Nijmegenaren over maatregelen luchtkwaliteit

Nijmegenaren over maatregelen luchtkwaliteit Peiling stadspanel 2025

September 2025 Bureau Strategie en Onderzoek, gemeente Nijmegen

▪

▪

1

Samenvatting Aanleiding en vraagstelling Dit onderzoek gaat over draagvlak onder Nijmegenaren voor bestaande en nieuwe maatregelen. Dit om ons uitvoeringsprogramma “Op weg naar een gezonde luchtkwaliteit, Uitvoeringsprogramma 2020–2030” aan te scherpen. Daarbij ligt de focus op voor huishoudens relevante beleidsmaatregelen van de gemeente: mobiliteit en houtstook. We verzamelden in augustus 2025 informatie middels een stadspanelpeiling met bijna 2.600 deelnemers.

Luchtkwaliteit thema voor burgers ‘Luchtkwaliteit’ verwijst naar hoe schoon of vervuild de lucht is die we inademen. Het geeft aan hoeveel schadelijke stoffen of verontreinigingen er in de lucht zitten. Duidelijk is dat de luchtkwaliteit in Nijmegen een relevant thema is voor veel panelleden: ▪ Men denkt soms na over de luchtkwaliteit om zich heen; ▪ Er zijn zorgen over de luchtkwaliteit op plaatsen in de stad; ▪ Een bepaalde groep geeft aan soms klachten te ervaren die die zijn te relateren aan luchtkwaliteit; ▪ Een grote meerderheid vindt het belangrijk dat gemeente luchtvervuiling in Nijmegen terugdringt; ▪ Luchtvervuilingsbronnen waar de gemeente zich vooral zou moeten richten zijn volgens het panel industrie, verkeer en scheepvaart. De eigen rol (als huishoudens) wordt minder belangrijk gevonden.

Draagvlak bestaande mobiliteitsmaatregelen Het verkeer is een belangrijke oorzaak van luchtvervuiling in Nijmegen. De afgelopen jaren zijn er maatregelen genomen voor verkeer, die helpen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Staan Nijmeegse panelleden er positief tegenover? Maatregelen waarover veel panelleden positief zijn (groter draagvlak): ▪ Sterk vervuilende brommers en snorfietsen mogen niet in bepaalde gebieden (milieuzones) komen (zero emissie zones); ▪ Openbaar vervoer in de stad mag geen schadelijke stoffen meer uitstoten; ▪ Sterk vervuilende zakelijke busjes en vrachtwagens mogen niet in bepaalde gebieden (milieuzones) komen (zero emissie zones); ▪ We moedigen inwoners aan om anders te reizen, bijvoorbeeld minder vaak de auto en vaker openbaar vervoer of fiets. Maatregelen waarover naar verhouding minder panelleden positief zijn (geringer draagvlak): ▪ We willen meer bouwprojecten zonder luchtvervuiling laten uitvoeren; ▪ We stimuleren deelvervoer, zoals het delen van auto's. Meer bekende maatregelen zijn overigens het autoluw maken van de binnenstad en de milieuzones voor zakelijke bestel- en vrachtwagens (binnenstad, campus Heijendaal en Hof van Holland), deelvervoer zoals deelauto's en deelfietsen en de Park en Ride-terreinen aan de rand van de stad. Minder bekende maatregelen zijn de milieuzones voor brom- en

2

snorfietsen, het stimuleren van gebruik van schone voertuigen in de bouw en het project ‘Autodelen met bekenden.

Draagvlak voorgenomen maatregelen mobiliteit Er is ook gevraagd naar meningen over nieuwe maatregelen voor verkeer. Wat vinden panelleden van de bepaalde voorstellen, gericht op het verbeteren van de lokale luchtkwaliteit? Maatregelen waarover veel panelleden positief zijn (groter draagvlak): ▪ Het aantal breng- en afhaalpunten voor pakketjes in de stad verhogen, zodat er minder verkeer in de straten is; ▪ Meer gebieden (milieuzones) toevoegen waar vervuilende brommers en vervuilende zakelijke busjes/vrachtwagens niet mogen komen. Maatregelen waarover naar verhouding minder panelleden positief zijn (geringer draagvlak): ▪ Naast vervuilende brommers en vrachtwagens ook andere vervuilende voertuigen (bijvoorbeeld oude personenauto’s) verbieden in bepaalde gebieden; ▪ Deelvervoer zoals het delen van auto’s of fietsen aanmoedigen door voorlichting en subsidies.

Draagvlak voorgenomen maatregelen houtstook particulieren Ook het verbranden van hout heeft invloed op de luchtkwaliteit in Nijmegen. Wat vindt het panel van nieuwe, mogelijke maatregelen om de luchtvervuiling door houtstook te verminderen? Denken panelleden er positief of negatief over? Maatregelen waarover veel panelleden positief zijn (groter draagvlak): ▪ Verbod op houtverbranding in Nijmegen bij code rood en oranje in de stookwijzerapp van het RIVM; ▪ Verbod op buitenverbranding (bijvoorbeeld vuurkorven of pizzaovens) bij code rood/oranje in de stookwijzer van het RIVM; ▪ Mensen ontmoedigen om hout te stoken als alternatief voor centrale verwarming; ▪ Mensen ontmoedigen om hout te stoken voor sfeer in huis; ▪ Verbieden van rookkanalen (schoorstenen) bij nieuwbouw. Maatregelen waarover naar verhouding minder panelleden positief zijn (geringer draagvlak): ▪ Een verbod op het verbranden van hout in heel Nijmegen; ▪ Wijken aanwijzen waar niet meer met hout gestookt mag worden (houtstook vrije wijken).

Suggesties en reacties Panelleden kregen verschillende mogelijkheden om de luchtkwaliteit in Nijmegen te verbeteren voorgelegd. Hebben zij daarnaast zelf ook ideeën of suggesties? Op basis van de open antwoorden en op volgorde van frequentie zijn dit de meest genoemde suggesties van panelleden: 1.

2.

Verkeer: veel inwoners opperen maatregelen voor minder en langzamer (gemotoriseerd) verkeer, betere doorstroming en autoluwe zones om zo de uitstoot te verminderen en de luchtkwaliteit direct te verbeteren; Vergroening: er is veel steun om de stad te vergroenen door aanplant van bomen, groene daken/gevels en het vervangen van stenen door planten;

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

3

3.

Industrie en bedrijven: respondenten pleiten voor strengere emissienormen, betere monitoring, handhaving en waar mogelijk verplaatsing van vervuilende bedrijven uit woonwijken; 4. Scheepvaart en binnenvaart: deze worden vaak aangehaald als grote, relatief onderbelichte bron van luchtvervuiling, met ideeën voor strengere regelgeving, monitoring en walstroomvoorzieningen; 5. Houtstook, BBQ, vuurkorven en particuliere verbranding: inwoners wijzen op de hinder en gezondheidsrisico’s van particuliere houtstook, vuurkorven en barbecues als bron van luchtverontreiniging en pleiten voor verbod of strengere handhaving; 6. Openbaar vervoer en deelmobiliteit: betaalbaar, toegankelijk, betrouwbaar en schoon openbaar vervoer en deelmobiliteit worden gezien als essentieel alternatief voor de auto; 7. Handhaving, monitoring en transparantie: respondenten benadrukken het belang van consequente handhaving, meer luchtkwaliteitsmeting en het delen van informatie met inwoners; 8. Subsidie, stimulering en beloning: er worden diverse beleidssuggesties gedaan om gewenst gedrag financieel, praktisch of sociaal te stimuleren. Denk aan subsidies voor elektrische vervoersmiddelen, alternatieve verwarmingsmethoden of vergroening van particuliere tuinen; 9.

Evenementen en vuurwerk: beperken of verbieden van vuurwerk en vervuilende (massa-)evenementen wordt door verschillende inwoners als aanvullende maatregel voorgesteld. 10. Roken en dampen in de openbare ruimte: enkele inwoners willen het buiten roken, vapen en sisha’s in de openbare ruimte beperken vanwege hinder en luchtverontreiniging.

4

Inhoudsopgave Samenvatting Inhoudsopgave Achtergronden onderzoek 1. Algemene attitude 2. Draagvlak bestaande mobiliteitsmaatregelen 3. Draagvlak voorgenomen maatregelen mobiliteit 4. Draagvlak voorgenomen maatregelen houtstook particulieren 5. Suggesties en reacties Bijlage: Figuren bekendheid bestaande mobiliteitsmaatregelen

2 5 6 8 11 16 19 23 29

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

5

Achtergronden onderzoek Op weg naar een gezonde luchtkwaliteit, Uitvoeringsprogramma 2020–2030 We bereiden als gemeente Nijmegen aanpassing van het gemeentelijk uitvoeringsprogramma luchtkwaliteit voor. Enerzijds vanwege de wens tot evalueren en bijstellen (halfweg 2020-2030) en anderzijds omdat er nieuwe wettelijke EU-grenswaarden aankomen met dreigende overschrijdingen. Uitvraag van draagvlak onder inwoners voor bestaande en potentiële maatregelen is waardevol als ondersteuning van het proces. Doel onderzoek/probleemstelling Doel: informatie vergaren over draagvlak voor bestaande en nieuwe maatregelen bij Nijmegenaren om ons uitvoeringsprogramma aan te scherpen en het stadsbestuur nader te informeren. Daarbij ligt de focus op voor huishoudens relevante beleidsmaatregelen van de gemeente: mobiliteit en houtstook. Maatregelen die bijvoorbeeld zijn gericht op bedrijven of instellingen blijven buiten beschouwing. Recent heeft een panelmeting over houtstook reeds relevante informatie over draagvlak voor maatregelen opgeleverd. Op dit onderwerp ligt er nog wel een kans om eventuele nieuwe, beoogde inzet voor te leggen aan onze inwoners.

Onderzoeksvraag: welke aanvaarding en/of steun is er bij inwoners van Nijmegen voor bepaalde gemeentelijke inzet op mobiliteit en voor nieuwe maatregelen rond houtstook? Vanuit de informatiebehoefte zijn de vraagthema’s: ▪ Draagvlak voor bestaande en te nemen (vastgestelde) mobiliteitsmaatregelen: o Selectieve gebiedstoegang logistiek en brommers/snorfietsen (zero emissie zones) o Milieuzone voertuigen o Personenvervoer schoner, minder, anders (o.a. deelmobiliteit) o Schone stadslogistiek (bezorging bij huishoudens) o Duurzaam OV ▪ Draagvlak voor voorgenomen/beoogde mobiliteitsmaatregelen: o Stimuleren van deelmobiliteit o Meer vervuilende voertuigen weren uit bepaalde gebieden o Uitbreiden van het aantal Zero-emissie zones o Meer inzetten op pakket-afhaalpunten ▪ Draagvlak voor nieuwe (voorgenomen/beoogde) maatregelen rond houtstook door particulieren : o Houtstookverbod bij code rood/oranje van de stookwijzer o Algeheel verbod op het stoken van hout o Verbod op buiten stoken (bv vuurkorf of pizzaoven) bij code rood/oranje o Regels om houtrookkanalen in nieuwbouw te verbieden o Houtstookvrije wijken o Actiever inzetten op ontmoedigingsbeleid op stoken ▪ Suggesties voor maatregelen gericht op huishoudens i.r.t. gezonde luchtkwaliteit

6

Onderzoeksopzet en respons Om de hierboven genoemde onderzoeksvragen te kunnen beantwoorden verzamelden we informatie middels een stadspanelpeiling. Een veldwerkperiode van ruim twee weken in augustus 2025 leidde tot een respons van 2.595 panelleden (4.592 personen benaderd, 57% respons). Dat is voldoende om bruikbare uitspraken te doen op stadsniveau en uit te splitsen naar stadsdelen. Een dergelijke opiniepeiling is een doelmatige onderzoeksmethode waarbij een zeer divers publiek kan worden bevraagd, goed verspreid over onze stad.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

7

1. Algemene attitude ‘Luchtkwaliteit’ verwijst naar hoe schoon of vervuild de lucht is die we inademen. Het geeft aan hoeveel schadelijke stoffen of verontreinigingen er in de lucht zitten. Een stad met veel auto's kan bijvoorbeeld een slechte luchtkwaliteit hebben door uitlaatgassen. Na een bosbrand kan de luchtkwaliteit slecht zijn door rookdeeltjes. In een schoon natuurgebied is de luchtkwaliteit meestal goed omdat er weinig vervuiling is. Duidelijk is dat de luchtkwaliteit in Nijmegen een relevant thema is voor veel panelleden: ▪ Zo’n 81% denkt er soms over na over de luchtkwaliteit om zich heen; ▪ Een groep van 62% maakt zich zorgen over de luchtkwaliteit op plaatsen in de stad; ▪ Van de panelleden geeft 27% aan soms klachten te ervaren die kunnen komen door de luchtkwaliteit; ▪ Een grote meerderheid van 86% vindt het belangrijk dat gemeente luchtvervuiling in Nijmegen terugdringt; ▪ Luchtvervuilingsbronnen waar de gemeente zich vooral zou moeten richten zijn volgens het panel industrie, verkeer en scheepvaart. De eigen rol (als huishoudens) wordt minder belangrijk gevonden. Ik denk soms na over de luchtkwaliteit om me heen

Eens 8% 11%

Niet eens/niet oneens Oneens 81%

Weet niet Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Zoals gezegd denkt 81% van de panelleden soms na over de luchtkwaliteit om zich heen. In het stadsdeel Nijmegen-Centrum zijn er nog wat meer ondervraagden waarbij luchtkwaliteit een thema is: hier geeft 88% aan er soms over na te denken. Ik maak me zorgen over de luchtkwaliteit op sommige plaatsen in de stad

Eens 15%

20%

Niet eens/niet oneens 62%

Oneens Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025

8

Meer dan de helft (een groep van 62%) maakt zich zorgen over de luchtkwaliteit op sommige plaatsen in de stad. Deze zorgen zijn er in wat grotere mate in het stadsdeel NijmegenNieuw-West (bij 70% van de panelleden in dat stadsdeel). Ik heb soms klachten die kunnen komen door de luchtkwaliteit

Eens 13% 27%

43%

Niet eens/niet oneens Oneens

17%

Weet niet Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Ruim een kwart van de panelleden (27%) geeft aan soms klachten te ervaren die mogelijk gerelateerd zijn aan de luchtkwaliteit. Er zijn geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar in de beantwoording. Belangrijk dat gemeente luchtvervuiling in Nijmegen terugdringt

Belangrijk 10%

3%

Niet belangrijk/niet onbelangrijk Niet belangrijk 86%

Weet niet Bron: peiling stadspanel augustus 2025 De gemeente Nijmegen past het luchtkwaliteitsprogramma aan. Dit programma bevat plannen om de luchtvervuiling te verminderen. Bijna 9 van de 10 panelleden vindt het belangrijk dat de gemeente hier wat aan doet (86%). Er zijn geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

9

Op welke luchtvervuilingsbronnen moet de gemeente zich vooral richten?

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Luchtvervuilingsbronnen waar de gemeente zich vooral zou moeten richten zijn volgens het panel vooral industrie, verkeer en scheepvaart. Zoals gezegd worden huishoudens als bron van luchtvervuiling door minder mensen belangrijk gevonden. In Nijmegen-Oud-West vindt een wat grotere groep (88%) dat de gemeente zich vooral moet richten op de industrie als bron van luchtvervuiling. In Nijmegen-Centrum geeft 66% aan dat de scheepvaart in dit kader aandacht verdient. Verder zijn er geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar.

10

2. Draagvlak bestaande mobiliteitsmaatregelen Het verkeer is een belangrijke oorzaak van luchtvervuiling in Nijmegen. De afgelopen jaren zijn er maatregelen genomen voor verkeer, die helpen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Kennen Nijmeegse panelleden deze maatregelen al? Staan ze er positief tegenover?

2.1 Bekendheid bestaande mobiliteitsmaatregelen Voordat we naar het draagvlak vroegen is eerst gemeten of Nijmegenaren bekend zijn met allerlei gemeentelijke verkeersmaatregelen die zijn bedoeld om de luchtkwaliteit positief te beïnvloeden. Meer bekende maatregelen zijn: ▪ Het autoluw maken van de binnenstad; ▪ Milieuzones voor zakelijke bestel- en vrachtwagens: de binnenstad, campus Heijendaal en Hof van Holland zijn zero-emissiezones; ▪ Deelvervoer zoals deelauto's en deelfietsen; ▪ Park en Ride-terreinen (P&R) aan de rand van de stad. Minder bekende maatregelen zijn: ▪ Milieuzones voor brom- en snorfietsen: oude brommers/scooters mogen bepaalde gebieden niet in (zero-emissiezones); ▪ Gebruik van schone voertuigen in de bouw (zonder vervuilende uitstoot); ▪ Het project ‘Autodelen met bekenden’1. In de bijlage zijn figuren opgenomen die de bekendheid van mobiliteitsmaatregelen laten zien, inclusief de bijbehorende cijfers. Er zijn geen duidelijke verschillen in bekendheid van mobiliteitsmaatregelen tussen panelleden uit verschillende stadsdelen, met de volgende uitzonderingen: ▪ Deelauto's en deelfietsen zijn in Dukenburg naar verhouding wat minder bekend (bij 15% onbekend, versus 10% in het gehele panel). ▪ Park en Ride-terreinen (P&R) aan de randen van de stad zijn wat minder bekend in Nijmegen-Midden (bij 63% in dit stadsdeel bekend, bij 18% onbekend).

▪ ‘Autodelen met bekenden’ is in Nijmegen-Oost wat meer bekend (bij 36% bekend, versus 28% in het gehele panel). ▪ Gebruik van schone voertuigen in de bouw is minder bekend in Nijmegen-Midden en Nijmegen-Noord (in beide stadsdelen bij 48% een onbekende maatregel).

Het "project autodelen met bekenden" verwijst naar de mogelijkheid om zelf, informeel of gestructureerd, een deelautobestuur te organiseren binnen een groep vrienden of buren, in plaats van via een commercieel platform. De Vereniging voor Gedeeld Autogebruik biedt hiervoor ondersteuning, zoals voorbeeldcontracten, een speciale verzekering en een autodeelverzekering, zodat de auto verzekerd is tijdens het lenen. Administratie kan via apps, een gezamenlijke kalender, of een WhatsApp-groep lopen, waarbij afspraken worden vastgelegd over het gebruik en de kosten. 1

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

11

2.2 Draagvlak voor bestaande mobiliteitsmaatregelen Relevant is uiteraard ook hoe panelleden denken over bestaande maatregelen voor verkeer in Nijmegen. Denkt zij positief of negatief over de volgende maatregelen? Maatregelen waarover veel panelleden positief zijn (groter draagvlak): ▪ Sterk vervuilende brommers en snorfietsen mogen niet in bepaalde gebieden (milieuzones) komen (zero emissie zones); ▪ Openbaar vervoer in de stad mag geen schadelijke stoffen meer uitstoten; ▪ Sterk vervuilende zakelijke busjes en vrachtwagens mogen niet in bepaalde gebieden (milieuzones) komen (zero emissie zones); ▪ We moedigen inwoners aan om anders te reizen, bijvoorbeeld minder vaak de auto en vaker openbaar vervoer of fiets. Maatregelen waarover naar verhouding minder panelleden positief zijn (geringer draagvlak): ▪ We willen meer bouwprojecten zonder luchtvervuiling laten uitvoeren; ▪ We stimuleren deelvervoer, zoals het delen van auto's. Milieuzones brommers en snorfietsen (draagvlak)

9%

6%

Positief Neutraal Negatief 84%

Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Ruim 8 van de 10 panelleden (84%) staan positief tegenover het weren van sterk vervuilende brommers en snorfietsen uit bepaalde gebieden (milieuzones). Een kleine groep, 6 van de 100 panelleden, staat hier negatief tegenover. In Nijmegen-Oost staan naar verhouding (nog) meer panelleden achter deze milieuzones (91% positief). In Dukenburg is er naar verhouding wat minder draagvlak voor de maatregel, zo’n 11% staat er negatief tegenover. Maar ook in Dukenburg is een duidelijke positieve meerderheid te vinden. Verder zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar.

12

Schoon OV (draagvlak)

14%

2%

Positief Neutraal Negatief 83%

Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Ruim 8 van de 10 panelleden (83%) staan positief tegenover het niet langer mogen uitstoten van schadelijke stoffen meer uitstoten door openbaar vervoer in de stad. Een heel kleine groep, 2 van de 100 panelleden, staat hier negatief tegenover. In Dukenburg is er naar verhouding wat minder draagvlak voor de maatregel, zo’n 5% staat er negatief tegenover. Maar ook in Dukenburg is een grote positieve meerderheid te vinden. Verder zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar. Milieuzones zakelijke busjes en vrachtwagens (draagvlak)

9%

Positief

13%

Neutraal Negatief 77%

Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Bijna 8 van de 10 panelleden (77%) staan positief tegenover het weren van sterk vervuilende zakelijke busjes en vrachtwagens uit bepaalde gebieden (milieuzones). Een kleinere groep, 9 van de 100 panelleden, staat hier negatief tegenover. In Dukenburg is er naar verhouding wat minder draagvlak voor de maatregel, zo’n 15% staat er negatief tegenover. Maar ook in Dukenburg is een duidelijke positieve meerderheid te vinden. Verder zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

13

Bouwprojecten zonder luchtvervuiling (draagvlak)

10%

Positief Neutraal

24% 64%

Negatief Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Het laten uitvoeren van meer bouwprojecten zonder luchtvervuiling wordt door ruim 6 van de 10 panelleden (64%) als positief beschouwd. Negatief hierover zijn 1 van de 10 panelleden (10%). In Nijmegen-Oost (70% positief) en Nijmegen-Oud-West (71%) staan naar verhouding meer panelleden achter deze maatregel. In Lindenholt (20% negatief) en Dukenburg (15%) is er naar verhouding wat minder draagvlak voor de maatregel. Maar ook in deze stadsdelen een duidelijke positieve meerderheid te vinden. Verder zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar. Inwoners aanmoedigen om anders te reizen (draagvlak)

11%

Positief

16%

Neutraal Negatief 72%

Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 We moedigen als gemeente inwoners aan om anders te reizen, bijvoorbeeld minder vaak de auto te gebruiken en vaker openbaar vervoer of fiets. Ruim 7 van de 10 panelleden staan hier positief tegenover (72%), negatief zijn 1 van de 10 panelleden (11%). In Nijmegen-Midden (80% positief) en Nijmegen-Noord (76%) staan naar verhouding meer panelleden achter deze maatregel. In Lindenholt (19% negatief) en Dukenburg (19%) is er naar verhouding wat minder draagvlak. Maar ook in deze stadsdelen een duidelijke positieve meerderheid te vinden. Verder zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar.

14

Deelvervoer stimuleren (draagvlak)

12%

Positief Neutraal

28%

58%

Negatief Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 We stimuleren deelvervoer, zoals het delen van auto's. Bijna 6 van de 10 panelleden (58%) staan hier positief tegenover, negatief zijn ruim 1 van de 10 panelleden (12%). In Nijmegen-Oost staan naar verhouding meer panelleden achter het stimuleren van deelvervoer (68% positief). In Dukenburg is er naar verhouding wat minder draagvlak voor de maatregel, zo’n 21% staat er negatief tegenover. Maar ook in Dukenburg is een duidelijke positieve meerderheid te vinden. Verder zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

15

3. Draagvlak voorgenomen maatregelen mobiliteit Er is ook gevraagd naar meningen over nieuwe maatregelen voor verkeer. Wat vinden panelleden van de bepaalde voorstellen, gericht op het verbeteren van de lokale luchtkwaliteit? Maatregelen waarover veel panelleden positief zijn (groter draagvlak): ▪ Het aantal breng- en afhaalpunten voor pakketjes in de stad verhogen, zodat er minder verkeer in de straten is; ▪ Meer gebieden (milieuzones) toevoegen waar vervuilende brommers en vervuilende zakelijke busjes/vrachtwagens niet mogen komen. Maatregelen waarover naar verhouding minder panelleden positief zijn (geringer draagvlak): ▪ Naast vervuilende brommers en vrachtwagens ook andere vervuilende voertuigen (bijvoorbeeld oude personenauto’s) verbieden in bepaalde gebieden; ▪ Deelvervoer zoals het delen van auto’s of fietsen aanmoedigen door voorlichting en subsidies. Meer breng- en afhaalpunten voor pakketjes (draagvlak)

7%

Positief

16%

Neutraal Negatief 74%

Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Bijna driekwart (74%) is positief over het eventueel verhogen van het aantal breng- en afhaalpunten voor pakketjes in de stad, zodat er minder verkeer in de straten is. In het draagvlak voor deze maatregel zijn geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) gemeten.

16

Meer milieuzones brommers/snorfietsen en zakelijke busjes/vrachtwagens (draagvlak)

14%

Positief Neutraal

19% 65%

Negatief Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Ook de mogelijkheid tot nieuwe gebieden (milieuzones) waar vervuilende brommers en vervuilende zakelijke busjes/vrachtwagens niet mogen komen behoort tot de maatregelen waarover veel panelleden positief zijn (groter draagvlak): 65% is hierover positief. In stadsdeel Dukenburg is er naar verhouding wat minder draagvlak (21% is negatief, versus 14% van het gehele panel). Maar hier is desalniettemin ook een positieve meerderheid te vinden. Verder zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar. Uitbreiden milieuzones met andere voertuigen (draagvlak)

Positief

21%

Neutraal 55% 22%

Negatief Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Het, naast vervuilende brommers en vrachtwagens, verbieden van ook andere vervuilende voertuigen in bepaalde gebieden (bijvoorbeeld oude personenauto’s) is door ruim de helft gesteund (55%). In Nijmegen-Oost (62% positief), Nijmegen-Noord (61%) en Nijmegen-Midden (60%) staan naar verhouding meer panelleden achter het uitbreiden van milieuzones met andere voertuigen. In Dukenburg is er naar verhouding wat minder draagvlak voor de maatregel, zo’n 32% staat er negatief tegenover. Maar ook in Dukenburg is een positieve meerderheid te vinden. Verder zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

17

Voorlichting en subsidies voor deelvervoer (draagvlak)

16%

Positief Neutraal 54%

27%

Negatief Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Ook het aanmoedigen van deelvervoer, zoals het delen van auto’s of fietsen, door voorlichting en subsidies is door ruim de helft gesteund (54%). In Nijmegen-Oost staan naar verhouding meer panelleden achter deze maatregel (62% positief). In Nijmegen-Centrum (28% negatief), Lindenholt (24%) en Dukenburg (22%) is er naar verhouding wat minder draagvlak. Maar ook in deze stadsdelen is een duidelijke positieve meerderheid te vinden. Verder zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar.

18

4. Draagvlak voorgenomen maatregelen houtstook particulieren Ook het verbranden van hout heeft invloed op de luchtkwaliteit in Nijmegen. Wat vindt het panel van nieuwe, mogelijke maatregelen om de luchtvervuiling door houtstook te verminderen? Denken panelleden er positief of negatief over? Maatregelen waarover veel panelleden positief zijn (groter draagvlak): ▪ Verbod op houtverbranding in Nijmegen bij code rood en oranje in de stookwijzerapp van het RIVM; ▪ Verbod op buitenverbranding (bijvoorbeeld vuurkorven of pizzaovens) bij code rood/oranje in de stookwijzer van het RIVM; ▪ Mensen ontmoedigen om hout te stoken als alternatief voor centrale verwarming; ▪ Mensen ontmoedigen om hout te stoken voor sfeer in huis; ▪ Verbieden van rookkanalen (schoorstenen) bij nieuwbouw. Maatregelen waarover naar verhouding minder panelleden positief zijn (geringer draagvlak): ▪ Een verbod op het verbranden van hout in heel Nijmegen; ▪ Wijken aanwijzen waar niet meer met hout gestookt mag worden (houtstook vrije wijken). Verbod houtverbranding o.b.v. stookwijzerapp (draagvlak)

8%

Positief

9%

Neutraal Negatief 82%

Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Een mogelijk verbod op houtverbranding in Nijmegen bij code rood en oranje in de stookwijzerapp van het RIVM wordt door een meerderheid van 82% gesteund. Er zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

19

Verbod op buitenverbranding o.b.v. stookwijzerapp (draagvlak)

11%

Positief

12%

Neutraal Negatief 76%

Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Ruim driekwart (76%) van het panel denkt positief over een eventueel verbod op buitenverbranding (bijvoorbeeld vuurkorven of pizzaovens) bij code rood/oranje in de stookwijzer van het RIVM. Er zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar. Houtstook als hoofdverwarming ontmoedigen (draagvlak)

14%

Positief

Neutraal

17%

Negatief 67%

Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Mensen ontmoedigen om hout te stoken als alternatief voor centrale verwarming wordt door twee derde (67%) positief bekeken. In Dukenburg is er wat minder draagvlak voor de maatregel, zo’n 20% staat er negatief tegenover. Verder zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar.

20

Houtstook voor sfeer ontmoedigen (draagvlak)

14%

Positief Neutraal

18%

Negatief 67%

Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Ook het ontmoedigen van het stoken van hout voor de sfeer in huis wordt door twee derde (67%) positief bekeken. Er zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar. Verbod rookkanalen bij nieuwbouw (draagvlak)

5%

Positief

15%

Neutraal 21%

59%

Negatief Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Het verbieden van rookkanalen (schoorstenen) bij nieuwbouw is door 59% als positief aangemerkt. In Dukenburg is er wat minder draagvlak voor de maatregel, zo’n 20% staat er negatief tegenover. Verder zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar.

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

21

Algeheel verbod op het stoken van hout (draagvlak)

Positief

27% 46%

Neutraal Negatief Weet niet

24%

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Een algeheel verbod op het verbranden van hout in heel Nijmegen is door 46% positief bekeken, en door 27% negatief. Er zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar. Houtstook vrije wijken (draagvlak)

5% 29%

Positief 43%

Neutraal Negatief

23%

Weet niet

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Wijken aanwijzen waar niet meer met hout gestookt mag worden (houtstook vrije wijken) is door 43% positief gewaardeerd, door 29% negatief. In Dukenburg is er wat minder draagvlak voor de maatregel, zo’n 38% staat er negatief tegenover. Verder zijn in het draagvlak voor deze maatregel geen duidelijke verschillen naar woonlocatie (stadsdeel) zichtbaar.

22

5. Suggesties en reacties Suggesties van panelleden voor maatregelen Panelleden kregen verschillende mogelijkheden om de luchtkwaliteit in Nijmegen te verbeteren voorgelegd. Hebben zij daarnaast zelf ook nog een goed idee, dat nog niet is genoemd? Hier volgt een overzicht van onderscheidende thema’s en hun beschrijving op basis van de open antwoorden, met representatieve quotes en op volgorde van frequentie. Daarnaast tonen we een selectie van bijzondere, vermeldenswaardige antwoorden. U heeft verschillende mogelijkheden gezien om de luchtkwaliteit in Nijmegen te verbeteren. Heeft u zelf nog een goed idee, dat nog niet is genoemd? 1. Verkeer: snelheidsverlaging, doorstroming en autoluw Veel inwoners opperen maatregelen voor minder en langzamer (gemotoriseerd) verkeer, betere doorstroming (bijvoorbeeld groene golven en beter ingestelde stoplichten) en autoluwe zones om zo de uitstoot te verminderen en de luchtkwaliteit direct te verbeteren. Vaak wordt ook uitbreiding van 30 km/u-zones genoemd, veilige schoolroutes en het weren van (oude) vervuilende voertuigen. In 115 van de 952 reacties komen verkeerssuggesties naar voren. Een paar representatieve quotes: ▪ "30 km in de hele stad invoeren voor verlaging uitstoot en het maakt het verkeer meteen veiliger." ▪ "Groene golf bij stoplichten op doorgaande wegen.

Remmen en accelereren kost veel energie en er komt veel fijnstof bij vrij." ▪ "De binnenstad geheel autovrij maken en goede shuttlebus verbindingen realiseren en gratis parkeren." 2. Vergroening: meer bomen, planten en groen(infrastructuur) Er is veel steun om de stad te vergroenen door het aanplanten van bomen, groene daken/gevels, en het vervangen van stenen door planten. Inwoners zien vergroening als bijdrage aan luchtzuivering, verkoeling en leefkwaliteit. Komt voor in 89 reacties. ▪ "Zoveel mogelijk bestrating en stenen vervangen door groen." ▪ "Meer bomen planten (naald- en loofbomen) om stikstof en fijnstof te verminderen." ▪ "Meer groen/beplanting is ook goed voor de luchtkwaliteit." 3. Industrie en bedrijven: emissiebeperking, verplaatsing en handhaving Respondenten noemen vaak de industrie (en grote bedrijven) als belangrijke bron van luchtvervuiling en pleiten voor strengere emissienormen, betere monitoring, handhaving en waar mogelijk verplaatsing van vervuilende bedrijven uit woonwijken. Komt voor in 78 reacties. ▪ "Industrie aanpakken. Meer bomen planten.... Industrie beëindigen of verplaatsen die nu aan de westzijde van de stad liggen bv asfaltfabriek en vuilverbranding." ▪ "Strakke afspraken met vervuilende industrieën en daar ook daadwerkelijk intensief op handhaven." ▪ "De fabriek voor afvalverwerking geeft zeer veel stank en luchtvervuiling.

Deze staat te dicht bij bewoonde gebieden. Minder afval produceren zal ook helpen..."

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

23

4. Scheepvaart en binnenvaart Binnenvaart en passagiersschepen worden vaak aangehaald als grote, relatief onderbelichte bron van luchtvervuiling, met ideeën voor strengere regelgeving, monitoring, walstroomvoorzieningen en lobby richting landelijk beleid. Komt voor in ca. 71 reacties. Representatieve quotes: ▪ "De scheepvaart is zeer vervuilend en over de Waal komt veel verkeer. Het zou al een begin zijn om daar aandacht op te vestigen." ▪ "Handhaven op het uitgassen door vrachtschepen op de Waal." ▪ "Ik denk dat de grootste luchtvervuiling in Nijmegen van scheepvaart komt, dus ik zou kijken of er iets gedaan kan worden met afzuiging boven de waal, of een verbod op doorvaart van schepen boven een bepaalde grenswaarde qua uitstoot." 5. Houtstook, BBQ, vuurkorven en particuliere verbranding Inwoners wijzen op de hinder en gezondheidsrisico’s van particuliere houtstook, vuurkorven en barbecues als (seizoens)bron van luchtverontreiniging en pleiten voor verbod of strengere handhaving. Komt voor in 62 reacties. ▪ "Hele graag een volledig verbod op alle vormen van houtstook binnen en buiten." ▪ "Barbecue’s verbieden! De aansteekrommel stinkt, het verbrande vlees stinkt. Ik zou er graag van verschoond blijven!" ▪ "Houtstook per direct verbieden en streng handhaven. Alle vormen zijn verboden." 6.

Openbaar vervoer en deelmobiliteit Betaalbaar, toegankelijk, betrouwbaar en schoon openbaar vervoer en deelmobiliteit worden gezien als essentieel alternatief voor de auto, met voorstellen voor tariefverlaging, uitbreiding van het aanbod, nachtnet en elektrische OV-middelen. Komt voor in 47 reacties. ▪ "Gratis openbaar vervoer, hoeft men niet meer met de auto naar stad." ▪ "Openbaar vervoer verbeteren en goedkoper maken, zodat dit ook een echt alternatief is voor het gebruik van een eigen auto." ▪ "Meer en fijnmaziger ov om als echt alternatief te werken voor de auto, nacht ov hoort hierbij." 7. Handhaving, monitoring en transparantie Respondenten benadrukken het belang van consequente handhaving, meer luchtkwaliteitsmeting en het delen van informatie met inwoners, bijvoorbeeld via displays, apps of openbare rapportages. Komt voor in 33 reacties. ▪ "Handhaven van de maatregelingen. Verbieden is een ding, zorgen dat overtreders bestraft worden moet daar dan wel op volgen." ▪ "Luchtkwaliteit dagelijks meten en vroegtijdig openbaar maken!!!" ▪ "Actuele vervuiling in kleuren of diagrammen zichtbaar maken op displays in stad en langs hoofdwegen om mensen bewuster te maken." 8.

Subsidie, stimulering en beloning Er worden diverse beleidssuggesties gedaan om gewenst gedrag financieel, praktisch of sociaal te stimuleren—denk aan subsidies voor elektrische vervoersmiddelen, alternatieve verwarmingsmethoden of vergroening van particuliere tuinen. Komt voor in 25 reacties. ▪ "Subsidie voor aanschaf en gebruik van elektrische voertuigen voor mensen met een kleine beurs."

24

▪ ▪

"Mensen zonder auto, ook degenen die af en toe een auto huren, op een of andere manier belonen." "Meer campagne voor alternatieve verwarmingsmethodes (bijv. hybride warmtepompen)."

9. Evenementen en vuurwerk Beperken of verbieden van vuurwerk en vervuilende (massa-)evenementen wordt door verschillende inwoners als aanvullende maatregel voorgesteld. Komt voor in 15 reacties. Representatieve quotes: ▪ "Algeheel vuurwerkverbod." ▪ "Verbieden van het afsteken van alle vuurwerk en rookbommen of fakkels, ook bij NEC en aan het slot van concerten (zoals het Goffertpark)." ▪ "Verminderen van uitstoot door op schepen in de Waal." 10. Roken en dampen in de openbare ruimte Enkele inwoners willen het buiten roken, vapen en sisha’s in de openbare ruimte beperken vanwege hinder en luchtverontreiniging. Komt voor in 7 reacties. ▪ "Roken verbieden op straat. Meer groen! Planten, bomen, water, natuur zorgt voor betere lucht." ▪ "Rookverbod in openbare ruimten." ▪ "Uitgebreider rookverbod bv op terrassen - maak een paar duidelijke rookplekken." Vermeldenswaardige ideeën en suggesties voor maatregelen Buiten de hierboven samengevatte suggesties vielen ook losstaande, bijzondere reacties op: ▪ "Ik las over een luchtzuiveringstoren in Rotterdam en over het zuiveren van lucht via ondergrondse parkeergarages." ▪ "In Arnhem worden bouwprojecten uitgezet en hier moeten bedrijven op ‘solliciteren’ als het waren.

Zij laten zien hoe zij de bouw van een project zo groen mogelijk kunnen doen of misschien nog groener dan initieel was bedacht." ▪ "Ik denk dat de grootste luchtvervuiling in Nijmegen van scheepvaart komt, dus ik zou kijken of er iets gedaan kan worden met afzuiging boven de waal, of een verbod op doorvaart van schepen boven een bepaalde grenswaarde qua uitstoot." ▪ "Jazeker, een drastische bevolkingskrimp, als de grootste veroorzaker van vrijwel alle problemen waar we ons voor gesteld zien. Dus geen gejubel meer als een gemeente x inwoners heeft bereikt, maar strafpunten voor B&W. Zonder bevolkingskrimp komt de leefbaarheid ernstig in het gedrang en blijft het dweilen met de kraan open. Start daar eens een discussie over, of is dat verboden terrein." ▪ "Digitale (…) weergave van realtime luchtkwaliteit waar ik over heb gelezen"

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

25

Overige reacties van panelleden Naast suggesties plaatsen panelleden ook andere, waardevolle opmerkingen. Hieronder volgt een overzicht en samenvatting, met representatieve quotes en in volgorde van frequentie. En we sluiten af met een selectie van bijzondere, vermeldenswaardige reacties. Verkeer Reacties gericht op het autoverkeer, stoppen/optrekken van bussen, parkeerbeleid en het effect van verkeersmaatregelen op luchtkwaliteit zijn zeer frequent aanwezig. Een paar representatieve quotes: ▪ “Ga mensen niet uit hun auto jagen door deel auto’s. Een doorn in mijn oog zijn nu al die fietsen en brommers ( het nieuwe straat vuil ).” ▪ “Autoluwe woonwijken helpen niet. En deel-auto’s en deel-fietsen ook niet. Dat bestaat immers al.” ▪ “Verkeer is grote vervuiler. Stoplichten staan zo slecht op elkaar afgesteld dat je bij elk stoplicht moet wachten. Dit betekent steeds extra uitstoot bij optrekken.” Houtstook Er zijn veel opmerkingen over het verbieden of reguleren van houtstook, BBQ’s en vuurkorven; men noemt rookoverlast, gezondheidsklachten en handhaafbaarheid. ▪ “Heel graag meer maatregelen tegen overlast houtstook.” ▪ “Houtstook verbieden, ontmoedigen is te weinig effectief.” ▪ “Stoken met hout is een groot probleem.

Buiten stinkt het en is het benauwd, je kunt niet anders dan je ramen sluiten als er gestookt wordt.” Scheepvaart Het aandeel van luchtvervuiling door scheepvaart op de Waal en Maaswaalkanaal is een vaker genoemd punt. Men vraagt om meer aandacht, monitoring en maatregelen voor deze bron. ▪ “Pak op hoog niveau de fijnstofvervuiling door de extreem intensieve scheepvaart op de Waal aan.” ▪ “Ik vermoed dat de scheepvaart op de Waal veel rotzooi uitstoot. In de ochtend hangt er vaak een smerige lucht.” Industrie Reacties met zorgen over luchtvervuiling door lokale industrie, fabrieken en specifieke locaties (ARN, asfaltcentrale energieweg) zijn ruim aanwezig. Men vraagt om meer focus op deze sector. ▪ “Er worden geen voorstellen t.a.v. de scheepvaart genoemd.” ▪ “(…) vervuilende industrie. Waarom wordt daar blijkbaar niets aan gedaan?” ▪ “Industrie en scheepvaart niet ontzien.” Groen Vele suggesties voor meer groen, bomen, parken en natuur komen terug. Men verbindt vergroening direct met verbetering van luchtkwaliteit en leefbaarheid. ▪ “Meer groen in de stad.” ▪ “Gewoon algemeen stook verbod. Vervuilende auto mogen ook niet in milieu zones komen bij betere lucht kwaliteit.” ▪ “Blijvend groen op parkeerplekken.”

26

Openbaar vervoer Reacties over de beschikbaarheid, betaalbaarheid en bereikbaarheid van het openbaar vervoer als alternatief voor de auto komen regelmatig terug. Representatieve quotes: ▪ “Openbaar vervoer goedkoper maken, meer fietsenstallingen.” ▪ “Maak het openbaar vervoer ook aantrekkelijk qua prijs voor de middenklasse.” ▪ “Voordeliger openbaar vervoer naar het centrum zorgt voor minder verkeer in de stad.” Handhaving Oproepen voor strenge handhaving van regels, boete bij overtredingen en zorgen dat maatregelen daadwerkelijk nageleefd worden zijn frequent. ▪ “Handhaven!!!!” ▪ “Er is nu wel een 30km zone maar deze moet gehandhaafd worden.” ▪ “Bij melding overlast, wordt nog te laconiek gereageerd door gemeente en ook handhavers die weinig hebben met groen en milieu.” Sociaal Reacties over de sociale gevolgen van maatregelen, aandacht voor ouderen, mensen met laag inkomen, mobiliteit en toegankelijkheid van de stad komen regelmatig voor.

▪ “Zorg ervoor dat niet de mensen die niet over de financiële middelen beschikken om nieuwe en schonere brommers of auto’s aan te schaffen benadeeld worden door de maatregelen.” ▪ “Voor sommige ouderen, steeds meer gezien de vergrijzing, is het moeilijk om nog te fietsen of bus pakken.” ▪ “Jullie houden geen rekening met mensen die voor hun werk afhankelijk zijn van de auto, zoals ploegenwerkers, zorgmedewerkers, mensen die werken in gebieden waar weinig OV is.” Overige maatregelen Reacties die ingaan op de effectiviteit, kosten, draagvlak en neutraliteit van beleidsmaatregelen, inclusief oproepen voor objectiviteit en duidelijke communicatie. ▪ “Neem maatregelen die handhaafbaar zijn en draagvlak hebben. Wordt niet ‘te woke’ want we hebben gezien wat dat aan tegenreacties oproept....” ▪ “Ik mis de consequenties van de keuzes. Het is gemakkelijk te kiezen voor maatregelen zonder de ‘prijs’ er van te weten.” ▪ “Het financiële plaatje hier niet in is meegenomen. Al die plannen kosten kleine ondernemers en burgers die geen subsidie of toeslagen krijgen veel geld, is dat wel wenselijk?” Verschillende algemene opmerkingen over luchtkwaliteit, gezondheid, leefomgeving, monitoring en burgerserviceniveau. ▪ “Gezondheid is belangrijkste factor voor levensgeluk en ziekte een hoge kostenpost. Luchtvervuiling is een van de grootste ziekteverwekkers.” ▪ “Meten is weten.

Wij willen graag op de hoogte zijn van die gegevens.” ▪ “Fijn dat dit een thema is! Wel van belang om niet al te star te zijn in dit soort zaken, dit wel in verhouding blijven zien.”

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

27

Bijzondere, vermeldenswaardige slotopmerkingen Buiten de samengevatte slotreacties vielen ook de volgende losstaande opmerkingen op: ▪ “Hoewel een grensoverschrijdend probleem zou Nijmegen sterk moeten inzetten op samenwerking (regionaal en nationaal) om schadelijke uitstoot scheepvaart terug te dringen. Er varen circa 120.000 schepen per jaar langs Nijmegen (circa 330 per etmaal) en emissies van scheepvaart binnen Nijmegen vormen voor roet circa de helft van alle uitstoot in Nijmegen.” ▪ “Pak op hoog niveau de fijnstofvervuiling door de extreem intensieve scheepvaart op de Waal aan en kijk niet weg of verlies je niet in quasi (in)populaire binnenstadverkeersmaatregelen!” ▪ “Bij iedere maatregel laten uittesten door en/of in gesprek met de betrokkenen. Dit om te voorkomen dat minder bedeelden en minder valide mensen in isolement raken omdat er niet genoeg geld/energie is om van de alternatieven gebruik te kunnen maken.” ▪ “Maak een uitzondering voor sommige groepen of plekken in de stad als het gaat om houtstook. Maak het tot een bijzondere gelegenheid of situatie als er een keer een vuur gestookt wordt.

Misschien werken met ontheffingen voor bv scouting eens per week of vergunningen voor gelegenheden...” ▪ “Voor de noodzakelijke mentaliteitsverandering bij de burger: laat ook zien wat de voordelen zijn van deze maatregelen (en niet alleen aangeven wat de burgers niet/niet meer mogen).”

28

Bijlage: Figuren bekendheid bestaande mobiliteitsmaatregelen Autoluw maken van de binnenstad (bekendheid)

9%

Bekend

5%

Niet bekend/niet onbekend 86%

Onbekend

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Milieuzones voor zakelijke bestel- en vrachtwagens (bekendheid)

Bekend

11% 10%

Niet bekend/niet onbekend 79%

Onbekend

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Deelvervoer zoals deelauto's en deelfietsen (bekendheid)

Bekend

10% 16%

Niet bekend/niet onbekend 74%

Onbekend

Bron: peiling stadspanel augustus 2025

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

29

P+R's aan de rand van de stad (bekendheid)

Bekend

12% 18%

Niet bekend/niet onbekend 70%

Onbekend

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Milieuzone brom- en snorfietsen (bekendheid)

Bekend

21%

16%

63%

Niet bekend/niet onbekend Onbekend

Bron: peiling stadspanel augustus 2025 Schone voertuigen in de bouw (bekendheid)

Bekend 32%

40%

Niet bekend/niet onbekend Onbekend 28%

Bron: peiling stadspanel augustus 2025

30

‘Autodelen met bekenden’ (bekendheid)

Bekend 29%

Niet bekend/niet onbekend

44%

27%

Onbekend

Bron: peiling stadspanel augustus 2025

Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

31