Motie Wie het weet mag het zeggen gooi het in de groep neem het onder de loep

Partij voor ) de Dieren

( NIJM E GEN

Nijmegen

Agendapunt 21 NIMEGEN

Digitaal Informatie beleid 2021 -2025

VocrN1niegenNu

Motie: "Wie het weet mag het zeggen, gooi het in de groep, neem het onder de loep"' De gemeenteraad van Nijmegen in openbare vergadering bijeen op 28 april 2021,

Constaterende dat: 1. Overheden steeds meer informatie over mensen verwerken en de maatschappelijke impact daarvan steeds groter wordt. 2. Onzorgvuldig, ongewenst en onrechtmatig gebruik van techniek of informatie zeer ingrijpende gevolgen kan hebben. Voorbeelden zijn de discriminatie waaronder racisme bij de toeslagenaffaire2, of de manipulatie van verkiezingen met data van Cambridge AnaIytica3, privacyschending door patintgegevens die op straat kwamen na gegevensdiefstal' of het frustreren van mededinging door technische vendor lock-in's van marktpartijen'. Ook verdampt vertrouwen in de overheid als gemeenten zich niet houden aan doelbinding: bijvoorbeeld als informatie van een afvalpas, dus verzameld met een ander doel, ook wordt gebruikt voor de opsporing van uitkeringsfraude'. 3. Lokale overheden steeds vaker beslissingen nemen op basis van Al en algoritmen, terwijl dit niet altijd voldoende transparant gebeurt en er het risico bestaat op discriminatie of onheus gebruik van informatie'. 4. De gemeente Nijmegen een hoog niveau nastreeft vwb privacy en ethiek, ook op op het gebied van data en techniek". 5. Verschillende steden, waaronder Enschede` en Eindhoven`'`, besloten een (Digitale) Ethische Commissie op te richten, om het stadsbestuur gevraagd` en ongevraagd van advies te voorzien rond digitaal beleid en het gebruik van techniek. 1 2

Een tekst uit het nummer "Zoete Inval" van Extirtce "Belastingdienst schuldig aan structurele discriminatie van mensen die toeslagen ontvingen"

die-toesIagen-ontvingen'baebefdb/ 3 "The Great Hack' laat zien hoe Cambridge Analytica en andere bedrijven ons manipuleren"

4

manipuIeren'bf9f8d3f/ "Waarschuwingen na GGD-datadiefstal: 'Wees extra alert'" https://nos.nl/artikel/2366244-waarschuwingen-na-ggd-datadiefstal-wees-extra-alert.html

5

"Onderzoek naar de opvatting van gemeentesecretarissen / ICTfunctionarissen inzake de gemeentelijke

automatisering" http://www.toponderzoek.com/download/48229 6 "Staat licht in jacht op uitkeringsfraude burgers volledig door, tot verbazing van privacy-experts"

https://www.volkskrant.nl/a-b41a35c6 7 "Fraude opsporen of gevaar van discriminatie? Gemeenten gebruiken 'slimme' algoritmes"

igoritmes.htm1 8 Manifest "Wij zijn Open en Weerbaar Nijmegen" httos://opendata.nijmegen.nl/datasetlmanifest-wij-zijn-open-enweerbaar-nilmegen 9

"City of Nijmegen reinvigorates OSS policy, forcing interoperability"

ipi/joinup.ec.europa.euIcollection/open-source-observatnrv-osor/news/not-having-choose https://on1ine.ibabs.eu/ihabsai/ub1icdownIoad.asox? 10 MEMO: Contouren Ethische Commissie Enschede: site=enschede&id=8549cdc5-17b9-4004-8d25-08d33220ebc2 11 "Eindhoven wil raad voor digitaal ethisch advies" https://www.ed.nl/eindhoyen/eindhnven-wil-raad-voor-digitaalethisch-advies-br"a108063c/ 12 Een concreet raadsvoorstel komt eind mei/begin juni in naar de Eindhovense gemeenteraad. 13 Alleen het stadsbestuur kan zo'n verzoek doen. Externen dienen desgewenst een verzoek aan de commissie via het stadsbestuur te doen.

(p. 112)

6. Digitalisering ook nieuwe inclusiviteitsvraagstukken met zich meebrengt, bijvoorbeeld omdat niet iedereen in staat is om gebruik te maken van digitale diensten die gemeenten aanbieden.

Overwegende dat: 1. Ethische dilemma's niet altijd een eenduidig 'goede' of 'kwade' oplossing kennen. 2. Het gemeentebestuur het beste politieke keuzes kan maken op basis van zorgvuldige belangenafwegingen. 3. Ethische commissies zelf geen onderzoek hoeven te doen, maar de kwaliteit van gemeentelijke informatie beoordeelt en op basis van deze informatie het stadsbestuur adviseert over digitale ethische kwesties. 4. Verschillende experts met diverse relevante expertises kunnen functioneren als een onafhankelijk profesioneel klankbord voor de gemeenteraad. 5. Een Digitale Ethische Commissie, die enkele keren per jaar zou kunnen vergaderen, haar bevindingen en overwegingen, geformuleerd voor een breed publiek, met de stad kan delen door deze openbaar te publiceren. 6. Een onafhankelijke insteek het belang van inwoners onbevooroordeeld kan behartigen. 7. Deze bevindingen deelname van het lekenbestuur aan technische debatten dient te bevorderen en daarmee de kwaliteit van besluitvorming verbetert. 8. Hierbij ook kan worden samengewerkt met andere gemeenten, bijvoorbeeld via de VNG, om samen tot de beste onafhankelijke adviezen te komen.

Verzoekt het college: •

Naar het voorbeeld van Enschede en andere steden een voorstel te doen voor de oprichting van een Digitale Ethische Commissie en dit voor het eind van 2021 voor te leggen aan de raad.

C Joep Bos-Coenraad GroenLinks

Charl e Brand PvdA

Toon van Gent D66

I

-

Yurre Wieken SP

P

T o

50+

Eline Lauret Partij voor de Dieren

Marjolijn Mijling CDA

VVD

Stadspartij DNF

ij ijm

Gewoon Nijmegen

(p.2/2)

0