Onderzoeksprogramma O&S 2024

Onderzoeksprogramma O&S 2024

30 januari 2024 Opgesteld door: Team Onderzoek en Statistiek, gemeente Nijmegen

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

1

In het kort Vanuit de afdeling VJB (Veiligheid, Juridische Zaken en Bestuursondersteuning en -advies) levert het Team Onderzoek en Statistiek (O&S) relevante en betrouwbare informatie voor gemeentelijk beleid, uitvoering en bestuur: • Bestuursprioriteiten zijn leidend; de hoofdonderwerpen in het coalitieakkoord 20222026 bepalen voor een belangrijk deel het programma (Nijmegen als stad van iedereen, Nijmegen duurzamer maken en Nijmegen als stad die de komende jaren verder zal blijven groeien). Ook monitoren we relevante maatschappelijke thema’s en dragen we bij aan het verder ontwikkelen van datagedreven werken. • Informatie- en datagedreven werken vormen een belangrijk kader. O&S levert een substantiële bijdrage aan de samenwerking binnen de gemeentelijke netwerkorganisatie ‘Datahuis Nijmegen’. Enkele O&S-medewerkers zijn een deel van de week werkzaam in gemeentelijke Enterprise Intelligence teams, gericht op het leveren van sturingsinformatie op basis van actuele data. Via het NetwerkMT Datahuis en frequent overleg met de andere bureaus en teams, die zich met data bezighouden, worden deze werkzaamheden geprioriteerd. In het voorliggend Onderzoeksprogramma zijn specifiek de werkzaamheden van O&S opgenomen: beleidsonderzoek, monitoring, ondersteuning en advisering met betrekking tot beleid, bijhouden van statistieken, data-analyse en data science.

2

Inhoudsopgave In het kort Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Hoofdlijnen Onderzoeksprogramma 2.1. Hoofdopgaven als aangrijpingspunt 2.2. Stadspanel 2.3. Datagedreven werken 3. Uitvoering Onderzoeksprogramma en producten O&S 3.1. Uitvoering Onderzoeksprogramma 3.2. Producten 4. Werkwijze samenstelling Onderzoeksprogramma Bijlage: Projecten per thema (begrotingsprogramma)

2 3 4 5 5 9 9 10 10 11 13 15

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

3

1. Inleiding Informatie- en kenniscentrum Onderzoek en Statistiek (O&S) is het gemeentelijk informatie- en kenniscentrum voor het bestuur, de gemeentelijke organisatie en de samenleving. Door het uitvoeren van onderzoeken en het ontsluiten van statistieken (uit eigen huis en van andere instanties) leveren we bruikbare en betrouwbare informatie voor beter beleid, uitvoering en bestuur. Team O&S bestaat begin 2024 uit tien medewerkers (8,5 fte) en richt zich vooral op onderzoek en data-analyse. Samenwerking datagedreven werken Naast de taken beleidsonderzoek, monitoring, ondersteuning en advisering met betrekking tot beleid en het bijhouden van statistieken, werkt O&S met andere gemeentelijke bureaus en datateams samen in de netwerkorganisatie ‘Datahuis Nijmegen’. Deze organisatie is gericht op het verder ontwikkelen van het datagedreven werken binnen de gemeente Nijmegen. Deze samenwerking leidt onder meer tot sturingsinformatie op basis van data, die in het gemeentelijke datawarehouse dagelijks of wekelijks geactualiseerd worden. Denk bijvoorbeeld aan data over jeugdzorg en Wmo. In 2016 is de opbouw van het gemeentelijke datawarehouse gestart. Daarna zijn Enterprise Intelligence teams opgericht, die werken aan het slim combineren en visualiseren van data, vooral in dashboards.

Onderzoeksprogramma In het voorliggend Onderzoeksprogramma zijn alleen de werkzaamheden van O&S opgenomen. De werkzaamheden voor Datahuis Nijmegen en in de Enterprise Intelligence teams worden via het NetwerkMT Datahuis en frequent overleg met de bureaus en teams, die zich met data bezighouden, aangestuurd. Vanzelfsprekend is er daarbij aandacht is voor de samenhang met de projecten van O&S. Door de opbouw van het gemeentelijke datawarehouse groeien de mogelijkheden voor verdiepende analyses en prognoses door O&S met behulp van data science technieken. Vragen waarbij inzet van data science technieken nodig is, worden door O&S opgepakt. In 2024 zal onze data science inzet onder meer gericht zijn op jeugdhulp (o.a. updaten van voorspelmodel jeugdhulp en ontwikkelen van prognosemodel voor jeugdhulp met verblijf). Bestuursprioriteiten leidend In hoofdstuk 2 geven we een beeld van de hoofdlijnen van het Onderzoeksprogramma O&S 2024. Veel projecten sluiten aan op hoofdonderwerpen in het coalitieakkoord 2022-2026: Nijmegen als stad van iedereen, Nijmegen duurzamer maken en Nijmegen als stad die de komende jaren verder zal blijven groeien. In hoofdstuk 3 geven we aan hoe we het Onderzoeksprogramma uitvoeren en wat voor soorten producten O&S oplevert. In hoofdstuk 4 schetsen we een beeld van de totstandkoming van dit programma voor 2024.

De bijlage tenslotte bevat een lijst met uit te voeren projecten.

4

2. Hoofdlijnen Onderzoeksprogramma 2.1.

Hoofdopgaven als aangrijpingspunt

Bij de prioritering van onderzoeksprojecten speelt de betekenis voor beleidsprioriteiten een belangrijke rol. Het programma voor 2024 levert veel informatie op die past binnen de hoofonderwerpen van het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Ons Nijmegen – Stad van iedereen’. Hieronder is in grote lijnen beschreven wat O&S gaat doen in relatie tot de hoofdonderwerpen Nijmegen van Iedereen, Nijmegen duurzaam en Nijmegen groeistad. Nijmegen van iedereen Zorg en welzijn • We volgen ontwikkelingen betreffende: de buurtteams Jeugd en Gezin en Volwassenen, de Wmo, jeugdhulp, stapeling van het gebruik van regelingen op het vlak van zorg, inkomen, werk en jeugdzorg, de financiële positie van bewoners, het welzijn, de gezondheid en de leefstijl van bewoners, de sociale samenhang, de vrijwillige inzet van bewoners (inzet als mantelzorger, andere vormen van hulp bieden, inzet voor organisaties, inzet voor de wijk) en onderwijsachterstanden. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • Voor diverse van de genoemde onderwerpen blijven we bijdragen aan de informatieopbouw om ontwikkelingen goed te kunnen volgen. Deels verloopt dat via het Enterprise Intelligence team dat focust op het sociale domein, waaraan O&S een substantiële bijdrage levert. • We leveren gegevens ten behoeve van stadsdeelprogrammering voor ‘een sterke sociale basis’ en ‘jeugd’.

• In 2024 vindt een update plaats van het prognosemodel jeugd en ontwikkelen we een prognosemodel voor jeugdhulp met verblijf. • We voeren de jaarlijkse klantervaringsonderzoeken Wmo en jeugdhulp uit. • Via het Sociaal Statistisch Bestand (SSB) blijven we inzicht geven in de omvang en spreiding van het gebruik van voorzieningen op het vlak van zorg, werk, inkomen en jeugdzorg, met speciale aandacht voor de stapeling van het gebruik. • We starten met de uitvoering van een driejaarlijkse gemeentelijke lhbtqi-monitor (eerste meting). • We voeren een onderzoek uit onder mantelzorgers. • We zijn betrokken bij diverse evaluaties (o.a. 1-loket dakloosheid, nieuwe werkwijze inburgering en communicatiecampagne in Nijmegen-Noord over jeugdhulp). Wonen • We peilen via de tweejaarlijkse Burgerpeiling hoe de Nijmegenaren oordelen over (aspecten van) hun buurt en stad. Najaar 2023 is er weer een meting uitgevoerd. De uitkomsten daarvan verwerken we in de Stads- en Wijkmonitor, editie 2024. • Via een aantal peilingen onder inwoners leveren we een bijdrage aan het opstellen van de nieuwe omgevingsvisie.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

5

Werk en inkomen • We volgen ontwikkelingen m.b.t. inkomen, ondersteuning van mensen met een laag inkomen, uitkeringen, beroepsbevolking en werkgelegenheid. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We gaan klantenonderzoek verrichten bij het Ondernemerspunt Geldzorgen. • We leveren een bijdrage aan diverse evaluaties (armoedeagenda, pilot maatwerkbanen, convenant bewindvoerder). Onderwijs • We volgen ontwikkelingen m.b.t. het onderwijsaanbod, de deelname aan onderwijs, de kwaliteit van het onderwijs en onderwijsachterstanden. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We leveren een bijdrage aan de onderbouwing van onderwijshuisvesting en leerlingprognoses. • Voor diverse onderwerpen op het vlak van onderwijs bieden we advisering en ondersteuning (o.a. kansenongelijkheid en evaluatie Ambulant Pedagogisch Medewerker). • Al langer maken we informatie-overzichten m.b.t. kinderen en jongeren, bedoeld om scholen inzicht geven in de omvang van zorgbehoefte bij leerlingen. In 2024 actualiseren we die overzichten. Cultuur • We volgen ontwikkelingen m.b.t. cultuurdeelname, het gebruik van culturele voorzieningen, de waardering van het cultureel aanbod en cultureel erfgoed. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor.

• In de Stads- en Wijkmonitor 2024 rapporteren we over de vierjaarlijkse meting van de cultuurdeelname door Nijmegenaren. • We leveren de rapportages op van de najaar 2023 verrichte publieksonderzoeken bij de gesubsidieerde podia. • We voeren een peiling uit over de Nijmeegse nachtcultuur: wie maakt er gebruik van en hoe oordeelt men erover? • We leveren een bijdrage aan de evaluatie van het broedplaatsenbeleid. Sport • We volgen ontwikkelingen m.b.t. sportdeelname, sporten bij verenigingen en commerciële aanbieders, ongeorganiseerd sporten en sportinfrastructuur. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We leveren overzichten van sport- en beweegdeelnamecijfers naar deelgebied en deelgroep ten behoeve van de jaarplanning van bureau Sportbedrijf. • We leveren een bijdrage aan het evalueren van op sportstimulering gerichte innovaties in binnensportaccommodaties. Wijkontwikkeling • We actualiseren twee dashboards die we ontwikkeld hebben ten behoeve van het datagedreven wijkgericht werken: 1. het dashboard gebiedsverschillen, waarin per onderwerp de verschillen tussen stadsdelen en wijken bekeken kunnen worden, en 2. het wijkendashboard, waarin voor iedere afzonderlijke woonwijk de statistieken over diverse onderwerpen bekeken kunnen worden.

6

•

•

We blijven de ontwikkelingen in de Nijmeegse woonwijken volgen. In de Stadsmonitor 2024 zullen we een schets geven van de grote lijnen in de wijkontwikkelingen (op basis van wijkstatistieken, onze Burgerpeiling en het landelijke instrument Leefbaarometer). Ten behoeve van de gebiedstafels (wijkgericht werken) bieden we advisering en ondersteuning aan.

Veiligheid • We volgen ontwikkelingen m.b.t. diefstal en inbraak, diefstal, geweldsdelicten, overlast, cybercrime en veiligheidsbeleving. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • Samen met Bureau Veiligheid leveren we maandrapportages op over geregistreerde misdrijven en incidenten. • We gaan onderzoek uitvoeren naar seksuele straatintimidatie in openbare ruimte en horeca. Openbare ruimte • We volgen ontwikkelingen m.b.t. de beleving van de openbare in de stad en buurt door inwoners, ondernemers en bezoekers. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We gaan een evaluatie uitvoeren naar de aanpak van graffiti. • We zullen een peiling uitvoeren over plastic afval: waarom scheiden inwoners het plastic niet goed en wat is er nodig om dat beter te gaan doen? Nijmegen duurzaam • We volgen de ontwikkelingen m.b.t. energie, klimaat, leefmilieu en grondstoffen/afval (onder meer energieverbruik, gebruik van duurzame energie door burgers, afvalscheiding, deeleconomie, duurzame mobiliteit, stank- en geluidsoverlast en oordeel over groenvoorzieningen). We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We leveren een bijdrage aan de ontwikkeling van een dashboard om het energieverbruik in de stad gedetailleerd te monitoren.

• Ten behoeve van de omgevingsvisie voeren we een peiling uit over de energietransitie. • Ook gaan we een peiling houden over natuurinclusief bouwen. Nijmegen groeistad Wonen • We volgen de ontwikkelingen m.b.t. het aantal huishoudens en woningen, de koopmarkt, de huurmarkt, de betaalbaarheid van huurwoningen, studentenhuisvesting en de verhouding wonen en werken in Nijmegen. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • Bij enkele grote stedelijke projecten monitoren we de gebiedsontwikkelingen (stationsgebied, Winkelsteeg). • We doen marktverkenningen m.b.t. grote woningbouwprojecten: welke doelgroepen tonen interesse, wat zoeken ze, wat vinden zij belangrijk? • We leveren een bijdrage aan de evaluatie van het kamerverhuurbeleid.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

7

•

•

We actualiseren onze demografische verkenningen (prognose van bevolkingsontwikkeling in Nijmegen en de Nijmeegse stadsdelen). De laatste editie stamt uit 2021. We reserveren uren voor vragen die te maken hebben met (verwachte) demografische ontwikkelingen.

Economie en toerisme • We volgen de ontwikkelingen m.b.t. werkgelegenheid (banen, zelfstandigen), kansrijke groeisectoren, beroepsbevolking, werkloosheid, vestigingsklimaat, ruimte voor bedrijvigheid, vrijetijdseconomie en de binnenstad. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • De Monitor Vestigingsklimaat laat zien hoe bedrijven, instellingen en zelfstandigen het ondernemersklimaat en de directe bedrijfsomgeving beoordelen. De laatste meting is in 2021 uitgevoerd (rapportage verscheen in 2022). In 2024 gaan we na de zomer weer een meting uitvoeren, waarbij we kritisch kijken op welke punten de vraagstelling veranderd moet worden (rapportage in 2025). • We leveren een bijdrage aan de actualisatie van het hotelonderzoek (laatste meting in 2018 uitgevoerd). • We gaan ondersteuning bieden bij diverse zaken (verdere uitbouw bedrijfsstatistieken, welvaartsindicatoren, economische visie, verwerking koopstroomgegevens, volgen ontwikkelingen Health en High Tech). • We gaan weer enkele metingen uitvoeren in het kader van de Evenementenmonitor: bij de Zevenheuvelenloop en de najaarskermis. Deze geeft voor de onderzochte evenementen zicht op de samenstelling van het bezoek, de waardering en de economische en promotionele meerwaarde.

Binnenstad • De tweejaarlijkse Stadscentrummonitor geeft zicht op ontwikkelingen in de binnenstad op basis van enquêteonderzoek onder bezoekers en statistieken. Centraal staan indicatoren rond het economisch functioneren (aanbod, winkelleegstand, bestedingen bezoekers, werkgelegenheid in detailhandel en horeca en bouwinvesteringen) en de attractiewaarde voor bezoekers (druktebeeld, bezoekgedrag en waardering van aanbod, ambiance en verkeersaspecten). De laatste meting is in 2021 uitgevoerd (rapportage opgeleverd in 2022). Najaar 2024 zullen we weer een meting uitvoeren, waarover we in 2025 rapporteren. • We leveren een bijdrage aan de evaluatie van de Stadshopper. Enkele andere onderwerpen • In 2023 adviseerde O&S de auditcommissie van de raad over de indicatoren voor de Stadsbegroting en -rekening. O&S speelt een belangrijke rol bij het aanleveren van de cijfers bij de indicatoren (het actualiseren van de indicatoren). • We voeren enkele onderzoeken uit onder medewerkers van de gemeente Nijmegen (onder meer bijdrages aan onderzoeken naar de medewerkerstevredenheid, archiefbewustzijn en hybride werken). • We gaan het stadspanel inzetten voor enkele vragen over de gemeentelijke dienstverlening.

8

2.2.

Stadspanel

In 2005 is O&S begonnen met de werving voor een stadspanel, een groep Nijmegenaren die we vragen om een aantal keer per jaar een korte internetvragenlijst in te vullen over een onderwerp dat binnen de gemeente speelt. Begin 2024 telt het panel circa 4.900 leden. De meeste leden zijn geworven via ons tweejaarlijkse grootschalige bevolkingsonderzoek (Burgerpeiling). Ook kunnen bewoners zich via de gemeentelijke website aanmelden. We zetten het stadspanel in voor geplande onderzoeksopdrachten en reserveren daarnaast uren voor een peiling over een onderwerp dat in de loop van het jaar opkomt. In 2023 zijn er peilingen uitgevoerd over: • luchtkwaliteit en houtstook; • klimaatadaptatie; • deelvervoer; • de nieuwe manier van wijkgericht werken (1-meting); • ideeën m.b.t. de omgevingsvisie. Verder is het een traditie geworden dat het panel kiest wie de Nijmegenaar van het jaar wordt. Voor 2024 zijn er diverse onderwerpen, waarvoor we het panel gaan inzetten, waaronder: • ideeën m.b.t. de omgevingsvisie; • plastic afval; • natuurinclusief bouwen; • nachtcultuur; • imago deelgebieden in de stad (past bij monitoring stationsgebied en Winkelsteeg).

2.3.

Datagedreven werken

Naast de taken beleidsonderzoek, monitoring, ondersteuning en advisering met betrekking tot beleid en het bijhouden van statistieken, werkt O&S samen met andere gemeentelijke bureaus en datateams in de netwerkorganisatie ‘Datahuis Nijmegen’. Deze organisatie is gericht op het verder ontwikkelen van het datagedreven werken. Via het gemeentelijk datawarehouse hebben we inzicht in actuele data op verschillende terreinen, bijvoorbeeld Wmo, jeugdhulp, veiligheid, meldingen openbare ruimte en parkeren. De Enterprise Intelligence teams hebben op basis van deze data dashboards met sturingsinformatie gebouwd, die veel door de gemeentelijke organisatie worden gebruikt. O&S levert een belangrijke bijdrage aan het werk in deze teams. In het Onderzoeksprogramma is daarvoor een aanzienlijke algemene urenpost opgenomen. Via het NetwerkMT Datahuis en frequent overleg met de zes bureaus en teams, die zich met data bezighouden, wordt gekeken of en door wie nieuwe vragen in het kader van het datagedreven werken opgepakt kunnen worden. Datavragen kunnen ook gaan over verdiepende analyses op de data of het opstellen van prognoses, waarbij de inzet van data science technieken nodig is. Deze vragen worden door O&S opgepakt.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

9

3. Uitvoering Onderzoeksprogramma en producten O&S 3.1.

Uitvoering Onderzoeksprogramma

Taakvelden en werkwijze O&S Binnen ons Onderzoeksprogramma voeren we verschillende typen onderzoek uit, zoals: • monitoronderzoeken (Burgerpeiling, Stadscentrummonitor, Monitor Vestigingsklimaat e.d.); • eenmalige onderzoeken; • effectmetingen en peilingen onder de leden van ons Stadspanel; • bevolkingsprognoses. Verder verzamelen en ontsluiten we statistieken op alle relevante terreinen en we voeren daar allerlei analyses op uit. In de afgelopen jaren is de vraag naar ondersteuning en advisering over thema’s en projecten groter geworden. Door het jaar heen komen er allerlei vragen binnen, die we op basis van opgebouwde kennis of het verzamelen van aanvullende kennis proberen te beantwoorden. Kort gezegd komt het erop neer dat we via ons Onderzoeksprogramma de basiskennis op allerlei terreinen op orde houden en dat we daarnaast allerlei aanvullende onderzoeks- en informatievragen beantwoorden, waarbij er een sterke link is met de beleidsprioriteiten binnen een jaar of bestuursperiode. Wanneer we starten met een onderzoek wordt het onderzoeksvoorstel voorbereid met de ambtelijke opdrachtgever (inhoudelijk specialisten, beleidsafdeling). Bij grotere opdrachten wordt het voorstel besproken met de portefeuillehouder. Flexibiliteit De ervaring is dat er door het jaar heen extra vragen binnenkomen en dat bepaalde vragen meer werk dan gepland met zich meebrengen.

Aan de andere kant kunnen we sommige vragen in minder uren afhandelen en komt het voor dat de urgentie van bepaalde vragen afneemt. Dit alles maakt ons Onderzoeksprogramma in voldoende mate flexibel. Externe blik We onderhouden contacten binnen het netwerk van de Vereniging voor Statistiek en Onderzoek (VSO). Dit is de vereniging van gemeentelijke en provinciale organisaties die zich richten op lokaal en regionaal onderzoek in de uiteenlopende beleidsvelden. Binnen het netwerk van VSO vinden onder meer uitwisseling van kennis en ervaring, het bespreken van actuele ontwikkelingen, het bespreken van nieuwe methodieken en het gezamenlijk oriënteren op nieuwe onderzoeksinstrumenten plaats. Ook onderhouden we contacten met medewerkers van de Radboud Universiteit, HAN en de gezondheids- en leefstijlonderzoekers van de GGD. Jaarlijks begeleiden we 1 of enkele studenten die bij O&S op onderzoeksstage komen.

10

3.2.

Producten

Een belangrijk uitgangspunt m.b.t. onze informatie is dat gebruikers (bestuurders, ambtenaren, bewoners, professionals binnen bedrijven en instellingen, studenten en scholieren) snel moeten kunnen vinden wat zij zoeken. Voor de een zullen dat basisstatistieken zijn (dashboards), voor de ander basisinformatie inclusief de nodige duiding (Stads- en Wijkmonitor) en voor weer een ander een meer diepgaande analyse over een specifiek onderwerp (onderzoeksrapporten). Het Onderzoeksprogramma O&S leidt tot de volgende producten: •

De Stads- en Wijkmonitor (SWM), een digitaal portal waarin we de ontwikkelingen in de stad en de wijken op diverse voor de gemeente relevante terreinen beschrijven. In de SWM zijn de volgende onderdelen te vinden: een samenvatting met onderzoeksinformatie over een aantal hoofdonderwerpen, onderzoeksinformatie over beleidsthema’s (we volgen in grote lijnen de indeling van de begrotingsprogramma’s) en een beschrijvingen van de ontwikkelingen in de woonwijken. De Stads- en Wijkmonitor is een doorlopend project, met als belangrijke bronnen (monitor)onderzoeken onder Nijmegenaren, ondernemers/instellingen en bezoekers én diverse statistieken. Vanaf 2017 actualiseren we delen van de SWM jaarlijks. Voorjaar 2024 wordt de nieuwe editie opgeleverd. Daarin zullen we ook het verhaal over de ontwikkelingen in de woonwijken geactualiseerd. Dat doen we tweejaarlijks, omdat twee belangrijke bronnen daarvoor tweejaarlijks beschikbaar zijn: de Burgerpeiling en de Leefbaarometer. Vanaf 2024 vervangen we de overzichten per wijk in de Stads- en Wijkmonitor door een wijkendashboard, waarin per woonwijk statistieken over diverse onderwerpen geraadpleegd kunnen worden. Daarnaast is er een dashboard gebiedsverschillen, waarin per onderwerp de verschillen tussen wijken en stadsdelen bekeken kunnen worden. De structuur van de Stadsmonitor sluit aan bij die van de stadsbegroting.

In de Stadsmonitor geven we voor alle beleidsthema’s (de ‘programma’s’ in de Stadsbegroting) een beeld van de stand van zaken en de ontwikkelingen. In de Stadsbegroting zijn indicatoren opgenomen, die voor een flink deel door O&S worden geleverd. Bij de overzichten met indicatoren in Stadsbegroting kan doorgelinkt worden naar de SWM, waar extra informatie en duiding van de cijfers te vinden is. De SWM is ook opgenomen in het digitale overzicht van de financiële cijfers over de gemeente Nijmegen (pcportal.nijmegen.nl). De Stads- en Wijkmonitor 2023 is opgenomen in de website: www.nijmegen.nl/swm2023. Naar verwachting publiceren we eind april 2024 de Stadsen Wijkmonitor 2024: www.nijmegen.nl/swm2024.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

11

•

Voor cijfers die door mensen van binnen en buiten de gemeente veel gevraagd worden, staan enkele dashboards op de gemeentelijke website: zie ‘Over de gemeente’ en dan ‘Onderzoek en cijfers’ en dan ‘Cijfers over Nijmegen’. Behalve het wijkendashboard en het dashboard gebiedsverschillen tonen we cijfers over de Nijmeegse bevolking en de woningmarkt. Verder kunnen er bij team O&S altijd verzoeken voor het leveren van cijfers ingediend worden via het emailadres onderzoek.statistiek@nijmegen.nl.

•

We stellen rapportages op van specifieke monitoren en onderzoeken. Deze zijn opgenomen in het (Open) Dataportaal van de gemeente en te benaderen via onderzoek over Nijmegen op de gemeentelijke website.

•

We leveren regelmatig notities met informatie op, nodig voor de beleidsontwikkeling of -uitvoering binnen thema’s of voor projecten.

•

We geven regelmatig presentaties over de onderzoeksuitkomsten en statistieken.

12

4. Werkwijze samenstelling Onderzoeksprogramma Ieder najaar inventariseert O&S de onderzoeks- en informatiebehoefte voor het komende jaar. Aan circa 200 inhoudelijke specialisten in de ambtelijke organisatie is gevraagd om de informatiebehoefte en onderzoekswensen aan ons door te geven c.q. met ons te bespreken. Voor het afwegen van projecten en capaciteit zijn de volgende punten belangrijk: • Past de onderzoeks- en informatievraag binnen een van de hoofdonderwerpen van het coalitieakkoord? • Zijn er toezeggingen gedaan aan het college en/of de raad? • Is de informatie nodig voor beleidsvoorbereiding, -uitvoering of -evaluatie m.b.t. prioriteiten binnen thema’s/begrotingsprogramma’s? • Past de vraag bij de expertise van O&S? • Gaat het om eenmalig onderzoek dat ook uitbesteed zou kunnen worden? • Gaat het om een uitvoerbare wens. Zijn bijvoorbeeld databronnen voorhanden om met de vragen aan de slag te gaan? • Hoort de vraag bij O&S of is het meer iets voor de Enterprise Intelligence teams of voor het bureau Basis- en GEO-informatie? • Kan de vraag ook op een andere manier of via data van andere partijen beantwoord worden? • Is de vraag al voldoende helder? Net als in voorgaande jaren kunnen we met de beschikbare capaciteit binnen O&S (circa 10.500 uur) niet alle onderzoeks- en informatiewensen die de inventarisatie heeft opgeleverd in de volle breedte oppakken.

Na overleg met diverse (teams van) inhoudelijke specialisten over de binnengekomen wensen voor het Onderzoeksprogramma 2024, zijn we gekomen tot het voorliggende voorstel. Een aantal onderzoeken zullen we uitvoeren met andere bureaus en teams, die zich met data bezighouden, bijvoorbeeld: • Ondersteuning buurtteams jeugd en gezin en buurtteams volwassenen (gaat onder om het adviseren over de verbetering van de datakwaliteit van de buurtteams, zodat data opgenomen kunnen worden in gemeentelijke dashboards). • Evaluatie van nieuwe werkwijze inburgering. • Ondersteuning bij verdere uitbouw bedrijfsstatistieken (PWE). • Bestuursinformatie afleiden uit dashboard woningbouwprojecten. Het Onderzoeksprogramma 2024 is voorgelegd aan het gemeentelijk managementteam. Vervolgens is het programma voorgelegd aan en vastgesteld door het college. Naast de onderzoeken door O&S ten behoeve van beleidsontwikkeling, -uitvoering en evaluatie, worden er binnen de gemeente ook onderzoeken verricht door de Rekenkamer (onderzoek vanuit de controlefunctie van de gemeenteraad). Daarom informeert O&S de Rekenkamer over het Onderzoeksprogramma O&S en vindt er regelmatig overleg plaats met de secretaris/onderzoeker van de Rekenkamer over de uitvoering ervan.

Als er sprake is van projecten die raken aan onderzoekswerkzaamheden met de afdeling Stadscontrol (audits en onderzoeken gericht op efficiëntie, effectiviteit, kwaliteit en integriteit) vindt er afstemming met Stadscontrol plaats. In 2024 zal O&S een bijdrage

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

13

leveren aan een onderzoek van Stadscontrol naar gemeentelijke subsidie voor de aanpak van laaggeletterdheid. In bijlage 1 is een totaaloverzicht van ons Onderzoeksprogramma opgenomen, waarbij de projecten zijn ingedeeld naar beleidsthema’s (begrotingsprogramma’s). Voor een deel van de opgenomen projecten geldt dat O&S een bijdrage aan het project levert. Het kan gaan om een bijdrage aan een onderzoek dat uitbesteed is, om een bijdrage aan een project waarbij meer afdelingen/bureaus betrokken zijn en om de begeleiding van een onderzoek dat door een stagiair wordt uitgevoerd. Verder zijn er uren gereserveerd voor ondersteuning en advisering binnen thema’s, die flexibel benut kunnen worden.

14

Bijlage: Projecten per thema (begrotingsprogramma) BEGROTINGSPROGRAMMA'S/ GERAAMDE THEMA'S UREN PROJECT Bestuur en Organisatie Stadsmonitoring Stads- en Wijkmonitor 600 Indicatoren Advisering indicatoren, actualiseren begrotingsindicatoren 50 Raad Afstemming met Rekenkamer 20 Digitaal stadspanel Digitaal stadspanel, onderhoud en doorontwikkeling 50 Peiling verkiezing Nijmegenaar van het jaar 20 Media, communicatie Advisering/ondersteuning communicatie 25 Organisatie Bijdrage aan medewerkersonderzoek 2024 (herhaling Fan Scan) 30 Risico-inventarisatie en evaluatie hybride werken 80 Bijdrage monitoring archiefbewustzijn 20 Eindevaluatie Oversteek 50 Bijdrage evaluatie afdelingsplan VJB 20 Bijdrage aan onderzoek onder VSA-medewerkers die in een rooster werken 20 Ondersteuning bij evaluaties externe bezwaarcommissie 20 Bijdrage evalueren diversiteitsbeleid P&O 20 Bijdrage interne evaluatie wijkgericht werken 40 Meedenken over onderzoek Stadscontrol m.b.t.

archivering 25 Dienstverlening Advisering/ondersteuning monitoring dienstverlening/klantenonderzoeken 50 Inzet van stadspanel voor gemeentebrede vragen over dienstverlening 50 Bevolking Dienstverlening demografie 50 Demografische verkenning 2024 150 Informatieverstrekking O&S Infoverstrekking binnen gemeente 240 Infoverstrekking extern 200 Data gestuurde organisatie Bijdrage O&S in Enterprise Intelligence teams (bouwen aan datahuis, ontwikkelen dashboards) 1300 Data science algemeen Algemene uren data science 50 Deelname aan werkgroep dataspecialisten VNG 40 Doorontwikkeling analyse-tool datakwaliteit 80 Bijdrage aan tariefberekening OZB 30 O&S algemeen Verzamelen en bewerken basisstatistieken 200 Archiefbewustzijn implementeren 50 Ontwikkeling onderzoeksprogramma 110 Cultuur en Cultureel Erfgoed

Advisering/ondersteuning cultuur en cultureel erfgoed Rapportage publieksonderzoeken culturele instellingen Peiling over nachtcultuur Bijdrage evaluatie broedplaatsenbeleid Peiling over erfgoed (t.b.v. omgevingsvisie)

50 150 50 100 75

Economie en Toerisme

Advisering/ondersteuning economie en toerisme Veldwerk monitor vestigingsklimaat 2024 Veldwerk stadscentrummonitor Bijdrage evaluatie pilot Stadshopper Ondersteuning bij actualisatie hotelonderzoek Ondersteuning bedrijfscontactfunctie Dashboard / monitor ontwikkeling programma Health/High Tech (i.s.m. Briskr) Bijdragen aan ontwikkelen bredere indicator economie/economisch beleid (welvaartsindicatoren) Ondernemerspanel o.m. voor de economische visie (opzet, samenstelling, eerste vragen) Verwerking van koopstroomgegevens (uit Burgerpeiling en regionaal onderzoek) Bijdrage aan, en de evaluatie van de economische visie Evenementenmonitor Meting evenementenmonitor: najaarskermis Meting evenementenmonitor: Zevenheuvelenloop Populariteitsindex vierdaagsefeesten (data science)

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

15

100 200 100 150 100 100 100 75 75 100 100 100 125 30

BEGROTINGSPROGRAMMA'S/ THEMA'S Openbare ruimte

PROJECT Advisering/ondersteuning openbare ruimte Evaluatie aanpak graffiti Peiling plastic afval

UREN 50 100 40

Werk en Inkomen

Advisering/ondersteuning werk en inkomen Onderzoek naar klantervaringen bij afdeling IZL Klantenonderzoek ondernemerspunt (over geldzorgen) Bijdrage evaluatie armoedeaganda Evaluatie pilot maatwerkbanen Bijdrage evaluatie convenant bewindvoerder indicatoren en benchmarken: reintegratie

75 125 75 25 25 25 25

Bereikbaarheid/mobiliteit

Advisering/ondersteuning bereikbaarheid/mobiliteit Reisgedrag medewerkers Draagvlak buurtoplossingen voor mobiliteit (inclusief binnenstad) Mobiliteitsongelijkheid (ervaren van drempels om te verplaatsen) Tevredenheid bewoners met gereguleerd parkeren

50 100 120 100 15

Onderwijs

Advisering/ondersteuning onderwijs Bijdrage onderbouwing onderwijshuisvesting en leerlingprognoses Kansenongelijkheid Bijdrage aan subsidieonderzoek laaggeletterdheid (samenwerking met Stadscontrol) bijdrage evaluatie Ambulant Pedagogisch Medewerker Actualisering foto’s 4-12-jarigen en 12+

50 50 50 40 25 25

Sport

Advisering/ondersteuning sport Bijdrage evalueren innovaties in binnensportaccommodaties Sport- en beweegdeelnamecijfers (aanleveren, ondersteunig bij analyse)

50 25 40

Veiligheid

Advisering/ondersteuning veiligheid Bijdrage maandrapportage misdrijven en incidenten Onderzoek naar seksuele straatintimidatie in openbare ruimte en horeca Meedenken over opzet monitoring risicojeugd

50 40 125 30

Advisering/ondersteuning wonen en stedelijke ontwikkeling Bijdrage evaluatie kamerverhuurbeleid Marktverkenning grote woningbouwprojecten Deelname Studio Kanaalzone Prijsgrenzen kamerverhuur/opkoopbescherming, leegstand/woningsplitsing, corporatiegegevens Levering data Regionale Woningmarktmonitor Monitoring stationsgebied en Winkelsteeg (inclusief peiling imago deelgebieden) Peiling omgevingvisie draagvlak nieuwe beleidskeuzes Ondersteuning gebiedsuitwerking omgevingsvisie (incl. factsheets) Bestuursinformatie afleiden uit dashboard woningbouwprojecten

100 100 125 50 100 25 100 75 100 50

Wonen en Stedelijke Ontwikkeling

16

BEGROTINGSPROGRAMMA'S/ THEMA'S PROJECT Zorg en welzijn Jeugd en gezin Advisering/ondersteuning m.b.t. jeugd Ondersteuning buurtteams jeugd en gezin Cliëntervaringsonderzoeken Jeugdhulp Bijdrage stadsdeelprogrammeren jeugd Bouwen van analysebestanden voor ingewikkelde vragen vanuit beleid Inzicht in gebruik van jeugdhulp per school, jaarlijkse update koppeling scholen-jeugdhulp Bijdrage helpende data huiselijk geweld/kindermishandeling Bijdrage aan onderzoek door Senseguide m.b.t. opgroeien in Dukenburg Effectmeting communicatiecampagne m.b.t. jeugdhulp in Nijmegen-Noord Beleidsprognose jeugdhulp (data science) Updaten voorspelmodel jeugdhulp (data science) Ketenanalyse jeugdzorg ism VNG data expertise groep (data science) Causaal Model jeugdhulp (data science) Prognosemodel Jeugdhulp met verblijf (data science) Volwassenen Advisering/ondersteuning m.b.t. volwassenen Ondersteuning buurtteams volwassenen Cliëntervaringsonderzoeken Wmo Verdieping op resultaten uit- en doorstroom uit beschermd wonen uit 2023 Onderzoek onder mantelzorgers Waar komt men terecht na uitstroom uit de maatschappelijke opvang? Evaluatie pilot 1-loket dakloosheid WMO handreiking updaten (data science) Sociale basis Bijdrage monitoring en programmering sterke sociale basis (t.b.v.

stadsdeelprogrammeren) Sociaal Statistisch Bestand Gemeentelijke lhbtqi-monitor (eerste meting uit te voeren in 2024) Bijdrage aan evaluatie nieuwe werkwijze op het gebied van inburgering

UREN 125 100 100 50 125 25 25 25 70 100 100 50 40 100 125 75 100 40 100 50 50 40 60 75 100 40

Wijkontwikkeling

Advisering/ondersteuning wijkontwikkeling Dashboard gebiedsverschillen: actualiseren Wijkendashboard: actualiseren Ondersteuning datagebruik wijkregisseurs fysiek

100 100 100 50

Duurzaamheid

Advisering/ondersteuning m.b.t. duurzaamheid Peiling over energietransitie/warmtevisie (t.b.v. omgevingsvisie) Peiling natuurinclusief bouwen Bijdrage ontwikkeling dashboard energiemonitoring Bijdrage aan rapportage roetreductienorm

100 75 75 50 20

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

17