Inspraakreactie Oogvereniging inzake Startnotitie toegankelijkheid fysiek domein

Gemeente Nijmegen t.a.v. de gemeenteraad Postbus 9105 6500 HG Nijmegen.

Nijmegen, 3 september 2023, betreft: Startnotitie toegankelijkheid fysiek domein, 4 juli 2023

Geachte raadsleden, In 2016 is het Handboek Nijmegen Toegankelijk (het handboek) vastgesteld. In de jaren 2019 en 2022 is dit handboek geëvalueerd. Op 4 juli 2023 is door B&W de startnotitie toegankelijkheid fysiek domein (de startnotitie) naar de gemeenteraad gestuurd. De behandeling vindt plaatsop 6 september 2023. Op 13 juli 2023 zijn vertegenwoordigers van Oogvereniging, Hoor Mij en ZRCN uitgenodigd door de gemeente Nijmegen en het adviesbureau Mobycon voor informatie over de startnotitie. En tevens voor gedachten "over jullie inbreng in het onderzoek". Geconstateerd kan worden dat geen zinvolle gedachtenwisseling meer kon plaats vinden over de inhoud, de aanpak en de werkwijze. De startnotitie was immers door B&W al vastgesteld en naar de Raad gestuurd. Aan de orde zijn de uitvoering en de uitwerking. We lezen daarbij de disclaimer van de gemeente dat voor de voortgang "we afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van ervaringsdeskundigen". Bedenk dat de gehanteerde werkwijze niet het serieus inschakelen van representatieve ervaringsdeskundigen betreft. Met serieus wordt bedoeld dat ervaringsdeskundigen vanaf de start van een project een duidelijke rol krijgen. Waarbij samen de inhoud, de onderzoeksvragen en de werkwijze worden verkend. Op die manier kunnen kennis en ervaringen zinvol worden ingebracht.

De representatieve inschakeling van ervaringsdeskundigen is in een amendement van de Raad vastgelegd maar er wordt in de praktijk, zoals ook hier blijkt, nog geen opvolging aan gegeven. Geconstateerd kan worden dat de startnotitie niet voorziet in een logische aansluiting op de evaluaties in 2019 en 2022 van het handboek. In beide evaluaties is het gemis aan veilige en toegankelijke voetgangersroutes geconstateerd. Goede routes voor voetgangers worden ook gewenst volgens de Europese norm uit 2021, EN 17210 (accessibility and useability of the built environment). Het past ook bij besluiten over het duurzaam ontwikkelingsprincipe STOMP. We onderschrijven van harte dat de gemeente in de stationsomgeving het uitgangspunt "de voetganger op 1" hanteert. Nu komt het er op aan hoe dit te realiseren. Concreet valt te denken aan bereikbare, veilige en toegankelijke voetgangersroutes in de stad, bijvoorbeeld tussen station en Valkhof, tussen Valkhof en Stevenskerk, tussen Stevenskerk en station door het Kronenburgerpark, etc. De Oogvereniging stelt voor om prioritair aan de slag te gaan met een aantal voetgangersroutes, goed bereikbaar, veilig en toegankelijk.

Geconstateerd wordt dat in de startnotitie het ontwikkelingsprincipe Design for All door de gemeente niet in alle situaties als uitgangspunt zal worden gehanteerd. En dat er nadere gemeentelijke afwegingen zullen zijn. Dit is in strijd met het VN-verdrag Handicap en met de norm EN 17210. Bewustwording en draagvlak bij de gemeente is gewenst om het principe Design for All onverkort en altijd toe te passen. Geconstateerd kan worden dat er nieuwe normen voor gebouwen en de openbare ruimte in Europa zijn ontwikkeld en in 2021 zijn vastgesteld. Deze normen worden nu geïmplementeerd in Nederland in de NEN 9120. Door het Nederlands norminstituut NEN, samen met VNG, Bouwend Nederland, Iederin, BNA en BNS. De conceptnorm voor gebouwen en de bereikbaarheid van de openbare ruimte wordt thans gecommuniceerd. Het is daarom onlogisch dat de gemeente Nijmegen onderzoek wil gaan doen naar normen zoals van CROW en PBT Consult (ITs) nu een nieuwe landelijke norm in een afrondend stadium is. Het Handboek Nijmegen Toegankelijk uit 2016 is ook na de evaluaties in 2019 en 2022 nog steeds geen toegankelijk document. Het handboek staat niet op een toegankelijke website van de gemeente. Daarnaast wordt het handboek nog steeds niet opgenomen in de regels van gemeentelijke bestemmingsplannen. Dit zou op een vergelijkbare wijze kunnen zoals dat voor milieuregels en parkeerregels wordt gedaan.

Kortom de focus op normen, zoals in de startnotitie aangegeven, moet worden geactualiseerd. De Oogvereniging adviseert om prioritair te realiseren dat de normen van het handboek worden opgenomen in alle nieuwe bestemmingsplannen (straks omgevingsplannen). Dit om toegankelijkheid bij de uitwerking van plannen in de praktijk te borgen. De Oogvereniging adviseert dat de startnotitie op een aantal inhoudelijke onderwerpen moet worden geactualiseerd en aangepast. Dit zoals in het voorgaande is aangegeven. De Oogvereniging adviseert om werkwijze aan te passen en daadwerkelijk ervaringsdeskundigen in te schakelen. De Oogvereniging ziet uw reactie met vertrouwen tegemoet. Met vriendelijke groet, namens de Oogvereniging,

ir. Jeroen van Dijk voorzitter Oogvereniging, kernteam Gelderland