Halfjaarbrief Werk & Inkomen 2022
Tekst van het document
Halfjaarbrief Werk en Inkomen 2022 Oktober 2022
Inhoud Inhoud .................................................................................................................................................................................1 Lokaal..................................................................................................................................................................................2 Bijstandsaantallen..........................................................................................................................................................2 Benchmark bijstandsuitkeringen ..................................................................................................................................3 Instroom..........................................................................................................................................................................4 Uitstroom ........................................................................................................................................................................8 Duurzaamheid van de uitstroom.................................................................................................................................10 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) ...........................................................................11 Inkomsten naast
bijstand ............................................................................................................................................13 Handhaving & Naleving................................................................................................................................................13 Project ‘Doe je mee’ Nijmegen.....................................................................................................................................14 Regionaal ..........................................................................................................................................................................16 WerkBedrijf Rijk van Nijmegen.....................................................................................................................................16 Regionale Tafel Arbeidsmarkt (RTA)............................................................................................................................19 Aanpak Jeugdwerkgelegenheid ..................................................................................................................................19
1
Lokaal Bijstandsaantallen 7500 7400
7382 7400 7391 7386
7351 7358 7297
7300
7256 7250 7189
7200 7065
7100
6954
7000
6918 6936
6937 6933 6921
6915 6854 6848 6837
6900 6800 6700 6600
jan. feb. mrt. apr. mei jun. 21 21 21 21 21 21
jul. aug. sep. okt. nov. dec. jan. feb. mrt. apr. mei jun. 21 21 21 21 21 21 22 22 22 22 22 22
jul. aug. sep. 22 22 22
Figuur 1. Aantal uitkeringen Participatiewet, IOAW/IOAZ en BBZ, 2021 en 2022
7000
6912 6930 6929 6922 6893 6905
6900 6800
6846
6809 6807
6760 6642
6700
6532 6511 6530 6533 6527 6509
6600
6501
6500
6443 6439 6432
6400 6300 6200
jan. feb. mrt. apr. mei jun. 21 21 21 21 21 21
jul. aug. sep. okt. nov. dec. jan. feb. mrt. apr. mei jun. 21 21 21 21 21 21 22 22 22 22 22 22
Figuur 2. Aantal uitkeringen Participatiewet (PW), 2021 en 2022
2
jul. aug. sep. 22 22 22
• • • •
•
Het aantal PW-uitkeringen per 1 juli 2022 is met 7% gedaald ten opzichte van 1 januari 2021. Dit is de grootste daling sinds 2007. Landelijk daalde het aantal bijstandsgerechtigden PW in het 2e kwartaal 2022 ten opzichte van het 1e kwartaal 2021 eveneens met 7%. De daling is in 2021 voor het eerst zichtbaar vanaf april en zet door in de eerste helft van 2022, zij het minder sterk. Vanwege de economische groei is de werkgelegenheid groot. Er zijn meer banen dan werkzoekenden, maar de kwalificaties van de huidige werkzoekenden sluiten steeds minder goed op dit aanbod aan. Er stromen hierdoor minder bijstandsgerechtigden uit naar werk. Dit is een verklaring voor de afvlakkende daling. Het aantal PW-uitkeringen per 1 juli 2022 is 5,2% lager dan het aantal PW-uitkeringen op 1 januari 2020, vóór de coronacrisis.
Benchmark bijstandsuitkeringen Ontwikkeling bijstandsuitkeringen PW, IOAW/IOAZ en BBZ, in kennissteden
Figuur 3. Ontwikkeling uitkeringen Nijmegen 2019-2022 ten opzichte van zeven andere kennissteden
Figuur 4. Ontwikkeling uitkeringen Nijmegen 2019-2022 ten opzichte van het totaal van de kennissteden
3
•
•
•
• •
In 2013 is door de Auditcommissie een set van benchmarksteden vastgesteld die in de Stads- en Wijkmonitor worden gebruikt ter vergelijking met Nijmegen. Deze steden zijn geselecteerd op basis van vergelijkbaarheid: kennisstad, bevolkingsomvang en nabijheid. In de (half)jaarbrieven sluiten wij hierop aan. In de grafiek in figuur 3 wordt de ontwikkeling van het totaal aantal uitkeringen (PW, IOAW, IOAZ en BBZ) tussen de kennissteden ten opzichte van december 2019 zichtbaar gemaakt. In vrijwel alle steden is sinds eind 2019 een dalende trend zichtbaar. In Leiden, Eindhoven en Tilburg is begin ’22 nog sprake van hoger aantal uitkeringen t.o.v. december 2019; sinds het 2e kwartaal ’22 daalt het aantal uitkeringen weer in alle steden en zijn de aantallen overal lager dan eind 2019. Nijmegen scoort eind juli ’22 ten opzichte van het gemiddelde van de kennissteden slechter op de daling van de uitkeringen t.o.v. december 2019 (-3,7% versus -5,4%). Nijmegen eindigt eind juli ‘22 op de vijfde plek qua daling uitkeringen binnen de acht kennissteden, t.o.v. december 2019.
4
Instroom
Figuur 5. Instroom PW, IOAW/IOAZ en BBZ - cumulatief, 2021 en 2022 • •
•
De instroom in het eerste halfjaar van 2022 is lager dan in dezelfde periode in 2021. In het eerste halfjaar van 2022 stroomden 591 mensen in een PW-uitkering; de instroom in alle uitkeringen was 618. In het eerste halfjaar van 2021 stroomden 742 mensen in een uitkering Participatiewet. De instroom in alle uitkeringen bedroeg toen 771. Dit betekent voor het eerste halfjaar van 2022 een daling van ruim 20% in de instroom Participatiewet ten opzichte van dezelfde periode in 2021.
5
• •
Bij de instroom in alle uitkeringen zien we in het eerste halfjaar van 2022 eveneens een daling van 20% t.o.v. het eerste halfjaar van 2021. De instroom in de bijstand blijft zich door haar relatieve daling gunstig ontwikkelen.
Instroom unieke clienten per maand 180
155 150
160 140 120 100
122
120
130 110 114 84
92
96
102
94
115
110 93
91
98
80
96
96
85 51
60 40 20 0
jan. feb. mrt. apr. mei jun. jul. aug. sep. okt. nov. dec. jan. feb. mrt. apr. mei jun. jul. aug. sep. 21 21 21 21 21 21 21 21 21 21 21 21 22 22 22 22 22 22 22 22 22
Figuur 6. Instroom PW, IOAW/IOAZ en BBZ, 2021 en 2022 t/m september •
• •
In februari en maart 2022 zien we de instroom in een uitkering plotseling stijgen; vanaf april zien we een daling die in augustus nog sterker is. Dit komt overeen met de stijging in vorige jaren en is ook te zien in 2021. Deze stijging en daarop volgende afvlakking volgt hiermee de normale verwachting. In het eerste halfjaar van 2022 lag de instroom in een uitkering gemiddeld op 103 cliënten per maand; in dezelfde periode van 2021 was dit gemiddelde 129. De instroom in een uitkering houdt een dalende trend aan, die is begonnen in 2020 toen de gemiddelde instroom 151 cliënten bedroeg.
Figuur 7. Leeftijd en instroom in een uitkering – 2020, 2021 en 2022 (tot en met september) • •
In de eerste 8 maanden van 2022 is het aandeel jongeren tot 27 jaar dat instroomt in een uitkering 3% lager dan in 2021 (33% vs. 36%). Het lagere aandeel jongeren betekent dat het aandeel van de leeftijdscategorieën 27-55 jaar en 55+ in de instroom met enkele procenten oploopt.
6
Redenen voor instroom in een uitkering Tabel 1. Reden instroom PW, IOAW/IOAZ en BBZ - 2020, 2021 en 2022 (tot en met september) Instroomreden
2020
2021 2022 t/m sept.
Einde WW Beëindiging studie Einde arbeid in dienstbetrekking Overname van andere gemeente Einde zelfstandig beroep/bedrijf Andere oorzaak
286 240 204 140 86 823
187 187 107 133 67 652
68 94 77 102 51 461
Totale instroom
1.779
1.333
853
•
•
•
Als we de gemiddelde instroom tot en met september 2022 extrapoleren naar het einde van 2022, komen we op een instroom van 1.280. De daling van de instroom zou daarmee een stuk minder sterk zijn dan in 2021. Met name bij de instroomredenen ‘einde WW’ en ‘beëindiging studie’ zien we naar verwachting over heel 2022 een sterkere daling in 2022 vergeleken met de andere dalingen. Er is ook minder instroom in de WW en meer mensen komen tijdens de WW-periode aan het werk. Zij stromen dus niet door naar de bijstand. Minder jongeren stromen in vanwege einde studie; zij vinden waarschijnlijk snel werk. Er stromen in 2022 waarschijnlijk iets meer mensen in vanwege beëindiging van een zelfstandig bedrijf/beroep dan in 2021. De steunmaatregelen vanuit het Rijk tijdens de coronacrisis zijn al even geleden beëindigd. Nu zien veel ondernemers zich geconfronteerd met (uitgestelde belasting-)schulden en hoge energielasten.
7
Uitstroom
Figuur 8. Uitstroom PW, IOAW/IOAZ en BBZ - cumulatief, 2021 en 2022 tot en met september • • • •
De uitstroom in het eerste halfjaar van 2022 ligt lager dan in dezelfde periode in 2021. In het eerste halfjaar van 2022 stroomden 711 mensen uit een uitkering; dat ligt lager dan in dezelfde periode vorig jaar, toen dit aantal 875 was. De uitstroom vanuit PW-uitkeringen bedroeg in het eerste halfjaar van 2022 670 ; in dezelfde periode van 2021 was dit nog 814. Een afname van de uitstroom uit de PW van 18%. De dalende uitstroom gecombineerd met een eveneens dalende instroom zorgt ervoor dat het totaal aantal bijstandsgerechtigden nog steeds afneemt, maar dat de daling afvlakt. Zie figuur 2, pag. 2.
8
Uitstroom unieke cliënten per maand 222 226
250 200 150
174
182
165
162 141
110
131 103
112
117 113
107
95
158
141
152 103
84
100
91
50 0
jan. feb. mrt. apr. mei jun. jul. aug. sep. okt. nov. dec. jan. feb. mrt. apr. mei jun. jul. aug. sep. 21 21 21 21 21 21 21 21 21 21 21 21 22 22 22 22 22 22 22 22 22
Figuur 9. Uitstroom PW, IOAW/IOAZ en BBZ, 2021 en 2022 t/m september • •
De uitstroom uit een uitkering was in het eerste halfjaar 2022 het hoogst in de maand juni ‘22. De uitstroom vindt plaats in pieken en dalen, en daalt gemiddeld. In 2021 was de gemiddelde maandelijkse uitstroom 152. In het eerste halfjaar van 2022 is deze 119. We zullen naar verwachting over heel 2022 een dalende trend in de uitstroom zien, aangezien de huidige bijstandsgerechtigden moeilijker bemiddelbaar zijn en meer ondersteuning nodig hebben.
Redenen uitstroom Tabel 2. Redenen uitstroom PW, IOAW/IOAZ en BBZ Uitstroomreden
2020
2021
2022 t/m sept.
Werk + zelfstandig beroep of bedrijf Verhuizing Geen inlichtingen/ schending inlichtingenplicht AOW Studiebeurs/studiefinanciering Overig
630 237 139 195 127 206
886 253 127 181 127 234
484 134 72 93 41 206
Totale uitstroom
1.534
1.808
1.030
• • •
Als we de uitstroom over 2022 tot nu toe extrapoleren naar het einde van 2022, komen we op een uitstroom van 1.375. De uitstroom zou daarmee plm. 23% lager zijn dan in 2021, toen deze 1.803 was. De uitstroom naar werk of een eigen bedrijf maakt tot september ’22 47% uit van de totale uitstroom uit een uitkering. Dit was in 2021 bijna 50%. De uitstroom naar werk vlakt dus iets af, maar blijft veruit de grootste reden voor uitstroom. De krappe arbeidsmarkt is hier de oorzaak van. Er zijn meer kansen voor werkzoekenden die al langere tijd een
9
• • •
uitkering ontvangen. De kwalitatieve én kwantitatieve mismatch (het niet aansluiten van het aanbod op de vraag en een groter aantal vacatures dan werkzoekenden) speelt een steeds grotere rol. De uitstroom vanwege een verhuizing neemt af; dat is te verklaren uit de krappe woningmarkt. Ook het aantal jongeren dat gaat studeren na een uitkeringsperiode neemt af; mogelijk spelen de vele kansen op de arbeidsmarkt daarbij een rol. De uitstroom uit een uitkering ligt nog steeds op een hoger niveau dan voor de coronacrisis; de effecten daarvan zijn volledig verdwenen.
Figuur 10. Verhouding leeftijd en uitstroom uit de uitkering: alle uitstroomredenen
Figuur 11. Verhouding leeftijd en uitstroom uit de uitkering: naar werk
•
• •
Er stromen in de eerste helft van 2022 6% minder jongeren tot 27 jaar uit dan in heel 2021 (23% versus 29%). Die daling zien we ook terug bij de uitstroom naar werk van jongeren; er zijn immers minder jongeren met een bijstandsuitkering. De relatief lagere uitstroom van jongeren van in deze tijd van veel beschikbaar werk is een indicatie voor de bemiddelbaarheid van jongeren in de bijstand; velen hebben een zorgtraject en begeleiding nodig voordat zij aan het werk te kunnen. Het totaal aantal jongeren tot 27 jaar met een bijstandsuitkering per 1 juli 2022 is met 23% gedaald t.o.v. 1 juli 2021 (702 jongeren versus 911). De relatieve uitstroom naar werk van de leeftijdsgroepen 27-55 jaar en 55+ stijgt logischerwijs iets.
Duurzaamheid van de uitstroom Uitstroom vanuit een bijstandsuitkering naar werk is een mooi resultaat. We willen echter ook weten of deze uitstroom duurzaam is, dat wil zeggen of mensen ook langere tijd aan het werk blijven. Om die reden nemen we in deze halfjaarbrief ook informatie op over de duurzaamheid van de uitstroom. We definieren de duurzaamheid als
10
volgt: het percentage mensen dat zes maanden na uitstroom uit de bijstand door werk niet opnieuw ingestroomd is in de bijstand. We hebben de informatie over de jaren 2019, 2020 en 2021:
Figuur 12. Duurzaamheid van uitstroom uit de bijstand naar werk of eigen bedrijf in 2018 t/m 2021, in % De gemiddelde duurzaamheid van de uitstroom in de afgelopen jaren was gemiddeld 94% (2019 en 2020) en 97% (2021). We zijn tevreden over deze bevindingen.
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) In totaal zijn er in de coronajaren 3.618 unieke inwoners geweest die gebruik maakten van de Tozo. De grootste groep (55%) heeft enkel gebruik gemaakt van Tozo 1. Ongeveer 7% heeft gebruik gemaakt van Tozo 1 en 2 en zo’n 5% van Tozo 1, 2 en 3 en nog eens 5% 1, 2, 3 en 4. Ook de combinatie Tozo 1 en 3 kwam bij 7% van de 3.618 inwoners voor. Ongeveer 5% van de 3.618 inwoners heeft gebruik gemaakt van alle (opeenvolgende) Tozoregelingen. Sinds het afschaffen van de Tozo per 1 oktober 2021 werd het Bijstandsbesluit Zelfstandigen versoepeld (BBZ‘light’) van kracht. Deze uitkering is bedoeld voor ondernemers die als gevolg van de coronapandemie nog steeds inkomensproblemen ervaren. De versoepeling heeft betrekking op het buiten beschouwing laten van het vermogen van de aanvrager (wat bij de BBZ wel meegenomen wordt in de beoordeling of er recht bestaat). 11
In totaal 185 ondernemers hebben gebruik gemaakt van één of meerdere Tozo-regelingen en zijn daarna doorgestroomd naar de BBZ-light.
55%
Tozo 1 overige combinaties Tozo 1 en 2 Tozo 1 en 3 Tozo 1 2 3 en 4 Tozo 1 2 en 3 Alle Tozo Bbz light en één of meer Tozo regelingen Alle Tozo en BBZ Light Alleen BBZ Light
11% 7% 7% 5% 5% 5% 3% 2% 1% 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
% van totaal
Figuur 13. Aantal ondernemers dat gebruik heeft gemaakt van een Tozo-uitkering en/of Bbz-‘light’ uitkering (2020, 2021 en t/m september 2022) Tijdens de coronajaren merkten we dat ondernemers behoefte hadden aan advies rond een heroriëntatie op het bedrijf, de overweging om in loondienst te gaan werken dan wel een combinatie van eigen bedrijf en werk in loondienst. Ondernemers konden daarvoor terecht bij het Ondernemerspunt en bij WerkBedrijf. Nu alle coronaoverheidssteun beëindigd is, kunnen ondernemers alsnog in de problemen zijn (of komen). Zo zijn er ondernemers die schulden opgebouwd hebben door o.a. het uitstel van belastingbetaling of zorgen hebben over de stijgende energiekosten. In Nijmegen is eind september ’22 het Ondernemerspunt dan ook uitgebreid met het Ondernemerspunt Geldzorgen. Hier kunnen ondernemers terecht voor financiële steun, schulden, advies en administratieve hulp.
12
Inkomsten naast bijstand
Figuur 14. Aantal uitkeringsgerechtigden met inkomsten uit een deeltijdbaan, eigen bedrijf of vrijwilligerswerk en een vrijlating • •
•
•
•
De grafiek laat zien hoeveel uitkeringsgerechtigden maandelijkse inkomsten hadden (met name uit deeltijdwerk) en welk deel van hen een vrijlating kreeg. Inkomsten bestaan uit loon uit parttime werk, eigen bedrijf of vrijwilligerswerk. Veruit de meeste inkomsten komen voort uit werk (91%), inkomen uit eigen bedrijf of vrijwilligerswerk maken samen 9% uit. In juli 2022 hadden 679 uitkeringsgerechtigden maandelijks inkomsten. Van hen kregen 141 personen een vrijlating, d.w.z. dat bij hen 25% van de inkomsten (tot een bepaald maximum) wordt vrijgelaten op de uitkeringsnorm. Eind 2021 hadden 663 uitkeringsgerechtigden inkomsten naast de uitkering, die bij 162 personen werden vrijgelaten. Sinds mei ’22 is er een daling zichtbaar in het aantal bijstandsgerechtigden met inkomsten. Ook in 2021 tekende zich een daling af. Het is mogelijk dat meer part-time werkenden hun dienstverband hebben kunnen uitbreiden en de uitkering niet meer nodig hadden. Bij de Jaarbrief 2022 zullen we hierbij een nadere analyse laten zien. 15% van de uitkeringsgerechtigden die inkomsten meldden, zijn jonger dan 27 jaar. Het grootste deel (61%) is tussen de 27 en 55 jaar oud.
Handhaving & Naleving In iedere (half)jaarbrief doen wij melding van opgelegde boetes en maatregelen. Maatregelen worden voornamelijk opgelegd wanneer een uitkeringsgerechtigde de regels overtreedt die volgen uit de arbeidsverplichting. Een boete leggen wij op wanneer een bijstandsgerechtigde informatie die van invloed is op het recht op een uitkering niet verstrekt. De hoogte van de boete of maatregel hangt af van de mate van verwijtbaarheid. Als er geen sprake is van verwijtbaarheid, wordt geen boete of maatregel opgelegd.
13
Tabel 3. Het aantal opgelegde boetes en maatregelen in 2020, 2021 en 2022
Boetes Maatregelen Totaal
•
•
2020
2021
2022 (t/m sept.)
209 143 352
134 93 227
59 87 146
Het aantal opgelegde boetes en maatregelen zal in 2022 waarschijnlijk wederom lager zijn dan in voorgaande jaren. We zien een verklaring daarvoor in een afgenomen bijstandspopulatie en in het nieuwe nalevingsbeleid: we zetten veel in op preventie. Goede en tijdige voorlichting/informatie zorgen ervoor dat bijstandsgerechtigden voldoen aan de verplichtingen die bij een bijstandsuitkering horen. Ook speelden in eerdere jaren de effecten van de coronacrisis een rol: vanwege coronabeperkingen werden minder bijstandsgerechtigden uitgenodigd bij zowel gemeente als WerkBedrijf. Ook huisbezoeken vonden in mindere mate plaats.
Project ‘Doe je mee’ Nijmegen In 2020 en 2021 ontvingen gemeenten vanuit het landelijk Steun- en herstelpakket Coronacrisis van het rijk extra middelen voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden. In november 2021 is de gemeente Nijmegen in samenwerking met WerkBedrijf gestart met project ‘Doe je mee’. De looptijd van het project is drie jaar, d.w.z. tot eind 2024. In de loop van 2022 sluiten ook de gemeenten Beuningen, Druten en Mook en Middelaar aan. We hebben de raad hierover door middel van een brief in november 2021 geïnformeerd. We willen de dienstverlening aan bijstandsgerechtigden via ‘Doe je mee’ een impuls geven. De kern is dat we met meer bijstandsgerechtigden persoonlijk in contact komen en hun behoeften op o.a. de leefgebieden werk, participatie, activering, financiële situatie en gezondheid in beeld brengen. Er zijn meerdere gesprekken nodig om een goed beeld te vormen en te zien wat nodig is. Het lijkt reëel om in drie jaar tijd in totaal circa 3.000-4.000 mensen te spreken, in beeld te krijgen én te houden. Er zijn tot en met augustus 2022 ruim 1.300 bijstandsgerechtigden aangemeld bij ‘Doe je mee’. Voor 840 bijstandsgerechtigden zijn de gesprekken bij Doe je mee afgerond en overgedragen aan de gemeente. Voor de overige bijstandsgerechtigden lopen de gesprekken nog.
De 842 bijstandsgerechtigden die zijn overgedragen vanuit project ‘Doe je mee’ kregen diverse vervolgadviezen: 71 personen aangemeld bij WerkBedrijf (8%); 131 personen aangemeld bij een Participatiecoach (16%). Hiervan is bij ruime één derde de inschatting dat ze op termijn perspectief hebben op werk;. 267 personen zijn terug gemeld i.v.m. lopende zorg (32%) voor wie werk of participatie niet mogelijk is; 72 personen zijn terug gemeld aan de klantmanager Inkomen met verzoek om zorg te regelen (9%); 73 personen zijn terug gemeld omdat er op korte termijn geen vervolgstappen gezet kunnen worden (9%); 54 personen participeren reeds maximaal en hebben geen ondersteuning of zorg nodig (6%); 136 personen hebben afgezien van de dienstverlening (16%); 38 personen zijn om overige redenen terug gemeld (bijv. geen uitkering meer, reeds parttime werk dat maximaal haalbaar is of anderszins aan het werk) (4%).
14
De resultaten geven tot weer dat voor bijna 25% van de bijstandsgerechtigden tot nu toe blijkt dat werk of participatie anderszins mogelijk is. Bovendien wordt duidelijk dat bij bijna 10% van de terug gemelde bijstandsgerechtigden behoefte bestaat aan zorg of ondersteuning, en deze nog niet is ingezet. Dergelijke signalen worden opgepakt bij de afdelingen Zorg en Inkomen. Tot op heden blijkt dat bijstandsgerechtigden het persoonlijke contact, de brede belangstelling en de aandacht van ‘Doe je mee’ waarderen. We zijn in juni 2022 gestart met een klanttevredenheidsonderzoek en zullen daarover in de Jaarbrief 2022 meer kunnen vermelden.
15
Regionaal WerkBedrijf Rijk van Nijmegen
Figuur 15. Resultaten WerkBedrijf regionaal, eerste halfjaar 2022 t.o.v. 2021 en begroot 2022
16
Resultaten De resultaten van WerkBedrijf voor de regio over het eerste halfjaar van 2022 zijn als volgt: • De totale uitstroom uit de bijstand naar werk in de regio is in de eerste helft van 2022 lager dan in dezelfde periode van 2021: 438 versus 550. Dat is een afname van 20%. Ook in Nijmegen zien we werkaanvaarding als uitstroomreden in 2022 tot nu toe afnemen met eenzelfde percentage; • Er zijn minder kandidaten begeleid bij werken met behoud van uitkering (werkervarings- en ontwikkelplaatsen, etc.); • Plaatsingen van de prioritaire groepen (statushouders, 55-plussers en kandidaten met een arbeidsbeperking) geven een wisselend beeld. Een stijging is zichtbaar bij mensen met een arbeidsbeperking; • Plaatsingen van jongeren blijven daarentegen achter. We zien minder jongeren in de bijstand en dus in dienstverlening bij WerkBedrijf. Op de huidige arbeidsmarkt zullen jongeren gemakkelijker zelf aan werk komen en jongeren die nu nog bijstandsgerechtigd zijn, hebben over het algemeen meer ondersteuning nodig. • Het aantal kandidaten in dienstverlening bij WerkBedrijf daalt sinds twee jaar; dit hangt samen met de daling van het aantal bijstandsgerechtigden. Van daaruit melden gemeenten kandidaten immers aan bij WerkBedrijf.
Figuur 16. Resultaten WerkBedrijf voor gemeente Nijmegen, eerste halfjaar 2022 t.o.v. 2021 en begroot 2022
17
Figuur 17. Resultaten WerkBedrijf Sociale Werkvoorziening voor gemeente Nijmegen in het eerste halfjaar 2022 Het regionale beeld sluit aan bij de resultaten van WerkBedrijf voor Nijmegen in het eerste halfjaar van 2022: De uitstroom vanuit de bijstand naar werk bedraagt 328 personen; dit is 21% lager dan in het eerste halfjaar van 2021, toen waren dit er 413; Er werkten 304 personen begeleid met behoud van uitkering, versus 328 in 2021; Bij Op weg naar werk (arbeidsmatige dagbesteding) waren 245 mensen actief; dit waren er 231 in dezelfde periode van 2021; Er werden 245 part-time plaatsingen op werk gerealiseerd versus 272 in 2021; Het aantal plaatsingen op werk van mensen met een arbeidsbeperking zijn positiever dan in 2021. Op de overige prioritaire groepen zien we dat plaatsingen achterblijven. De omstandigheden op de arbeidsmarkt leiden ertoe dat de werkloosheid laag is en minder kandidaten een (bijstands-)uitkering ontvangen. De vraag op de arbeidsmarkt is onverminderd hoog en er zijn meer banen dan werkzoekenden. De grote meerderheid van de werkfitte kandidaten heeft inmiddels een baan. De groep die nu nog aan de kant staat, heeft vaak te maken met een arbeidsbeperking of (complexe) problematiek op meerdere leefdomeinen. Dat maakt dat zorg en begeleiding nodig zijn voordat werk aan de orde is. Ook daarna, tijdens het werk, blijft begeleiding vaak noodzakelijk.
De krapte op de arbeidsmarkt houdt voorlopig aan. We hebben naast de krapte ook te maken met vergrijzing. In de komende jaren gaan relatief veel werkenden met pensioen, wat het aantal banen verder zal doen toenemen. Met dat in het achterhoofd blijft van het van belang te investeren in begeleiding en scholing van kandidaten om zo goed mogelijk aan de vraag te kunnen voldoen. In bijlage 1a vindt u actuele regionale arbeidsmarktinformatie van UWV. Daarin zijn de ontwikkelingen over de aantallen uitkeringsgerechtigden/werkzoekenden in de regio, het aanbod van werk en de spanning in de arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen geschetst. Tot slot willen we hier niet ongenoemd laten dat -naar aanleiding van het evaluatieonderzoek bij WerkBedrijf eind 2021- een nieuw regionaal Arbeidsmarkt- en re-integratiebeleid voor de komende jaren wordt voorbereid. Wij verzenden in dit kader in oktober’22 een Startnotitie aan de raad.
18
Regionale Tafel Arbeidsmarkt (RTA) Eind 2017 is besloten om in de arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen de Regionale Tafel Arbeidsmarkt (RTA) op te richten. Hiertoe werd besloten omdat, ondanks de aantrekkende economie, werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt onvoldoende aansluiting vinden bij de vraag van werkgevers. De RTA is een tactische werktafel waarin wethouders Werk & Inkomen en wethouders Economie uit de arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen samen komen met ondernemers, vakbonden, onderwijsinstellingen, UWV en WerkBedrijf Rijk van Nijmegen met als doel de uitdagingen en kansen op de arbeidsmarkt aan te pakken en de mismatch op de regionale arbeidsmarkt te verkleinen. De ambities van de RTA zijn ondergebracht in vijf pijlers, waarvan de initiatieven binnen de eerste drie pijlers op groepen mensen zijn gericht en de laatste twee meer ondersteunend aan de ambities zijn: 1. Van werkloosheid naar werk 2.
Van werk naar werk
3.
Versterken van jongeren
4.
Imago en ontmoeting
5.
Regionaal mobiliteitsteam
De leidraad bij de pijlers is de uitvoeringsagenda. Deze uitvoeringsagenda geeft inzicht in de projecten die de regionale partners met elkaar uitvoeren op de arbeidsmarkt in Rijk van Nijmegen. De uitvoeringsagenda presenteert de activiteiten in samenhang met de ambities, die regionaal geformuleerd zijn in het regionale arbeidsmarktbeleidsplan ‘Werk Voorop!’. Ook wordt aangegeven met welke financiële middelen de verschillende activiteiten gefinancierd worden. Een actuele stand van zaken van de Uitvoeringsagenda RTA kunnen wij nu helaas niet geven. Medio november a.s. zal deze verzonden worden. Bij de Jaarbrief 2022 informeren wij u daarover.
Aanpak Jeugdwerkgelegenheid Begin 2022 hebben wij de raad via een brief en via de Jaarbrief Werk & Inkomen 2021 geïnformeerd over de stand van zaken rondom de regionale aanpak Jeugdwerkgelegenheid. Inmiddels is er weer een aantal stappen gezet. Tevens willen we graag een doorkijk geven voor 2023 en verder. De regionale aanpak Jeugdwerkgelegenheid richt zich op 3 speerpunten: 1.
Een doorlopende loopbaan, samenwerken op transitiemomenten
Binnen deze lijn wordt ingezet op het versterken van de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. Inmiddels is er een loopbaanteam MBO gestart, waarin verschillende organisaties multidisciplinair en domein-overstijgend met elkaar samenwerken. Het team is gericht op uitstroom van studenten/ jongeren in een kwetsbare positie naar de arbeidsmarkt. Op dit moment worden er ook voorbereidingen getroffen om het huidige loopbaanteam op het Praktijkonderwijs en Voortgezet Speciaal Onderwijs (PRO/VSO) uit te breiden en te verstevigen. 2.
Kansen op de arbeidsmarkt vergroten, jeugdwerkgelegenheid versterken
Binnen deze actielijn organiseren we activiteiten om jongeren en werkgevers met elkaar in contact te brengen en kansen voor jongeren op de arbeidsmarkt te vergroten. In 2022 is er een ‘Kies je Job’-evenement georganiseerd op het MBO, waar studenten (met een beperkt zakelijk netwerk en een kwetsbare positie) en werkgevers elkaar 19
hebben ontmoet binnen de school. In 2023 wordt dit event opnieuw georganiseerd en hierbij gaan we direct aan de slag met borging binnen het reguliere loopbaan- en oriëntatieprogramma in het onderwijs. Daarnaast worden pilots gestart die zich richten op kansengelijkheid bij stages en het ondersteunen van werkgevers. 3.
Overzicht en inzicht creëren
In deze lijn zetten we in op het versterken van het netwerk en het verbinden van professionals die zich bezig houden met jongeren in een kwetsbare uitgangspositie. We hebben verschillende activiteiten georganiseerd die we voortzetten in 2023. Daarnaast zijn we aan de slag gegaan met het ontwikkelen van een tool voor professionals, die meer inzicht geeft in de dienstverlening en die ondersteuning voor jongeren moet gaan bieden. 2023 en verder Het doel van de regionale aanpak is het opzetten van een structurele aanpak om jeugdwerkloosheid te voorkomen en de jeugdwerkgelegenheid op de lange termijn (een lange termijn-visie) te versterken, waarbij incidentele middelen ingezet worden om te komen tot een structurele aanpak. Een belangrijke ontwikkeling en stap die we hierin inmiddels hebben gezet is aansluiting van de aanpak jeugdwerkgelegenheid op het reeds bestaande meerjarige programma voor Vroegtijdig School Verlaten (VSV), wat geleid heeft tot een overkoepelende aanpak ‘Jongeren naar school of werk’. Door hier één aanpak van te maken, wordt de ondersteuning op de gehele loopbaan van de jongere gericht en worden onderwijs en arbeidsmarkt op elkaar aangesloten. Tevens zijn partners hier dan ook langer aan verbonden. Het huidige VSV-programma loopt tot en met 2024. We gaan aan de slag met het opzetten van een meerjarig programma ‘Jongeren naar school of werk’ na 2024.
Bijlage bij Halfjaarbrief 2022 1a. Arbeidsmarktinformatie van UWV over regio Rijk van Nijmegen
20