Document · PDF

Onderzoeksprogramma O&S 2025

Besluitronde (raadsvergadering) 26 maart 2025, gemeente NijmegenBij agendapunt: D4 d.d. 28 januari 2025 over Onderzoeksprogramma Onderzoek & Statistiek 20256.035 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Opgesteld door: Team Onderzoek en Statistiek, gemeente Nijmegen

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

In het kort Vanuit de afdeling VJB (Veiligheid, Juridische Zaken en Bestuursondersteuning en -advies) levert het Team Onderzoek en Statistiek (O&S) relevante en betrouwbare informatie voor gemeentelijk beleid, uitvoering en bestuur: • Bestuursprioriteiten zijn leidend; de hoofdonderwerpen in het coalitieakkoord 20222026 bepalen voor een belangrijk deel het programma (Nijmegen als stad van iedereen, Nijmegen duurzamer maken en Nijmegen als stad die de komende jaren verder zal blijven groeien). Ook monitoren we relevante maatschappelijke thema’s en dragen we bij aan het verder ontwikkelen van datagedreven werken. • Informatie- en datagedreven werken vormen een belangrijk kader. O&S levert een substantiële bijdrage aan de samenwerking binnen de gemeentelijke netwerkorganisatie ‘Datahuis Nijmegen’. Enkele O&S-medewerkers zijn een deel van de week werkzaam in gemeentelijke Enterprise Intelligence teams, gericht op het leveren van sturingsinformatie op basis van actuele data. Via het NetwerkMT Datahuis en frequent overleg met de andere bureaus en teams, die zich met data bezighouden, worden deze werkzaamheden geprioriteerd. In het voorliggend Onderzoeksprogramma zijn specifiek de werkzaamheden van O&S opgenomen: beleidsonderzoek, monitoring, ondersteuning en advisering met betrekking tot beleid, bijhouden van statistieken, data-analyse en data science.

Inhoudsopgave In het kort Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Hoofdlijnen Onderzoeksprogramma 2.1. Hoofdopgaven als aangrijpingspunt 2.2. Stadspanel 2.3. Datagedreven werken 2.4. Inzet data science-expertise 3. Uitvoering Onderzoeksprogramma en producten O&S 3.1. Uitvoering Onderzoeksprogramma 3.2. Producten 4. Werkwijze samenstelling Onderzoeksprogramma Bijlage: Projecten per thema (begrotingsprogramma)

2 3 5 6 6 11 11 12 13 13 14 16 18

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

BEGROTINGSPROGRAMMA'S/ THEMA'S

PROJECT Bestuur en Organisatie Stadsmonitoring Stads- en Wijkmonitor (aandacht brede welvaart) Trendanalyse t.b.v. nieuwe bestuursperiode (inclusief brede welvaart) Burgerpeiling 2025 Indicatoren Advisering indicatoren, actualiseren begrotingsindicatoren Raad Afstemming met Rekenkamer Digitaal stadspanel Digitaal stadspanel, onderhoud en doorontwikkeling Promotie stadspanel en ondernemerspanel Peiling verkiezing Nijmegenaar van het jaar (stadspanel) Media, communicatie Advisering/ondersteuning communicatie Korte vragenlijst (3/4 vragen) evaluatie VID-budget, Organisatie plus nog 2 korte vragenlijsten vanuit P&O Evaluatie nieuw werkgeversmerk Onderzoek naar bekendheid RAN (in combinatie met ander stadspanelonderzoek) Inzicht in werken op kantoor en thuis en behoeftes aan soorten werkplekken Bijdrage aan onderzoek naar bedrijfskleding Dienstverlening Advisering/ondersteuning monitoring dienstverlening/klantenonderzoeken Prognose paspoort- en ID-kaartaanvragen (data science) Bestandsdetectie plattegronden WOZ-bezwaren (data science) Bevolking Dienstverlening demografie Demografische verkenning 2024/2025

UREN 600 300 100 80 20 30 30 20 25

60 50 30 60 15 50 150 15 50 100

Informatieverstrekking O&S Infoverstrekking binnen gemeente Infoverstrekking extern

240 200

Bijdrage O&S in Enterprise Intelligence teams Data gestuurde organisatie (bouwen aan datahuis, ontwikkelen dashboards) Productownersoverleg datahuis - data intakes

1344 50

Data science algemeen Algemene uren data science Deelname aan werkgroep dataspecialisten VNG Doorontwikkeling en toepassen analyse-tool datakwaliteit Organisatiebrede uitwerking data science-onderwerpen O&S algemeen Verzamelen en bewerken basisstatistieken Ontwikkeling onderzoeksprogramma Cultuur en Cultureel Erfgoed

Advisering/ondersteuning cultuur en cultureel erfgoed Bijdrage aan informatieverzameling ten behoeve van bibliotheekvisie Bijdrage aan informatieverzameling ten behoeve van visie op podiumaanbod

300 40 40 150 200 110 50 50 50

1. Inleiding Informatie- en kenniscentrum Onderzoek en Statistiek (O&S) is het gemeentelijk informatie- en kenniscentrum voor het bestuur, de gemeentelijke organisatie en de samenleving. Door het uitvoeren van onderzoeken en het ontsluiten van statistieken (uit eigen huis en van andere instanties) leveren we bruikbare en betrouwbare informatie voor beter beleid, uitvoering en bestuur. Team O&S bestaat begin 2025 uit elf medewerkers (9,2 fte) en richt zich vooral op onderzoek en data-analyse. Samenwerking datagedreven werken Naast de taken beleidsonderzoek, monitoring, ondersteuning en advisering met betrekking tot beleid en het bijhouden van statistieken, werkt O&S met andere gemeentelijke bureaus en datateams samen in de netwerkorganisatie ‘Datahuis Nijmegen’. Deze organisatie is gericht op het verder ontwikkelen van het datagedreven werken binnen de gemeente Nijmegen. Deze samenwerking leidt onder meer tot sturingsinformatie op basis van data, die in het gemeentelijke datawarehouse dagelijks of wekelijks geactualiseerd worden. Denk bijvoorbeeld aan data over jeugdzorg en Wmo. In Enterprise Intelligence teams wordt gewerkt aan het slim combineren en visualiseren van data, vooral in dashboards. Onderzoeksprogramma In het voorliggend Onderzoeksprogramma zijn alleen de werkzaamheden van O&S opgenomen.

De werkzaamheden voor Datahuis Nijmegen en in de Enterprise Intelligence teams worden aangestuurd via het NetwerkMT Datahuis en via frequent overleg met de bureaus en teams die zich met data bezighouden. Vanzelfsprekend is er daarbij aandacht voor de samenhang met de projecten van O&S. Door de opbouw van het gemeentelijke datawarehouse groeien de mogelijkheden voor verdiepende analyses en prognoses door O&S met behulp van data science technieken. Vragen waarbij inzet van data science technieken nodig is, worden door O&S opgepakt. In 2025 zal onze data science inzet onder meer gericht zijn op de volgende projecten: prognose ID-kaart- en paspoortaanvragen, inspectie van de riolering, update van jeugdhulpprognose, inzicht geven in effecten van beleidsinterventies op de jeugdhulpprognose, ketenanalyse jeugdzorg, verdiepende analyses op het vlak van jeugdhulp en een update van de Wmoprognose. Bestuursprioriteiten leidend In hoofdstuk 2 geven we een beeld van de hoofdlijnen van het Onderzoeksprogramma O&S 2025. Veel projecten sluiten aan op hoofdonderwerpen in het coalitieakkoord 2022-2026: Nijmegen als stad van iedereen, Nijmegen duurzamer maken en Nijmegen als stad die de komende jaren verder zal blijven groeien. In hoofdstuk 3 geven we aan hoe we het Onderzoeksprogramma uitvoeren en wat voor soorten producten O&S oplevert.

In hoofdstuk 4 schetsen we een beeld van de totstandkoming van dit programma voor 2025. De bijlage tenslotte bevat een lijst met uit te voeren projecten.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

2. Hoofdlijnen Onderzoeksprogramma 2.1.

Hoofdopgaven als aangrijpingspunt

Bij de prioritering van onderzoeksprojecten speelt de betekenis voor beleidsprioriteiten een belangrijke rol. Het programma voor 2025 levert veel informatie op die past binnen de hoofdonderwerpen van het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Ons Nijmegen – Stad van iedereen’. Hieronder is in grote lijnen beschreven wat O&S gaat doen in relatie tot de hoofdonderwerpen Nijmegen van iedereen, Nijmegen duurzaam en Nijmegen groeistad. Eerst noemen we een aantal projecten, die te maken hebben met meer thema’s/opgaven: • Ten behoeve van de nieuwe bestuursperiode, die in 2026 met de gemeenteraadsverkiezingen van start zal gaan, gaan we samen met strategische (beleids)adviseurs werken aan een trendanalyse. Wat voor ontwikkelingen, die van belang zullen zijn in de nieuwe bestuursperiode, zien we. • In 2025 voeren we de tweejaarlijkse Burgerpeiling uit. Daarin staan vragen over onder meer de woonbuurt, de stad, de bereikbaarheid, de vrije tijd, het welzijn en het gemeentebestuur. De uitkomsten verwerken we in de Stads- en Wijkmonitor 2026. • O&S speelt een belangrijke rol bij het aanleveren van de cijfers bij de indicatoren die zijn opgenomen in de Stadsbegroting en Stadsrekening. Ook geven we advies als er tussentijds vragen komen over indicatoren voor andere doeleinden.

Nijmegen van iedereen Zorg en welzijn • We volgen ontwikkelingen betreffende: de buurtteams Jeugd en Gezin, de buurtteams Volwassenen, de Wmo, beschermd wonen, jeugdhulp, stapeling van het gebruik van regelingen op het vlak van zorg, inkomen, werk en jeugdzorg, de financiële positie van bewoners, het welzijn, de gezondheid en de leefstijl van bewoners, de sociale samenhang, de vrijwillige inzet van bewoners (inzet als mantelzorger, andere vormen van hulp bieden, inzet voor organisaties, inzet voor de wijk) en onderwijsachterstanden. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • Voor diverse van de genoemde onderwerpen blijven we bijdragen aan de informatieopbouw om ontwikkelingen goed te kunnen volgen. Deels verloopt dat via het Enterprise Intelligence team dat focust op het sociale domein. Verder dragen we bij aan de informatievoorziening over diverse onderwerpen binnen zorg en welzijn richting beleidsmedewerkers, contractmanagers en medewerkers van de afdeling Financiën door analyses op de data te verrichten. Denk bijvoorbeeld aan cijfers en analyses over beschermd wonen.

• In een VNG-werkgroep van dataspecialisten, waar we deel van uitmaken, is gewerkt aan een nieuwe methodiek om diepgaande jeugdzorganalyses te maken (klantreizen, interventies, wachttijden en zorguitstroom) met als doel om de complexiteit in de jeugdzorg beheersbaar te maken. We gaan met die methodiek aan de slag. • We leveren gegevens ten behoeve van stadsdeelprogrammering voor ‘een sterke sociale basis’ en ‘jeugd’. • In 2025 vindt een update plaats van de prognosemodellen voor jeugdhulp en Wmo. Ook kijken we naar de effecten van beleidsinterventies op de jeugdhulpprognose. • We voeren de jaarlijkse klantervaringsonderzoeken Wmo en jeugdhulp uit.

•

• • •

Via het Sociaal Statistisch Bestand (SSB) blijven we inzicht geven in de omvang en spreiding van het gebruik van voorzieningen op het vlak van zorg, werk, inkomen en jeugdzorg, met speciale aandacht voor de stapeling van het gebruik binnen huishoudens. We doen vervolgonderzoek over de bekendheid en het gebruik van de campagne 'Hand voor mentale gezondheid' in Nijmegen-Noord. We zijn betrokken bij diverse evaluaties (o.a. pilot was- en strijkservice, Skaeve Huse). We leveren gegevens op over inburgering.

Wonen • We peilen via de tweejaarlijkse Burgerpeiling hoe de Nijmegenaren oordelen over (aspecten van) hun buurt en stad. Najaar 2025 voeren we weer een meting uit. De uitkomsten daarvan verwerken we in de Stads- en Wijkmonitor, editie 2026. Werk en inkomen • We volgen ontwikkelingen m.b.t. inkomen, armoede, ondersteuning van mensen met een laag inkomen, uitkeringen, beroepsbevolking en werkgelegenheid. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • Voor diverse van de genoemde onderwerpen blijven we bijdragen aan de informatieopbouw om ontwikkelingen goed te kunnen volgen. Deels verloopt dat via het Enterprise Intelligence team dat focust op het sociale domein. Verder dragen we bij aan de informatievoorziening over onderwerpen op het vlak van werk en inkomen richting beleidsmedewerkers, contractmanagers en medewerkers van de afdeling Financiën door analyses op de data te verrichten. Denk bijvoorbeeld aan cijfers en analyses voor de Halfjaarbrief Werk en Inkomen. • We gaan de afdeling Inkomen, Zorg en Leerrecht bij een aantal zaken ondersteunen (o.a. verkennen van mogelijkheden voor doorlopend klantenonderzoek, inzicht in de doelgroep voor schuldhulpverlening en inzicht in de combinatie schuldhulpverlening en het gebruik van andere regelingen).

• We gaan de mogelijkheden verkennen voor de opzet van een panel van mensen met een laag inkomen. • We gaan een rol spelen bij het inschatten van de gevolgen van beleidskeuzes in het kader van de nieuwe wet Participatie in Balans. Onderwijs • We volgen ontwikkelingen m.b.t. het onderwijsaanbod, de deelname aan onderwijs, de kwaliteit van het onderwijs en onderwijsachterstanden. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We leveren een bijdrage aan de onderbouwing van onderwijshuisvesting en leerlingprognoses. • Voor de afdeling Inkomen, Zorg en Leerrecht gaan we informatie over de doelgroep 2327-jarigen bij elkaar zetten (onderwijshistorie, startkwalificaties, wijk, huishouden, e.d.). • Eerder hebben we informatie-overzichten m.b.t. kinderen en jongeren gemaakt, bedoeld om scholen inzicht te geven in de omvang van zorgbehoefte bij leerlingen. Voor 2025 ligt er de vraag om de overzichten voor de jongeren (12+) uit te breiden met extra informatie.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

Cultuur • We volgen ontwikkelingen m.b.t. cultuurdeelname, het gebruik van culturele voorzieningen, de waardering van het cultureel aanbod en cultureel erfgoed. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We gaan na welke informatie over de bibliotheek we kunnen verzamelen ten behoeve van een in 2026 op te stellen visie op de bibliotheek. • Ook gaan we kijken welke informatie we kunnen verzamelen over het podiumaanbod. Dit ten behoeve van toekomstige keuzes m.b.t. dat aanbod. Sport • We volgen ontwikkelingen m.b.t. sportdeelname, sporten bij verenigingen en commerciële aanbieders, ongeorganiseerd sporten en sportinfrastructuur. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We voeren een meting uit in het kader van de Sportverenigingsmonitor. Daarbij nemen we behalve de sportverenigingen ook andere sportaanbieders mee. De vorige meting was in 2022. Wijkontwikkeling • We actualiseren twee dashboards die we ontwikkeld hebben ten behoeve van het datagedreven wijkgericht werken: 1. het dashboard gebiedsverschillen, waarin per onderwerp de verschillen tussen stadsdelen en wijken bekeken kunnen worden, en 2. het wijkendashboard, waarin voor iedere afzonderlijke woonwijk de statistieken over diverse onderwerpen bekeken kunnen worden.

• We reserveren uren voor vragen die voortkomen uit het wijkgericht werken. Veiligheid • We volgen ontwikkelingen m.b.t. diefstal en inbraak, geweldsdelicten, overlast, cybercrime en veiligheidsbeleving. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • Samen met Bureau Veiligheid leveren we maandrapportages op over geregistreerde misdrijven en incidenten. • We gaan onderzoek verrichten naar de druktebeleving tijdens de Vierdaagse. Openbare ruimte • We volgen ontwikkelingen m.b.t. de beleving van de openbare in de stad en buurt door inwoners, ondernemers en bezoekers. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • Evenals in 2024 spelen we een rol bij de evaluatie van de aanpak van graffiti. • We zijn betrokken bij een nieuwe methode om de staat van de riolering te inspecteren. • We leveren een bijdrage aan onderzoek naar wensen en ideeën voor de herinrichting van het Joris Ivensplein. Nijmegen duurzaam • We volgen de ontwikkelingen m.b.t. energie, klimaat, leefmilieu en grondstoffen/afval (onder meer energieverbruik, gebruik van duurzame energie door burgers, afvalscheiding, deeleconomie, duurzame mobiliteit, stank- en geluidsoverlast en oordeel over groenvoorzieningen). We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor.

•

• • • • • • •

• • •

We voeren bij ons Stadspanel de vierjaarlijkse peiling uit over de houding en het gedrag ten aanzien van het verbruik van grondstoffen, energie (verbruik en opwekken), autogebruik en duurzame economie. We leveren een bijdrage aan onderzoek onder bewoners van Dukenburg over het warmtenet. We leveren een bijdrage aan de evaluatie van de nul-uitstoot-gebieden (zero emissie zones stadslogistiek en brommers). We houden een peiling onder het stadspanel over deelvervoer, hubs en mobiliteitstransitie in eigen buurt. We evalueren een pilot op het vlak van deelvervoer. We voeren via het stadspanel een meting uit over het houtstookbeleid. We voeren onder het stadspanel een peiling uit over het draagvlak voor maatregelen om de lucht schoner te maken. We leveren een bijdrage aan de ontwikkeling van dashboards over energieverbruik en klimaatadaptatie, die worden gebouwd door het Enterprise Intelligence team, dat focust op het fysiek domein. We leveren een bijdrage aan de monitoring m.b.t. de uitvoeringsagenda circulaire economie. We leveren een bijdrage aan de rapportage over roet, stikstofdioxide en fijn stof. We leveren een bijdrage aan de evaluatie van de ja-ja sticker.

Nijmegen groeistad Wonen en stedelijke ontwikkeling • We volgen de ontwikkelingen op het vlak van wonen (woningvoorraad, nieuwbouw, de koopmarkt voor bestaande woningen, de huurmarkt, corporatiebezit, de betaalbaarheid van huurwoningen, het woningtekort) en rapporteren daarover in onze Stads- en Wijkmonitor. • Samen met een ander datateam (Enterprise Intelligence team voor het fysiek domein) brengen we een aantal gegevens over wonen in beeld (o.a. woningsplitsing, leegstand, effecten van wet betaalbare huur). • We gaan na of we het splitsingspotentieel van woningen goed in beeld kunnen krijgen. • We monitoren de ontwikkelingen in twee belangrijke ontwikkelgebieden: Winkelsteeg en stationsgebied. • We gaan de komende jaren onderzoek doen naar ervaringen van reizigers/bezoekers gedurende de transformatie van de stationsomgeving. • We blijven betrokken bij de omgevingsvisie (monitoren van ontwikkelingen; evaluatie van de visie). • We leveren de actualisatie van onze demografische verkenningen op (prognose van bevolkingsontwikkeling in Nijmegen en de Nijmeegse stadsdelen). De laatste editie stamt uit 2021. • We reserveren uren voor vragen die te maken hebben met (verwachte) demografische ontwikkelingen. Economie en toerisme • We volgen de ontwikkelingen m.b.t.

werkgelegenheid (banen, zelfstandigen), kansrijke groeisectoren, beroepsbevolking, werkloosheid, vestigings- en ondernemingsklimaat, ruimte voor bedrijvigheid, vrijetijdseconomie en de binnenstad. We beschrijven de

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

•

• • •

hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor, die tevens input levert voor de Economische Visie 2.0. Naast het beknopte verhaal over economie en toerisme in de Stads- en Wijkmonitor stellen we een uitgebreide economische monitor op, waarin ook aandacht besteed zal worden aan brede welvaart thema’s. In 2024 hebben we tijdens de meting van de 'monitor ondernemingsklimaat' emailadressen van bedrijven en instellingen verzameld als basis voor een ondernemerspanel. In 2025 willen we dit panel opzetten, verder uitbreiden en enkele peilingen uitvoeren. Zo creëren we, naast het stadspanel van betrokken bewoners, ook een panel van betrokken ondernemers en instellingen uit Nijmegen. In samenwerking met de provincie en het UWV gaan we aan de slag met een arbeidsmarktprognose. We actualiseren cijfers over het horeca-aanbod in de Nijmegen-Centrum en de andere stadsdelen. We gaan ondersteuning bieden bij enkele zaken (evaluatie uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie en bepalen behoefte aan kantoorruimte).

Binnenstad • De tweejaarlijkse Stadscentrummonitor geeft zicht op ontwikkelingen in de binnenstad op basis van enquêteonderzoek onder bezoekers en statistieken. Centraal staan indicatoren rond het economisch functioneren (aanbod, winkelleegstand, bestedingen bezoekers, werkgelegenheid in detailhandel en horeca en bouwinvesteringen) en de attractiewaarde voor bezoekers (druktebeeld, bezoekgedrag en waardering van aanbod, ambiance en verkeersaspecten). De laatste meting is in 2021 uitgevoerd (rapportage opgeleverd in 2022). In 2025 zullen we weer een meting uitvoeren. Enkele andere onderwerpen • We zijn ieder jaar betrokken bij enkele onderzoeken onder de medewerkers van de gemeente. • Bij het stadspanel gaan we de bekendheid van het RAN meten. Ook gaan we vragen naar archiefhotspots (onderwerpen waarover de informatie bewaard moet blijven). • We gaan een prognose opstellen voor het aantal te verwachten paspoort- en IDkaartaanvragen. • Er komt een vervolg op het onderzoek naar hoe betaald parkeren door bewoners ervaren wordt. • We gaan weer een meting uitvoeren in het kader van de Evenementenmonitor, namelijk bij de najaarskermis. De Evenementenmonitor geeft voor de onderzochte evenementen zicht op de samenstelling van het bezoek, de waardering en de economische en promotionele meerwaarde.

Op het vlak van evenementen is verder gevraagd om onderzoek te doen naar de geluidsbeleving tijdens de Vierdaagsefeesten. Dit kunnen we koppelen met onderzoek naar de druktebeleving tijdens die feesten. • We leveren de rapportage op van de Evenementenmonitormeting onder bezoekers en deelnemers van de Zevenheuvelenloop.

2.2.

Stadspanel

In 2005 is O&S begonnen met de werving voor een stadspanel, een groep Nijmegenaren die we vragen om een aantal keer per jaar een korte internetvragenlijst in te vullen over een onderwerp dat binnen de gemeente speelt. Begin 2025 telt het panel circa 4.800 leden. De meeste leden zijn geworven via ons tweejaarlijkse grootschalige bevolkingsonderzoek (Burgerpeiling). Ook kunnen bewoners zich via de gemeentelijke website aanmelden. In 2024 zijn er peilingen uitgevoerd over: • de energietransitie; • de pilot met de Stadshopper; • plastic+ afval; • graffiti; • knelpunten bij het gebruik van het openbaar vervoer; • het imago van Winkelsteeg en stadsdelen; • erfgoed; • natuurinclusief bouwen; • en de gemeentelijke dienstverlening. Verder is het een traditie geworden dat het panel kiest wie de Nijmegenaar van het jaar wordt. Voor 2025 zijn er diverse onderwerpen, waarvoor we het panel gaan inzetten, waaronder: • deelvervoer, hubs en mobiliteitstransitie in eigen buurt; • duurzaamheid en milieu (vierjaarlijkse meting); • het draagvlak voor maatregelen gericht op een schonere lucht; • en graffiti (onder meer om effect maatregelen te meten). In 2025 bestaat het stadpanel 20 jaar en voeren we de honderdste peiling uit. Dit moment willen we gebruiken om de panelleden te bedanken en deelname aan het stadspanel te promoten.

2.3.

Datagedreven werken

Naast de taken beleidsonderzoek, monitoring, ondersteuning en advisering met betrekking tot beleid en het bijhouden van statistieken, werkt O&S samen met andere gemeentelijke bureaus en datateams in de netwerkorganisatie ‘Datahuis Nijmegen’. Deze organisatie is gericht op het verder ontwikkelen van het datagedreven werken. Via het gemeentelijk datawarehouse hebben we inzicht in actuele data op verschillende terreinen, bijvoorbeeld Wmo, jeugdhulp, veiligheid en meldingen openbare ruimte. De Enterprise Intelligence teams (EI-teams) hebben op basis van deze data dashboards met sturingsinformatie gebouwd, die door de gemeentelijke organisatie veel gebruikt worden. O&S levert een belangrijke bijdrage aan het werk in deze EI-teams. In het Onderzoeksprogramma is daarvoor een aanzienlijke urenpost opgenomen. Via het NetwerkMT Datahuis en frequent overleg tussen de zes bureaus/teams, die zich met data bezighouden, wordt gekeken of en door wie nieuwe vragen in het kader van het datagedreven werken opgepakt kunnen worden. Voor 2025 zijn er diverse onderwerpen, waarvoor samenwerking tussen O&S en de EI-teams nodig is, onder meer: • Analyses en dashboards m.b.t. jeugdhulp.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

• • • • •

2.4.

Doorontwikkeling raadsdashboards over sociaal domein. Dashboards over energieverbruik en klimaatadaptatie. Bijdrage evaluatie nul-uitstoot-gebieden (zero emissie zones stadslogistiek en brommers). Het in beeld brengen van een aantal gegevens over wonen (o.a. woningsplitsing, leegstand, effecten van wet betaalbare huur). Monitoring m.b.t. de omgevingsvisie.

Inzet data science-expertise

Datavragen kunnen ook gaan over verdiepende analyses op de data of het opstellen van prognoses, waarvoor de inzet van data science technieken nodig is. Deze vragen worden door O&S opgepakt. In 2025 gaan we aan onder meer de volgende data science projecten werken: • Update voorspelmodel jeugdhulp. • Effecten van beleidsinterventies op jeugdhulpprognose: interventieprognose uitbreiden en valideren. • Ketenanalyse jeugdzorg. In een VNG-werkgroep van dataspecialisten, waar we deel van uitmaken, is gewerkt aan een nieuwe methodiek om diepgaande analyses te maken van de jeugdzorg - klantreizen, interventies, wachttijden en zorguitstroom - met als doel om de complexiteit in de jeugdzorg beheersbaar te maken. We gaan met die methodiek aan de slag. • Verdiepende analyses jeugdhulp, om bijvoorbeeld inzicht te krijgen in de gezinsproblematiek bij jeugdzorggebruikers. • Update prognose WMO. • Prognose paspoort- en ID-kaartaanvragen. • Een nieuwe methodiek voor de inspectie van de riolering (ten behoeve van het plannen van onderhoud). • Doorontwikkeling en toepassen analyse-tool datakwaliteit (met deze analyse-tool wordt de kwaliteit van databestanden doorgelicht). In 2025 gaan we bijeenkomsten organiseren om meer zicht te krijgen op hoe we vraagstukken, waarbij de inzet van data science behulpzaam kan zijn, zouden kunnen oppakken.

3. Uitvoering Onderzoeksprogramma en producten O&S 3.1.

Uitvoering Onderzoeksprogramma

Taakvelden en werkwijze O&S Binnen ons Onderzoeksprogramma voeren we verschillende typen onderzoek uit, zoals: • monitoronderzoeken (Burgerpeiling, Stadscentrummonitor, Monitor Ondernemingsklimaat, Sportverenigingsmonitor e.d.); • eenmalige onderzoeken; • effectmetingen en peilingen onder de leden van ons Stadspanel; • opstellen prognoses; • verdiepende analyses, deels met behulp van data science technieken. Verder verzamelen en ontsluiten we statistieken op alle relevante terreinen. In de afgelopen jaren is de vraag naar ondersteuning en advisering over thema’s en projecten groter geworden. Door het jaar heen komen er allerlei vragen binnen, die we op basis van opgebouwde kennis of het verzamelen van aanvullende kennis proberen te beantwoorden. Kort gezegd komt het erop neer dat we via ons Onderzoeksprogramma de basiskennis op allerlei terreinen op orde houden en dat we daarnaast allerlei aanvullende onderzoeks- en informatievragen beantwoorden, waarbij er een sterke link is met de beleidsprioriteiten binnen een jaar of bestuursperiode. Wanneer we starten met een onderzoek wordt het onderzoeksvoorstel voorbereid met de ambtelijke opdrachtgever (inhoudelijk specialisten, beleidsafdeling). Bij grotere opdrachten wordt het voorstel besproken met de portefeuillehouder.

Flexibiliteit De ervaring is dat er door het jaar heen extra vragen binnenkomen en dat bepaalde vragen meer werk dan gepland met zich meebrengen. Aan de andere kant kunnen we sommige vragen in minder uren afhandelen en komt het voor dat de urgentie van bepaalde vragen afneemt. Dit alles maakt ons Onderzoeksprogramma in voldoende mate flexibel. Externe blik We onderhouden contacten binnen het netwerk van de Vereniging voor Statistiek en Onderzoek (VSO). Dit is de vereniging van gemeentelijke en provinciale organisaties die zich richten op lokaal en regionaal onderzoek in de uiteenlopende beleidsvelden. Binnen het netwerk van VSO vinden onder meer uitwisseling van kennis en ervaring, het bespreken van actuele ontwikkelingen, het bespreken van nieuwe methodieken en het gezamenlijk oriënteren op nieuwe onderzoeksinstrumenten plaats. Verder nemen we deel aan de werkgroep dataspecialisten VNG. Binnen deze groep wordt kennis uitgewisseld over data science projecten. Ieder jaar worden er vanuit de werkgroep gezamenlijk enkele projecten ontwikkeld, in 2024 onder andere over hoe een ketenanalyse van jeugdzorg uitgevoerd kan worden.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

Ook onderhouden we contacten met medewerkers van de Radboud Universiteit, HAN en de gezondheids- en leefstijlonderzoekers van de GGD. Jaarlijks begeleiden we 1 of enkele studenten die bij O&S op onderzoeksstage komen.

3.2.

Producten

Een belangrijk uitgangspunt m.b.t. onze informatie is dat gebruikers (bestuurders, ambtenaren, bewoners, professionals binnen bedrijven en instellingen, studenten en scholieren) snel moeten kunnen vinden wat zij zoeken. Voor de een zullen dat basisstatistieken zijn (dashboards), voor de ander basisinformatie inclusief de nodige duiding (Stads- en Wijkmonitor) en voor weer een ander een meer diepgaande analyse over een specifiek onderwerp (onderzoeksrapporten). Het Onderzoeksprogramma O&S leidt tot de volgende producten: •

De Stads- en Wijkmonitor (SWM), een digitaal portaal waarin we de ontwikkelingen in de stad en de wijken op diverse voor de gemeente relevante terreinen beschrijven. In de SWM zijn de volgende onderdelen te vinden: een samenvatting met onderzoeksinformatie over een aantal hoofdonderwerpen, onderzoeksinformatie over beleidsthema’s (we volgen in grote lijnen de indeling van de begrotingsprogramma’s) en een beschrijvingen van de ontwikkelingen in de woonwijken. In de editie van 2025 zullen we uitgebreid aandacht besteden aan het onderwerp brede welvaart. De Stads- en Wijkmonitor is een doorlopend project, met als belangrijke bronnen (monitor)onderzoeken onder Nijmegenaren, ondernemers/instellingen en bezoekers én diverse statistieken. Vanaf 2017 actualiseren we delen van de SWM jaarlijks. Voorjaar 2025 wordt de nieuwe editie opgeleverd. Het actualiseren van het verhaal over de ontwikkelingen in de woonwijken doen we in 2026 op basis van bronnen, die tweejaarlijks beschikbaar zijn: de Burgerpeiling en de Leefbaarometer. Overzichten van gegevens per wijk zijn opgenomen in een wijkendashboard. Daarin kunnen per woonwijk statistieken over diverse onderwerpen geraadpleegd worden. Daarnaast is er een dashboard gebiedsverschillen, waarin per onderwerp de verschillen tussen wijken en stadsdelen bekeken kunnen worden.

De structuur van de Stadsmonitor sluit aan bij die van de stadsbegroting. In de Stadsmonitor geven we voor alle beleidsthema’s (de ‘programma’s’ in de Stadsbegroting) een beeld van de stand van zaken en de ontwikkelingen. In de Stadsbegroting zijn indicatoren opgenomen, die voor een flink deel door O&S worden geleverd. Bij de overzichten met indicatoren in Stadsbegroting kan doorgelinkt worden naar de SWM, waar extra informatie en duiding van de cijfers te vinden is. De SWM is ook opgenomen in het digitale overzicht van de financiële cijfers over de gemeente Nijmegen (pcportal.nijmegen.nl). De Stads- en Wijkmonitor 2024 is via de volgende link te raadplegen: www.nijmegen.nl/swm2024.

•

Voor cijfers die door mensen van binnen en buiten de gemeente veel gevraagd worden, staan enkele dashboards op de gemeentelijke website: zie ‘Over de gemeente’ en dan ‘Onderzoek en cijfers’ en dan ‘Cijfers over Nijmegen’. Behalve het wijkendashboard en het dashboard gebiedsverschillen tonen we cijfers over de Nijmeegse bevolking en de woningmarkt. Verder kunnen er bij team O&S altijd verzoeken voor het leveren van cijfers ingediend worden via het emailadres onderzoek.statistiek@nijmegen.nl.

•

We stellen rapportages op van specifieke monitoren en onderzoeken. Deze zijn opgenomen in het (Open) Dataportaal van de gemeente en te benaderen via onderzoek over Nijmegen op de gemeentelijke website.

•

We leveren regelmatig notities met informatie op, nodig voor de beleidsontwikkeling of -uitvoering binnen thema’s of voor projecten.

•

We geven regelmatig presentaties over de onderzoeksuitkomsten en statistieken.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

4. Werkwijze samenstelling Onderzoeksprogramma Ieder najaar inventariseert O&S de onderzoeks- en informatiebehoefte voor het komende jaar. Aan circa 200 inhoudelijke specialisten in de ambtelijke organisatie is gevraagd om de informatiebehoefte en onderzoekswensen aan ons door te geven c.q. met ons te bespreken. Voor het afwegen van projecten en capaciteit zijn de volgende punten belangrijk: • Past de onderzoeks- en informatievraag binnen een van de hoofdonderwerpen van het coalitieakkoord? • Zijn er toezeggingen gedaan aan het college en/of de raad? • Is de informatie nodig voor beleidsvoorbereiding, -uitvoering of -evaluatie m.b.t. prioriteiten binnen thema’s/begrotingsprogramma’s? • Past de vraag bij de expertise van O&S? • Gaat het om eenmalig onderzoek dat ook uitbesteed zou kunnen worden? • Gaat het om een uitvoerbare wens. Zijn bijvoorbeeld databronnen voorhanden om met de vragen aan de slag te gaan? • Hoort de vraag bij O&S of is het meer iets voor de Enterprise Intelligence teams of voor het bureau Basis- en GEO-informatie? • Kan de vraag op een andere manier of met externe data beantwoord worden? • Is de vraag al voldoende helder? Net als in voorgaande jaren kunnen we met de beschikbare capaciteit binnen O&S (circa 11.300 uur) niet alle onderzoeks- en informatiewensen die de inventarisatie heeft opgeleverd in de volle breedte oppakken.

Na overleg met diverse (teams van) inhoudelijke specialisten over de binnengekomen wensen voor het Onderzoeksprogramma 2025, zijn we gekomen tot het voorliggende voorstel. Een aantal onderzoeken zullen we uitvoeren met andere datateams binnen de gemeente (zie pagina 10). Het Onderzoeksprogramma 2025 is voorgelegd aan het gemeentelijk managementteam. Vervolgens is het programma voorgelegd aan en vastgesteld door het college. Naast de onderzoeken door O&S ten behoeve van beleidsontwikkeling, -uitvoering en evaluatie, worden er binnen de gemeente ook onderzoeken verricht door de Rekenkamer (onderzoek vanuit de controlefunctie van de gemeenteraad). Daarom informeert O&S de Rekenkamer over het Onderzoeksprogramma O&S en vindt er regelmatig overleg plaats met de secretaris/onderzoeker van de Rekenkamer over de uitvoering ervan. Als er sprake is van projecten die raken aan onderzoekswerkzaamheden met de afdeling Stadscontrol (audits en onderzoeken gericht op efficiëntie, effectiviteit, kwaliteit en integriteit) vindt er afstemming met Stadscontrol plaats. In bijlage 1 is een totaaloverzicht van ons Onderzoeksprogramma opgenomen, waarbij de projecten zijn ingedeeld naar beleidsthema’s (begrotingsprogramma’s). Voor een deel van de opgenomen projecten geldt dat O&S een bijdrage aan het project levert.

Het kan gaan om een bijdrage aan een onderzoek dat uitbesteed is, om een bijdrage aan een project waarbij meer afdelingen/bureaus betrokken zijn en om de begeleiding van

een onderzoek dat door een stagiair wordt uitgevoerd. Verder zijn er uren gereserveerd voor ondersteuning en advisering binnen thema’s, die flexibel benut kunnen worden.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

Bijlage: Projecten per thema (begrotingsprogramma) BEGROTINGSPROGRAMMA'S/ THEMA'S

UREN 600 300 100 80 20 30 30 20 25

60 50 30 60 15 50 150 15 50 100

Informatieverstrekking O&S Infoverstrekking binnen gemeente Infoverstrekking extern

240 200

Bijdrage O&S in Enterprise Intelligence teams Data gestuurde organisatie (bouwen aan datahuis, ontwikkelen dashboards) Productownersoverleg datahuis - data intakes

1344 50

Advisering/ondersteuning cultuur en cultureel erfgoed Bijdrage aan informatieverzameling ten behoeve van bibliotheekvisie Bijdrage aan informatieverzameling ten behoeve van visie op podiumaanbod

300 40 40 150 200 110 50 50 50

BEGROTINGSPROGRAMMA'S/ THEMA'S Economie en Toerisme

PROJECT Advisering/ondersteuning economie en toerisme Stadscentrummonitor (veldwerk en rapportage) Actualisatie overzicht horeca-aanbod Inrichten Ondernemerspanel, uitvoeren eerste peilingen (waaronder 'circulariteit') Economische monitor (icm thema’s brede welvaart) Arbeidsmarktprognose ism Provincie en UWV Ondersteuning en interpretatie extern marktruimte-onderzoek hotels en verblijfsrecreatie Data voor evaluatie uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie Opstellen enquete t.b.v. bepalen behoefte aan kantoorruimte (samen met makelaarsnetwerk)

UREN 100 200 30 350 200 100 30 30 80

Meting evenementenmonitor: najaarskermis + Evenementen evaluatie van "nieuwe" locatie op de Grote Markt Meting evenementenmonitor: Zevenheuvelenloop (rapportage afronden) Geluidsbeleving bezoekers Vierdaagsefeesten (combineren met onderzoek naar druktebeleving Vierdaagse)

100 20

Populariteitsindex vierdaagsefeesten (data science)

50 15

Openbare ruimte

Advisering/ondersteuning openbare ruimte Evaluatie aanpak graffiti (in combinatie met ander stadspanel onderzoek) Bijdrage aan onderzoek naar wensen en ideeën voor herinrichting Joris Ivensplein Risicogestuurde inspectie van riolering (data science)

50 40 40 150

Werk en Inkomen

Advisering/ondersteuning werk en inkomen Ondersteuning IZL Verkenning doorlopend klantenonderzoek IZL Bijdrage aan onderzoek door Stimulansz naar bestandsontwikkeling bijstand Opzet panel laag inkomen Inschatten beleidskeuzes nieuwe wet Participatie in Balans Indicatoren bestaanszekerheid Deelname aan armoedescan CBS

75 40 50 40 50 100 50 25

Bereikbaarheid/mobiliteit

Advisering/ondersteuning bereikbaarheid/mobiliteit Ervaringen betaald parkeren Evaluatie pilot deelvervoer Peiling over deelvervoer, hubs en mobiliteitstransitie in eigen buurt (stadspanel) Bijdrage evaluatie nul-uitstoot-gebieden (zero emissie zones stadslogistiek en brommers)

50 80 70 80

Ervaringen reizigers/bezoekers gedurende transformatie stationsomgeving Hoe inwoners van Nijmegen hun omgeving als voetganger ervaren

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

30 100 20

BEGROTINGSPROGRAMMA'S/ THEMA'S Onderwijs

PROJECT Advisering/ondersteuning onderwijs Bijdrage onderbouwing onderwijshuisvesting/leerlingprognoses/ ontwikkeling basisgeneratie Beeld doelgroep 12 + (actualisering foto 12+) In beeld brengen doelgroep 23-27 jaar (onderwijshistorie, startkwalificaties, wijk, huishouden)

UREN 50 100 50

stage ISK

75 25

Sport

Advisering/ondersteuning sport Monitor sportverenigingen en andere sportaanbieders

50 125

Veiligheid

Advisering/ondersteuning veiligheid Bijdrage maandrapportage misdrijven en incidenten bijdrage leveren inzicht drukte Vierdaagse en beleving daarvan (combineren met onderzoek naar geluidsbeleving)

50 40

Wonen en Stedelijke Ontwikkeling

Informatie t.b.v. het project Preventie met Gezag

50 50

Advisering/ondersteuning wonen en stedelijke ontwikkeling

100

Wonen Woningsplitsing ontwikkeling en wijkeffecten Advisering/datalevering (regionaal en lokaal) woonbehoefteonderzoek Deel- of splitsingspotentieel van woningen Effecten wet betaalbare huur: kenmerken woningvoorraad, maximale huurprijzen, transacties

120 20 80

Deelname Studio Kanaalzone Actualisatie leegstandscijfers Opvraag corporatiegegevens Update prijsgrenzen diverse regelingen Stedelijke ontwikkeling Advisering evaluatie/monitoring Omgevingvisie Bijdrage trends en ontwikkelingen Omgevingsvisie Monitoring stationsgebied en Winkelsteeg: data-updates

80 20 10 10 10 40 30 60

BEGROTINGSPROGRAMMA'S/ THEMA'S Zorg en welzijn

PROJECT

UREN

Jeugd en gezin Advisering/ondersteuning m.b.t. jeugd Advisering/ondersteuning buurtteams jeugd en gezin Jeugdhulp: analyses, dashboards, rapportages rondom bestedingsruimtes en budgetplafonds Indelen (nieuwe) producten Jeugdhulp Analyse kinderen en huishoudens proeftuin Dukenburg (project Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming) Jaarlijkse update koppeling scholen-jeugdhulp (overzicht jeugdhulpgebruik per school)

100 75 50 30 30

Bijdrage aan onderzoek door Senseguide m.b.t. opgroeien in Dukenburg Vervolgonderzoek bekendheid en gebruik campagne 'Hand voor mentale gezondheid' Update voorspelmodel jeugdhulp (data science) Effecten van beleidsinterventies op jeugdhulpprognose: interventieprognose uitbreiden en valideren (data science) VNG ketenanalyse jeugdzorg (data science) Causale analyse jeugdhulp, op basis van nieuw basisbestand (data science) Cliëntervaringsonderzoeken Jeugdhulp Bijdrage stadsdeelprogrammeren jeugd (West, Midden en misschien ook Neerbosch-Oost) Inzicht geven in Zorg Binnen Onderwijs in Nijmegen-Noord Doorontwikkeling raadsdashboards Volwassenen Advisering/ondersteuning m.b.t. volwassenen

25 15 40 100 150 150 150 70 80 25 30 125 40

Ondersteuning buurtteams volwassenen begeleiding stage buurtteams; voorspellers van of men hulp krijgt via buurtteam of maatwerk Cliëntervaringsonderzoeken Wmo uitstroom en uitwisseling beschemd toezicht/beschermd wonen, per aanbieder uitvraag aanbieders over uitstroom beschermd wonen Update prognose WMO (data science) Bijdrage aan evaluatie pilot was- en strijkservice Onderzoek onder omwonenden van Skaeve Huse Vragenlijstonderzoek Oekraieners onderzoek naar redenen wel/niet gebruik onafhankelijk clientondersteuning/ ondersteuning bij organiseren van Wmo-indicatie Meer zicht op stapeling zorgvraag binnen de Wmo Regelingengebruik Sociaal Statistisch Bestand (SSB)

20 70 30 30 50 90 75 20 20 30 100 100

Ketenanalyse op SSB (data science) Gezondheid en Welzijn Advisering/ondersteuning Kaart m.b.t. locaties ongezond eten bijdrage of mantelzorgbeleid aansluit bij behoeften in 2040 dashboard ontwikkelen waarin gezondheidscijfers samenkomen Bijdrage opgave sterke sociale basis Onderzoek m.b.t. inburgering

75 20 30 50 80 80

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

BEGROTINGSPROGRAMMA/THEMA PROJECT Wijkontwikkeling Advisering/ondersteuning wijkontwikkeling Dashboard gebiedsverschillen: actualiseren Wijkendashboard: actualiseren

UREN 30 100 100

Duurzaamheid

100 50

Advisering/ondersteuning m.b.t. duurzaamheid Peiling stadspanel: duurzaamheid en milieu (4 jaarlijks) energie Bijdrage ontwikkeling dashboard energiemonitoring

klimaat Huis aan huis-enquête warmtenet Dukenburg Bijdrage ontwikkeling dashboard klimaatadaptatie

60 30

Bijdrage monitoring 'uitvoeringsagenda circulaire economie' circulair (informatieleveringen, advisering) Bijdrage evaluatie effect ja-ja sticker

60 30

leefmilieu Meting in kader van houtstookbeleid (stadspanel) Draagvlak maatregelen Uitvoeringsprogramma Op weg naar schone lucht (stadspanel) Voorspelling luchtkwaliteit (data Science)

80 80 40

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijmegen&id=8d149cd4-e15e-46ca-b09c-6105bcd4ad16