Monitor Ondernemersklimaat

Ondernemingsklimaat Nijmegen 2024 29 november 2024

Jing Zhang & Bram Verhoef Team Onderzoek & Statistiek Gemeente Nijmegen

Samenvatting (1/2) ▪

In totaal hebben 320 ondernemers, bedrijven of instellingen uit Nijmegen in de periode van juni tot en met begin september 2024, de online vragenlijst over het ondernemingsklimaat Nijmegen 2024 ingevuld. Het totale aantal reacties is voldoende om uitspraken te doen over de hele stad Nijmegen.

▪

Bijna de helft van de respondenten (46%) denkt dat hun bedrijven/instellingen een positieve ontwikkeling zal doormaken in de stad/of regio Nijmegen de komende jaren. 40% denkt dat de ontwikkeling ongeveer gelijk zal blijven; 8% verwacht een negatieve ontwikkeling.

▪

Alle rapportcijfers in 2024 t.o.v. 2021 zijn:

▪

Bedrijfshuisvesting: van 7.8 in 2021 naar een 7,5 in 2024

▪

Bedrijfsomgeving: van 7 in 2021 naar een 6,4 in 2024

▪

Ondernemingsklimaat: van 6,8 in 2021 naar een 6,2 in 2024. Deze dalende trend is ook terug te zien in diverse landelijke onderzoeken naar het ondernemingsklimaat. Het aantal bedrijven of instellingen dat een voldoende geeft is bijna 75%.

▪

Dienstverlening van de gemeente Nijmegen aan bedrijven of instellingen: van 6,4 in 2021 naar een 6,1 in 2024

▪

Digitale dienstverlening van de gemeente Nijmegen aan bedrijven of instellingen: van 6,6 in 2021 naar een 6,2 in 2024

▪

Respondenten in 'High Tech' en 'Horeca, detailhandel en toerisme’, gevestigd zijn in Nijmegen-Centrum, Winkelsteeg en op de Noviotech Campus zijn over het algemeen minder tevreden. Respondenten in 'Zakelijke dienstverlening en ICT' en 'Health en Life Sciences', gevestigd zijn op Campus Heijendaal en in Brabantse Poort, zijn daarentegen over het algemeen meer tevreden.

▪

De contactmogelijkheden van de gemeente voor ondernemers en instellingen zijn beperkt bekend bij deze doelgroep. 52 ondernemers of instellingen die de afgelopen twee jaar contact hebben gehad met de Accountmanagers Bedrijven van de gemeente Nijmegen, hebben voor de dienstverlening van de Accountmanagers Bedrijven een rapportcijfer van een 7,7 gegeven. De respondenten die regelmatig contact hebben gehad met Accountmanagers Bedrijven zijn vooral tevreden over de dienstverlening van de Accountmanagers (8,2).

▪

De belangrijkste aandachtspunten voor verbetering van de bedrijfshuisvesting zijn: ▪ verduurzaming/energietransitie: 34% ▪ binnenklimaat: luchtkwaliteit, temperatuur: 25% ▪ staat en onderhoud van bedrijfshuisvesting: 21%

▪

De belangrijkste aandachtspunten voor verbetering van de bedrijfsomgeving zijn: ▪

parkeergelegenheid auto: 42%

▪

uitstraling openbare ruimte rondom bedrijfshuisvesting: 30%

▪

bereikbaarheid per auto: 30%

▪

beheer en onderhoud bestrating: 27%

▪

beheer en onderhoud groenvoorziening: 26%

▪

veiligheid (afwezigheid overlast en/of criminaliteit) bij bedrijfsomgeving: 21%

Samenvatting (2/2) ▪

▪

▪

▪

▪

De aandachtspunten voor verbetering van het ondernemingsklimaat in Nijmegen zijn: ▪

bereikbaarheid van de gehele stad: 42%

▪

gemeentelijke regelgeving: 32%

▪

voldoende en goed aanbod vestigingsplaatsen: 23%

▪

de dienstverlening van de gemeente Nijmegen aan ondernemers/instellingen: 23%

▪

lokale lasten: 22%

▪

veiligheid (afwezigheid overlast en/of criminaliteit) in Nijmegen: 21%

De aandachtspunten voor verbetering van de algehele dienstverlening van de gemeente aan bedrijven of instellingen zijn: ▪

vindbaarheid van de juiste weg/personen: 35%

▪

responstijd: snelheid waarmee vragen en/of verzoeken worden beantwoord: 30%

▪

bereikbaarheid van de medewerkers van de gemeente: 24%

De prioriteiten om bedrijven/instellingen in Nijmegen beter te ondersteunen zijn: ▪

beter voorlichting geven wat de gemeente doet voor de ondernemers: 28%

▪

steunen bij verduurzaming/energietransitie: 25%

▪

bedrijfsleven mooi en kansrijk in beeld brengen/ communiceren: 25%

Netcongestie

▪

47% van de respondenten verwacht geen gevolgen van netcongestie (18%) of maakt zich daar geen zorgen over (29%). 53% maakt wel zich wel zorgen over de mogelijke gevolgen van de netcongestie.

▪

82% van de respondenten geeft aan dat een uitbreiding van stroomcapaciteit niet nodig is voor hun bedrijven of instellingen. 12% geeft aan dat zij (waarschijnlijk) een uitbreiding van stroomcapaciteit gaan aanvragen bij netbeheerder Liander. 7% geeft aan dat zij een uitbreiding van stroomcapaciteit hebben aangevraagd bij netbeheerder Liander. Vooral grote bedrijven of instellingen hebben een uitbreiding van stroomcapaciteit aangevraagd bij netbeheerder Liander.

Digitale criminaliteit ▪

93% van de respondenten heeft aangegeven dat ze in de afgelopen twee jaar geen slachtoffer zijn geworden van digitale criminaliteit.

▪

7% van de respondenten is in de afgelopen twee jaar slachtoffer geworden van digitale criminaliteit, zoals hacking, ransomware of online oplichting. Vooral bedrijven of instellingen met een groot aantal werkzame personen hebben relatief meer last van digitale criminaliteit en doen ook relatief vaker aangifte of me lding bij de politie.

Opmerking: door afronding is het mogelijk dat de som van de deelpercentages niet exact op 100% uitkomt.

Inhoudsopgave Samenvatting 1.

Onderzoeksaanpak

2.

Beschrijving van de respondenten

3.

Rapportcijfer en aandachtspunten voor de eigen bedrijfshuisvesting

4.

Rapportcijfer en aandachtspunten voor de bedrijfsomgeving

5.

Rapportcijfer en aandachtspunten voor het ondernemingsklimaat

6.

Rapportcijfer en aandachtspunten voor de dienstverlening van de gemeente 1. Rapportcijfer voor de algehele dienstverlening 2. Rapportcijfer voor digitale dienstverlening 3. Aandachtspunten ter verbetering 4. Bekendheid met de contactmogelijkheden van de gemeente voor ondernemers 5. Contact met Accountmanagers Bedrijven en hun dienstverlening

7.

Netcongestie

8.

Digitale criminaliteit

9.

Prioriteiten om ondernemers/instellingen in Nijmegen beter te ondersteunen

10. Ondernemerspanel

1. Onderzoeksaanpak 2006-2021 (elke twee jaar)

2024 (juni tot september)

▪

6000-8000 brieven per post

▪

4000 brieven per post

▪

Unieke inloggegevens en gekoppeld met bekende gegevens over bedrijven of instellingen (werklocaties, aantal werkzame personen en sectoren)

▪

Eén URL-link/QR-code naar een digitale vragenlijst

▪

Ook werving via andere kanalen: mail via accountmanagers, LinkedIn, nieuwsbrieven (meer bekendheid over het onderzoek zodat ondernemers zonder post kunnen ook meedoen)

▪

Ongeveer 26 vragen

▪

Thema's:

▪

Meer dan 100 vragen

▪

4 keer e-mailadressen gevraagd

▪

Thema’s

▪

▪

Huisvesting

▪

Bedrijfsomgeving

▪

Ondernemingsklimaat

▪

Bedrijfsvoering

▪

Economisch beleid

▪

Circulaire economie

▪

Wijziging huisvestiging

▪

Dienstverlening

Focus op: ▪

Diagnostiek rapportcijfers

▪

▪

Huisvesting

▪

Bedrijfsomgeving

▪

Ondernemingsklimaat

▪ ▪

Dienstverlening gemeente Netcongestie

▪

Digitale criminaliteit

▪

Bedrijfsinformatie

▪

Deelname aan ondernemerspanel > e-mailadres

Focus op: ▪ Rapportcijfers over de hoofdthema> trend ▪ Aandachtspunten voor verbetering

2. Respons en respondenten 1.

Aantal respondenten per kanaal

2.

Respons naar het aantal werkzame personen

3.

Respons naar werklocaties

4.

Respons naar zelftypering en sectoren

5.

Respons naar ontwikkeling van de organisatie

6.

Toelichting over interpretatie van de resultaten

De Grift en Rietgraaf

Trade Port Nijmegen West

Bijsterhuizen

Brabantse Poort

Nijmegen-Centrum

Noviotech Campus Winkelsteeg

Campus Heijendaal

2.1 Aantal respondenten per kanaal 320 respondenten ▪ In totaal hebben 320 ondernemers, bedrijven en/of instellingen uit Nijmegen in de periode van juni tot en met begin september 2024 de online vragenlijst over het ondernemingsklimaat Nijmegen 2024 ingevuld.

▪ Twee derde van de respondenten (219) heeft de vragenlijst ingevuld via de brieven die zij per post hebben ontvangen. Dit komt overeen met 5% van het aantal brieven die wij (de gemeente Nijmegen) hebben verstuurd (ongeveer 4000). ▪ De overige respons is voornamelijk afkomstig van nieuwsbrieven (28) of LinkedIn van de gemeente (25), of van de e-mails die de Accountmanagers Bedrijven naar hun relaties gestuurd hebben (27).

2.2 Respons naar het aantal werkzame personen Ons onderzoek Bedrijven of instellingen met verschillende aantallen arbeidsplaatsen nemen deel aan dit onderzoek: ▪ Relatief meer bedrijven of instellingen met 5 of meer werkzame personen nemen deel aan het onderzoek; ▪ 28% van de respondenten komt uit bedrijven of instellingen met 10 tot en met 49 werkzame personen; ▪ 25% van de respondenten zijn eenmanszaken of ZZP 'ers.

Nijmegen In 2023 waren er 19.522 (bedrijfs)vestigingen in Nijmegen. Net als veel andere Nederlandse steden heeft Nijmegen een aanzienlijke aanwezigheid van ZZP'ers. ▪ 76% van de (bedrijfs)vestigingen in Nijmegen in 2023 is een eenmanszaak of een ZZP’er; ▪ Bij 13% van de (bedrijfs)vestigingen werken er 2 tot 4 werkzame personen; ▪ Bij 11% van de (bedrijfs)vestigingen werken er 5 of meer werkzame personen.; ▪ Bij 7% van de (bedrijfs)vestigingen werken er 10 of meer werkzame personen. Opmerking: door afronding is het mogelijk dat de som van de weergegeven deelpercentages niet exact op 100% uitkomt.

2.3 Respons naar werklocaties Ons onderzoek ▪ De (bedrijfs)vestigingen van 46% van de respondenten liggen elders dan in Nijmegen-Centrum of de zeven Nijmeegse werklocaties (vijf bedrijventerreinen en twee campussen); ▪ 26% ligt in Nijmegen-Centrum; ▪ 12% ligt verspreid over vijf bedrijventerreinen in Nijmegen, ▪ 2% ligt op de Noviotech Campus; ▪ 1% ligt op Campus Heijendaal.

Nijmegen ▪ 80% van de vestigingen ligt elders dan in Nijmegen-Centrum of de zeven Nijmeegse werklocaties; ▪ 12% van de vestigingen ligt in Nijmegen-Centrum; ▪ 6% ligt verspreid over vijf bedrijventerreinen in Nijmegen; ▪ 1% ligt op Campus Heijendaal; ▪ 0,4% ligt op de Noviotech Campus.

Opmerking: door afronding is het mogelijk dat de som van de weergegeven deelpercentages niet exact op 100% uitkomt.

2.4 Respons naar zelftypering en sectoren

▪ 45% van de respondenten geeft aan dat hun bedrijf of instelling een lokale onderneming is.

▪ 26% van de respondenten is actief in de sector van ‘zakelijke dienstverlening en ICT’.

▪ 38% voelt zich verbonden met de stad.

▪ 23% is actief in de sector van ‘horeca, detailhandel en toerisme’.

▪ 35% vindt dat hun bedrijf of instelling innovatief of/en kennisintensief is.

2.5.1 Respons naar ontwikkeling van de organisatie ▪ Bijna de helft (46%) van de respondenten denkt dat hun bedrijf of instelling de komende jaren een positieve ontwikkeling zal doormaken in de stad en/of de regio Nijmegen. ▪ 40% van de respondenten denkt dat hun bedrijf of instelling de komende jaren geen positieve noch een negatieve ontwikkeling zal doormaken. ▪ 8% van de respondenten denkt dat hun bedrijf of instelling de komende jaren een negatieve ontwikkeling zal doormaken in de stad en/of de regio Nijmegen.

2.5.2 Ontwikkeling naar werklocaties ▪ Vooral bedrijven of instellingen in de volgende locaties geven aan dat er hun bedrijf of instelling de komende jaren een negatieve ontwikkeling zal doormaken in de stad en/of de regio Nijmegen: ▪ Nijmegen-Centrum (21% van 82 respondenten) ▪ Winkelsteeg (17% van 6 respondenten) ▪ Bij ‘Campus Heijendaal’ (100% van 3 respondenten), ‘Brabantse Poort’ (80% van 10 respondenten), ‘Trade Port Nijmegen West (71%) van 14 respondenten)’ geeft de meerderheid van de respondenten aan dat hun bedrijf of instelling de komende jaren een positieve ontwikkeling zal doormaken in de stad en/of de regio Nijmegen.

2.6 Toelichting over interpretatie van de resultaten ▪ Betrouwbaarheid In 2023 waren er 19.522 (bedrijfs)vestigingen in Nijmegen, die samen 113.980 banen creëerden. Met een respons van 320 in ons onderzoek is de steekproef groot genoeg om betrouwbare uitspraken (95% betrouwbaarheid met een foutenmarge van 6%) te doen over de hele stad Nijmegen. ▪ Respons en bedrijvenpopulatie In ons onderzoek zijn de respondenten vaker afkomstig van grotere bedrijven en formele werklocaties (d.w.z. Nijmegen-Centrum, vijf bedrijventerreinen en twee campussen). In totaal is 25% van de respondenten een eenmanszaak of ZZP'er. In Nijmegen bestaat 76% van de 19.522 bedrijfsvestigingen uit eenmanszaken of ZZP'ers, verspreid over de hele stad Nijmegen. Daardoor lijkt het alsof de verdeling van de respondenten naar sector, aantal werknemers en werklocatie afwijkt van die van de bedrijfsvestigingen in Nijmegen. Echter, als we naar de werkgelegenheid kijken, zien we dat eenmanszaken en ZZP'ers in 2023 slechts 13% van de 113.982 banen vertegenwoordigen. Dit percentage ligt relatieve dichter bij de 25% uit ons onderzoek. Ook zien we dat de meeste werknemers werkzaam zijn bij bedrijven of instellingen op formele werklocaties, wat overeenkomt met de respondenten van ons onderzoek.

Hierdoor zijn de verschillen tussen de respons en de bedrijvenpopulatie veel kleiner dan de verschillen die door de verdeling van vestigingen doen vermoeden. ▪ Verschillen per sector, werklocatie, aantal werknemers of zelftypering Waar mogelijk voeren we een verdiepende analyse uit, afhankelijk van het aantal respondenten per sector, werklocatie, aantal werknemers of zelftypering. Vanwege het beperkte aantal respondenten in bepaalde sectoren of werklocaties moeten we echter voorzichtig zijn met het trekken van conclusies. We kunnen geen uitspraken doen over significantie van verschillen. De resultaten geven slechts een indicatie.

3. Bedrijfshuisvesting 1. 2. 3. 4.

Rapportcijfer: verdeling Rapportcijfer: ontwikkeling Rapportcijfer naar werklocaties, sectoren, het aantal werkzame personen en zelftypering Aandachtspunten

Bedrijfshuisvesting: Met '(bedrijfs)huisvesting’ bedoelen we de ruimtes die uw organisatie (bedrijf of instelling) gebruikt voor haar bedrijfsactiviteiten. Hieronder vallen bijvoorbeeld winkelruimtes, kantoorruimtes, fabrieken, praktijkruimtes, onderwijsruimtes, horecapanden of werkruimtes die verbonden zijn aan een woonlocatie (aan huis).

3.1 Rapportcijfer bedrijfshuisvesting: verdeling Bedrijfshuisvesting: 7,5 ▪ De respondenten waardeerden hun bedrijfshuisvesting met een 7,5. ▪ In totaal hebben 294 respondenten een rapportcijfer voor hun bedrijfshuisvesting gegeven. ▪ 10% geeft een onvoldoende (lager dan een 6). ▪ 90% geeft een voldoende. 60% geeft een rapportcijfer van een 8 of hoger.

3.2 Rapportcijfer bedrijfshuisvesting: ontwikkeling ▪ Het rapportcijfer voor bedrijfshuisvesting in 2024 is 0,3 punt lager dan bij de vorige meting in 2021.

3.4 Rapportcijfer bedrijfshuisvesting naar sectoren, werklocaties, het aantal werkzame personen en zelftypering Gezien het feit dat de respons voor sommige groepen zeer klein is, geven de resultaten voor bepaalde groepen slechts een indicatie in plaats van representatief te zijn. Mede hierdoor is het onmogelijk om uitspraken te doen over significante verschillen.

De rapportcijfers met minder dan 5 respons (het aantal respondenten staat tussen haakjes genoteerd) moeten daarom met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd. Wel zien we dat : ▪

Bedrijven en instellingen met locaties op Campus Heijendaal en in Brabantse Poort over het algemeen meer tevreden zijn over hun bedrijfshuisvesting. Daarentegen geven bedrijven en instellingen van de Noviotech Campus, Winkelsteeg en Nijmegen-Centrum relatief lagere cijfers voor hun bedrijfshuisvesting.

▪

Vooral bedrijven en instellingen in de sectoren ‘Energie en milieutechnologie’ en 'High Tech' geven een relatief laag cijfer voor hun bedrijfshuisvesting. Bedrijven in de sectoren 'Zakelijke dienstverlening en ICT' en 'Health en Life Sciences' geven juist een relatief hoog cijfer.

3.3 Bedrijfshuisvesting: aandachtspunten ▪ De drie belangrijkste aandachtspunten voor verbetering van de bedrijfshuisvesting zijn: ▪ verduurzaming/energietransitie: 34% ▪ binnenklimaat: luchtkwaliteit, temperatuur: 25% ▪ staat en onderhoud van (bedrijfs)huisvesting: 21% ▪ 18% van de respondenten heeft aan dat er geen verbeterpunten zijn.

4. Bedrijfsomgeving 1.

Rapportcijfer: verdeling

2.

Rapportcijfer: ontwikkeling

3. 4.

Rapportcijfer naar sectoren, werklocaties, het aantal werkzame personen en zelftypering Aandachtspunten

Bedrijfsomgeving: Met 'bedrijfsomgeving' bedoelen we de openbare ruimte in de directe omgeving van uw vestiging. Hieronder vallen bijvoorbeeld de kwaliteit van de openbare ruimte (inrichting, voorzieningen en onderhoud), bereikbaarheid, beschikbare parkeergelegenheid, veiligheid en andere relevante factoren die van invloed zijn op uw bedrijfsomgeving.

4.1 Rapportcijfer bedrijfsomgeving: verdeling Bedrijfsomgeving: 6,4 ▪ De respondenten waardeerden hun bedrijfsomgeving met een 6,4. ▪ In totaal hebben 302 respondenten een rapportcijfer voor hun bedrijfsomgeving gegeven. ▪ 27% geeft een onvoldoende (lager dan een 6). ▪ 73% geeft een voldoende.

4.2 Rapportcijfer bedrijfsomgeving: ontwikkeling

▪ Het rapportcijfer voor de bedrijfsomgeving is 0,6 punt lager dan bij de vorige meting in 2021.

4.3 Rapportcijfer bedrijfsomgeving naar sectoren, werklocaties, het aantal werkzame personen en zelftypering ▪

Bedrijven en instellingen met locaties op Campus Heijendaal en in Brabantse Poort over het algemeen meer tevreden zijn over hun bedrijfsomgeving. Daarentegen geven bedrijven en instellingen van de Noviotech Campus, Winkelsteeg en Nijmegen-Centrum relatief lagere cijfers voor hun bedrijfsomgeving.

▪

Vooral bedrijven en instellingen in de sectoren 'Horeca, detailhandel en toerisme' en 'High Tech' geven een relatief laag cijfer voor hun bedrijfsomgeving. Bedrijven in de sectoren 'Zakelijke dienstverlening en ICT' en 'Health en Life Sciences' geven juist een relatief hoog cijfer.

▪

Bedrijven en instellingen die zichzelf omschrijven als ‘onderneming met impact’ of ‘kennisintensief’ geven een relatief hoog cijfer, terwijl de internationaal georiënteerde bedrijven een laag cijfer geven. Vooral de internationaal georiënteerde bedrijven of instellingen geven een laag cijfer.

4.4 Bedrijfsomgeving: aandachtspunten ▪ De belangrijkste aandachtspunten voor verbetering van de bedrijfsomgeving zijn : ▪ parkeergelegenheid auto: 42% ▪ bereikbaarheid per auto: 30% ▪ uitstraling openbare ruimte rondom (bedrijfs)huisvesting: 30% ▪ beheer en onderhoud bestrating: 27%

▪ beheer en onderhoud groenvoorziening: 26% ▪ veiligheid (afwezigheid overlast en/of criminaliteit) bij bedrijfsomgeving: 21% ▪ 12% van de ondernemers geeft aan dat er geen verbeterpunten zijn.

5. Ondernemingsklimaat 1. 2. 3. 4. 5.

Rapportcijfer: verdeling Rapportcijfer: ontwikkeling Landelijke onderzoeken naar het ondernemingsklimaat Rapportcijfer naar sectoren, werklocaties, het aantal werkzame personen en zelftypering Aandachtspunten

Ondernemingsklimaat: Denk hierbij aan de lokale omstandigheden en factoren die van invloed zijn op het functioneren en groeien van uw bedrijf/instelling binnen de gemeente Nijmegen. Dit omvat verschillende aspecten, zoals de arbeidsmarkt, voldoende bedrijfsruimte, regelgeving, lokale lasten, innovatieklimaat, enzovoort.

5.1 Rapportcijfer ondernemingsklimaat: verdeling Ondernemingsklimaat: 6,2 ▪ De respondenten waardeerden het ondernemingsklimaat in de gemeente Nijmegen met een 6,2.

▪ In totaal hebben 294 respondenten een rapportcijfer voor het ondernemingsklimaat gegeven. ▪ 27% geeft een onvoldoende (lager dan een 6). ▪ 73% geeft een voldoende.

5.2 Rapportcijfer ondernemingsklimaat: ontwikkeling ▪ Het rapportcijfer voor het ondernemingsklimaat in de gemeente Nijmegen in 2024 is 0,6 punt lager dan bij de vorige meting in 2021.

5.3 Landelijk onderzoeken naar het ondernemingsklimaat Ook landelijk zien we dat het ondernemingsklimaat het afgelopen jaren zijn gedaald. ▪ Driekwart van de ondernemers (76% in 2024 t.o.v. 62% in 2023) geeft aan dat het ondernemingsklimaat in Nederland de afgelopen 5 jaar is verslechterd, blijkt het uit de Nationale Peiling Ondernemingsklimaat 2024 van VNO-NCW en MKB-Nederland¹. Dit aandeel is hoger bij bedrijven in de horeca (87%) en (maak)industrie (87%), en lager bij bedrijven in de cultuur, sport en recreatie (60%), informatie & communicatie (58%) en zakelijke dienstverlening (66%) ▪ Gebrek aan stabiel overheidsbeleid Uit dit onderzoek blijkt dat het gebrek aan stabiliteit van onze overheid één van de grootste zorgpunten blijft onder ondernemers. 79% vindt dat politiek en bestuur onvoldoende oog hebben voor de belangen van ondernemers in Nederland. Dit aandeel is gestegen t.o.v. 2023 (65%). Daarnaast is een groter aandeel (82% vs. 66%) ontevreden over de betrouwbaarheid en stabiliteit van politiek en bestuur. ▪ Zorgen over (internationale) spanningen Ondernemers zijn bezorgd over toenemende spanningen: in de Nederlandse samenleving, maar ook wat betreft internationale conflicten. Ruim 70% ziet de toenemende polarisatie in de samenleving als een bedreiging voor het ondernemingsklimaat (t.o.v. 67% in 2023).

62% maakt zich zorgen over de internationale spanningen (Gaza, Oekraïne) en de gevolgen voor de eigen onderneming. ▪ Bedrijven beoordelen het Nederlandse ondernemingsklimaat met een voldoende, maar vinden wel dat het in het afgelopen jaar minder aantrekkelijk is geworden. Het gemiddelde rapportcijfer is gedaald van een 6,7 in 2022 naar 6,4 in 2023. Het aantal bedrijven dat een onvoldoende geeft is verdubbeld tot bijna een kwart van de bedrijven. Deze conclusie staat vermeld in de rapportage “monitor ondernemingsklimaat 2023” die SEO Economisch Onderzoek en het Amsterdam Centre for Business Innovation (ACBI) in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) hebben uitgevoerd ². ▪ Veel bedrijven zien ruimte voor verbetering van het belastingklimaat en faciliterende wetgeving ▪ Bedrijven vinden dat de voorspelbaarheid van het overheidsbeleid afneemt. Met name klimaat- en milieubeleid wordt gezien als onvoorspelbaar. Bijna een kwart vindt het heel erg onvoorspelbaar en nog eens de helft (enigszins) onvoorspelbaar. Bron: ¹ DirectResearch (2024), Nationale Peiling Ondernemingsklimaat 2024 ² SEO Economisch Onderzoek (2023), Monitor Ondernemingsklimaat 2023

5.4 Rapportcijfer ondernemingsklimaat naar sectoren, werklocaties, het aantal werkzame personen en zelftypering ▪

Bedrijven en instellingen met locaties op Campus Heijendaal, Bijsterhuizen en in Brabantse Poort zijn over het algemeen meer tevreden over het ondernemingsklimaat in Nijmegen. Daarentegen geven bedrijven en instellingen in Nijmegen-Centrum, Trade Port Nijmegen West, Winkelsteeg, Noviotech Campus relatief lagere cijfers voor het ondernemingsklimaat.

▪

Vooral bedrijven en instellingen in de sectoren 'Horeca, detailhandel en toerisme' en 'High Tech' geven een relatief laag cijfer voor het ondernemingsklimaat. Bedrijven in de sectoren ‘Kennisinstelling/onderwijs' en ‘Culturele en creatieve sector' geven juist een relatief hoog cijfer.

▪

Vooral de internationaal georiënteerde bedrijven of instellingen geven een laag cijfer.

5.4 Ondernemingsklimaat: aandachtspunten ▪ De aandachtspunten voor verbetering van het ondernemingsklimaat in Nijmegen zijn: ▪ bereikbaarheid van de gehele stad: 42% ▪ gemeentelijke regelgeving: 32% ▪ voldoende en goed aanbod vestigingsplaatsen: 23% ▪ de dienstverlening van de gemeente Nijmegen aan ondernemers/instellingen: 23% ▪ lokale lasten: 22% ▪ veiligheid (afwezigheid overlast en/of criminaliteit) in Nijmegen: 21% ▪ 6% van de ondernemers geeft aan dat er geen verbeterpunten zijn.

6. Dienstverlening van de gemeente 1. Rapportcijfer voor de algehele dienstverlening in algemeen 1. Verdeling 2. Ontwikkeling 3. Uitgesplitst naar locaties, sectoren, aantal werkzame personen en zelftypering 2. Rapportcijfer voor de digitale dienstverlening 1. Verdeling 2. Ontwikkeling 3. Aandachtspunten voor een beter rapportcijfer voor algehele dienstverlening van de gemeente 4. Bekendheid met de contactmogelijkheden met de gemeente ▪ Nijmegen.nl/ondernemen ▪ OndernemersPunt ▪ Ondernemerspunt Geldzorgen ▪ Mijn Nijmegen ▪ Accountmanager(s) Bedrijven ▪ Power2Nijmegen ▪ StartUp Nijmegen 5. Contact met Accountmanager(s) Bedrijven van de gemeente en hun dienstverlening 1. Bekendheid en contactfrequentie 2. Bekendheid en contactfrequentie naar het werkzame personen van de bedrijfsvestiging 3. Rapportcijfers dienstverlening van Accountmanager(s) Bedrijven: dienstverlening, vindbaarheid, bereikbaarheid & responstijd

6.1.1 Rapportcijfer dienstverlening: verdeling Dienstverlening: 6,1 ▪ De respondenten waardeerden algehele dienstverlening van de gemeente Nijmegen aan bedrijven of instellingen met een 6,1. ▪ In totaal hebben 220 respondenten een rapportcijfer voor de dienstverlening gegeven. ▪ 30% geeft een onvoldoende (lager dan een 6). ▪ 70% geeft een voldoende.

6.1.2 Rapportcijfer dienstverlening: ontwikkeling ▪ Het rapportcijfer voor de algehele dienstverlening van de gemeente Nijmegen aan bedrijven of instellingen is 0,3 punt lager dan bij de vorige meting in 2021.

De dienstverlening van de gemeente Nijmegen: Gemeente Nijmegen verleent allerlei diensten aan ondernemers en organisaties. Denk aan het aanvragen van subsidies; advies van het OndernemersPunt bij het starten van een bedrijf, hulp bij het omgaan met geldzorgen en/of schulden, handhaving of toezicht; uw contact met Accountmanagers Bedrijven of het raadplegen van de website van de gemeente, enzovoort. Let wel: diensten van andere publieke organisaties zoals WerkBedrijf Rijk van Nijmegen, Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) en DAR maken geen deel uit van dit onderzoek.

6.1.3 Rapportcijfer dienstverlening naar sectoren, werklocaties, het aantal werkzame personen en zelftypering ▪

Bedrijven en instellingen met locaties op Campus Heijendaal en in Brabantse Poort over het algemeen meer tevreden zijn over de dienstverlening van de gemeente Nijmegen aan bedrijven en instellingen. Daarentegen geven bedrijven en instellingen van Noviotech Campus, NijmegenCentrum, Trade Port Nijmegen West en Winkelsteeg, relatief lagere cijfers.

▪

Vooral bedrijven en instellingen in de sectoren 'High Tech’ en 'Horeca, detailhandel en toerisme' geven een relatief laag cijfer voor over de dienstverlening van de gemeente Nijmegen aan bedrijven en instellingen. Bedrijven in de sectoren 'Zakelijke dienstverlening en ICT' geven juist een relatief hoog cijfer.

▪

Vooral de internationaal georiënteerde bedrijven of instellingen geven een laag cijfer.

6.2.1 Rapportcijfer digitale dienstverlening: verdeling Digitale dienstverlening: 6,2 ▪ De respondenten waardeerden de digitale dienstverlening van de gemeente Nijmegen aan bedrijven of instellingen met een 6,2. ▪ In totaal hebben 201 respondenten een rapportcijfer voor de digitale dienstverlening gegeven. ▪ 24% geeft een onvoldoende (lager dan een 6). ▪ 76% geeft een voldoende.

6.2.2 Rapportcijfer digitale dienstverlening: ontwikkeling

▪ Het rapportcijfer voor de digitale dienstverlening van de gemeente Nijmegen aan bedrijven of instellingen in 2024 is 0,4 punt lager dan bij de vorige meting in 2021.

Digitale dienstverlening van de gemeente Nijmegen: Met 'de digitale dienstverlening', bedoelen we de digitale faciliteiten van de gemeente Nijmegen om gewenste zaken te kunnen afhandelen. Denk hierbij aan de informatie voor de ondernemers op de website van de gemeente, de digitale formulieren voor het aanvragen van vergunningen, ontheffingen en de online bereikbaarheid.

6.3 Dienstverlening: Aandachtspunten ter verbetering

▪ De aandachtspunten voor verbetering van de algehele dienstverlening van de gemeente aan bedrijven of instellingen zijn: ▪ vindbaarheid van de juiste weg/personen: 34% ▪ responstijd: snelheid waarmee vragen en/of verzoeken worden beantwoord: 29% ▪ bereikbaarheid van de medewerkers van de gemeente: 26% ▪ Bij 'anders' noemen de respondenten voornamelijk dat de gemeente meer (proactief) moet meedenken met de ondernemers en hen moet ondersteunen (meer dan 10 keer genoemd). ▪ 10% van de ondernemers geeft aan dat er geen verbeterpunten zijn.

6.4 Bekendheid met contactmogelijkheden van de gemeente ▪ De contactmogelijkheden van de gemeente voor ondernemers en instellingen zijn beperkt bekend bij deze doelgroep. ▪ Alleen StartUp Nijmegen is bekend bij iets meer dan de helft van de ondernemers/instellingen (52%). ▪ De overige contactmogelijkheden zijn bij minder dan de helft van de ondernemers/instellingen bekend. ▪ Power2Nijmegen is het minst bekend, met slechts 8%. ▪ ‘Gemeenten doen veel aan dienstverlening voor ondernemers. Tegelijk zijn ondernemers vaak niet bekend met deze dienstverlening. Vooral op het gebied van communicatie is winst te behalen’. Dat blijkt uit het onderzoek naar het ‘Landschap van Ondernemersdienstverlening’¹ in opdracht van de VNG. Bron: ¹ VNG (2023), Landschap van Ondernemersdienstverlening: overzicht van en inzicht in het dienstverleningsaanbod van gemeenten aan ondernemers.

6.5.1 Bekendheid en contactfrequentie met Accountmanager(s) Bedrijven

▪ 82 respondenten (26%) kennen de Accountmanager(s) Bedrijven wel, maar hebben afgelopen twee jaar niet altijd contact gehad met hen, of weten ze het niet. ▪ 9% (28 respondenten) heeft de afgelopen twee jaar een paar keer contact gehad met de Accountmanager(s) Bedrijven van de gemeente. ▪ 6% (19 respondenten) heeft de afgelopen twee jaar regelmatig contact gehad met de accountmanager(s) Bedrijven van de gemeente. ▪ 74% van de respondenten (238) kent de Accountmanager(s) Bedrijven van de gemeente Nijmegen niet.

6.5.2 Bekendheid en contactfrequentie met Accountmanagers naar het aantal werkzame personen van de bedrijfsvestiging

▪ Niet alle grotere bedrijfsvestigingen zijn bekend met Accountmanagers Bedrijven. Naarmate bedrijven of instellingen kleiner zijn, is de bekendheid met Accountmanagers nog lager. ▪ 50% van de respondenten uit een bedrijf of instelling met 100 of meer werkzame personen geeft aan niet bekend te zijn met Accountmanagers Bedrijven. Dit percentage loopt op tot 90% bij eenmanszaken of zzp'ers.

▪ Accountmanagers Bedrijven hebben vooral contact met grotere bedrijven of instellingen, maar ook met bedrijven of instellingen met minder dan 10 werkzame personen. Echter, bij kleinere bedrijven is het contact minder frequent in vergelijking met grotere bedrijven of instellingen. ▪ Van de respondenten die regelmatig contact hebben met Accountmanagers, komt 26% uit een bedrijf of instelling met 100 of meer werkzame personen, 16% uit een bedrijf of instelling met 50 tot 99 werkzame personen, en 32% uit een bedrijf of instelling met 10 tot 49 werkzame personen.

6.5.3 Rapportcijfers dienstverlening van Accountmanager(s) Bedrijven ▪ 52 ondernemers of instellingen die de afgelopen twee jaar contact hebben gehad met de accountmanagers Bedrijven, hebben rapportcijfers gegeven aan de Accountmanagers Bedrijven van de gemeente Nijmegen: ▪ de dienstverlening: 7,7 ▪ vindbaarheid: 7,8 ▪ bereikbaarheid: 7,9 ▪ responstijd: 7,7 ▪

Vooral de respondenten die regelmatig contact hebben gehad met Accountmanagers Bedrijven zijn meer tevreden over de dienstverlening van de Accountmanagers. ▪ 19 respondenten die in de afgelopen jaar regelmatig contact hebben gehad met de Accountmanagers Bedrijven geven gemiddeld een 8,2 als een rapportcijfer voor de dienstverlening van de Accountmanagers; ▪ 26 respondenten die in de afgelopen jaar een paar keer contact gehad met de Accountmanagers Bedrijven geven gemiddeld een 7,7 als een rapportcijfer voor de dienstverlening van de Accountmanagers; ▪ 7 respondenten die in de afgelopen jaar eenmalig contact hebben gehad met de Accountmanagers Bedrijven geven gemiddeld een 6,3 als een rapportcijfer voor de dienstverlening van de Accountmanagers.

7. Netcongestie 1.

Gevolgen van netcongestie

2.

Behoefte aan een uitbreiding voor stroomcapaciteit

3.

Uitbreidingsaanvragen naar bedrijfsgrootte

4.

Uitbreidingsaanvragen naar werklocatie

5.

Wachtlijst voor grootverbruikersaansluiting

7.1 Gevolgen van netcongestie

47% maakt zich geen zorgen over van netcongestie (29%) of verwacht er geen gevolgen (18%) 53% maakt zich zorgen over de gevolgen van netcongestie

▪ 17% weet niet wat de gevolgen zijn ▪ 36% geeft aan wat mogelijke gevolgen zijn

▪

47% maakt zich geen zorgen over netcongestie (29%) of verwacht er geen hinder van te ondervinden (18%).

▪

53% maakt wel zich wel zorgen of de mogelijke gevolgen van de netcongestie.

▪ 17% weet niet wat de gevolgen zijn, maar maakt zich daar wel zorgen over. ▪ De overige 36% ziet wel de mogelijke gevolgen van netcongestie. Deze (mogelijke) gevolgen zijn: ▪ vaker voorkomende stroomonderbrekingen of black-outs: 17% ▪ vertraging bij de verduurzaming van organisatie: 12% ▪ geen mogelijkheid om het energienetvermogen uit te breiden: 12% ▪ geen mogelijkheid om het energievermogen uit te breiden: 11%

7.2 Behoefte aan een uitbreiding voor stroomcapaciteit

▪ 82% van de respondenten geeft aan dat een uitbreiding van stroomcapaciteit niet nodig is voor hun bedrijven of instellingen. ▪ 12% van de respondenten geeft aan dat zij (waarschijnlijk) een uitbreiding van stroomcapaciteit gaan aanvragen bij netbeheerder Liander.

▪ 7% van de respondenten geeft aan dat zij een uitbreiding van stroomcapaciteit hebben aangevraagd bij netbeheerder Liander.

7.3 Uitbreidingsaanvragen naar bedrijfsgrootte

▪ Vooral grote bedrijven of instellingen hebben een uitbreiding van stroomcapaciteit aangevraagd bij netbeheerder Liander. ▪ Vooral eenmanszaken geven aan dat zij geen uitbreiding van stroomcapaciteit nodig hebben (98%). ▪ Naarmate de bedrijven groter zijn, is het aandeel van de aangevraagde uitbreiding groter.

7.4 Uitbreidingsaanvragen naar werklocaties

▪ Vooral de bedrijven of instellingen in onderstaande werklocaties hebben een uitbreiding van stroomcapaciteit aangevraagd bij netbeheerder Liander: ▪ Trade Port Nijmegen West ▪ Nijmegen-Centrum

7.5 Wachtlijst voor grootverbruikersaansluiting

▪ 93% van de respondenten geeft aan dat zij (nog) geen uitbreiding van stroomcapaciteit hebben aangevraagd bij netbeheerder Liander. ▪ 10 respondenten geven aan (3%) dat zij op een wachtlijst staan voor een grootverbruikersaansluiting.

▪ 8 respondenten (2%) geven aan dat zij niet op een wachtlijst staan voor een grootverbruikersaansluiting.

8. Digitale criminaliteit 1.

Digitale criminaliteit

2.

Digitale criminaliteit naar het aantal werkzame personen

8.1 Digitale criminaliteit

▪ 93% van de respondenten heeft aangegeven dat ze in de afgelopen twee jaar geen slachtoffer zijn geworden van digitale criminaliteit. ▪ 23 respondenten (7%) zijn in de afgelopen twee jaar slachtoffer geworden van digitale criminaliteit, zoals hacking, ransomware of online oplichting. ▪ 2% (6) heeft aangifte of melding gedaan bij de politie ▪ 5% (17) heeft geen aangifte of melding gedaan

8.2 Digitale criminaliteit naar het aantal werkzame personen

Vooral bedrijven of instellingen met een groot aantal werkzame personen hebben relatief meer last van digitale criminaliteit en doen ook relatief vaker aangifte of melding bij de politie. ▪ 13% van de respondenten met 100 of meer werkzame personen is in de afgelopen twee jaar slachtoffer geworden van digitale criminaliteit.

9. Prioriteiten om bedrijven/instellingen in Nijmegen beter te ondersteunen

Bij de vraag ‘welke van de volgende aspecten moeten in uw ogen prioriteit krijgen om bedrijven/instellingen in Nijmegen beter te ondersteunen?’, worden voornamelijk de volgende prioriteiten genoemd: ▪ beter voorlichting geven wat de gemeente doet voor de ondernemers: 28% ▪ steunen bij verduurzaming/energietransitie: 25% ▪ bedrijfsleven mooi en kansrijk in beeld brengen/ communiceren: 25% Bij ‘anders’ wordt vaak over de bereikbaarheid per auto en doorstroming verkeer en parkeergelegenheid auto genoemd (15 keer).

10. Bedrijven en instellingen in Nijmegen aan het woord Een selectie van gegeven antwoorden bij open antwoordmogelijkheden

▪ Open en oprechte communicatie met de ondernemers ▪ Meer contact met ondernemers en meedenken met hen

"Over het algemeen gaat het gewoon goed."

"in het algemeen is de ervaring met de gemeente echt super, op meerdere punten als coronasteun en inkomenssteun in het verleden stonden jullie altijd als eerste klaar en word ik netjes en snel geholpen. Ik ervaar de gemeente als proactief en constructief in het samen nog mooier maken van Nijmegen, deze enquête is daar wederom een voorbeeld van." "Nijmegen wil een groene stad zijn en dat is prima, maar men denkt vanuit dat doel dat de ondernemer het allemaal kan opvangen. De manier waarop nu zaken geregeld worden is kortzichtig. Ondernemers willen ook \"vergroenen\". Maar hoe het nu gaat, is de stad straks groen, maar zonder ondernemers.”

"Open en oprechte communicatie is ook zeker iets waar de gemeente wat aan kan doen."

“ondernemers laten ondernemen en niet dwarsliggen met overbodige regelgeving, processen en procedures."

"laat ambtenaren op bezoek gaan, op verkenning en praten met ondernemingen zodat ze beter weten wat er speelt.”

"Wat meer persoonlijke benadering en ook wat meer empathisch vermogen van de ambtenaren die er zitten."

"Meer contact met ondernemers door met name de raadsleden. Het komt te vaak voor dat ze onvoldoende op de hoogte zijn over zaken waarover vervolgens wel een standpunt ingenomen wordt.”

"Wederom meedenken met ondernemers ipv klakkeloos dingen doorvoeren die grote consequenties hebben voor ondernemers”.

""Gehele communicatie omtrent de Winkelsteeg (huisvesting enz) verdient geen schoonheidsprijs dit gaat uiteindelijk gewoon problemen geven."

▪ Parkeergelegenheid ▪ Bereikbaarheid "voldoende betaalbare parkeergelegenheid. Niet iedereen heeft de mogelijkheid om een stad te bezoeken per fiets of OV.”

"bereikbaarheid/ goedkoop parkeren/ voldoende ruimte voor bezoekers/ leveranciers/ pendeldiensten/ parkeerplaatsen. “

"Ook het ontbreken van parkeergelegenheid (wegnemen van) is in mijn ogen zeer slecht voor de Nijmeegse binnenstad en haar ondernemers!” ""Meedenken, faciliteren, ondernemers betrekken bij belachelijke plannen zoals parkeerbeleid"