waarvoor de inzet van data science technieken nodig is. Deze vragen worden door O&S opgepakt. In 2026 gaan we aan de volgende data science-projecten werken: • Updates voorspelmodellen Wmo en jeugdhulp. • Verdiepende analyses op het vlak van Wmo en jeugdhulp. • Ontwikkeling voorspelmodel buurtteams volwassenen. • Ketenanalyse schuldhulpverlening. • Herhaling prognose paspoort- en ID-kaartaanvragen. • Een nieuwe methodiek voor de inspectie van de riolering (ten behoeve van het plannen van onderhoud). • Procesmatig stroomlijnen van updates data producten. • Een eerste verkenning van mogelijkheden voor het toepassen van data science bij bevolkingsprognoses. • Pilots op het vlak van tekstanalyse.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

11

3. Uitvoering Onderzoeksprogramma en producten O&S 3.1.

Uitvoering Onderzoeksprogramma

Taakvelden en werkwijze O&S Binnen ons Onderzoeksprogramma voeren we verschillende typen onderzoek uit, zoals: • monitoronderzoeken (Burgerpeiling, Stadscentrummonitor, Monitor Ondernemingsklimaat, Sportverenigingsmonitor e.d.); • eenmalige onderzoeken; • effectmetingen en peilingen onder de leden van ons Stadspanel; • opstellen prognoses; • verdiepende analyses, deels met behulp van data science-technieken. Verder verzamelen en ontsluiten we statistieken op relevante terreinen. In de afgelopen jaren is de vraag naar ondersteuning en advisering over thema’s en projecten groter geworden. Door het jaar heen komen er allerlei vragen binnen, die we op basis van opgebouwde kennis of het verzamelen van aanvullende kennis proberen te beantwoorden. Kort gezegd komt het erop neer dat we via ons Onderzoeksprogramma de basiskennis op allerlei terreinen op orde houden en dat we daarnaast allerlei aanvullende onderzoeks- en informatievragen beantwoorden, waarbij er een sterke link is met de beleidsprioriteiten binnen een jaar of bestuursperiode. Wanneer we starten met een onderzoek wordt het onderzoeksvoorstel voorbereid met de ambtelijke opdrachtgever (inhoudelijk specialisten, beleidsafdeling). Bij grotere opdrachten wordt het voorstel besproken met de portefeuillehouder.

Flexibiliteit De ervaring is dat er door het jaar heen extra vragen binnenkomen en dat bepaalde vragen meer werk dan gepland met zich meebrengen. Aan de andere kant kunnen we sommige vragen in minder uren afhandelen en komt het voor dat de urgentie van bepaalde vragen afneemt. Dit alles maakt ons Onderzoeksprogramma in voldoende mate flexibel. Er zijn diverse vragen en onderwerpen binnengekomen waarvan we nog niet helemaal kunnen overzien hoeveel tijd we ervoor moeten reserveren. We hebben die projecten wel benoemd, maar zullen mogelijk in de loop van 2026 nader moeten bepalen hoeveel tijd we aan die vragen en onderwerpen kunnen besteden. Externe blik We onderhouden contacten binnen het netwerk van de Vereniging voor Statistiek en Onderzoek (VSO). Dit is de vereniging van gemeentelijke en provinciale organisaties die zich richten op lokaal en regionaal onderzoek in de uiteenlopende beleidsvelden. Binnen het netwerk van VSO vinden onder meer uitwisseling van kennis en ervaring, het bespreken van actuele ontwikkelingen, het bespreken van nieuwe methodieken en het gezamenlijk oriënteren op nieuwe onderzoeksinstrumenten plaats. Verder nemen we deel aan de werkgroep dataspecialisten VNG. Binnen deze groep wordt kennis uitgewisseld over data science-projecten.

12

Ook onderhouden we contacten met medewerkers van de Radboud Universiteit, HAN en de gezondheids- en leefstijlonderzoekers van de GGD.

3.2.

Producten

Een belangrijk uitgangspunt m.b.t. onze informatie is dat gebruikers (bestuurders, ambtenaren, bewoners, professionals binnen bedrijven en instellingen, studenten en scholieren) snel moeten kunnen vinden wat zij zoeken. Voor de een zullen dat basisstatistieken zijn (dashboards), voor de ander basisinformatie inclusief de nodige duiding (Stads- en Wijkmonitor) en voor weer een ander een meer diepgaande analyse over een specifiek onderwerp (onderzoeksrapporten). Het Onderzoeksprogramma O&S leidt tot de volgende producten: •

De Stads- en Wijkmonitor (SWM) is een digitaal portaal waarin we de ontwikkelingen in de stad en de wijken op diverse terreinen beschrijven. We actualiseren we de SWM jaarlijks. In de SWM zijn de volgende onderdelen te vinden: een samenvatting met onderzoeksinformatie over een aantal hoofdonderwerpen (waaronder brede welvaart), onderzoeksinformatie over beleidsthema’s (we volgen in grote lijnen de indeling van de begrotingsprogramma’s) en een beschrijvingen van de ontwikkelingen in de woonwijken. De Stads- en Wijkmonitor is een doorlopend project, met als belangrijke bronnen (monitor)onderzoeken onder Nijmegenaren, ondernemers/instellingen en bezoekers én diverse statistieken. Voorjaar 2026 wordt de nieuwe editie opgeleverd. Daarin is op basis van de Burgerpeiling 2025 en de Leefbaarometer ook de informatie over de ontwikkelingen in de woonwijken geactualiseerd. Overzichten van gegevens per wijk zijn opgenomen in een wijkendashboard. Daarin kunnen per woonwijk statistieken over diverse onderwerpen geraadpleegd worden. Daarnaast is er een dashboard gebiedsverschillen, waarin per onderwerp de verschillen tussen wijken en stadsdelen bekeken kunnen worden. De structuur van de Stadsmonitor sluit aan bij die van de stadsbegroting. In de Stadsmonitor geven we voor alle beleidsthema’s (de ‘programma’s’ in de Stadsbegroting) een beeld van de stand van zaken en de ontwikkelingen.

In de Stadsbegroting zijn indicatoren opgenomen, die voor een flink deel door O&S worden geleverd. Bij de overzichten met indicatoren in Stadsbegroting kan doorgelinkt worden naar de SWM, waar extra informatie en duiding van de cijfers te vinden is. De SWM is ook opgenomen in het digitale overzicht van de financiële cijfers over de gemeente Nijmegen (pcportal.nijmegen.nl). De Stads- en Wijkmonitor 2025 is via de volgende link te raadplegen: www.nijmegen.nl/swm2025.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

13

•

Voor cijfers die door mensen van binnen en buiten de gemeente veel gevraagd worden, staan enkele dashboards op de gemeentelijke website: zie ‘Over de gemeente’ en dan ‘Onderzoek en cijfers’ en dan ‘Cijfers over Nijmegen’. Behalve het wijkendashboard en het dashboard gebiedsverschillen tonen we cijfers over de Nijmeegse bevolking en de woningmarkt. Verder kunnen er bij team O&S altijd verzoeken voor het leveren van cijfers ingediend worden via het emailadres onderzoek.statistiek@nijmegen.nl.

•

We stellen rapportages op van specifieke monitoren en onderzoeken. Deze zijn opgenomen in het (Open) Dataportaal van de gemeente en te benaderen via onderzoek over Nijmegen op de gemeentelijke website.

•

We leveren regelmatig notities met informatie op, nodig voor de beleidsontwikkeling of -uitvoering binnen thema’s of voor projecten.

•

We geven regelmatig presentaties over de onderzoeksuitkomsten en statistieken.

14

4. Werkwijze samenstelling Onderzoeksprogramma Ieder najaar inventariseert O&S de onderzoeks- en informatiebehoefte voor het komende jaar. Aan ongeveer 200 inhoudelijke specialisten in de ambtelijke organisatie is gevraagd om de informatiebehoefte en onderzoekswensen aan ons door te geven c.q. met ons te bespreken. Voor het afwegen van projecten en capaciteit zijn de volgende punten belangrijk: • Past de onderzoeks- en informatievraag binnen een van de hoofdonderwerpen van het coalitieakkoord? • Is de informatie nodig voor beleidsvoorbereiding, -uitvoering of -evaluatie m.b.t. prioriteiten binnen thema’s/begrotingsprogramma’s? • Zijn er toezeggingen gedaan aan het college en/of de raad? • Past de vraag bij de expertise van O&S? • Gaat het om eenmalig onderzoek dat ook uitbesteed zou kunnen worden? • Gaat het om een uitvoerbare wens. Zijn bijvoorbeeld databronnen voorhanden om met de vragen aan de slag te gaan? • Hoort de vraag bij O&S of is het meer iets voor de Enterprise Intelligence teams of voor het bureau Basis- en GEO-informatie? • Kan de vraag op een andere manier of met externe data beantwoord worden? • Is de vraag al voldoende helder? Net als in voorgaande jaren kunnen we met de beschikbare capaciteit binnen O&S (ongeveer 11.800 uur) niet alle onderzoeks- en informatiewensen die de inventarisatie heeft opgeleverd in de volle breedte oppakken.

Aan het Gemeentelijk Management Team hebben we kenbaar gemaakt welke wensen we in 2026 niet kunnen oppakken. Naast de onderzoeken door O&S ten behoeve van beleidsontwikkeling, -uitvoering en evaluatie, worden er binnen de gemeente ook onderzoeken verricht door de Rekenkamer (onderzoek vanuit de controlefunctie van de gemeenteraad). Daarom informeert O&S de Rekenkamer over het Onderzoeksprogramma O&S en vindt er regelmatig overleg plaats met de secretaris/onderzoeker van de Rekenkamer over de uitvoering ervan. Als er sprake is van projecten die raken aan onderzoekswerkzaamheden met de afdeling Stadscontrol (audits en onderzoeken gericht op efficiëntie, effectiviteit, kwaliteit en integriteit) vindt er afstemming met Stadscontrol plaats. In bijlage 1 is een totaaloverzicht van ons Onderzoeksprogramma opgenomen, waarbij de projecten zijn ingedeeld naar beleidsthema’s (begrotingsprogramma’s). Voor een deel van de opgenomen projecten geldt dat O&S een bijdrage aan het project levert. Het kan gaan om een bijdrage aan een onderzoek dat uitbesteed is, om een bijdrage aan een project waarbij meer afdelingen/bureaus betrokken zijn en om de begeleiding van een onderzoek dat door een stagiair wordt uitgevoerd. Verder zijn er uren gereserveerd voor ondersteuning en advisering binnen thema’s, die flexibel benut kunnen worden.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

15

Bijlage: Projecten per begrotingsprogramma/thema BEGROTINGSPROGRAMMA'S/ THEMA'S PROJECTEN Bestuur en Organisatie Stadsmonitoring Stads- en Wijkmonitor

UREN 850

Indicatoren Advisering indicatoren, actualiseren begrotingsindicatoren Evaluatie begrotingsindicatoren

100 80

Digitaal stadspanel Stadspanel, onderhoud en doorontwikkeling Peiling verkiezing Nijmegenaar van het jaar (via stadspanel)

50 20

Organisatie Medewerkersonderzoek over informatieveiligheid Inzicht in werken op kantoor en thuis en behoeftes aan soorten werkplekken Herhaling medewerkerstevredenheidsonderzoek onder wijkregisseurs Ondersteuning OR-achterban raadpleging Dienstverlening Advisering/ondersteuning dienstverlening Vooronderzoek t.b.v. opzetten doorlopend klantenonderzoek Advisering m.b.t. doorlopend klantenonderzoek en gewenste indicatoren dienstverlening Herhaling prognose reisdocumenten (data science) Media, communicatie Advisering/ondersteuning communicatie Herhaling media-onderzoek Digitalisering Bijdrage aan participatieproject voor visie op digitaal Nijmegen (via stadspanel) Trendanalyse maatschappelijke impact van digitalisering (t.b.v. visie op digitaal Nijmegen) Bevolking Dienstverlening demografie Nieuwe technieken in bevolkingsprognose: eerste scan (data science)

60 60 40 20 50 80 60 50 30 200 20 30 50 50

Informatieverstrekking O&S Infoverstrekking binnen gemeente Infoverstrekking extern

235 205

Data gestuurde organisatie Bijdrage O&S in Enterprise Intelligence teams (bouwen aan datahuis, ontwikkelen dashboards) Productownersoverleg datahuis - data intakes Pilots tekstanalyse (data science)

1390 50 100

data science algemeen Algemene uren data science Deelname aan werkgroep dataspecialisten VNG (data science) Procesmatig stroomlijnen van updates data producten (data science) Hackaton 2026 (intensieve meerdaagse samenwerking tussen datateams gericht op data science vraagstuk) O&S algemeen Verzamelen en bewerken basisstatistieken Ontwikkeling onderzoeksprogramma Overdracht werkzaamheden binnen accountvelden Terugmelding motie 'Onderzoeken zonder oordeel' Rekenkamer Afstemming met Rekenkamer Wensen ophalen voor onderzoeksprogramma Rekenkamer via stadspanel

16

200 40 150 50 200 120 100 30 20 10

BEGROTINGSPROGRAMMA'S/ THEMA'S Cultuur en Cultureel Erfgoed

Economie en Toerisme

PROJECTEN Advisering/ondersteuning cultuur en cultureel erfgoed Vragen m.b.t. infrastructuur podia Vragen m.b.t. cultuureducatie bij de Lindenberg Vragen m.b.t. bibliotheek

UREN 50 40 40 40

Advisering/ondersteuning economie en toerisme Stadscentrummonitor (rapportage) Ondernemerspanel, enkele peilingen Oriëntatie op dashboard economische staat Nijmegen Bijdrage aan monitor Koers voor de binnenstad Analyse cijfers kantoor-/bedrijfsruimte Herhaling imago-onderzoek onder Nederlanders Verdiepinganalyse sectoren Hightech en Health Stijgers en dalers bedrijven en banen in kaart brengen Bijdrage aan toekomstbeeld economie 2040 Bijdrage aan vrijetijdseconomie/ beleid verblijfsrecreatie Bijdrage aan nieuwe horecavisie Bijdrage aan inspiratiesessie economie effectmeting cruiseschepen

100 125 250 50 100 30 125 30 30 30 30 30 30 50

Evenementen Effectmeting voor het evenement Novio Magica Fantasy Festival Populariteitsindex vierdaagsefeesten (data science)

100 20

Openbare ruimte

Advisering/ondersteuning openbare ruimte Riool onderhoudsmodel Riobase (data science) Boomkenmerkdetectie (data science)

50 200 100

Werk en Inkomen

Advisering/ondersteuning werk en inkomen Advisering IZL

75 30

Bijdrage aanpassing armoederegelingen, ondersteuning ontwikkeling meedoenbudget, vragen m.b.t. financiële bestaanszekerheid Inkomenspanel opzetten en eerste meting(en) uitvoeren Verdieping klanttevredenheidsonderzoek voor team geldzorgen Vragen m.b.t. analyse BUIG-cijfers Vragen m.b.t. wijzigingen in Participatiewet in Balans Vragen m.b.t. cijfers van Werkbedrijf en gemeente Ketenanalyse schuldhulpverlening (data science)

75 75 75 30 30 40 100

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

17

BEGROTINGSPROGRAMMA'S/ THEMA'S Bereikbaarheid/mobiliteit

PROJECTEN Advisering/ondersteuning bereikbaarheid/mobiliteit Onderzoek/peiling naar ervaren verkeersveiligheid / risicoanalyse 0-meting ervaring/beleving invoering GOW-30 (van 50 naar 30) Tevredenheidsonderzoek bus/openbaar vervoer (inwoners/bezoekers) Onderzoek m.b.t. pilot Brakkestein parkeertarief Onderzoek naar ervaringen van bewoners over mogelijkheden om hun fietsen te parkeren Verdiepingsonderzoek P+R's Bijdrage onderzoek naar reguling plekken voor elektrisch laden Onderzoek naar ervaringen met betaald parkeren

UREN 60 80 100 70 70 70 70 50 80

Onderwijs

Advisering/ondersteuning onderwijs Ondersteuning m.b.t. onderwijshuisvesting (onder meer voor grote nieuwbouwlocaties) Informatie over ontwikkelingen m.b.t. kinderopvang Bijdrage aan Child Friendly Cities, duiding bestaande data over hoe het met jeugd gaat Beeld doelgroep 12 + (actualisering foto 12+) Schoolfoto SO/VSO Doelgroep basisvaardigheden/overlap IZL

75 75 40 30 40 40 40

Sport

Advisering/ondersteuning sport Monitor sportverenigingen en andere sportaanbieders (rapportage) Ondezoek onder inwoners en bezoekers m.b.t. toekomst Triavium Peiling over sporten en bewegen in de openbare ruimte Bijdrage monitoring/evaluatie pilot open sportparken Advisering over 213a onderzoek over sportsubsidies (uitvoering door Stadscontrol)

50 70 120 70 30 40

Veiligheid

Advisering/ondersteuning veiligheid Bijdrage maandrapportage misdrijven en incidenten Peiling over onveilige plekken in de buurt en stad Onderzoek naar meldingsbereidheid overlast Onderzoek onder ondernemers in binnenstad over overlast van demonstraties

50 50 70 50 70

Inventarisatie bestaand onderzoek naar invloed digitale wereld op ingroeien van jongen in criminaliteit Overzicht cijfers rondom jeugd, zorg en veiligheid/criminaliteit

20 40

Advisering/ondersteuning wonen en stedelijke ontwikkeling

100

Wonen Verdiepende vragen woonbehoefteonderzoek Opvraag corporatiegegevens Bijdrage aan evaluatie woonfonds Analyse woningverkopen Advisering dashboards EI-team fysiek (o.a. woningsplitsing, leegstand) Advisering volkshuisvestingsprogramma

100 15 30 15 15 30

Wonen en Stedelijke Ontwikkeling

Stedelijke ontwikkeling Bijdrage aan monitoring Omgevingsvisie Peiling stadspanel participatie Omgevingsvisie (combinatiepeiling) Peiling stadspanel thema beeldkwaliteit

18

100 80 80

BEGROTINGSPROGRAMMA'S/ THEMA'S PROJECTEN Zorg en welzijn Jeugd en gezin Advisering/ondersteuning m.b.t. jeugd Advisering/ondersteuning buurtteams jeugd en gezin: data-analyse, cliëntervaringsonderzoek, datakoppeling Doorontwikkeling en gebruik basis-/beleidsbestand jeugd en gezin (incl. ketenanalyse) Dashboard sturingsinformatie Jeugd Bijdrage Uitvoeringsagenda duurzame jeugdhulp (o.a. doelgroepenanalyse Jeugd GGZ, toetsen interventies) Cliëntervaringsonderzoeken Jeugdhulp Bijdrage stadsdeelprogrammeren jeugd Jaarlijkse update koppeling scholen-jeugdhulp (overzicht jeugdhulpgebruik per school) Update voorspelmodel jeugdhulp (data science) Bijdrage project Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Bijdrage wijkendashboard Radboud UMC mentale gezondheid

100 100 50 50 100 50 40 30 70 30 30

Volwassenen Advisering/ondersteuning m.b.t. volwassenen Ondersteuning buurtteams volwassenen Cliëntervaringsonderzoeken Wmo Bijwerken halfjaarrapportage Wmo Monitoring nieuwe werkwijze dagbesteding volwassenen Update en aanscherping voorspelmodel Wmo (data science) Ontwikkeling voorspelmodel buurtteams volwassenen (data science) Kennisproducten m.b.t. cliëntstromen beschermd wonen Bijdrage opzet monitoring regionale aanpak maatschappelijke opvang Bijdrage stadsdeelprogrammmeren volwassenen en ouderen

100 50 50 30 60 70 100 50 40 60

Doorontwikkeling uitwisseling data met externe partijen (huisartsendata, data GGD, buurtteams)

40

Sociale basis / welzijn Advisering/ondersteuning Bijdrage opgave sociale basis Meting in het kader van inclusiemonitor; migrantengroepen Voormeting onder vrijwilligers t.b.v. beleidsevaluatie Verdiepende vragen over polarisatie, ongelijkheid, segregatie Dashboard gezondheidscijfers

50 100 100 60 30 40

Inburgering Rapportage vragenlijstonderzoek welzijn alleenstaande minderjarige vluchtelingen Vragen over ondersteuning werkbedrijf aan statushouders Stapeling regelingengebruik Sociaal Statistisch Bestand (SSB)

Wijkontwikkeling

UREN

30 60 150

Advisering/ondersteuning wijkontwikkeling Dashboard gebiedsverschillen: actualiseren Wijkendashboard: actualiseren Eerste voorbereidingen voor mutaties wijkindeling

100 80 80 30

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

19

BEGROTINGSPROGRAMMA'S/ THEMA'S Duurzaamheid

PROJECTEN Advisering/ondersteuning m.b.t. duurzaamheid

Energie Ondernemerspanel peiling energietransitie Bijdrage onderzoek warmtenet Dukenburg Peiling stadspanel warmtetransitie

50 20 80

Klimaat Bijdrage ontwikkeling dashboard klimaatadaptatie (i.s.m. EI-team fysiek ) Advies kernindicatoren Omgevingsprogramma Stadsvergroening Drempels vergroenen van tuinen - onderbouwing subsidieregeling (literatuurstudie)

15 20 30

Circulair Advisering milieujaarverslag (onderdeel uitvoeringsprogramma circulariteit)

20

Leefmilieu Panelpeiling Stadsnatuur Luchtkwaliteit: doorontwikkelen prognose stikstofdioxide (NO2)

20

UREN 100

80 30