Lange Hezelstraat 56 BM
Tekst van het document
Gemeentelijke Monumentenlijst Register van beschermde monumenten krachtens de Nijmeegse Erfgoedverordening
Plaatselijke aanduiding bouwhistoriemonument Lange Hezelstraat 56 Aanwijzingsbesluit n.t.b ID-code 2789 Redengevende omschrijving van het bouwhistoriemonument
Er heeft er geen bezoek aan Lange Hezelstraat 56 plaats kunnen vinden. Het rapport is opgesteld op basis van opname van de voorgevel en literatuur. KORTE BOUWGESCHIEDENIS De Lange Hezelstraat is al eeuwenlang een belangrijke uitvalsweg. Het volgt het tracé van de Romeinse weg die tussen de legerbasis op de Hunnerberg en de grafvelden in het lager gelegen westen lag. Westelijk van de grafvelden ontwikkelde zich in de eerste eeuw na Christus een nieuwe Romeinse nederzetting die in 104 de naam Ulpia Noviomagus Batavorum kreeg en die rond 270-280 weer verdween. Sinds de middeleeuwen vormt het één van de centrale Nijmeegse straten, onderdeel van de centrale as met veel grote koopmanshuizen. De vermelding van de straatnaam komt voor het eerst vorm in 1310: ‘Hese straet, lopend naar het dorp Hees’. In de zij- en achterstraten lagen verschillende kloosters. Veel panden in de straat zijn honderden jaren oud en gesitueerd op smalle, diepe percelen. Vanaf ongeveer 1880 werd de Lange Hezelstraat een winkelstraat. Vanwege de Romeinse oorsprong wordt zij daarom de oudste winkelstraat van Nederland genoemd. OMSCHRIJVING VAN HET BOUWHISTORIEMONUMENT Het pand is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en heeft een lijstgevel. Het heeft een opbouw bestaande uit drie bouwlagen met een zolder onder een zadeldak met gordingen, evenwijdig aan de straat.
In het voordakvlak een dakraam en in het achterdakvlak een eenvoudige dakkapel. Het huis heeft aan drie zijden gemene muren met zijn buurpanden. De voorgevel heeft twee vensterassen en werd in 1975 nieuw gebouwd in baksteen. De gevel wordt beëindigd door een eenvoudige gootlijst. Alleen in de overwelfde kelder zijn nog bouwhistorische elementen aanwezig die informatie geven over de bouwgeschiedenis van het huis. Het tongewelf gaat naar achteren over in een kruisgewelf. De buitentoegang van de kelder is nog herkenbaar aan de dichtgemetselde doorgang. Achter in de kelder zijn beide hoeken afgeschuind en laten ze versnijdingen zien. De vrijstaande stookplaats vormt een aanwijzing voor het gebruik als een ambachtswerkplaats. WAARDERING Het pand heeft bouwhistorische waarde vanwege de (niet zichtbare) zijgevels en de nog aanwezige kelder. Dit zijn de onderdelen die beschermd zullen worden. Het pand heeft stedenbouwkundige- en structuurwaarde, vanwege de ligging aan de noordzijde van de uitvalsroute naar het westen vanuit het centrum, nog ruim binnen de 14e-eeuwse omwalling van Nijmegen. Aan deze route hebben zich smalle diepe percelen ontwikkeld. Aan deze route heeft zich de nog bestaande structuur ontwikkeld die dateert uit de late Middeleeuwen en die zeer karakteristiek is. De panden met oude casco’s in dit gebied
blad 1 van 7
Gemeentelijke Monumentenlijst
Vervolgvel
1 houden de middeleeuwse verkaveling zichtbaar en hebben een ontwikkeling gevolgd langs deze perceelsgrenzen en zijn mede daarom van groot belang. Het pand voldoet aan de criteria voor plaatsing als bouwhistoriemonument op de gemeentelijke monumentenlijst. Bronnen: - Bouwhistorische verkenning Lange Hezelstraat 56, W. Bloemink & P. Boer, 20 augustus 2002, Buro 02. - Gebouwendossier Regionaal Archief Nijmegen - https://bagviewer.kadaster.nl/ - https://kaart.nijmegen.nl/kaartviewer/?@Historie
Kadastrale tenaamstelling Kadastrale aanduiding Gemeente: Sectie: Nummer(s): Beschrijver:
foto’s op vervolgblad
blad 2 van 7
Gegevens januari 2023 NMG00 Nijmegen C 5412 R.J. Oostendorp, Gelders Genootschap
Gemeentelijke Monumentenlijst
Vervolgvel
2
Lange Hezelstraat 56, 2022
blad 3 van 7
Gemeentelijke Monumentenlijst
Vervolgvel
3
Lange Hezelstraat 56, stookplaats in kelder (2002).
Lange Hezelstraat 56, aansluiting keldergewelf achterzijde (2002)
blad 4 van 7
Gemeentelijke Monumentenlijst
Vervolgvel
4
Lange Hezelstraat 56, dichtgemetselde buitentoegang kelder (2002).
Lange Hezelstraat 56, constructie dakvlak achterzijde (2002).
blad 5 van 7
Gemeentelijke Monumentenlijst
Vervolgvel
5
Lange Hezelstraat 56, bouwtekening 1975.
blad 6 van 7
Gemeentelijke Monumentenlijst
Vervolgvel
6
blad 7 van 7