GS Brief Vrijheid

GS-brief

Datum

22 september 2023 Zaaknummer

2023-010378 Inlichtingen bij

Provincieloket 026 359 99 99 post@gelderland.nl

Openbaar

Onderwerp

Programma 80 jaar vrijheid

Blad

1 van 3

Beslispunten



Programma 80 jaar vrijheid conform concept vaststellen

Bevoegdhedengrondslag



Artikel 158, eerste lid, onder a, Provinciewet

Ambitie en thema



Ambitie 3 Natuur en Cultuur

Portefeuillehouder

Peter Drenth Afdeling

programmering

Samenvatting t.b.v. openbare besluitenlijst Gedeputeerde Staten hebben het Programma 80 jaar vrijheid vastgesteld. In september 2024 is het 80 jaar geleden dat met operatie Market Garden de bevrijding van Nederland is begonnen. Met de capitulatie van Japan in augustus 1945 kwam er een einde aan de Tweede Wereldoorlog. Sindsdien leven wij in een vrij land. De periode van september 1944 tot augustus 1945 vormt een bijzondere periode om bewust bij stil te staan. Samen met vijf Gelderse regio’s, namelijk Achterhoek en Liemers, de Airborne regio, het Rijk van Nijmegen, het Rivierengebied en de Veluwe en de Stichting Erfgoed Gelderland heeft de provincie Gelderland het programma 80 jaar vrijheid opgesteld. Met allerlei activiteiten en evenementen wordt een impuls gegeven aan een actieve bewustwording van naoorlogse generaties in Gelderland van de onschatbare waarde van vrijheid en het besef dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Enkele voorbeelden van de activiteiten die worden georganiseerd zijn onder meer het Bevrijdingsfestival Gelderland en de Nationale 5 mei-lezing. Deze grootschalige evenementen met nationale en internationale uitstraling herdenken de bevrijding van Nederland. Daarnaast wordt een verbinding gelegd met jonge mensen van over de hele wereld die zich hebben ingezet voor vrijheid.

Het programma bestaat uit meerdere onderdelen, waarbij veteranen en jongeren de belangrijkste doelgroepen zijn. Voorts moet ook nog het Educatieprogramma worden genoemd. Dit programma wordt georganiseerd door Erfgoed Gelderland. Het doel is om in heel Gelderland aandacht te vestigen op vrijheid en blijvend bewustzijn te creëren, met name onder jongeren in het voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. In bibliotheken, musea, het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs wordt vrijheid belicht vanuit het perspectief van de Tweede Wereldoorlog, de actualiteit, democratie en de rechtsstaat.

Datum

22 september 2023 Zaaknummer

2023-010378 Blad

2 van 3

1

Aanleiding (inleiding) / bestaand beleid

In het coalitieakkoord is opgenomen dat we onze vrijheid koesteren en dat we de waarde van leven in vrijheid blijvend onder de aandacht brengen: ‘We gaan door met het programma Vrijheid met de nadruk op herdenken. Onze vrijheid is niet vanzelfsprekend. We vieren 80 jaar bevrijding’. Provinciale Staten hebben voor de viering van 80 jaar vrijheid € 4,43 miljoen beschikbaar gesteld.

2

Inhoud voorstel / argumenten voor en tegen Aan uw college wordt voorgesteld om het programma 80 jaar vrijheid vast te stellen. In het programma wordt weergegeven hoe we samen met de vijf regio’s in Gelderland het programma nader invullen. Het programma 80 jaar vrijheid is met vijf Gelderse regio’s Achterhoek/Liemers, Airborne regio, Rijk van Nijmegen, Rivierengebied en Veluwe en de Stichting Erfgoed Gelderland ontwikkeld in het kader van 80 jaar vrijheid. Wij willen met dit programma bijdragen aan de bewustwording van de waarde van onze vrijheid en hier actief bij stil staan. Het programma 80 jaar vrijheid heeft als vertrekpunt de Tweede Wereldoorlog maar richt zich op bewustwording, betrokkenheid en actie die afgestemd zijn op onze tijd. Het programma kent vijf onderdelen:  Regionale activiteiten en projecten  Grote Gelderse evenementen  Educatieprogramma  Nationale 5 mei lezing , onderdeel van het bevrijdingsevenement in Wageningen  Herdenking start Market Garden, mogelijk als start van het nationaal programma 80 jaar vrijheid In het bijgevoegde programma gaan we nader in op deze onderdelen. De uitvoeringsperiode van het programma loopt van 1 januari 2024 t/m 31 augustus 2025 met de focus op de laatste twaalf maanden van deze periode. Na augustus 2025 wordt met partners gekeken hoe de borging te organiseren.

3

Consequenties

Toelichting consequenties

Financieel Provinciale Staten hebben bij de Begroting 2023 € 4,43 miljoen beschikbaar gesteld voor de viering van 80 jaar vrijheid. Hiervan is € 150.000 reeds ingezet. Hierdoor is € 4,28

Datum

22 september 2023 Zaaknummer

2023-010378 Blad

3 van 3

miljoen beschikbaar voor alle activiteiten, evenementen en programma’s rond 80 jaar Vrijheid. Voor de inzet is onderstaande indicatieve verdeling opgesteld: Regioprojecten (€ 450.000 per regio) Grote Gelderse evenementen Educatie Marketing & communicatie Proces en borging Totaal

€ 2.25o.ooo € 1.000.000 € 400.000 € 250.000 € 380.000 € 4.280.000

Bij de verdere uitwerking en nadere invulling van het programma zullen de bedragen verder worden geconcretiseerd.

Risico’s

4

Bij de inzet van provinciale middelen bij de regioprojecten en grote Gelderse evenementen wordt cofinanciering gevraagd. Indien deze cofinanciering minder zal bedragen, zal ook de provinciale bijdrage lager worden. Bereik van het programma: omdat meerdere onderdelen van het programma in de open lucht worden uitgevoerd, kunnen slechte weersomstandigheden tot gevolg hebben dat het bereik kleiner is dan op voorhand opgegeven.

5

Vervolgproces en communicatie Op dit moment wordt een subsidieregeling Vrijheid opgesteld. Via deze regeling kunnen de regioprojecten en de grote Gelderse evenementen ondersteund worden. Het streven is om deze regeling op 1 januari a.s. open te zetten. Provinciale Staten worden via de mededelingenbrief op de hoogte gesteld van de vaststelling van het programma en voorts via de reguliere P&C-cyclus van de voortgang van het programma 80 jaar vrijheid. Het programma 80 jaar vrijheid kan in het lustrumjaar weer steunen op een breed communicatie- en marketingpakket met zowel directe afstemming fysiek en online, en gebruik van communicatietools voor de regio’s zoals het bestaande portal www.gelderlandvrijheid.nl Uit ervaring is gebleken dat een goede strategische communicatie de impact van het programma enorm vergroot. Zeker als deze vanuit de coördinerende rol van de provincie wordt aangestuurd.

Bijlage(n)

1

Programma 80 jaar vrijheid