Onderzoeksprogramma O&S 2023
Tekst van het document
Onderzoeksprogramma O&S 2023
11 januari 2023 Opgesteld door: Ad Manders en Klaas Pruijsen, Team Onderzoek en Statistiek, gemeente Nijmegen
Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan
1
In het kort Vanuit de afdeling VJB (Veiligheid, Juridische Zaken en Bestuursondersteuning en -advies) levert het Team Onderzoek en Statistiek (O&S) relevante en betrouwbare informatie voor gemeentelijk beleid, uitvoering en bestuur: • Bestuursprioriteiten zijn leidend; de hoofdonderwerpen in het coalitieakkoord 20222026 bepalen voor een belangrijk deel het programma (Nijmegen als stad van iedereen, Nijmegen duurzamer maken en Nijmegen als stad die de komende jaren verder zal blijven groeien). Ook monitoren we relevante maatschappelijke thema’s en dragen we bij aan datagedreven werken. • Informatie- en datagedreven werken vormt een belangrijk kader. O&S levert een substantiële bijdrage aan de werkzaamheden voor het gemeentelijke datahuis en in de gemeentelijke Enterprise Intelligence teams, gericht op het leveren van sturingsinformatie op basis van actuele data. Via het MT Datahuis en frequent overleg met alle onderdelen binnen de gemeente, die zich met data bezighouden, worden deze werkzaamheden geprioriteerd. In het voorliggend Onderzoeksprogramma zijn specifiek de werkzaamheden van O&S opgenomen (beleidsonderzoek, monitoring, ondersteuning en advisering met betrekking tot beleid, bijhouden van statistieken en data-analyse). • Team O&S bestaat begin 2023 uit tien medewerkers (8,5 fte) en richt zich vooral op onderzoek en data-analyse.
De medewerkers zijn gespecialiseerd in vakgebieden als psychologie, gezondheid, sociologie, economie en ruimtelijke wetenschappen. We investeren veel in nauwe samenwerkingen binnen onze netwerkorganisatie.
2
Inhoudsopgave In het kort Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Hoofdlijnen Onderzoeksprogramma 2.1. Hoofdopgaven als aangrijpingspunt 2.2. Stadspanel 2.3. Inzet voor datavragen 3. Uitvoering Onderzoeksprogramma en producten O&S 3.1. Uitvoering Onderzoeksprogramma 3.2. Producten 4. Werkwijze samenstelling Onderzoeksprogramma 4.1. Brede inventarisatie 4.2. Niet alle wensen gehonoreerd Projecten per thema (begrotingsprogramma)
2 3 4 5 5 8 9 10 10 11 13 13 13 15
Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan
3
1. Inleiding Informatie- en kenniscentrum Onderzoek en Statistiek (O&S) is het gemeentelijk informatie- en kenniscentrum voor het bestuur, de gemeentelijke organisatie en de samenleving. Door het ontsluiten van onderzoeken en statistieken (uit eigen huis en van andere instanties) leveren we bruikbare en betrouwbare informatie voor beter beleid, uitvoering en bestuur. Team O&S bestaat begin 2023 uit tien medewerkers (8,5 fte) en richt zich vooral gericht op onderzoek en dataanalyse. De medewerkers zijn gespecialiseerd in vakgebieden als psychologie, gezondheid, sociologie, economie en ruimtelijke wetenschappen. Samenwerking datagedreven werken Naast de taken beleidsonderzoek, monitoring, ondersteuning en advisering met betrekking tot beleid en het bijhouden van statistieken, speelt O&S samen met andere gemeentelijke bureaus een rol in het leveren van sturingsinformatie op basis van data, die in het Datahuis dagelijks of wekelijks geactualiseerd worden. Denk bijvoorbeeld aan data over jeugdzorg en Wmo. In 2016 is de opbouw van het gemeentelijke Datahuis gestart. Daarna zijn Enterprise Intelligence teams opgericht, die werken aan het slim combineren en visualiseren van data, vooral in dashboards. Onderzoeksprogramma In het voorliggend Onderzoeksprogramma zijn alleen de werkzaamheden van O&S opgenomen.
De werkzaamheden voor het Datahuis en in de Enterprise Intelligence teams worden via het MT Datahuis en frequent overleg met alle datateams binnen de gemeente aangestuurd. Vanzelfsprekend is er daarbij aandacht is voor de samenhang met de projecten van O&S. Door de opbouw van het datahuis groeien de mogelijkheden voor verdiepende analyses en prognoses door O&S. Zo gaan we in 2023 bijvoorbeeld verder met het ontwikkelen van prognoses op het vlak van jeugdhulp. Bestuursprioriteiten leidend In hoofdstuk 2 geven we een beeld van de hoofdlijnen van het Onderzoeksprogramma O&S 2023. Veel projecten sluiten aan op hoofdonderwerpen in het coalitieakkoord 2022-2026: Nijmegen als stad van iedereen, Nijmegen duurzamer maken en Nijmegen als stad die de komende jaren verder zal blijven groeien. In hoofdstuk 3 geven we aan hoe we het Onderzoeksprogramma uitvoeren en wat voor soorten producten O&S oplevert. In hoofdstuk 4 schetsen we een beeld van de totstandkoming van dit programma voor 2023. De bijlage tenslotte bevat een lijst met uit te voeren projecten.
4
2. Hoofdlijnen Onderzoeksprogramma 2.1.
Hoofdopgaven als aangrijpingspunt
Bij de prioritering van onderzoeksprojecten speelt de betekenis voor beleidsprioriteiten een belangrijke rol. Het programma voor 2023 levert veel informatie op die past binnen de hoofonderwerpen van het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Ons Nijmegen – Stad van iedereen’. Hieronder is in grote lijnen beschreven wat O&S gaat doen in relatie tot de hoofdonderwerpen Nijmegen van Iedereen, Nijmegen duurzaam en Nijmegen groeistad. Nijmegen van iedereen Zorg en welzijn • We volgen ontwikkelingen betreffende: de buurtteams Jeugd en Gezin en Volwassenen, de Wmo, jeugdhulp, stapeling van het gebruik van regelingen op het vlak van zorg, inkomen, werk en jeugdzorg, de financiële positie van bewoners, het welzijn, de gezondheid en de leefstijl van bewoners, de sociale samenhang, de vrijwillige inzet van bewoners (inzet als mantelzorger, andere vormen van hulp bieden, inzet voor organisaties, inzet voor de wijk) en onderwijsachterstanden. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • Voor diverse van de genoemde onderwerpen blijven we bijdragen aan de informatieopbouw om ontwikkelingen goed te kunnen volgen. Deels verloopt dat via het Enterprise Intelligence team dat focust op het sociale domein, waaraan O&S een substantiële bijdrage levert. • We leveren gegevens ten behoeve van stadsdeelprogrammering voor ‘een sterke sociale basis’ en ‘jeugd’.
• We blijven ons inzetten voor het uitrollen van het gebruik van Wmo-prognoses en gaan door met het ontwikkelen van prognoses op het vlak van jeugdhulp. • We voeren de jaarlijkse klantervaringsonderzoeken Wmo en jeugdhulp uit. • Via het Sociaal Statistisch Bestand (SSB) blijven we inzicht geven in de omvang en spreiding van het gebruik van voorzieningen op het vlak van zorg, werk, inkomen en jeugdzorg, met speciale aandacht voor de stapeling van het gebruik. • Al langer maken we informatie-overzichten m.b.t. kinderen tot 12 jaar, bedoeld om scholen inzicht geven in de omvang van zorgbehoefte bij leerlingen. Later zijn daar informatie-overzichten m.b.t. jongeren vanaf 12 jaar bijgekomen. In 2023 actualiseren we die overzichten. • We bereiden een driejaarlijkse gemeentelijke lhbtqi-monitor voor. De eerste meting zal in 2024 plaatsvinden. • We voeren een onderzoek uit onder inburgeraars. Wonen • We gaan een bijdrage leveren aan het verkrijgen van meer inzicht in de woningbehoefte van - en het woningaanbod voor ouderen en kwetsbare groepen (uitstroom vanuit GGZ, beschermd wonen en maatschappelijke opvang; specifieke jeugdgroepen). • We gaan na welke data over woonoverlast er beschikbaar zijn. • We peilen via de tweejaarlijkse Burgerpeiling hoe de Nijmegenaren oordelen over (aspecten van) hun buurt en stad. Najaar 2021 is er weer een meting uitgevoerd.
De uitkomsten daarvan verwerken we in de Stads- en Wijkmonitor, editie 2022.
Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan
5
Werk en inkomen • We gaan klantenonderzoek uitvoeren, onder meer over het onderwerp bestaanszekerheid. • We evalueren de pilot basisbanen. Het gaat om banen voor mensen die geen kansen hebben op de reguliere arbeidsmarkt. • Met de aanpak ‘huishoudboekje’ wordt het administratief makkelijker gemaakt om parttime werken en een uitkering te combineren. We leveren een bijdrage aan de monitoring hiervan. Onderwijs • Voor diverse onderwerpen op het vlak van onderwijs bieden we advisering en ondersteuning (o.a. peuters, kansenongelijkheid, statushouders). • We leveren een bijdrage aan de evaluatie van de aanpak van voortijdig schoolverlaten. Cultuur • We voeren de vierjaarlijkse meting over de cultuurdeelname uit (onderdeel Burgerpeiling). • We gebruiken 2023 voor een heroriëntatie op publieksonderzoeken bij grote culturele instellingen in de stad. In 2019 was de laatste meting van de publiekonderzoeken podia door O&S. Die lieten een teruglopende deelnamebereidheid zien. We gaan bekijken of een andere opzet en een verbreding van het onderzoek naar andere culturele instellingen wenselijk en haalbaar is. Sport • We leveren de rapportage op van het monitoronderzoek onder sportverenigingen en andere sport- en beweegaanbieders (meting is najaar 2022 uitgevoerd). • We leveren een bijdrage aan het evalueren van op sportstimulering gerichte innovaties in binnensportaccommodaties.
Wijkontwikkeling • We sluiten met onze informatievoorziening aan bij de actuele toepassing in Nijmegen van datagedreven en wijkgericht werken. Dat betekent concreet de ontwikkeling van een dashboard waarin gegevens over en verschillen tussen afzonderlijke wijken ontsloten worden. Het bestaande dashboard gebiedsverschillen vormt daar de basis voor en vervangt op termijn de huidige wijkmonitorpresentaties. Dit dashboard wordt jaarlijks geactualiseerd. We blijven de ontwikkelingen in de Nijmeegse woonwijken volgen. In de Stadsmonitor 2024 zullen we het beeld van de wijkontwikkelingen actualiseren met behulp van wijkstatistieken, onze Burgerpeiling en het landelijke instrument Leefbaarometer. • Ten behoeve van de gebiedstafels (wijkgericht werken) bieden we advisering en ondersteuning aan. • In het kader van het ‘ruimte voor ontmoeting’ beleid leveren we een bijdrage aan een gebruikersonderzoek in enkele wijkaccommodaties. • We voeren een 1-meting onder bewoners uit m.b.t. de nieuwe werkwijze voor wijkgericht werken, die najaar 2021 van start ging.
6
Veiligheid • Samen met Bureau Veiligheid volgen we de ontwikkelingen op het gebied van veiligheid (geregistreerde overlast en criminaliteit, slachtofferschap, onveiligheidsgevoelens, enzovoorts). Dat leidt onder meer tot maandrapportages over geregistreerde misdrijven en incidenten. • We leveren een bijdrage aan het bieden van meer inzicht over risicojongeren. Openbare ruimte • We gaan de komende jaren een bijdrage leveren aan het evalueren van pilots in het kader van vervangingen in de openbare ruimte. Nijmegen duurzaam • We volgen de ontwikkelingen m.b.t. energie, klimaat, leefmilieu en grondstoffen/afval (onder meer energieverbruik, gebruik van duurzame energie door burgers, afvalscheiding, deeleconomie, duurzame mobiliteit, stank- en geluidsoverlast en oordeel over groenvoorzieningen). We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • In 2023 levert de gemeente een 5 year-report op aan de Europese Commissie waarin de doorwerking van het Green Capital-jaar 2018 centraal staat. O&S werkt mee aan het opstellen van die rapportage. • We leveren advies over het monitoren van wat het interventiepakket energiecrisis oplevert. En we gaan de impact van de energiecrisis op ondernemers in de stad meten.
• Onder bewoners gaan we onderzoek doen over verschillende onderwerpen: de voorlichtingscampagne houtstook, de beleving van de luchtkwaliteit en van maatregelen om deze te verbeteren, de beleving van hittestress en wateroverlast, gedragsverandering m.b.t. brom- en snorfietsen en deelmobiliteit. Nijmegen groeistad Wonen • We volgen de ontwikkelingen m.b.t. het aantal huishoudens en woningen, de koopmarkt, de huurmarkt, de betaalbaarheid van huurwoningen, studentenhuisvesting en de verhouding wonen en werken in Nijmegen. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • We maken een profiel van het stationsgebied (bewoners, bedrijven, reizigers) en de verwachte effecten van het bouwprogramma in dat gebied. • We reserveren uren voor vragen die te maken hebben met (verwachte) demografische ontwikkelingen. Economie en toerisme • We volgen de ontwikkelingen m.b.t. werkgelegenheid (banen, zelfstandigen), kansrijke groeisectoren, beroepsbevolking, werkloosheid, vestigingsklimaat, ruimte voor bedrijvigheid, vrijetijdseconomie en de binnenstad. We beschrijven de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen in onze Stads- en Wijkmonitor. • De Monitor Vestigingsklimaat laat zien hoe bedrijven, instellingen en zelfstandigen het ondernemersklimaat en de directe bedrijfsomgeving beoordelen. De laatste meting is in 2021 uitgevoerd.
De rapportage daarvan verscheen in 2022. Het jaar 2023 willen we
Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan
7
• • •
•
benutten voor een heroriëntatie op de Monitor Vestigingsklimaat, onder meer vanwege de teruglopende respons. In 2024 willen we een nieuwe opzet testen. We gaan ons buigen over de behoefte aan werklocaties in relatie tot de beroepsbevolkingsontwikkeling. We gaan inzicht bieden in snelgroeiende bedrijven en hun behoeften. Ten behoeve van de monitoring van het citymarketingbeleid is in 2022 een meting onder Nederlanders gedaan naar het imago van Nijmegen. Het gaat om een herhaling van onderzoek dat we eerder in 2015 en 2017 hebben uitgevoerd. In 2023 leveren we de rapportage op. We gaan, net als in 2022, weer enkele metingen uitvoeren in het kader van de Evenementenmonitor (Zevenheuvelenloop en Het Nest). Deze geeft voor de onderzochte evenementen zicht op de samenstelling van het bezoek, de waardering en de economische en promotionele meerwaarde.
Binnenstad • De tweejaarlijkse Stadscentrummonitor geeft zicht op ontwikkelingen in de binnenstad op basis van enquêteonderzoek onder bezoekers en statistieken. Centraal staan indicatoren rond het economisch functioneren (aanbod, winkelleegstand, bestedingen bezoekers, werkgelegenheid in detailhandel en horeca en bouwinvesteringen) en de attractiewaarde voor bezoekers (druktebeeld, bezoekgedrag en waardering van aanbod, ambiance en verkeersaspecten). Najaar 2022 is voor de monitor een meting onder bezoekers uitgevoerd. In 2023 leveren we de rapportage op. Enkele andere onderwerpen • O&S adviseert de auditcommissie van de raad over de indicatoren voor de Stadsbegroting en -rekening. Ook is O&S betrokken bij het aanleveren van de cijfers bij de indicatoren. • In 2023 rapporteren we over het in 2022 uitgevoerde media-onderzoek. Voor de gemeentelijke nieuws- en informatievoorziening is kennis over het mediagebruik en de mediawensen van de inwoners van Nijmegen noodzakelijk. • In het coalitieakkoord is aangegeven dat het college wil experimenteren met vormen van inwonersparticipatie, voorafgaand aan het opstellen van een raadsvoorstel. Bijvoorbeeld Nijmegenaren laten kiezen uit meerdere opties die mede door andere inwoners zijn bedacht. Daarom reserveren we uren voor een Stadspeiling.
• Begin 2023 leveren we de rapportage op van het onderzoek naar de proefafsluiting van de Walstraten. • We leveren een bijdrage aan het actualiseren van de Omgevingsvisie. • We doen een ervaringsonderzoek onder gastgezinnen voor Oekraïners.
2.2.
Stadspanel
In 2005 is O&S begonnen met de werving voor een stadspanel, een groep Nijmegenaren die we vragen om een aantal keer per jaar een korte internetvragenlijst in te vullen over een onderwerp dat binnen de gemeente speelt. Eind 2022 telt het panel circa 3.800 leden. De meeste leden zijn geworven via ons tweejaarlijkse grootschalige bevolkingsonderzoek (Burgerpeiling). Ook kunnen bewoners zich via de gemeentelijke website aanmelden.
8
We zetten het stadspanel in voor geplande onderzoeksopdrachten en reserveren daarnaast uren voor een peiling over een onderwerp dat in de loop van het jaar opkomt. In 2022 zijn er peilingen uitgevoerd over: • de verhuisbehoefte van ouderen; • de nieuwe manier van wijkgericht werken; • Green Capital en maatschappelijke veranderingen; • het mediagebruik en wensen op dat vlak. Verder is het een traditie geworden dat het panel kiest wie de Nijmegenaar van het jaar wordt.
2.3.
Datagedreven werken
Via het gemeentelijk Datahuis hebben we inzicht in actuele data op verschillende terreinen, bijvoorbeeld Wmo, jeugdhulp, veiligheid, meldingen openbare ruimte en parkeren. De Enterprise Intelligence teams hebben op basis van deze data dashboards met sturingsinformatie gebouwd, die veel door de gemeentelijke organisatie worden gebruikt. O&S levert een belangrijke bijdrage aan het werk in deze teams. In het Onderzoeksprogramma is daarvoor een aanzienlijke algemene urenpost opgenomen. De ontwikkeling van het Datahuis en de werkzaamheden van de Enterprise Intelligence teams leiden tot steeds weer nieuwe datavragen. In frequent overleg met alle onderdelen van de gemeentelijke organisatie die met data bezig zijn, wordt gekeken of, hoe en door wie deze vragen opgepakt kunnen worden. Datavragen kunnen ook gaan over verdiepende analyses op de data of over het opstellen van prognoses. Voor deze vragen reserveert O&S algemene uren voor datascience.
Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan
9
3. Uitvoering Onderzoeksprogramma en producten O&S 3.1.
Uitvoering Onderzoeksprogramma
Taakvelden en werkwijze O&S Binnen ons Onderzoeksprogramma voeren we verschillende typen onderzoek uit, zoals: • monitoronderzoeken (Burgerpeiling, Stadscentrummonitor, Monitor Vestigingsklimaat e.d.); • eenmalige onderzoeken; • effectmetingen en peilingen onder de leden van ons Stadspanel; • bevolkingsprognoses. Verder verzamelen en ontsluiten we statistieken op alle relevante terreinen en we voeren daar allerlei analyses op uit. In de afgelopen jaren is de vraag naar ondersteuning en advisering over thema’s en projecten groter geworden. Door het jaar heen komen er allerlei vragen binnen, die we op basis van opgebouwde kennis of het verzamelen van aanvullende kennis proberen te beantwoorden. Kort gezegd komt het erop neer dat we via ons Onderzoeksprogramma de basiskennis op allerlei terreinen op orde houden en dat we daarnaast allerlei aanvullende onderzoeks- en informatievragen beantwoorden, waarbij er een sterke link is met de beleidsprioriteiten binnen een jaar of bestuursperiode. Wanneer we starten met een onderzoek wordt het onderzoeksvoorstel voorbereid met de ambtelijke opdrachtgever (inhoudelijk specialisten, beleidsafdeling). Bij grotere opdrachten wordt het voorstel besproken met de portefeuillehouder. Flexibiliteit De ervaring is dat er door het jaar heen extra vragen binnenkomen en dat bepaalde vragen meer werk dan gepland met zich meebrengen.
Aan de andere kant kunnen we sommige vragen in minder uur afhandelen en komt het voor dat de urgentie van bepaalde vragen afneemt. Dit alles maakt ons Onderzoeksprogramma in voldoende mate flexibel. Externe blik We onderhouden contacten binnen het netwerk van de Vereniging voor Statistiek en Onderzoek (VSO). Dit is de vereniging van gemeentelijke en provinciale organisaties die zich richten op lokaal en regionaal onderzoek in de uiteenlopende beleidsvelden. Binnen het netwerk van VSO vinden onder meer uitwisseling van kennis en ervaring, het bespreken van actuele ontwikkelingen, het bespreken van nieuwe methodieken en het gezamenlijk oriënteren op nieuwe onderzoeksinstrumenten plaats. Ook onderhouden we contacten met medewerkers van de Radboud Universiteit, HAN en de gezondheids- en leefstijlonderzoekers van de GGD. Jaarlijks begeleiden we enkele studenten die bij O&S op onderzoeksstage komen.
10
3.2.
Producten
Een belangrijk uitgangspunt m.b.t. onze informatie is dat gebruikers (bestuurders, ambtenaren, bewoners, professionals binnen bedrijven en instellingen, studenten en scholieren) snel moeten kunnen vinden wat zij zoeken. Voor de een zullen dat basisstatistieken zijn (dashboards), voor de ander basisinformatie inclusief de nodige duiding (Stads- en Wijkmonitor) en voor weer een ander een meer diepgaande analyse over een specifiek onderwerp (onderzoeksrapporten). Het Onderzoeksprogramma O&S leidt tot de volgende producten: •
De Stads- en Wijkmonitor (SWM), een digitaal portal waarin we de ontwikkelingen in de stad en de wijken op diverse voor de gemeente relevante terreinen beschrijven. In de SWM zijn de volgende onderdelen te vinden: een samenvatting met onderzoeksinformatie over een aantal hoofdonderwerpen, onderzoeksinformatie m.b.t. de begrotingsprogramma’s en beschrijvingen van de staat van en ontwikkelingen in de 36 woonwijken. De Stads- en Wijkmonitor is een doorlopend project, met als belangrijke bronnen (monitor)onderzoeken onder Nijmegenaren, ondernemers/instellingen en bezoekers én diverse statistieken. Vanaf 2017 actualiseren we delen van de SWM jaarlijks. Voorjaar 2023 wordt de nieuwe editie opgeleverd. Daarin zal het onderdeel ‘Wijken’ nog niet geactualiseerd zijn, want dat doen we tweejaarlijks. Zoals eerder aangegeven vervangen we in 2024 de huidige wijkmonitorpresentaties door een dashboard waarin gegevens over en verschillen tussen afzonderlijke wijken ontsloten worden. De structuur van de Stadsmonitor sluit aan bij die van de stadsbegroting. In de Stadsmonitor geven we voor alle inhoudelijke programma’s een beeld van de stand van zaken en de ontwikkelingen. In de Stadsbegroting zijn indicatoren opgenomen, die voor een flink deel door O&S worden geleverd.
Bij de overzichten met indicatoren in Stadsbegroting kan doorgelinkt worden naar de SWM, waar extra informatie en duiding van de cijfers te vinden is. De SWM is ook opgenomen in het digitale overzicht van de financiële cijfers over de gemeente Nijmegen (pcportal.nijmegen.nl). De SWM 2022 is opgenomen in de website: www.nijmegen.nl/swm2022. Eind april 2023 publiceren we de SWM 2023: www.nijmegen.nl/swm2023.
Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan
11
•
Voor cijfers die door mensen van binnen en buiten de gemeente veel gevraagd worden, staan enkele dashboards op de gemeentelijke website. Het meest gevraagd zijn cijfers over de samenstelling van de bevolking in de stad en in deelgebieden binnen de stad. Daarvoor is het dashboard bevolking ontwikkeld. In 2021 hebben we een dashboard gebiedsverschillen toegevoegd. In dat dashboard kunnen voor een reeks aan onderwerpen de verschillen tussen stadsdelen, wijken en wijkdelen bekeken worden. In 2023 willen we aan het dasboard gebiedsverschillen overzichten met cijfers over de afzonderlijke wijken toevoegen. Minder opgevraagde cijfers nemen we niet op in dashboards. Deze zijn op aanvraag beschikbaar.
•
We stellen rapportages op van specifieke monitoren en onderzoeken. Deze zijn opgenomen in het (Open) Dataportaal van de gemeente en te benaderen via onderzoek over Nijmegen op de gemeentelijke website.
•
We leveren regelmatig notities met informatie op, nodig voor de beleidsontwikkeling of -uitvoering binnen thema’s of voor projecten.
•
We geven regelmatig presentaties over de onderzoeksuitkomsten en statistieken.
12
4. Werkwijze samenstelling Onderzoeksprogramma Ieder najaar inventariseert O&S de onderzoeks- en informatiebehoefte voor het komende jaar. Aan bijna 200 inhoudelijke specialisten in de ambtelijke organisatie is gevraagd om de informatiebehoefte en onderzoekswensen aan ons door te geven c.q. met ons te bespreken. Verder hebben de adviescommissie Jeugd-, Maatschappelijke opvang- & Gehandicaptenbeleid, de Seniorenraad Nijmegen en de RegenboogRaad Nijmegen een lijst van onderwerpen naar het college gestuurd, die zij graag opgenomen zien in het Onderzoeksprogramma 2023. De wensen van de adviescommissies zijn met de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling besproken. Voor het afwegen welke projecten in het Onderzoeksprogramma worden opgenomen en hoeveel capaciteit we ervoor reserveren, zijn de volgende punten belangrijk: • Past de onderzoeks- en informatievraag binnen een van de hoofdonderwerpen van het coalitieakkoord? • Zijn er toezeggingen gedaan aan het college en/of de raad? • Is de informatie nodig voor beleidsvoorbereiding, -uitvoering of -evaluatie m.b.t. prioriteiten binnen thema’s/begrotingsprogramma’s? • Past de vraag bij de expertise van O&S? • Gaat het om eenmalig onderzoek dat ook uitbesteed zou kunnen worden? • Gaat het om een uitvoerbare wens.
Zijn bijvoorbeeld databronnen voorhanden om met de vragen aan de slag te gaan? • Hoort de vraag bij O&S of is het meer iets voor de Enterprise Intelligence teams of voor het bureau Basis- en GEO-informatie? • Kan de vraag ook op een andere manier of via data van andere partijen beantwoord worden? • Is de vraag al voldoende helder? Net als in voorgaande jaren kunnen we met de beschikbare capaciteit binnen O&S (circa 10.500 uur) niet alle onderzoeks- en informatiewensen die de inventarisatie heeft opgeleverd in de volle breedte oppakken. Na overleg met diverse (teams van) inhoudelijke specialisten over de binnengekomen wensen voor het Onderzoeksprogramma 2023, zijn we gekomen tot het voorliggende voorstel. Een aantal onderzoeken zullen we uitvoeren met andere datateams binnen de gemeente, bijvoorbeeld: inzicht in maatschappelijk vastgoed en de bijdrage aan het actualiseren van de omgevingsvisie. Het Onderzoeksprogramma 2023 is voorgelegd aan het gemeentelijk managementteam. Vervolgens is het programma voorgelegd aan en vastgesteld door het college. Naast de onderzoeken door O&S ten behoeve van beleidsontwikkeling, -uitvoering en evaluatie, worden er binnen de gemeente ook onderzoeken verricht door de Rekenkamer (onderzoek vanuit de controlefunctie van de gemeenteraad).
Daarom informeert O&S de Rekenkamer over het Onderzoeksprogramma O&S en vindt er regelmatig overleg plaats met de secretaris/onderzoeker van de Rekenkamer over de uitvoering ervan. Als er sprake is van projecten die raken aan onderzoekswerkzaamheden met de afdeling Stadscontrol (audits en onderzoeken gericht op efficiëntie, effectiviteit, kwaliteit en
Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan
13
integriteit) vindt er afstemming met Stadscontrol plaats. Voor 2023 staat een bijdrage van O&S gepland aan een onderzoek naar de effectiviteit van een subsidiestroom door Stadscontrol. In bijlage 1 is een totaaloverzicht van ons Onderzoeksprogramma opgenomen, waarbij de projecten zijn ingedeeld naar thema’s (begrotingsprogramma’s). Voor een deel van de opgenomen projecten geldt dat O&S een bijdrage aan het project levert. Het kan gaan om een bijdrage aan een onderzoek dat uitbesteed is, om een bijdrage aan een project waarbij meer afdelingen/bureaus betrokken zijn en om de begeleiding van een onderzoek dat door een stagiair wordt uitgevoerd. Verder zijn er uren gereserveerd voor ondersteuning en advisering binnen thema’s, die flexibel benut kunnen worden.
14
Projecten per thema (begrotingsprogramma) BEGROTINGSPROGRAMMA'S PROJECTEN Bestuur en Organisatie Stadsmonitoring Stadsmonitor Burgerpeiling 2023 Kwartaalrapportages staat van de stad (pilot) Indicatoren Advisering (begrotings)indicatoren Raad Afstemming met Rekenkamer Digitaal stadspanel Digitaal stadspanel, inclusief onderhoud en doorontwikkeling Peiling verkiezing Nijmegenaar van het jaar Media, communicatie Advisering/ondersteuning communicatie Media-onderzoek 2022, analyse en rapportage Organisatie Ondersteuning P&O Ondersteuning digitale transformatie (veilig omgaan met informatie) Eindevaluatie Oversteek (stageproject) Dienstverlening Advisering/ondersteuning monitoring dienstverlening/klantenonderzoeken Burgerparticipatie Ruimte voor uitvoering Stadspeiling Bevolking Dienstverlening demografie Informatieverstrekking O&S Infoverstrekking binnen gemeente Infoverstrekking extern Stadscontrol Ondersteuning bij onderzoek naar doelmatigheid en effectiviteit van subsidiestroom Bijdrage O&S in Enterprise Intelligence teams (bouwen aan datahuis, ontwikkelen Data gestuurde organisatie dashboards) Datascience algemeen Deelname aan werkgroep dataspecialisten VNG Filter om persoonsgegevens in open teksten te maskeren Prognose inzet medewerkers Stadsontwikkeling Algemene uren datascience O&S algemeen Verzamelen en bewerken basisstatistieken Ontwikkeling onderzoeksprogramma
GERAAMDE UREN 600 100 200 150 20 150 20 25 80 25 50 30 50 100 50 240 200 50 1860 40 60 50 300 300 100
Cultuur en Cultureel Erfgoed
Advisering/ondersteuning cultuur en cultureel erfgoed Voorbereiding en veldwerk publieksonderzoeken culturele instellingen Vierjaarlijkse meting cultuurdeelname (onderdeel Burgerpeiling) Meting evenementenmonitor: dancefestival Het Nest Bezoekersonderzoek m.b.t. evenementenlocatie Nyma
50 150 20 125 50
Economie en Toerisme
Advisering/ondersteuning economie en toerisme Monitor vestigingsklimaat 2024, voorbereiding in 2023 Impact van de energiecrisis op ondernemers in de stad Stadscentrummonitor, analyse en rapportage Verdieping van cijfers over de health en high tech sector Inzicht in snelgroeiende bedrijven en hun behoeften Verhouding (ruimte voor) wonen en werken in Nijmegen Kantorenmarktonderzoek STEC, datalevering, consultatie Beeld van onbenut arbeidspotentieel op stedelijk niveau Afronding onderzoek onder Nederlanders naar imago van Nijmegen
100 75 75 125 50 50 75 10 25 30
Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan
15
GERAAMDE UREN 50 50 20
BEGROTINGSPROGRAMMA'S Openbare ruimte
PROJECTEN Advisering/ondersteuning openbare ruimte Bijdrage aan evalueren pilots vervangingsgolf openbare ruimte Afronding onderzoek naar gebruik ondergrondse containers in Nijmegen-Centrum
Werk en Inkomen
Advisering/ondersteuning werk en inkomen Klantenonderzoek werk en inkomen (o.a. naar bestaanszekerheid) Evaluatie pilot basisbanen Voorbereiding evaluatie convenant bewindvoerder (evaluatie in 2024) Evaluatie pilot huishoudboekje
75 150 50 25 50
Bereikbaarheid
Advisering/ondersteuning bereikbaarheid Gedragsverandering Zero-emissie Gedragsverandering Brom/Snorfietsen Onderzoek naar deelmobiliteit Rapportage proefafsluiting Walstraten
50 40 40 50 50
Onderwijs
Advisering/ondersteuning onderwijs (o.a. peuters, kansenongelijkheid, statushouders) Bijdrage onderbouwing onderwijshuisvesting en leerlingprognoses Kwalitatieve evaluatie en kwantitatieve vragen rondom VSV Actualisering foto’s 4-12-jarigen Actualisering, uitbreiden foto's 12+ Onderzoek over Internationale Schakelklas (stageproject)
75 50 75 15 25 30
Sport
Advisering/ondersteuning sport Afronden rapportage monitor sportverenigingen en andere sport- en beweegaanbieders Bijdrage aan evalueren innovaties in binnensportaccommodaties Meting evenementenmonitor: Zevenheuvelenloop
50 25 40 150
Veiligheid
Advisering/ondersteuning veiligheid Bijdrage maandrapportage misdrijven en incidenten Bijdrage inzicht in risicojongeren Bijdrage inzicht in woonoverlast
50 40 40 40
Advisering/ondersteuning wonen en stedelijke ontwikkeling Aantallen toevoegingen van woningen in de bestaande bouw Inzicht in maatschappelijk vastgoed Inzicht in woningen voor bijzondere doelgroepen: vraag, aanbod en spreiding Regionale woningmarktmonitor, datalevering Verhuisketens in sociale huur in beeld brengen (in het kader van de provinciale verhuiscoach) Profiel stationsgebied (bewoners, bedrijven, reizigers) en verwachte effecten bouwprogramma Bijdrage actualisering Omgevingsvisie
100 20 30 200 25
Wonen en Stedelijke Ontwikkeling
16
30 60 100
GERAAMDE UREN 75 100 200 125 40 200 20 75 100 125 80 75 200 20 30 50 30 80
BEGROTINGSPROGRAMMA'S Zorg en welzijn
PROJECTEN Advisering/ondersteuning m.b.t. jeugd Ondersteuning buurtteams jeugd en gezin Ontwikkelen prognosemodel voor jeugdhulp Cliëntervaringsonderzoeken Wmo en Jeugdhulp Profielen instroom verlengde jeugdhulp Bijdrage stadsdeelprogrammeren jeugd Inzicht in gebruik van jeugdzorg per school Advisering/ondersteuning m.b.t. volwassenen Ondersteuning buurtteams volwassenen Uitrollen gebruik prognoses Wmo Eindevaluatie pilot dagbesteding Advisering/ondersteuning m.b.t. inclusie Bijdrage monitoring en programmering sterke sociale basis (t.b.v. stadsdeelprogrammeren) Voorbereiding gemeentelijke lhbtqi-monitor (uit te voeren in 2024) Onderzoek m.b.t. diversiteit naar herkomst (stageproject) Ervaringsonderzoek gastgezinnen m.b.t. opvang Oekraïners Bijdrage ten behoeve van ouderenbeleid Kwalitatief onderzoek inburgeraars
Wijkontwikkeling
Advisering/ondersteuning wijkontwikkeling Dashboard gebiedsverschillen: actualiseren en uitbouwen Bijdrage gebruikersonderzoek in 1 of enkele wijkaccommodaties 1-meting onder bewoners m.b.t. nieuwe werkwijze wijkgericht werken
150 200 100 100
Duurzaamheid
Advisering/ondersteuning m.b.t. duurzaamheid 5yr-report Green Capital (dataverzameling en bijdrage rapportage) Ervaringen en beleving hittestress en wateroverlast Advisering interventiepakket energiecrisis (o.a. op vlak van monitoring) Ervaringen voorlichtingscampagne houtstook Rapportage roetreductienorm Beleving luchtkwaliteit en maatregelen op dat vlak Dienstverlening wagenparkscans Afronden onderzoek naar ervaringen bewonersinitiatief Leuvensbroek
100 80 80 30 100 20 80 20 50
Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan
17