Groeispurt fonds 2021 - Evaluatie

Groeispurt fonds 2021 evaluatie

Sophie Roumans - A new Paradigm

Het eerste jaar Groeispurt Sinds eind 2020 heeft Nijmegen een cultuurscout die zich richt op de talentvolle, jonge makers die onze stad rijk is. Een belangrijk instrument hierbij is het Groeispurt fonds. Vanaf januari 2021 is het mogelijk om een stimuleringssubsidie aan te vragen. In dit document blikken we terug op het eerste jaar Groeispurt fonds. Welke aanvragen kwamen er binnen, welke dingen vielen op, wat werkte er goed en wat juist minder? Daarnaast lichten we drie projecten wat verder toe die de diversiteit van de aanvragen illustreren.

Lancering Op donderdag 21 januari werd het Groeispurt fonds feestelijk gelanceerd tijdens het Cult-uur in de bibliotheek. Vanaf dat moment was het mogelijk om een bijdrage aan te vragen via de website. Om jonge makers hierop te wijzen en ze aan te moedigen gebruik te maken van Groeispurt organiseerden we verschillende subsidie-spreekuren, verspreiden we een persbericht en gingen we in gesprek met zoveel mogelijk makers en medemogelijkmakers.

De eerste aanvragen De behoefte aan ondersteuning bleek deze eerste periode al groot. De doelgroep wil zich graag ontwikkelen, zichzelf laten zien en horen en een relevant netwerk opbouwen maar weet hierin nog niet goed de weg te vinden. Ook corona had op veel jonge makers veel invloed, juist omdat zij nog weinig hadden om op terug te vallen.

Doelgroep De Groeispurt is bedoeld voor jonge makers en startende initiatieven met een artistieke basis die een nieuw, actueel en/of experimenteel cultureel project initiëren in Nijmegen. We ondersteunen deze aanvragers in hun artistieke ontwikkeling door ze ruimte te geven voor experiment, nieuwe ideeën en originele concepten. Het voornaamste doel is om startende initiatieven en (nieuwe) makers op een laagdrempelige manier vooruit te helpen, zonder te veel beperkingen en verplichtingen. Voor het overgrote deel van de aanvragers is het de eerste keer dat ze subsidie aanvragen We hebben geen leeftijdsgrens of categorie aan deze doelgroep gekoppeld maar merken dat het grootste deel van de aanvragers rond de 30 is. Vaak hebben ze al een aantal jaren ervaring als (semi) professionele maker en zijn ze nu op het punt dat ze een volgende ontwikkelstap willen maken. Hiermee krijgt de artistieke praktijk nog duidelijker vorm.

Nadat ik bij het subsidiespreekuur was hadden we nog telefonisch contact en bleek dat ik een aanvraag kon doen. Een grote opluchting voor me. Met deze bijdrage heb ik het materiaal kunnen aanschaffen waardoor ik meteen aan de slag kon. De naam van de subsidie is dan ook treffend want het voelde als een boost waardoor er meteen dingen begonnen te ontstaan. Het was erg prettig dat er met me mee werd gedacht. Ik ben erg dankbaar voor deze ondersteuning. - Sjoerd Tegelaers

Werkwijze Aanvragen worden ingediend via het aavnraagformulier op de website. Hierin worden een aantal formele vragen gesteld en zijn daarnaast een aantal basisvragen te vinden die het voor de cultuurscout en de adviseurs mogelijk maken om een goed beeld te krijgen van het project en de ontwikkelstap die ermee beoogt wordt. Nadat een aanvraag binnenkomt controleert de Cultuurscout deze eerst op volledigheid en of er aan de voorwaarden wordt voldaan. Vervolgens wordt de aanvraag gedeeld met de desbetreffende adviseur en wordt er een moment ingepland dat de aanvraag besproken wordt. Hierna volgt een toekenning of afwijzing. Een derde optie, die regelmatig voorkomt, is dat we nog om aanvullende informatie vragen of dit als voorwaarde aan de toekenning verbinden. De Cultuurscout neemt vervolgens telefonisch contact op en bespreekt het met de aanvrager. We merken dat deze persoonijke benadering heel waardevol is en dat juist de toelichting en de mogelijkheid om vragen te stellen heel waardevol is voor de doelgroep.

De Groeispurt in cijfers In 2021 ontving de Groeispurt 32 aanvragen, waarvan; 19 toekenningen 2 reserveringen (toegekend maar onder voorbehoud van financiering) 11 afwijzingen De verdeling over de verschillende disciplines zag er als volgt uit 13 beeldende kunst 6 muziek 3 hip hop 4 literatuur 3 theater & dans 3 film Hierbij merken we graag op dat het hoge aantal beeldende kunst aanvragen een wat vertekend beeld geeft omdat het hier bijvoorbeeld ook om een aanvraag mode, een aanvraag productdesign en een aanvraag fotografie ging.

Koos de Vries - Heaven knows i'm misarable now

De Cultuurscout De Groeispurt wordt uitgevoerd door Moniek Klabbers. Sinds eind 2020 is zij als Cultuurscout aan de slag voor de stad Nijmegen en neemt ze de Groeispurt onder haar hoede. Als cultureel zelfstandige heeft Moniek de afgelopen jaren voor veel verschillende organisaties gewerkt en zo veel ervaring opgedaan met de diverse kanten van de cultureel Nijmegen en een groot netwerk opgebouwd. Vanaf eind 2020 is ze actief aan de slag gegaan om de Groeispurt onder de aandacht te brengen en om de behoeftes op te halen van de doelgroep waarop we ons richten. Al vanaf het begin is er goed en regelmatig contact met zowel de Cultuur Academy als Schakel025 en verwijzen we actief naar elkaar. De Stroomversneller is een vergelijkbare regeling in Arnhem die al iets langer bestaat en een waardevolle sparringpartner. Individuele makers bereiken De individuele makers bereiken is niet altijd eenvoudig. Bovendien speelde het eerste jaar Groeispurt zich grotendeels af in een door corona gedomineerde wereld en waren er een stuk minder mogelijkheden om makers ook daadwerkelijk te ontmoeten. Om toch een goed beeld te krijgen van de jonge makers die we als stad in huis hebben zijn er heel veel gesprekken gevoerd met de mensen en organisaties die wel in direct contact staan met de doelgroep.

Daarnaast is de Cultuurscout bij zoveel mogelijk activiteiten (online en offline) aanwezig geweest om ook direct met de doelgroep in contact te komen. Ook wisten veel makers de weg al te vinden naar de Groeispurt en werd er veel gebruik van de mogelijkheid gemaakt om in overleg te gaan met de Cultuurscout. Heel veel (kennismaking) gesprekken Het eerste jaar heeft de Cultuurscout heel veel gesprekken gevoerd met cultuur medemogelijkmakers: van programmeurs tot talentmakelaars en galleriehouders tot andere fondsen. Enerzijds om hen op de hoogte te brengen van de Groeispurt zodat zij jonge makers actief door kunnen verwijzen. Anderzijds om de behoeftes die zij signaleren op te halen en hier een goed beeld te krijgen.

De Cultuurscout Er zijn onder andere gesprekken gevoerd met: Hubert, Ruis, de Popronde, Go Short, Theatergroep Gras, Popop, Beatwise , Open Source, Oddstream, Post, ArtEZ, de Basis en Otis maar bijvoorbeeld ook met de programmeurs van podia

als

de

Lindenberg,

Thiemeloods,

Doornroosje,

Brebl

en

Stadsschouwburg en de Vereeniging. Daarnaast heeft de Cultuurscout op regelmatige basis overleg met de talenmakelaars pop, dance en hip hop, Poppunt Gelderland, Music Support Gelderland en de Stroomversneller. Op bezoek Naast gesprekken met cultuur medemogelijkmakers is de Cultuurscout ook zoveel mogelijk aanwezig geweest op plekken waar jonge makers zich bevinden. Denk aan de Basis Summerschool, de Industry-meetings van Go Short, Open Source 48 uur samen alleen, Gelderland Film Meeting, Boosterfestival, events van Schuum, de Kunstnacht en ga zo maar door. Een deel van deze events en bijeenkomsten was online, maar hopelijk zijn er in 2022 nog meer mogelijkheden om jonge makers 'in real life' te ontmoeten. Naast het bezoeken en bereiken van nieuwe makers gaan de Cultuurscout en de adviseurs ook zoveel mogelijk op bezoek bij voorstellingen, exposities en optredens die mogelijk zijn gemaakt door de Groeispurt. In 2021 was dit onder andere bij Popop, Brebl, Doornroosje, Hubert, Ruis en de Stevenskerk.

Lore Pilzecker - Cats in church

De Cultuurscout En verder Verder komen er tal van mogelijkheden voorbij die de Cultuurscout graag aangrijpt om de Groeispurt onder de aandacht te brengen. Zo waren er tijdens de Kunstnacht in Nijmegen en de Uitnacht in Arnhem twee werken te zien vanuit de Groeispurt en de Stroomversneller. Was de Cultuurscout vaste gast bij het Cult-uur om onder andere over Fair-pay te praten. Waren er verschillende q&a's van onder andere Poppunt Gelderland waar jonge makers vragen konden stellen. Nam de Cultuurscout deel aan de jury van de Rabo Cultuurpitch en waren er verschillende interview met onder andere de Cultuurkrant.

De adviseurs Het beoordelen van de aanvragen doet de Cultuurscout niet alleen. Nadat de aanvraag is ontvangen wordt deze gedeeld met de adviseur van de desbetreffende discipline of disciplines. De adviseurs kijken mee naar de artistieke kwaliteit van de aanvraag en de ontwikkeling van de maker die met het plan wordt bereikt. De adviseurs beschikken allemaal over een flinke dosis kennis en werkervaring en hebben uitgebreid cultureel netwerk in Nijmegen en daarbuiten. Eind 2021 is er uitgebreid geëvalueerd met alle adviseurs en hebben zij allen aangegeven graag ook in 2022 betrokken te zijn als adviseur. Het team van adviseurs bestaat uit:

In sommige gevallen konden de adviseurs niet beoordelen omdat er sprake was belangenverstrengeling. In dit geval wijken we uit naar de adviseurs van de Stroomversneller in Arnhem. Omdat de werkwijze hier hetzelfde is en de lijntjes kort werkt dit erg goed. Zo heeft Jeroen Glas een aantal beeldendekunst aanvragen mee beoordeeld en is de hulp van Tessa de Boer ingeschakeld om een mode-aanvraag te beoordelen. Voor 2022 willen we het adviseurs-team graag uitbereiden met een adviseur fotografie omdat er meerdere aanvragen binnen komen binnen deze categorie en dit om andere expertise vraagt dan beeldende kunst.

Bevindingen Tijdens het eerste jaar Groeispurt kregen we een steeds beter beeld van de doelgroep, de behoeftes en hoe we hier op in kunnen spelen. Tegelijkertijd had corona nog veel invloed op de jonge makers en de culturele wereld in zijn geheel. Een aantal dingen viel op en delen we hier graag kort. Kwaliteit aanvragen De meeste aanvragers hebben weinig tot geen ervaring met het aanvragen van subsidie. Dit is dan ook met grote regelmaat te merken aan de aanvragen waarbij bijvoorbeeld een duidelijke begroting ontbreekt of er weinig tot niet is nagedacht over de doelgroep en hoe deze bereikt wordt. Daarnaast merkten we ook dat de kwaliteit van de aanvragen sterk verschilde. Hierbij was het goed merkbaar welke makers een kunstvakopleiding hadden afgerond waarbij er aandacht was voor het opschrijven van je plan en welke makers hier nog helemaal geen ervaring in hadden. Zo zaten de beeldende kunst aanvragen over het algemeen goed in elkaar en merkten we dat deze makers vaak al goed een beeld hadden van waarom ze iets willen maken. Bij de muziek aanvragen was dit dan weer een punt waarop in de meeste aanvragen veel minder gereflecteerd werd. Als gevolg hiervan merkten we dat we regelmatig om aanvullingen moesten vragen om een plan of project goed te kunnen beoordelen.

Met een deel van de aanvragers was hier veel contact over en merkten we dat de behoefte aan overleg en begeleiding hierbij groot was. De toegankelijkheid van de Groeispurt en de ruimte voor overleg die we bieden (we wijzen nooit zomaar af, tenzij het niet aan de voorwaarden voldoet) is dus ook echt essentieel om de doelgroep vooruit te kunnen helpen. “Ik heb alleen maar goede woorden over voor de Groeispurt! Bovenal de korte lijntjes, de mogelijkheid om het zelfs met Marjolein inhoudelijk te bespreken, het feit dat je al vraagt wat ik ervan vond. Staat allemaal in schril contrast met zo ongeveer elk ander fonds, waar de afstand zo groot is en ik de taal ook niet voor spreek, echt.... dat is best een nare positie. Dat doen jullie zoveel beter! Heel erg prettig dat je zo benaderbaar bent.” - Lotte de Schouwer

Bevindingen Verschillen per discipline Enigszins aansluitend op het hierbovenstaande punt viel het ook op dat er grote verschillen zijn per discipline. Dit viel op aan de hand van verschillende dingen. Zo is bijvoorbeeld de muziekscene in Nijmegen behoorlijk goed georganiseerd en weten veel makers de weg te vinden naar initiatieven en voorzieningen als de Basis, Schuum en de Oefenruimte. Ook elkaar weten ze te vinden, en we merken bijvoorbeeld ook dat aanvragers andere muzikanten en bands weer doorverwijzen.

Mestlab31 - Hout, Zand, Bont & Diefstal Bij bijvoorbeeld film, dans en theater valt op dat het veel meer om individuele makers gaat, die vaak juist veel minder op de hoogte zijn van wat er nog meer in de stad gebeurt en waar ze elkaar en/of ondersteuning kunnen vinden. Daarnaast valt bij film op dat veel makers zich maar heel even op het punt bevinden dat de Groeispurt relevant is. Volledige filmprojecten vragen vaak om zulke aanzienlijke bedragen dat we hier met de Groeispurt niet veel in kunnen betekenen. Bij film moedigen we makers dan ook aan om ook voor een deelproject aan te vragen, bijvoorbeeld het vooronderzoek van een film. Zo kunnen we de doelgroep toch vooruit helpen.

Bevindingen Ook binnen de discipline hip hop hebben we veel overleg gehad. De discipline als geheel én de individuele makers zijn nog vol in ontwikkeling en hebben eigenlijk pas redelijk kort een vaste plek in het Nijmeegse culturele veld. Gesprekken met bijvoorbeeld Beatwise maar ook de talentmakelaar Hip Hop, Doornroosje en Poppunt Gelderland zijn dan ook nodig om gezamenlijk de ontwikkeling te stimuleren. Daarnaast hebben we na een aantal overleggen besloten dat het Guapfonds op dit moment nog een waardevolle aanvulling vormt op de Groeispurt en als eerste opstapje kan dienen voor makers die zich verder willen ontwikkelen. Een aantal oud Guap-ontvangers hebben we in 2021 dan ook kunnen ondersteunen met een Groeispurt. Het wordt te gedetailleerd om al deze verschillen hier toe te lichten, maar elke discipline vraagt weer net om een andere benaderingswijze hebben we afgelopen jaar gemerkt. In 2022 zal dit steeds verder vorm krijgen. Zo zijn we op dit moment de laatste hand aan een aantal aanvullende vragen voor muziekaanvragers aan het leggen, zodat we hen aan de hand daarvan beter kunnen laten reflecteren op het waarom van hun muziek. Project vs traject Tijdens het eerste jaar Groeispurt viel het op dat er eigenlijk twee soorten aanvragen te onderscheiden zijn.

Enerzijds de aanvragen waarbij het heel duidelijk om een afgekaderd project gaat met een begin- en eindpunt waarbij er naar afloop ook een afgerond eindproduct ligt. Denk bijvoorbeeld aan een videoclip, een publicatie of releaseshow. Hierbij vormt het project een afgekaderd onderdeel van de artistieke praktijk. Anderzijds zien we een kleiner gedeelte van de aanvragen waarbij het meer om een traject gaat. Dit wordt tevens in een projectvorm gegoten, dus met een begin- en eindpunt maar behelst veel meer de artistieke praktijk als geheel. De aanvraag vormt dus minder een op zichzelf staande kunstzinnige productie, maar meer de totale ontwikkeling over een periode. Bij deze laatste groep aanvragers hebben de cultuurscout en adviseurs dit jaar meerdere malen geconstateerd dat extra begeleiding een heel waardevolle aanvulling zou zijn op het plan zelf. Door gedurende het proces gecoacht te worden door een professional en bijvoorbeeld ruimte te maken voor verdiepende trainingen of workshops kan de impact die het project heeft op de artistieke ontwikkeling worden vergroot.

Bevindingen Dit jaar zijn we hier al over in gesprek gegaan met de betreffende aanvragers en hebben we samen gekeken naar de mogelijkheden hiervoor. Denk bijvoorbeeld aan een aanvraag voor een Werktuig-PPO of een cursus of workshop bij Cultuur Academy of Schakel025. In de toekomst zouden we de mogelijkheden tot het bieden van begeleiding voor deze groep verder uit willen breiden door gezamenlijk een ontwikkelplan op te stellen en hier ook de financiële middelen voor beschikbaar te stellen. De aanvragen waarbij dit van toepassing is worden na in overleg met de adviseurs geselecteerd. Het zou hierbij idealiter om een extra bijdrage gaan speciaal voor het begeleidingsgedeelte, welke bovenop de projectbijdrage komt. Binnen het bestaande subsidiebudget is deze financiële ruimte er op dit moment helaas niet, maar we zien wel nadrukkelijk de meerwaarde. Mochten er in de toekomst mogelijkheden zijn hiervoor dan zou dit een zeer welkome aanvulling zijn die het mogelijk maakt om meer maatwerk te bieden daar waar het nodig is en de impact van de Groeispurt verder te vergroten. Conclusie Na een jaar Groeispurt kunnen we concluderen dat een laagdrempelige en betrokken manier van (financiële) ondersteuning een belangrijke aanvulling is op het subsidiestelsel van Nijmegen.

De manier waarop we als Groeispurt werken wordt gewaardeerd door de ontvangers en maakt voor hen daadwerkelijk een verschil in de ontwikkeling als maker. In 2022 en hopelijk ook de daaropvolgende jaren is het doel om nog meer jonge, talentvolle makers die we als stad rijk zijn te bereiken en te ondersteunen. Op de laatste drie pagina's van deze evaluatie vertellen we graag nog wat meer over drie projecten die de Groeispurt heeft ondersteund.

Elky Rosa Gerritsen - LEUN Theatervoorstelling

De allereerste aanvraag die de Groeispurt ontving was voor LEUN. Een fysieke, poëtische voorstelling van Elky Rosa Gerritsen waarin twee individuen samen komen. Elky gaat in de voorstelling op zoek de balans tussen afhankelijkheid en onafhankelijkheid. Het is haar tweede eigen voorstelling waarvoor ze samenwerking met verschillende mensen aangaat (zowel binnen als buiten de theaterwereld) en op onderzoekende wijze te werk gaat. Na het indienen van haar eerste plan hebben we intensief contact gehad met Elky. Haar plan was origineel maar ook erg breed en ambitieus Na een aantal aanscherpingen en aanvullingen lag er een goed plan waarbij ze nog steeds de ruimte had om het onderzoek aan te gaan en zich als maker te ontwikkelen zonder daarbij de praktische kanten uit het oog te verliezen. De voorstelling is door corona een aantal keer verplaatst maar kon uiteindelijk eind juni in première gaan in Brebl. Verspreid over vier uitverkochte avonden hebben ruim 80 bezoekers LEUN kunnen ervaren!

“Door de bijdrage van Groeispurt kon ik voor het eerst enkele uren daadwerkelijk vergoeden, dus dat is een mooie stap. Ook de feedback en het meedenken in de aanvraag-procedure heb ik als prettig ervaren. Het was laagdrempelig, positiefkritisch en helpend bij de mijn ontwikkeling als maker.” - Elky Rosa Gerritsen

Teun van Laake - Niet in het geniep Debuutalbum + voorstelling

Teun van Laake besloot in 2021 dat hij vol voor zijn makerschap wilde gaan. ‘Niet in het geniep’ vormt hiervoor de basis. Een album met een uitgebalanceerde mengelmoes van vijftien thematische luisterliedjes. Muzikaal heeft Teun zijn wortels in de (indie-)hiphop, maar het schuurt ook aan tegen pop en flirt met kleinkunst, cabaret en het Nederlandse lied. De beoordeling van zijn aanvraag is dan ook besproken met zowel de adviseur muziek, als de adviseurs theater en literatuur. We kwamen gezamenlijk tot de conclusie dat het project artistiek inhoudelijk heel interessant is en vonden het sterk dat hij zich als maker op verschillende vlakken durft te ontwikkelen en toch een duidelijk profiel weet te behouden. Daarnaast schroomt hij niet om voor kennis en advies bij anderen aan te kloppen en weet hij zo duidelijk te schetsen hoe hij zijn eigen ontwikkeling vormgeeft. In januari verscheen de eerste single van ‘Niet in het geniep’ en de albumpresentatie volgt in mei!

“​​Ik ben simpelweg heel erg blij met jullie bijdrage en dat jullie mij financieel steunen in mijn eerste stappen als professioneel maker. Zonder jullie bijdrage hadden de afgelopen maanden er heel anders uitgezien.” - Teun van Laake

Jesse van den Berg - Reconstructing Queer Intimacy Materiaalonderzoek + expo

Jesse van den Berg studeerde tijdens de eerste covid-maanden af. In zijn aanvraag geeft hij aan dat het hierdoor voelt alsof hij de stap heeft gemist van het vertalen van zijn afstudeerwerk naar zijn eigen, zelfstandige kunstpraktijk. Zijn project heeft dan ook de vorm van een onderzoek waarin de representatie van queer personen centraal staat. Hij onderzoekt welke beelden welke presentatie en welk materiaal nodig hebben om intimiteit tussen de kijker en het werk te creëren. Hij maakt hiervoor gebruik van analoge fotografie en video en laat deze beelden vervolgens op verschillende ondergronden en formaten zien. Zo onderzoekt hij of dingen juist heel groot of heel klein beter tot zijn recht komen. En wat er gebeurt er bijvoorbeeld als iets op textiel wordt gedrukt en de kijker het aan kan raken? Tijdens de beoordeling waren we meteen enthousiast over deze invalshoek. Het is interessant om te zien hoe Jesse zijn materiaalonderzoek in elkaar vlecht met het thema en zo een tegengeluid ontwikkeld op de meer gangbare clichébeelden.

“De Groeispurt zorgt voor een stukje erkenning als Nijmeegse kunstenaar waar de scene wat kleiner is dan in de randstad. Ook de toegankelijkheid van het fonds vond is erg fijn! Het voelde niet alsof ‘er geen beginnen aan was’ wat je soms bij andere subsidie vragen wel kunt hebben. Ook fijne en duidelijke communicatie met jou telefonisch.” - Jesse van den Berg