Feitenrelaas ODRN APN 14 oktober definitieve versie collegevergadering ODRN

ODRN

FEITENRELAAS APN In aansluiting op het handhavingstraject bij de asfaltcentrale APN en na het artikel in de Gelderlander is door Wethouder Wijnia de vraag gesteld hoe wij de afgelopen jaren zijn omgegaan met APN vanuit de verantwoordelijkheid voor een duurzame en veilige leefomgeving in de uitvoering van de VTH taken bij de APN. We gaan in dit feitenrelaas in op: 1. 2. 3. 4.

Toezicht en handhaving bij APN De rol van de ODRN in de Landelijke Advies Industriële Emissies (AGIE) Proces Maatwerkbesluit APN 2019-2020 Emissienorm PAKs (gemeten overschrijding en acties tot nu toe)

1. Toezicht en handhaving We geven inzicht in hoe we uitvoering hebben gegeven aan de VTH-taken in relatie tot de APN. Op basis van het jaarlijks werkprogramma hebben wij in afstemming met de gemeente Nijmegen toezicht gehouden bij de APN. Op basis van het beleid van de gemeente (vastgesteld door de gemeenteraad) controleren wij minimaal één keer per jaar de APN. Voor een overzicht van de toezichtmomenten verwijzen wij naar de bijlage bij dit feitenrelaas. Dit is een overzicht van de toezichtmomenten, de her-controles zijn hier niet in opgenomen. In het overzicht geven we aan op welke aspecten we tijdens het toezicht gecontroleerd hebben.

2. De Rol van de ODRN in Landelijke werkgroep Note vooraf: Er zijn allerlei landelijke werkgroepen, adviesgroepen, klankbordgroepen zijn die vooral bedoeld zijn om ontwikkelingen op landelijk niveau te bespreken en problemen op te lossen die uitstijgen boven het individuele bedrijf. Van de ODRN als kennis-OD en één van de 6 BRZOOD’s wordt verwacht dat zij daaraan een bijdrage leveren. Deze expertise wordt ingezet bij de advisering aan onze provinciale en gemeentelijke opdrachtgevers.

2015/2016 Voor asfaltcentrales leidt de invoering van de vierde tranche Activiteitenbesluit d.d. 1 januari 2016 tot wijzigingen in de emissie-eisen naar lucht. In opdracht van de provincie Gelderland is door de meetdienst van de ODRA in dat kader een onderzoek uitgevoerd naar o.a. benzeen. Uit dat onderzoek volgt dat bij vier van de zes centrales in Gelderland de benzeenvrachten de grensmassastroom uit het Activiteitenbesluit overschrijden. Bij twee centrales worden ook de concentratie-eisen overschreden. Bij APN wordt voldaan aan de nieuwe eisen voor benzeen.

Feitenrelaas ODRN APN 14 oktober definitieve versie collegevergadering ODRN

Gemeente Nijmegen ODRN

Vervolgvel

1

2017 De resultaten van het meetonderzoek zijn in de normale inhoudelijke werkrelatie tussen de meetdienst van de ODRA en de luchtspecialisten van de ODRN gedeeld. Bij de ODRN is onderkend dat dit een landelijk probleem is voor de asfaltindustrie. De luchtspecialist van de ODRN heeft dit onderwerp actief opgepakt en ingebracht bij de Adviesgroep Industriële Emissies (AGIE). Dit adviesorgaan van het ministerie, waar de luchtspecialist van de ODRN namens de provincie Gelderland zitting in had, is bedoeld om landelijk problemen met industriële emissies te bespreken. In deze adviesgroep wordt getracht dergelijke problemen, ook met inhoudelijke inbreng van bedrijven te komen tot een oplossing, waarbij een ‘level playingfield’ voor de bedrijven in het oog wordt houden. In de adviesgroep zitten een aantal Omgevingsdiensten (DCMR, ODNZKG), grote bedrijven en het ministerie. In de adviesgroep is het onderwerp een aantal keren besproken. Uit ervaringen weten we dat dit een effectieve manier is om snel tot de juiste maatregelen te komen. Dit is sneller en vaak effectiever dan via juridische procedures. Daarnaast heeft de luchtspecialist van de ODRN het onderwerp ingebracht Klankbordgroep Stookinstallaties.

2018 Op 29 januari 2018 is een overleg geweest tussen het ministerie, Omgevingsdienst Achterhoek (ODA), Omgevingsdienst Noord-Veluwe (ODNV), ODRN en de asfaltbranche (Vakgroep Bitumineuze Werken). Afgesproken is om op basis van een gezamenlijk overeengekomen meetplan breder te zoeken naar oorzaken van benzeenemissies en oplossingen om deze te beperken. Op 21 november 2018 is een vervolgoverleg geweest, waarbij de onderzoeksresultaten van de branche zijn besproken. De volgende deelnemers waren aanwezig: Bedrijfsleven / branche: medewerker (EVB), medewerker (EVB), medewerker (Heijmans), medewerker (bam), medewerker (KWS). Omgevingsdiensten: toezichthouder ODA, luchtspecialist ODRN, toezichthouder ODNV. Ministerie: medewerker (I&W), medewerker (InfoMil). De volgende afspraken zijn gemaakt; De Vakgroep Bitumineuze Werken (VBW) stelt een plan van aanpak op voor het onderzoek naar oorzaken van benzeenuitstoot en maatregelen om de uitstoot te reduceren. De VBW stelt een standaard format maatwerkvoorschrift op. De vertegenwoordiging vanuit overheidskant informeert zoveel mogelijk haar achterban, zodat omgevingsdiensten allen dezelfde informatie ontvangen en zodoende de mogelijkheid hebben/krijgen om al dan niet voor een landelijke aanpak te kiezen. 2019 Op 10 april 2019 is er een gesprek tussen VBW en de voorzitter van Omgevingsdienst NL.

Aan de voorzitter is het verzoek gedaan om (alsnog) de omgevingsdiensten op te roepen om te reageren op het standaard format voor maatwerkvoorschriften, zodat er tot één format / landelijke lijn kan worden gehanteerd. Dit verzoek is besproken in het Vakberaad VTH van Omgevingsdienst NL. In het verslag van dit overleg staat de volgende passage:

bruij6 aDocumentU Microsoft

Feitenrelaas ODRN APN 14 oktober definitieve versie collegevergadering ODRN

Gemeente Nijmegen ODRN

Vervolgvel

2

“Landelijk maatwerkverzoek asfaltcentrales benzeenemissies; afdelingshoofd vergunningverlening van de ODRN wil met een collega (luchtspecialist van de ODRN) en een medewerker van de DCMR andere OD’s betrekken bij het opstellen van eenvormige maatwerkvoorschriften. In de bijlage (link) een overzicht van asfaltcentrales per OD en een plan van aanpak. Zorg dat een van jouw medewerkers als contactpersoon betrokken is.” Na 2019 was het aan de individuele omgevingsdiensten om de voorgestelde landelijke aanpak op te pakken. De ODRN is aan slag gegaan met de individuele advisering aan de bevoegde gezag. Het was namelijk aan de individuele omgevingsdiensten om dit met de bevoegde gezagen te bespreken.

3. Proces Maatwerkbesluit APN 2019-2020 21 december 2018 Indienen verzoek maatwerk tijdelijke verruiming emissie grenswaarde benzeen door APN in verband met de wens om onderzoek te doen naar de consequenties van het gebruik van gerecycled asfalt in de productieketen. 29 augustus 2019 In het PO met de wethouder Duurzaamheid van de gemeente Nijmegen is het voornemen besproken om het maatwerkverzoek te honoreren en een tijdelijke hogere grenswaarde vast te stellen. In de voor dit PO door de ODRN opgestelde notitie is de hierboven geschetste landelijke aanpak opgenomen. De luchtspecialist van de ODRN heeft in een korte mail aansluitend op het PO het volgende gemaild naar de accountmanager Nijmegen van de ODRN. “De wethouder is akkoord met ons advies. Argumenten om in te stemmen waren: transparantie, landelijke aanpak en geen gezondheidsschade.” Daarbij was een belangrijk argument om een hogere benzeenemissie uit de schoorsteen te overwegen dat de gevraagde verruiming geen consequentie zou hebben voor de benzeenniveaus in de leefomgeving (immissie). 3 september 2019 In het Wijkoverleg Nijmegen West/Weurt is het maatwerkverzoek gecommuniceerd. 30 januari 2020 Publicatie ontwerpbesluit maatwerkvoorschriften.

De overwegingen staan in het ontwerpbesluit, maar op hoofdlijnen waren de volgende argumenten leidend om het voornemen te hebben om de norm tijdelijk te verhogen de volgende: • • • •

Hogere uitstoot heeft geen consequenties voor benzeenniveaus in de leefomgeving; deze blijft onder het achtergrondniveau van benzeen in de omgeving en de gezondheid van de mens is niet in het geding; De tijdelijkheid van de verruiming is tot maximaal 1 januari 2022; Geen alternatieven op dat moment voor nageschakelde technieken zoals een naverbrander; De integrale afweging met andere milieuthema’s zoals de circulaire economie en het oogpunt van hergebruik van asfalt

bruij6 aDocumentU Microsoft

Feitenrelaas ODRN APN 14 oktober definitieve versie collegevergadering ODRN

Gemeente Nijmegen ODRN

Vervolgvel

3

4 februari – 17 maart 2020 Zienswijzen binnengekomen 18 februari 2020 De ontwerpbeschikking is besproken in het Wijkoverleg Nijmegen West/ Weurt. Daarbij is afgesproken dat er een niet-technische (“populaire”) samenvatting naar de buurt wordt gestuurd. 28 september 2020 In het PO-overleg is de definitieve beschikking besproken. De wethouder is niet tevreden over: - De snelheid van de procedure - De communicatie rondom de procedure (welk communicatieprotocol is gehanteerd?) - De defensieve reactie op de zienswijzen door de ODRN - Het feit dat de ontwerpbeschikking niet in het PO is geweest 5 oktober 2020 Op 5 oktober 2020 is in het PO door de accounthouder Nijmegen van de ODRN onder meer het maatwerkbesluit APN geagendeerd en besproken. Uit de notulen van dit PO volgt: Wethouder geeft aan dat het memo duidelijk is. De beschikking is aangepast, deze is minder defensief. Wethouder gaat hiermee akkoord. Wethouder geeft aan dat het communicatieprotocol gevolgd had moeten worden en dat is niet gebeurd. ODRN en Gemeente gaan het communicatieprotocol bekijken en onder de loep nemen. Vanaf nu zullen gevoelige dossiers beter geborgd moeten worden, hierbij is belangrijk dat die afspraken ook worden nagekomen zowel door gemeente als ODRN.

ODRN zal het collegevoorstel met de definitieve beschikking terug laten komen op het PO om er dan een finaal besluit over te nemen voordat het bij het college wordt aangeboden. 5 november 2020 Door een luchtspecialist van de ODRN is in het Wijkoverleg NijmegenWest/Weurt toegelicht dat de tijdelijk verhoogde emissienorm bij volledige benutting zal leiden tot een verwaarloosbaar effect op leefniveau. Daarnaast is door APN aangeboden om uitleg te geven over hun bedrijf en de aanpak om de benzeenemissie te beperken. Vanuit het wijkoverleg werd op dit aanbod positief gereageerd. November/december 2020 APN is diverse keren besproken in een PO, en voornamelijk geagendeerd door medewerkers van de gemeente Nijmegen. In deze periode is ook door medewerkers van de ODRN (waaronder de betrokken vergunningverlener van de ODRN) gemaild met een luchtspecialist van de gemeente Nijmegen waaruit blijkt dat op 11 november 2020 Dura Vermeer besluit tot een intrekking van het maatwerkverzoek. Dit intrekkingsverzoek is daarna formeel ingediend bij de ODRN.

bruij6 aDocumentU Microsoft

Feitenrelaas ODRN APN 14 oktober definitieve versie collegevergadering ODRN

Gemeente Nijmegen ODRN

Vervolgvel

4

4. emissienorm PAKs (gemeten overschrijding en acties tot nu toe) Bij een eerdere meting voor PAKs in 2005 was geen sprake van overschrijding doordat toen andere normen golden voor PAKs. Er is vanaf 2005 niet meer gemeten op de emissie van PAK. Dit omdat wettelijk is bepaald dat bij toepassing van granulaat, dat voldoet aan de BRL 9320, er wordt voldaan aan de emissie-eisen voor PAK. Juist omdat er klachten waren van geuroverlast, wilde de gemeente dit toch graag meten. Daar kwam voor de zomerperiode wel een overschrijding op PAKs (vooral het deel naftaleen) uit. Dit ziet er chronologisch al volgt uit: - Op 28 juni is in opdracht van de gemeente Nijmegen de meting bij de asfaltcentrale uitgevoerd door de Omgevingsdienst Arnhem - Op 20 juli is het concept rapport met de meetresultaten ontvangen. Het rapport is meteen behandeld vanwege de handhavingsverzoeken die in behandeling waren. - Toen uit het rapport bleek dat er sprake was van een hoge overschrijding op PAKs is direct overleg geweest tussen ODRN en gemeente Nijmegen om de handhavingsstrategie te bepalen. Op basis van het verspreidingsmodel in het rapport is een inschatting gemaakt van de risico’s voor de gezondheid. Bij het bepalen van de handhavingsstrategie worden altijd meerdere opties besproken, van dwangsom tot sluiting, om de overschrijding tegen te gaan.

In dit geval zou sluiting een juridisch moeilijke stap zijn omdat dat gebaseerd zou zijn op maar één meting. - Het advies was om zo snel mogelijk op te treden met een voornemen tot een last onder dwangsom. Daarmee is een eerste stap in de handhavingsstrategie (eerst waarschuwen) overgeslagen om sneller aan te kunnen sturen op het beëindigen van de overschrijding. Reden hiervoor was met name de hoogte van de overschrijding en de maatschappelijke impact. - In de periode 21 – 29 juli is telefonisch contact geweest met Dura Vermeer om aan te geven dat er een voornemen voor een last onder dwangsom verstuurd zou worden op basis de meetresultaten. - Op 29 juli is het voornemen last onder dwangsom verstuurd naar Dura Vermeer met een mogelijkheid om binnen 4 weken een zienswijze in te dienen. - Op 30 augustus heeft ODRN de zienswijze van Dura Vermeer ontvangen; de zienswijze wordt op dit moment beoordeeld door ODRN en zal leiden tot een nieuw besluit over de te nemen stappen als we meer gemeten hebben en daarvan de resultaten hebben. - De ODRN krijgt wekelijks een overzicht van de productieplanning van de APN zodat beoordeeld kan worden of en wanneer onaangekondigde volwaardige vervolgmetingen ingepland kunnen worden. Op 24 september heeft APN door het onafhankelijke en gecertificeerde bedrijf KW3 eigen metingen laten uitvoeren bij productie met gerecycled asfalt.

Tijdens deze metingen waren ook de ODRA / ODRN aanwezig. De productietijd was te kort voor de ODRA / ODRN om zelf ook nog te kunnen meten. Wel heeft de ODRN toen het onderzoek naar de samenstelling van het asfaltgranulaat uitgevoerd en verwachten we in de derde week van oktober de definitieve resultaten hiervan.

bruij6 aDocumentU Microsoft

Feitenrelaas ODRN APN 14 oktober definitieve versie collegevergadering ODRN